Metinsel Değişiklikler
6756 md: 1, 2, 6, 7, 8, 20, 49, 68, 145, 121, 146, 12, 13, 16, 17, 18, 115, 127, 135, 136, 202. 6755 (2016) md: 54. 6757 (2016) md: 14/A, 113, 143, Geçici Ek 92, Geçici Ek 93. KHK 678 (2016) md: 14, 15, 68. KHK 676 (2016) md: 14/A, 92. KHK 671 (2016) md: 113, 143. KHK 669 (2016) md: 1, 2, 6, 7, 8, 12, 13, 16, 17, 18, 20, 49, 68, 115, 121, 127, 135, 136, 143, 145, 146, 202, Ek 22, Ek 26. KHK 668 (2016) md: 54, Geçici 39, Geçici 41. ... >>
İlgili Alt Mevzuat
(2015) - TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİ SAĞLIK YETENEĞİ YÖNETMELİĞİ ... >>
Kaynak: Başbakanlık e-mevzuat bilgi sisteminde yayımlanan metin esas alınmıştır.
(Kanunum resmi kaynak değildir; kullanıcılar sunulan yürürlük ve metin bilgilerini resmi kaynaklardan teyid etmelidir.)
4391
TÜRK SİLÂHLI KUVVETLERİ PERSONEL KANUNU (1)

Bu Kanunun yürürlükte olmayan hükümleri için bakınız. "Yürürlükteki Bazı Kanunların Mülga Hükümleri Külliyatı"
BİRİNCİ KISIM
Genel Esaslar
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
I – Kapsam:
Madde 1 - 6756(2016), KHK 669(2016)
(Değişik birinci fıkra: 25/7/2016-KHK-669/21 md.; Aynen kabul: 9/11/2016-6756/21 md.) Bu Kanun, Türk Silâhlı Kuvvetlerine mensup subaylar ve astsubaylara uygulanır.
	
Türk Silâhlı Kuvvetlerinde görevli diğer asker ve sivil kişiler kendi özel kanunlarına tabidirler.
II – Amaç: (2)
Madde 2 - 6756(2016), KHK 669(2016), 1923(1975)(Değişik: 3/7/1975 -1923/1 md. )
Bu kanun subayların ve astsubayların yetiştirilmelerini, sınıflandırılmalarını, görev ve yükümlülüklerini, terfi ve taltifleri ile her türlü özlük haklarını düzenler.
III – Tarifler:
Madde 3 - 6722(2016), 6519(2014), 4902(2003), 4788(2003), 4374(1998), KHK 499(1993), An. M. K. 1992/55(1993), 3475(1988), 2642(1982)... >>
Bu kanunda yer alan bazı kavramların anlamları aşağıda gösterilmiştir:
(1) a - 7/7/1971 tarih ve 1424 sayılı Kanunun 46 ncı maddesiyle getirilen ek geçici 21 inci madde ile bu Kanun ve değişikliklerinde geçen "kademe terfii" deyimi "kademe ilerlemesi", "yeterlik grupları" deyimi "yeterlik derecesi"; "Layn" sınıfı "Deniz" şeklinde değiştirilmiş ve metindeki yerlerine işlenmiştir. b - 18/3/1986 tarih ve 3269 sayılı Kanunun 21 inci maddesi ile bu Kanunda geçen "uzman çavuş" tabiri "uzman erbaş" olarak değiştirilmiş ve metindeki yerlerine işlenmiştir. (2) 25/7/2016 tarihli ve 669 sayılı KHK’nin 22 nci maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “subayların, astsubayların ve askeri öğrencilerin” ibaresi “subayların ve astsubayların” şeklinde değiştirilmiş olup, daha sonra bu hüküm 9/11/2016 tarihli ve 6756 sayılı Kanunun 22 nci maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.
4392
a) Rütbe: Subayların ve astsubayların ilk subaylığa veya astsubaylığa başlamada ve bekleme süreleri sonunda bu kanun gereğince kazandıkları askeri unvanlardır.
	
b) Nasıp: İlk subaylığa, astsubaylığa ve bir rütbeden sonraki rütbeye terfide yeni rütbenin normal bekleme süresinin başlama tarihidir.
	
c) Kıdem: Belli bir rütbeye nasıp tarihinden itibaren o rütbede hizmet süreleri veya aynı nasıplılar arasında yeterlik bakımından üstünlük sırasıdır.
	
d) Normal bekleme süresi: Subayların ve astsubayların rütbe terfilerine hak kazanabilmeleri için her rütbede bekliyecekleri süredir.
	
e) En az bekleme süresi: Subayların ve astsubayların normal bekleme süresinden noksan bekliyecekleri süredir.
	
f) En çok bekleme süresi: Subayların ve astsubayların bulundukları rütbede en çok kalabilecekleri süredir.
	
g) Terfi yılı: Her yılın 30 Ağustos tarihinden başlayıp ertesi yılın 30 Ağustos tarihine kadar geçen süredir.
	
h) Kademe bekleme süresi: Subayların ve astsubayların kademe ilerlemesi için her kademede bekliyecekleri en az bir terfi yılıdır.
	
i) Kademe ilerlemesi: Kademe bekleme süresi sonundaki maaş artışıdır.
	
j) (Değişik: 11/2/2014-6519/23 md.) Yeterlik: Ahlaki, askerî, mesleki, fiziki, zihni kifayet ve üst rütbeye liyakattir.
	
k) (Değişik: 28/7/1998 -4374/1 md.) Yeterlik Derecesi: Sicil notu ortalamasına göre aynı sınıf ve rütbede olan subayların ve astsubayların kendi aralarındaki derecelenmeleridir.
	
l) (Değişik: 11/2/2014-6519/23 md.) Yıllık kontenjan: Her rütbedeki general ve amiral sayısının bekleme sürelerine bölümü sonucu çıkan miktardır. Yüksek Askerî Şûra kararı ile yıllık kontenjanlarda değişiklik yapılabilir.
	
m) (Değişik: 11/2/2014-6519/23 md.) Sicil notu: Sicil üstü değerlendirme notlarının ortalaması ile general ve amiraller hariç fiziki yeterlik değerlendirme testinden elde edilen notun, sicil yönetmeliğinde belirlenecek esaslar dâhilinde, kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca toplanmasıyla tespit edilen nottur.
	
n) (Değişik: 9/1/2003-4788/1 md.) Sicil notu ortalaması : 
	
A) 1. Teğmen rütbesi için; bulunulan rütbede alınan muteber sicil notlarının aritmetik ortalamasıdır.
	
2. Üsteğmen rütbesi için; teğmenliğe nasıptan itibaren alınan muteber sicil notlarının aritmetik ortalamasıdır.
	
3. Yüzbaşı rütbesi için; üsteğmenliğe nasıptan itibaren her rütbede alınan muteber sicil not ortalamalarının, yüzbaşı rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 100’ü, üsteğmen rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 70’i alınarak hesaplanan ortalamasıdır.
	
4. Binbaşı rütbesi için; üsteğmenliğe nasıptan itibaren her rütbede alınan muteber sicil not ortalamalarının, binbaşı rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 100’ü, yüzbaşı rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 90’ı, üsteğmen rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 70’i alınarak hesaplanan ortalamasıdır.
	
5. Yarbay rütbesi için; üsteğmenliğe nasıptan itibaren her rütbede alınan muteber sicil not ortalamalarının, yarbay rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 100’ü, binbaşı rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 90’ı, yüzbaşı rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 85’i, üsteğmen rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 70’i alınarak hesaplanan ortalamasıdır.
4392-1
6. Albay rütbesi için; üsteğmenliğe nasıptan itibaren her rütbede alınan muteber sicil not ortalamalarının, albay rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 100’ü, yarbay rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 95’i, binbaşı rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 90’ı, yüzbaşı rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 85’i, üsteğmen rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 70’i alınarak hesaplanan ortalamasıdır.
	
B) 1. Astsubay çavuş rütbesi için; bulunulan rütbede alınan muteber sicil notlarının aritmetik ortalamasıdır.
	
2. Kıdemli çavuş rütbesi için; astsubay çavuşluğa nasıptan itibaren alınan muteber sicil notlarının aritmetik ortalamasıdır.
	
3. Üstçavuş rütbesi için; kıdemli çavuşluğa nasıptan itibaren her rütbede alınan muteber sicil not ortalamalarının, üstçavuş rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 100’ü, kıdemli çavuş rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 70’i alınarak hesaplanan ortalamasıdır.    
	
4. Kıdemli üstçavuş rütbesi için; kıdemli çavuşluğa nasıptan itibaren her rütbede alınan muteber sicil not ortalamalarının, kıdemli üstçavuş rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 100’ü, üstçavuş rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 90’ı, kıdemli çavuş rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 70’i alınarak hesaplanan ortalamasıdır.
	
5. Başçavuş rütbesi için; kıdemli çavuşluğa nasıptan itibaren her rütbede alınan muteber sicil not ortalamalarının, başçavuş rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 100’ü, kıdemli üstçavuş rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 90’ı, üstçavuş rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 85’i, kıdemli çavuş rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 70’i alınarak hesaplanan ortalamasıdır.

6. Kıdemli başçavuş rütbesi için; kıdemli çavuşluğa nasıptan itibaren her rütbede alınan muteber sicil not ortalamalarının, kıdemli başçavuş rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 100’ü, başçavuş rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 95’i, kıdemli üstçavuş rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 90’ı, üstçavuş rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 85’i, kıdemli çavuş rütbesindeki sicil notu ortalamasının % 70’i alınarak hesaplanan ortalamasıdır.
	
o) (Değişik: 7/7/1971 -1424/1 md.) Değerlendirme notu: Yüksek Askeri Şüra üyelerinin verdikleri notların ortalamasıdır.
	
p) (Değişik: 28/7/1998 -4374/1 md.) Yeterlik notu:
	
1. General-amiral rütbelerinde; bulunulan rütbedeki sicil notlarının ortalaması ile değerlendirme notunun toplamıdır.
	
2. Albay rütbesinde; sicil notu ortalaması ile değerlendirme notunun toplamıdır.
	
r) (Değişik: 11/2/2014-6519/23 md.) Sicil tam notu: Sicil tam notu yüzdür.
	
s) (Ek: 17/4/1975 -1875/1 md.; Değişik: 26/3/1982 -2642/1 md.) Lisansüstü öğrenim: Kuvvet Harp Akademileri, yüksek lisans (bilim uzmanlığı, yüksek mühendislik, yüksek mimarlık, master) veya doktora öğrenimleri ile tıpta,diş tabipliğinde, veterinerlikte ve eczacılıkta uzmanlık öğrenimine veya doçentlik için yapılan öğrenime bu Kanunun uygulanmasında lisansüstü öğrenim denir.
	
ş) (Ek: 29/9/1988 -3475/1 md.; Mülga: 28/7/1998 -4374/6 md.)
4392-2
t) (Ek: 29/9/1988 -3475/1 md.; İptal: Ana. Mah.’nin 31/12/1992 tarih ve E: 1992/40, K: 1992/55 sayılı Kararı ile.)
	
u) (Ek: 29/9/1988 -3475/1 md.; İptal: Ana. Mah.'nin 31/12/1992 tarih ve E: 1992/40, K: 1992/55 sayılı Kararı ile.)
	
ü) (Ek: 29/9/1988 -3475/1 md.; İptal: Ana. Mah.'nin 31/12/1992 tarih ve E: 1992/40, K: 1992/55 sayılı Kararı ile.)
	
v) (Ek: 29/9/1988 -3475/1 md.; İptal:Ana. Mah.'nin 31/12/1992 tarih ve E: 1992/40, K: 1992/55 sayılı Kararı ile.)
	
y) (Ek: 9/8/1993 - KHK -499/1 md.) Kadro: Barışta Türk Silahlı Kuvvetlerinin hizmetlerini etkin bir şekilde yürütebilmek için ihtiyaç duyduğu personelin rütbe, sınıf ve varsa branşına göre tespit edilen miktarıdır.

z) (Ek fıkra: RG-14/07/2016-29770-6722/1 md.) İtibari rütbe: Yurt dışı sürekli veya geçici görevlere atanan ya da görevlendirilen subay ve astsubaylara, özellik arz eden durumlarda, görev süresince rütbesinin bir üst rütbesinde verilen rütbedir.
İKİNCİ BÖLÜM
Görev ve Sorumluluklar
I – Görev ve sorumluluk:
Madde 4 - 1923(1975) (Değişik: 3/7/1975 -1923/2 md. )
Silâhlı Kuvvetlere mensup subayların ve astsubayların görev ve sorumlulukları Türk Silâhlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu ve Yönetmeliği ile diğer kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge, talimatname ve hizmet kadrolarının açıklamalarında gösterilir.
4393
II – Mal bildirimi:
Madde 5 -
Subay ve astsubaylar, kendileriyle eşlerine ve velayetleri altındaki çocuklarına ait taşınır ve taşınmaz malları, alacak ve borçları hakkında, özel kanunda yazılı hükümler uyarınca mal bildiriminde bulunurlar.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Genel Haklar
I – Uygulama isteme hakkı: (1)
Madde 6 - 6756(2016), KHK 669(2016)
Subaylar ve astsubaylar bu kanuna ve bu kanuna dayanılarak çıkan tüzük ve yönetmeliklerin kendileri hakkında aynen uygulanmasını istemek hakkına sahiptirler.
II – Güvenlik: (2)
Madde 7 - 6756(2016), KHK 669(2016)
Kanunlarda ve kanunlara dayanılarak çıkarılan tüzük ve yönetmeliklerde yazılı haller dışında, subaylığa ve astsubaylığa son verilemez; aylık ve diğer hakları elinden alınamaz.
III – Emeklilik: (3)
Madde 8 - 6756(2016), KHK 669(2016), 5758(2008), 4902(2003), 2642(1982), 1923(1975)
Subayların ve astsubayların özel kanununda yazılı belli şartlar içinde emeklilik hakları vardır. (3)
	
(Ek: 3/7/1975 - 1923/3 md.) Şu kadar ki subay ve astsubaylar bu kanunda belirtilen yükümlülük sürelerini tamamlamadıkça emekliliklerini isteyemezler.
	
(Ek: 26/3/1982-2642/2 md.; Değişik son fıkra: 24/4/2008-5758/1 md.) Emeklilik hakkını kazananlar, emekliliklerini Ocak, Şubat, Temmuz veya Ağustos ayları içinde isteyebilir. Bu aylar dışındaki emeklilik istemleri ancak, ilgili kuvvet komutanı, Jandarma Genel Komutanı veya Sahil Güvenlik Komutanının hizmet gerekleri itibarıyla uygun görmesi halinde kabul edilebilir.
IV – Çekilme:
Madde 9 -
Subaylar ve astsubaylar bu kanunda belirtilen esaslara göre subaylıktan veya astsubaylıktan çekilebilirler.
V – İzin:
Madde 10 -
Subayların ve astsubayların sıhhi izin sürelerini ve diğer izinleri hakkında bu kanun hükümleri uygulanır.
(1) 25/7/2016 tarihli ve 669 sayılı KHK’nin 23 üncü maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “Subaylar, astsubaylar ve askeri öğrenciler” ibaresi “Subaylar ve astsubaylar” şeklinde değiştirilmiş olup, daha sonra bu hüküm 9/11/2016 tarihli ve 6756 sayılı Kanunun 23 üncü maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır. (2) 25/7/2016 tarihli ve 669 sayılı KHK’nin 24 üncü maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “subaylığa, astsubaylığa ve askeri öğrenciliğe” ibaresi “subaylığa ve astsubaylığa” şeklinde değiştirilmiş olup, daha sonra bu hüküm 9/11/2016 tarihli ve 6756 sayılı Kanunun 24 üncü maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır. (3) 25/7/2016 tarihli ve 669 sayılı KHK’nin 25 inci maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “Subayların, astsubayların ve askeri öğrencilerin” ibaresi “Subayların ve astsubayların” şeklinde değiştirilmiş olup, daha sonra bu hüküm 9/11/2016 tarihli ve 6756 sayılı Kanunun 25 inci maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.
4394
İKİNCİ KISIM
Subaylar
BİRİNCİ BÖLÜM
Kaynak ve Yetiştirme
I – Kaynak:
Madde 11 -
Muvazzaf subay kaynakları:

a) Harp okulları,

b) Fakülte ve yüksek okullardır.
a) Harp okulları:
Madde 12 - 6756(2016), KHK 669(2016), 3565(1989)(Mülga: 25/7/2016-KHK-669/32 md.; Aynen kabul: 9/11/2016-6756/32 md.)
 
 
b) Fakülte ve yüksek okullarda yetiştirme:
Madde 13 - 6756(2016), KHK 669(2016), 1923(1975)(Mülga: 25/7/2016-KHK-669/32 md.; Aynen kabul: 9/11/2016-6756/32 md.)
 
II – Fakülte veya yüksek okul mezunlarının muvazzaf subay nasbedilmesi (1)
Madde 14 - KHK 678(2016), 6586(2015), 6519(2014), 6336(2012), 6318(2012), 4917(2003), 4699(2001), KHK 499(1993), 2642(1982)... >>
(Değişik: 22/5/2012-6318/45 md.)
(Değişik birinci fıkra: 26/6/2012-6336/ 12 md.) En az dört yıl süreli fakülte veya yüksekokulları bitiren kadın veya erkeklerden muvazzaf subay olmak için başvuranlar; düzeltilmemiş nüfus kaydına göre müracaat yapılan yılın ocak ayının ilk günü itibarıyla yirmiyedi yaşını, lisansüstü öğrenimi tamamlamış olanlarda ise otuziki yaşını, uzmanlığını tamamlamış tabipler için otuzbeş yaşını bitirmemiş olmak, yedek subay olma koşullarını taşımak, yönetmelikte öngörülen sınavlar ile uygulanacak temel askerlik eğitiminde başarılı olmak ve diğer nitelikleri de haiz bulunmak şartıyla Genelkurmay Başkanlığınca gösterilecek lüzuma göre Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından harp okullarında yetiştirilemeyen veya yeterince yetiştirilemeyen sınıflarda muvazzaf subaylığa naspedilebilirler. (Ek cümle: 31/10/2016-KHK-678/13 md.) Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere subay nasbedilecek olanların yaş ve diğer giriş şartları Genelkurmay Başkanlığının görüşü alınarak Millî Savunma Bakanlığınca belirlenir. (2)(3)

(Değişik: 26/6/2012-6336/ 12 md.) En az dört yıl süreli fakülte veya yüksekokulları bitirip Türk Silahlı Kuvvetlerinde askerlik hizmetine başladıklarında düzeltilmemiş nüfus kaydına göre müracaat yapılan yılın ocak ayının ilk günü itibarıyla yirmiyedi yaşını, lisansüstü öğrenimi tamamlamış olanlarda ise otuziki yaşını bitirmemiş olanlardan muvazzaf subaylığa geçmek isteyenler, birinci fıkrada yazılı şartlar dahilinde muvazzaf subaylığa naspedilebilirler. Bunlardan, terhislerini müteakip başvuranlar ile askerlik hizmeti esnasında veya terhislerini müteakip en az dört yıl süreli fakülte veya yüksekokulları bitirip başvuranlar da birinci fıkra hükümlerine göre muvazzaf subaylığa naspedilebilirler.

Bu madde hükümlerine göre subay nasbedilenler, 15 inci maddede öngörülen askeri eğitimi müteakip atandıkları görevlerde bir yıllık deneme (adaylık) süresine tabi tutulurlar. (Ek cümle: 31/10/2016-KHK-678/13 md.) Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere subay nasbedilenlerin deneme süresi iki yıldır.
(1) Bu madde başlığı “Fakülte ve yüksekokulu bitirenlerden muvazzaf subay olma, sözleşmeli ve yedek subaylıktan muvazzaf subaylığa geçme” iken, 28/6/2001 tarih ve 4699 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir (2) 11/2/2014 tarihli ve 6519 sayılı Kanunun 24 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “yedek subay olma koşullarını taşımak” ibaresinden sonra gelmek üzere “, yönetmelikte öngörülen sınavlar ile uygulanacak temel askerlik eğitiminde başarılı olmak” ibaresi eklenmiştir. (3) 22/1/2015 tarihli ve 6586 sayılı Kanunun 39 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “lisansüstü öğrenimi tamamlamış olanlarda ise otuziki yaşını” ibaresinden sonra gelmek üzere “, uzmanlığını tamamlamış tabipler için otuzbeş yaşını” ibaresi eklenmiştir.
4394-1
Temel askerlik eğitiminde veya askeri eğitimde başarı gösteremeyenler, eğitimi başarı ile bitirdikten sonra atandıkları görevde bir yıllık (doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere subay nasbedilenler için iki yıl) deneme süresi sonunda Türk Silahlı Kuvvetlerine uyum sağlayamayan veya subaylığa engel hali görülenler ile deneme süresinin bitimine kadar kendi istekleri ile ayrılmak isteyenlerin Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişikleri kesilir ve aldıkları aylıkları dışında Devletçe bunlara yapılan masraflar, kanuni faizleriyle birlikte kendilerinden tahsil olunur. (1)

Temel askerlik eğitiminden çeşitli nedenlerle ilişiği kesilenlerin temel eğitimde geçirdikleri süreler ile temel askerlik eğitimini müteakip subay nasbedilenlerden deneme süresinin bitimine kadar ayrılanların temel eğitimde ve muvazzaf subaylıkta geçen süreleri askerlik hizmetinden sayılır. Toplam hizmet süreleri askerlik yükümlülük sürelerini karşılayanlar askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılırlar. Eksik hizmeti olanların bu süreleri, 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu veya 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu hükümlerine göre tamamlatılır.

Muvazzaf subay adayları sağlık, disiplin, mükafat ve ceza işlemleri bakımından harp okulu öğrencilerinin intibak eğitiminde tabi olduğu kural ve müeyyidelere tabidir.

Temel askerlik eğitimleri, takvim yılının 30 Ağustos tarihine kadar tamamlanır. Bu kişilerin subaylık nasıpları hangi tarihte olursa olsun, kademe ilerlemesi veya üst rütbeye yükselmelerine esas olacak nasıplarında onay takvim yılının 30 Ağustos tarihi esas alınır. Ancak, 30 Ağustos tarihinden sonra subay nasbedilenlere bu işlemden dolayı geriye doğru maaş, maaş farkı ve diğer özlük hakları verilmez. (2)
Dış kaynaktan pilot subay temini:
Madde 14/A - 6757(2016), KHK 676(2016)(Ek: 15/8/2016-KHK-671/3 md.; Değişik: 3/10/2016-KHK-676/55 md.; Aynen kabul: 9/11/2016-6757/3 md.)
En az dört yıl süreli eğitim veren fakülte veya yüksekokullardan pilot olarak mezun olanlar ile ticari pilot lisansı veya havayolu nakliye pilotu lisansı bulunanlar öncelikli olmak üzere en az dört yıl süreli mühendislik eğitimi veren fakülte veya yüksekokullardan mezun olan kadın veya erkeklerden muvazzaf subay olmak için başvuranlar; düzeltilmemiş nüfus kaydına göre müracaat yapılan yılın ocak ayının ilk günü itibarıyla otuziki yaşını bitirmemiş olmak, yedek subay olma koşulları ile uçuş için gerekli şartları taşımak ve sınavlar ile uygulanacak temel askerlik eğitiminde başarılı olmak şartıyla muvazzaf subaylığa nasbedilebilirler. Bunlardan pilotaj eğitiminde başarısız olanlar, Türk Silâhlı Kuvvetlerinde hizmetine ihtiyaç duyulması halinde, 14 üncü maddede düzenlenen diğer şartları sağlamak ve gerekli eğitimleri tamamlamak kaydıyla diğer sınıflarda istihdam edilebilirler. Ancak bunlar için 14 üncü maddenin dördüncü fıkrasındaki deneme süresi üç yıl olarak uygulanır. Pilotaj eğitiminde başarısız olanlar ile deneme süresi içerisinde Türk Silâhlı Kuvvetlerinden ayrılanlardan herhangi bir tazminat alınmaz.
(1) 31/10/2016 tarihli ve 678 sayılı KHK’nin 13 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “bir yıllık” ibaresinden sonra gelmek üzere “(doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere subay nasbedilenler için iki yıl)” ibaresi eklenmiştir. (2) 11/2/2014 tarihli ve 6519 sayılı Kanunun 24 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “kararname” ibaresi “onay” şeklinde değiştirilmiştir.
4394-2
a) Askeri eğitim:
Madde 15 - KHK 678(2016), KHK 499(1993), 2642(1982), 1424(1971)(Değişik: 26/3/1982 - 2642/4 md.)
Silahlı Kuvvetler veya kendi hesabına fakülte veya yüksek okulları bitirenler ile lisansüstü öğrenimi tamamlayanlar subay nasbedildikten sonra nakledildikleri sınıfları ile ilgili bir göreve atanırlar. (Ek cümle: 31/10/2016-KHK-678/14 md.) Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere muvazzaf subaylığa nasbedilenler, doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrine atanırlar.
	
(Değişik: 9/8/1993 - KHK - 499/3 md.) Bunlar nasbedildikleri rütbede ilk açılacak sınıfları ile ilgili subay sınıf okulları temel eğitimine, sınıfları ile ilgili subay sınıf okulları olmayanlar ise özel askeri eğitime tabi tutulurlar. Başarı gösteremeyenler görevlerine dönerek sonraki dönem eğitimine katılırlar. Bunlardan ikinci dönem eğitimde de başarı gösteremeyenler görevlerine iade edilirler ve yeniden eğitime tabi tutulmazlar. 14 üncü maddenin bir ve ikinci fıkralarına göre subay nasbedilenler hariç bu gibilerin nasbedildikleri rütbeye ait bekleme süresi bir yıl uzatılır.

(Ek fıkra: 31/10/2016-KHK-678/14 md.) Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere subay nasbedilenler sınıflarına bakılmaksızın Özel Kuvvetler Komutanlığında eğitime tabi tutulurlar. Bu eğitimlerde sağlık nedenleri hariç olmak üzere başarı gösteremeyenlerin Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir ve aldıkları aylıkları dışında Devletçe bunlara yapılan masraflar, kanuni faizleriyle birlikte kendilerinden tahsil olunur. Sağlık nedenleri ile başarı gösteremeyenler bir sonraki dönem eğitimine katılırlar. Bunlardan ikinci dönem eğitimde de başarı gösteremeyenler kuvvet komutanlıklarınca sınıf ve rütbelerine uygun görevlere atanırlar. Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere subay nasbedilenlerden sonradan Özel Kuvvetler Komutanlığı dışına atananlar, ayrıca sınıflarına ilişkin eğitimlere tabi tutulurlar.
 
b) Askeri öğrencilerin özlük ihtiyaçları:
Madde 16 - 6756(2016), KHK 669(2016), 2703(1982), 1923(1975)(Mülga: 25/7/2016-KHK-669/32 md.; Aynen kabul: 9/11/2016-6756/32 md.)
 
c) Askeri öğrencilikten çıkarılma:
Madde 17 - 6756(2016), KHK 669(2016), 3593(1989)(Mülga: 25/7/2016-KHK-669/32 md.; Aynen kabul: 9/11/2016-6756/32 md.)
 
d) Çıkarılanlar hakkında yapılacak işlem:
Madde 18 - 6756(2016), KHK 669(2016), 6000(2010), 3593(1989), 1923(1975)(Mülga: 25/7/2016-KHK-669/32 md.; Aynen kabul: 9/11/2016-6756/32 md.)
 
4395
III – Yedek subaylıktan muvazzaf subaylığa geçme:
Madde 19 - 2642(1982), 1923(1975) (Mülga: 26/3/1982 -2642/24 md. )
 
IV – Yönetmelikte tesbit edilecek hususlar:
Madde 20 - 6756(2016), KHK 669(2016), 6318(2012)(Değişik: 25/7/2016-KHK-669/26 md.; Aynen kabul: 9/11/2016-6756/26 md.)
Fakülte veya yüksekokul mezunları ile yedek subaylık hizmetini yapmakta iken istekli bulunanlardan muvazzaf subay nasbedilmek üzere temel askerlik eğitimine alınacaklarda ve muvazzaf subaylığa nasbedilmelerinde aranacak nitelikler ve diğer hususlar yönetmelikte düzenlenir.
4396
ÜÇÜNCÜ KISIM
Subayların Sınıflandırılması
I – Subay Sınıfları:
Madde 21 - 4564(2000), 4185(1996), 3282(1986) (Değişik : 19/4/2000 -4564/1 md. )
Türk Silahlı Kuvvetlerine mensup subayların sınıfları ve bu sınıflardan hangilerinin muharip, hangilerinin yardımcı sınıflara dahil bulunduğu Genelkurmay Başkanlığınca tespit edilir ve Subay Sınıflandırma Yönetmeliğinde gösterilir.

Subayların sınıfları hizmet ihtiyaçları nedeniyle ilgili kuvvet komutanlıklarının teklifi ve Genelkurmay Başkanının onayı ile değiştirilebilir, kaldırılabilir veya yeni sınıflar ihdas edilebilir.
II – Sınıflandırma:
Madde 22 -
Askeri öğrenciler ve subaylar test ve mülakat sonuçlarına, beden kabiliyetlerine, isteklerine ve kadro ihtiyaçlarına göre iki şekilde sınıflandırılırlar:

a) İlk sınıflandırma,

b) Yeniden sınıflandırma.
a) İlk sınıflandırma:
Madde 23 - 3593(1989)
Harp okulları öğrencilerinin sınıflara ayrılması, sınıfların kadro ihtiyacına göre ilk sınıflandırma işlemi ile yapılır.

(Ek: 7/12/1989-3593/3 md.) Harp okulu öğrenimi süresince, 24 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (e) bentleri gereğince yapılacak müteakip sınıflandırmalar da, ilk sınıflandırma kapsamı içinde kabul edilir.
b) Yeniden sınıflandırma:
Madde 24 - 4902(2003), 4699(2001), 4564(2000), 3768(1992), KHK 445(1991), 3593(1989), 1923(1975), 1424(1971)
Subaylar, aşağıdaki durumlarda yeniden sınıflandırılırlar:

a) Sıhhi sebepler:

Sağlık durumları mensup oldukları sınıfın hizmetine elverişli olmadığı hakkında usulüne göre sağlık kurulu raporu alanlar, sınıflandırma kurullarınca beden kabiliyeti ve sınıflandırma yönetmeliği esasları dahilinde uygun görülen sınıflara geçirilirler.

Beden kabiliyeti yönetmeliği ve sınıflandırma işlemi neticesinde, birden fazla sınıfta hizmet etmesi uygun görülenler bu sınıfların ihtiyacı da varsa, istedikleri sınıflara geçirilirler.
4397
b) (Değişik: 9/8/1991 - KHK -445/1 md.; Aynen kabul 23/1/1992-3768/1 md.) Uçuştan ayrılanlar:

Uçuculuk niteliğini kaybeden veya uçmak istemeyen uçucu subaylar yeniden sınıflandırılırlar. Ancak sınıf değişikliğini gerektirecek nitelikteki sıhhi sebepler hariç olmak üzere, kara havacılık ve pilot  sınıfındaki kıdemli yüzbaşı ve daha üst rütbelerdeki uçuculuk niteliğini kaybeden veya uçmak istemeyen subaylar yeniden sınıflandırılmazlar. Bunların uçuculuk statüleri sona erer.

c)(Mülga: 19/4/2000-4564/4 md.)

d) İkinci bir tahsil yapanlar:

Subay iken Silahlı Kuvvetler hesabına üniversite veya yüksek okullardan birini bitirenler tahsilleri ile ilgili sınıflara geçirilebilirler.

e) İdarece görülecek lüzum üzerine:

1. Sınıflandırma hatası sebebiyle yeterlik düşüklüğü gösterdiği sınıflandırma kurullarının tetkik ve teklifi ile anlaşılan teğmenler,

2. Kuruluş ve kadro değişiklikleri sebebiyle veya idarece görülecek lüzum üzerine, sınıflarının değişmesi icap eden subaylar,

3. Yeni bir sınıf kurulmasında, bu sınıfı teşkil etmek üzere lüzumlu personel temini için idarece, lüzum görülecek sınıf ve rütbedeki subaylar, yeniden sınıflandırılırlar.

f) (Değişik: 3/7/1975-1923/9 md.) Birlikçe kuruluş değişikliği üzerine;

Kuvvetler arasında birlikçe yapılan kuruluş değişikliklerinde birliğin personeli aynen o kuvvete nakledilebilir. Bu nakil işleminde kuvvetlerin sınıf ve rütbe ihtiyaçlarına göre yapılacak protokol esas alınır. Bundan sonra personelin eski sınıfına geçmek için yapacağı müracaatlar kabul edilmez.

g) (Ek: 7/7/1971-1424/3 md.; Değişik: 18/6/2003-4902/18 md.) Kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca her yıl Subay Sınıflandırma Yönetmeliğinde belirtilen zamanlarda hizmet fazlası veya ihtiyaç duyulan personel sayısı Genelkurmay Başkanlığına bildirilir.

Genelkurmay Başkanlığınca, ilgili kuvvet komutanlıklarının, Jandarma Genel Komutanlığının veya Sahil Güvenlik Komutanlığının görüşleri alındıktan sonra bu personelin kuvvetleri değiştirilebilir.

Bu personel, yeni kuvvetinde, sınıfı görevinde istihdam edilebileceği gibi ihtiyaç duyulan sınıflarda istihdam edilmek üzere, yeniden sınıflandırmaya da tâbi tutulabilir.

h) (Ek: 28/6/2001-4699/2 md.) Eşleri farklı kuvvetlere mensup subayların kuvvetleri, aile bütünlüklerinin korunabilmesi amacıyla, sınıflandırma yönetmeliğinde gösterilecek esas, usul ve şartlara göre; ilgili kuvvet komutanlıklarının, Jandarma Genel Komutanlığının veya Sahil Güvenlik Komutanlığının da görüşleri alındıktan sonra, Genelkurmay Başkanlığınca değiştirilebilir.
III – Sınıflandırma kurulları ve sınıflandırma yönetmeliği:
Madde 25 -
İlk sınıflandırma ve yeniden sınıflandırma, sınıflandırma kurulları tarafından yapılır.

Sınıflandırma kurullarının kuruluşları, çalışma usulleri, kararlarını nasıl alacakları, kurul üyelerinin nitelikleri ve sınıflandırmanın ne zaman ve nasıl yapılacağına ait hususlar sınıflandırma yönetmeliğinde gösterilir.
4398
DÖRDÜNCÜ KISIM
Meslek Grupları
I – Meslek programları:
Madde 26 - 1923(1975) (Değişik: 3/7/1975 -1923/10 md. )
Subayların  yurt  içi  veya  yurt  dışında  yetiştirilmeleri,  her  rütbe  ve kendi sınıfı içinde  yeterliklerinin  geliştirilmesi  ve sınıf ayrılıklarına göre kıt’a veya diğer görevlerde kullanma süre ve sırası yeterlik derecelerine göre Meslek Programları Yönetmeliği ile düzenlenir.
II – Teğmen - yüzbaşıların kıt’a hizmeti:
Madde 27 - 6586(2015), 1923(1975) (Değişik: 22/1/2015-6586/40 md.)
Teğmen-yüzbaşı (dâhil) rütbelerindeki subayların bu rütbelerdeki kıta hizmet süresi yönetmelikle belirlenir. Şu kadar ki, 31 inci maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine dayanarak yapılan indirim, 36 ncı maddenin birinci fıkrasının (d) bendiyle 58 inci madde gereğince verilen kıdem süreleri bu sürelerden düşülür.
BEŞİNCİ KISIM
Subay Terfileri
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
I – Kapsam:
Madde 28 -
Türk Silâhlı Kuvvetlerine mensup subayların; rütbeleri, bekleme süreleri, nasıpları, rütbe terfii ve kademe ilerlemesi şartları bu kanun hükümlerine tabidir.
II – Rütbeler:
Madde 29 -
Türk Silâhlı Kuvvetlerindeki subay rütbeleri aşağıda gösterilmiştir:

Asteğmen

Teğmen

Üsteğmen

Yüzbaşı

Binbaşı

Yarbay

Albay

Tuğgeneral - Tuğamiral

Tümgeneral - Tümamiral

Korgeneral - Koramiral

Orgeneral - Oramiral

Mareşal - Büyükamiral

Mareşal ve Büyükamirallik rütbeleri savaşta olağanüstü yararlıkları görülen hayattaki veya ölmüş orgeneral veya oramirallere kanunla verilir.
III – Bekleme süreleri:
a) Barış zamanına ait normal bekleme süreleri:
Madde 30 - 4917(2003), 4185(1996), 3909(1993), 3593(1989), 2642(1982), 1923(1975), 1424(1971)(Değişik: 6/5/1993 -3909/1 md.)
Subayların normal bekleme süreleri aşağıda gösterilmiştir.
4399
Rütbeler                 Normal Bekleme Süreleri

Asteğmen                 8 Ay (1)

Teğmen                   3 Yıl

Üsteğmen                 6 Yıl

Yüzbaşı                  6 Yıl

Binbaşı                  5 Yıl

Yarbay                   3 Yıl

Albay                    5 Yıl

Tuğgeneral - Tuğamiral   4 Yıl

Tümgeneral - Tümamiral   4 Yıl

Korgeneral - Koramiral   4 Yıl

Orgeneral - Oramiral     4 Yıl
b) En az bekleme süreleri:
Madde 31 - 5497(2006), KHK 607(2000), 2159(1978), 1875(1975)
Subayların en az bekleme süreleri aşağıda gösterilmiştir.

a) (Değişik: 28/6/1978-2159/1 md.) Fakülte ve yüksek okulları bitiren subayların Harp Okulu öğrenim süresinden yıl olarak okudukları öğrenim süreleri, rütbe bekleme sürelerinden düşülür.

Bu subayların Harp Okulunu bitirmiş emsaliyle nasıpları birleşinceye kadar hangi rütbelerde ne kadar eksik bekletilecekleri yönetmelikle saptanır.

b) Savaşta veya milletlerarası taahhütler icabı savaşlara katılanlar için Genelkurmay Başkanlığının göstereceği lüzum üzerine Millî Savunma Bakanının teklifi ve Bakanlar Kurulu Kararı ile barış zamanına ait normal bekleme süreleri yarısına kadar indirilebilir. Bu indirme neticesinde bir yıldan artan miktarlar tam yıla çıkarılır.

c) (Değişik: 21/7/2000 - KHK -607/1 md.; Aynen kabül: 10/5/2006-5497/1 md.) Üstün başarı kıdemi alan üsteğmen, yüzbaşı ve binbaşıların normal bekleme süreleri bir yıl eksiktir.
c) En çok bekleme süreleri:
Madde 32 - KHK 499(1993)
Subayların en çok bekleme süreleri aşağıda gösterilmiştir:

a) Öğrenim süreleri dört yıldan az olan yüksek okul mezunu subayların teğmenlik bekleme süreleri, harp okulu mezunu emsalleri kendilerine yetişinceye kadar devam eder.

b) (Değişik: 9/8/1993 - KHK -499/4 md.) Subayların 30 uncu maddede gösterilen normal bekleme sürelerinin dışında rütbelerinde en çok kalabilecekleri süre; teğmen ve üsteğmenlikte o rütbenin yaş haddine kadar, diğer rütbelerde ise yüzbaşılar için subaylıktaki 21 inci, binbaşılar için subaylıktaki 22 nci ve yarbaylar için subaylıktaki 25 inci fiili hizmet yılını dolduruncaya kadar olan süredir. 109 uncu madde hükümlerine göre subay olan ve yüzbaşılığa yükselenlerin en çok bekleme süresi bu rütbenin yaş haddine kadardır.
IV – Terfi zamanı:
Madde 33 - 6586(2015), 5497(2006), KHK 607(2000), 2870(1983), 1923(1975)
Muvazzaf subayların terfileri her yıl 30 Ağustos Zafer Bayramı günü yapılır.
(1) Asteğmenler için (9) ay olan bekleme süresi, 3/10/1996 tarih ve4185 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle (11) ay , daha sonra 3/7/2003 tarih ve4917 sayılı Kanunun 2 nci maddesi ile (8) ay olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
4400
(Değişik fıkra: 22/1/2015-6586/41 md.)Kıdem alanlar, kazaî veya idari kararlarla nasıpları lehe düzeltilenler ile açığa alınmaları, tutuklanmaları, kısa süreli kaçma ve izin süresini geçirme hariç firar veya izin tecavüzünde bulunmaları nedeniyle terfi edemeyen ve rütbe kıdemliliği onanmayanlardan, haklarında kovuşturmaya yer olmadığına, kamu davasının açılmasının ertelenmesine veya düşmesine yahut ortadan kaldırılmasına, firar veya izin tecavüzü suçlarından verilecekler hariç olmak üzere hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, beraatine, kısa süreli hapis cezasının seçenek yaptırımlara çevrilmesine veya cezanın ertelenmesine karar verilenler hakkında, emsalleri terfi etmiş veya rütbe kıdemliliği onanmış olmak şartıyla, yukarıdaki fıkra hükmü uygulanmaz. Ancak, bu durumda olanların rütbe terfi ve rütbe kıdemlilikleri, hükmün veya kararın kesinleşme tarihinden geçerli olarak yapılıp emsalleri tarihine götürülür. Bu şekilde yapılan terfi ve rütbe kıdemliliklerinde maaş farkı ödenmez.

(Ek fıkra: 21/7/2000 - KHK -607/2 md.; Aynen kabul: 10/5/2006-5497/2 md.) Terfi sırasında olup da belirli oranda sicil mecburiyetini, sicil belgelerinin düzenlenmesinden sonra, 30 Ağustos tarihine kadar tamamlayacak olanlar (albaylar hariç) hakkında birinci fıkra hükmü uygulanmaz.
İKİNCİ BÖLÜM
Nasıp
I – Subaylığın nasıp ve terfi onayı:
Madde 34 - 6519(2014), 4902(2003), 1424(1971) (Değişik: 11/2/2014-6519/25 md.)
Subaylığa nasıp, ilgili kuvvet komutanının (Jandarma subayları için Jandarma Genel Komutanının, Sahil Güvenlik subayları için Sahil Güvenlik Komutanının) teklifi ve Genelkurmay Başkanının lüzum göstermesi üzerine, Milli Savunma Bakanı (Jandarma ve Sahil Güvenlik subayları için İçişleri Bakanı) onayı ile yapılır. 

Asteğmen-albay rütbeleri arasında rütbe terfileri, ilgili kuvvet komutanlığı (Jandarma subayları için Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik subayları için Sahil Güvenlik Komutanlığı) Kurmay Başkanının onayı ile yapılır.

Albaylıktan tuğgeneral/tuğamiral rütbelerine terfiler ile general ve amirallikte bir üst rütbeye terfiler 54 üncü maddede belirtilen esaslarla Milli Savunma Bakanı (Jandarma ve Sahil Güvenlik subayları için İçişleri Bakanı) ile Başbakanın imzalayacağı ve Cumhurbaşkanının onaylayacağı kararname ile yapılır.
II – Subaylığa nasıp:
Madde 35 - 6586(2015), 6519(2014), 5758(2008), 5497(2006), 4699(2001), KHK 607(2000), 2642(1982), 1923(1975), 1424(1971)(Değişik: 3/7/1975 -1923/14 md. )
Harp okullarını veya fakülte ve yüksek okulları bitirenlerin subaylığa nasıpları aşağıdaki esaslara göre yapılır:

a) Harp okullarını bitirenler, aşağıdaki istisnalar saklı kalmak koşuluyla, o yılın 30 Ağustos’unda teğmenliğe nasbedilirler.

1. Harp okullarını bitirip de teğmen nasbedilmeden önce subaylar hakkında açığa alınmayı gerektiren bir suçtan haklarında kamu davası açılanlar veya herhangi bir suçtan tutuklanan ya da gözaltına alınanların teğmenliğe nasıpları yapılmaz. Bunlardan öğrencilik hukukunun kaybedilmesine sebep olacak şekilde mahkum olanlarla okul yüksek disiplin kurulunca okulla ilişiğinin kesilmesine karar alınanlar hariç olmak üzere haklarında mahkumiyete veya kovuşturmaya yer olmadığına, (Ek ibare: 22/1/2015-6586/42 md.)hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, beraata veya kamu davasının her ne sebeple olursa olsun ortadan kaldırılmasına karar verilenlerle gözaltına alınanlardan başka bir işlem yapılmaksızın serbest bırakılanlar, teğmenliğe nasbedilir ve nasıpları emsalleri tarihine götürülür.

2. Kazai, idari veya sıhhi zorunluluklar nedeniyle harp okullarını 30 Ağustos’tan sonra bitirenler, bitirdikleri ayın sonundan geçerli olarak teğmenliğe nasbedilirler. Bunların nasıpları emsalleri tarihine götürülür.

b)(Değişik: 22/1/2015-6586/42 md.)Yedek subay okullarını bitirenler, bitirdikleri tarihten geçerli olmak üzere asteğmen nasbedilirler.

c) Silahlı Kuvvetler hesabına fakülte veya yüksek okullarda okuyan askeri öğrenciler, fakülte veya yüksek okulu bitirdikleri ayın sonundan geçerli olmak üzere teğmenliğe nasbedilirler. Aynı sınıfta subaylığa nasbedileceklerin sınav tarihleri arasında fark bulunduğu takdirde nasıp tarihleri her sınav döneminin en son sınav tarihinde birleştirilir. Ancak bunlardan fakülte veya yüksek okulları bitirip de teğmenliğe nasbedilmeden önce durumları bu maddenin (a) bendi (1) ve (2) nci alt bentlerine uyanlar hakkında da aynı hüküm uygulanır.
4401
d) (Değişik: 11/2/2014-6519/26 md.) Fakülte veya yüksekokulları kendi hesaplarına bitirenlerden Türk Silahlı Kuvvetlerinde branşlarıile ilgili muvazzaf subaylığa geçme talebinde bulunanlar, subaylığa nasıp onayı tarihinden geçerli olarak muvazzaf subay nasbedilirler. Bu personelin subaylık nasıpları hangi tarihte olursa olsun, kademe ilerlemesi veya üst rütbeye yükselmelerine esas olacak nasıpları onay takvim yılının 30 Ağustos tarihi esas alınır ve kademe ilerlemesi veya üst rütbeye yükselmelerinde 31 ve 32 nci madde hükümlerine göre işlem yapılır. Nasıp düzeltilmesinden ötürü maaş, maaş farkı ödenmez ve diğer özlük hakları verilmez.

e) (Değişik: 11/2/2014-6519/26 md.) Askerlik hizmeti esnasında veya terhisini müteakip muvazzaf subaylığa geçirilmesi uygun görülenler, subaylığa nasıp onayı tarihinden geçerli olarak muvazzaf subay nasbedilirler. Bunların askerlik hizmetinde geçen süreleri nasıp tarihine eklenerek bekleme süresinden sayılır ve üst rütbeye terfileri, bu şekilde bulunan nasıplarına ve bu fıkranın (d) bendi ile 31, 32 ve 64 üncü maddelere göre yürütülür. Nasıp düzeltilmesinden dolayı maaş, maaş farkı ödenmez ve diğer özlük hakları verilmez.

f) (Değişik: 11/2/2014-6519/26 md.) Fakülte veya yüksekokulları kendi hesabına bitirip de kendi sınıflarında veya öğrenimlerinin ilgilendirdiği ihtiyaç duyulan sınıflarda muvazzaf subaylığa geçmek için müracaat eden ve 14 üncü madde çerçevesinde müracaatları kabul edilen astsubaylar, subaylığa nasıp onayı tarihinden geçerli olarak teğmenliğe nasbedilirler. Bu personelin subaylık nasıpları hangi tarihte olursa olsun, kademe ilerlemesi veya üst rütbeye yükselmelerine esas olacak nasıplarında onay takvim yılının 30 Ağustos tarihi esas alınır.
III – Nasıp düzeltilmesi:
Madde 36 - 6586(2015), 6413(2013), 6336(2012), 5758(2008), 5621(2007), 4699(2001), KHK 499(1993), 3768(1992), KHK 445(1991)... >>
(Değişik: 7/7/1971 -1424/7 md. )
Kazai ve idari kararlar neticesi nasıp düzeltilmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır:

a)(Değişik bent: 22/1/2015-6586/43 md.) Cezası ertelenen veya seçenek yaptırımlara çevrilenler hariç olmak üzere subayların;

1. Şahsi hürriyeti bağlayıcı cezaya mahkumiyetleri hâlinde, infaz süresinden fazla olmamak üzere gözaltı, tutukluluk ve hükümlülükte geçen süreleri,

2. Açığı gerektiren bir suçtan mahkumiyet hâlinde açıkta geçen süreleri,

3. Haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya buna bağlı düşme kararı verilse dâhi, firar veya izin tecavüzünde bulundukları askeri mahkeme kararı ile sabit olanların firarda veya izin tecavüzünde geçen süreleri,

kıdemlerinden düşülür.

Bu işlem, firar, izin tecavüzü veya açıkta geçen süreler bakımından hükmün veya kararın kesinleşmesini, şahsi hürriyeti bağlayıcı cezalar bakımından, cezanın kısmen veya tamamen infazını müteakip son rütbeye nasıp tarihinin düzeltilmesi suretiyle derhâl yapılır.

b)Silahlı Kuvvetler hesabına veya izinli olarak yurt içinde veya yurt dışında her çeşit öğrenim, kurs ve staja gönderilen subaylardan, öğrenim, kurs veya stajlarını bu kanun hükümlerine göre hazırlanacak yönetmelikte gösterilen süre ve şartlar içinde bitiremiyen başarısızlık veya diğer sebeplerle bu yönetmelikte gösterilen sürelerden fazla sınıfta kalmak suretiyle bu süre içerisinde bitirmelerine imkan olmıyan üniversiteler, yüksek okullar veya sınıf okulları yönetmeliklerine göre öğrencilikle ilişikleri kesilen, devamsızlık, başarısızlık, uygunsuz hallerinden dolayı eğitimlerine son verilen veya devre kaybedenlerin öğrenim, kurs veya stajda kaldıkları süreler kadar bekleme süreleri uzatılır. Yurt dışına öğrenim, kurs veya staja gönderilenler için bu süre yurt dışına çıkış ve dönüş tarihleri arasında geçen süredir.
4402
c) Harp Akademileri tahsili, Gülhane Askeri Tıp Akademisinde tıpta uzmanlık öğrenimi, sıhhi sebeplerle devamsızlık, yönetmelikte gösterilen özel nitelik istiyen kurslar ve üç ay dahil daha az süreli kurslar için (b) bendi hükümleri uygulanmaz.(1)

d)(Değişik: 5/4/2007 -5621/1 md.) Kuvvet Harp Akademileri öğrenimini tamamlayıp kurmaylığı onaylanan subaylara iki yıl, bunlardan Silahlı Kuvvetler Yüksek Sevk ve İdare Akademisinden mezun olanlara ayrıca bir yıl olmak üzere toplam üç yıl;(2)

Harp Akademileri Komutanlığınca düzenlenen ve iki yarı yıllık programı içeren komutanlık ve karargâh subaylığı öğrenimini bitiren subaylara bir yıl;

Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personel temin ve yetiştirme planlarında belirtilecek ihtiyaç duyulan bilim dallarında yüksek lisans öğrenimi yapanlardan; yüksek lisans eğitimi bitiriş notu, lisans eğitimi bitiriş notu, sicil notu ortalaması, mükâfatlar ve cezalar ile Türk Silâhlı Kuvvetleri Lisansüstü Öğrenim Yönetmeliğinde belirtilen diğer şartlar esas alınarak yapılacak sıralamada Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı namına ve kendi namına olmak üzere ayrı ayrı olarak bilim dalı karşılığında tahsisi yapılan kontenjanlara giren subaylara bir yıl, bunlardan doktora yapanlara bir yıl, doğrudan doktora yapanlara iki yıl, doçent olanlara ayrıca bir yıl olmak üzere toplam üç yıl;

Tıpta uzmanlık belgesi alanlara, diş tabipliğinde, veterinerlikte, eczacılıkta uzman belgesi alanlara veya doktora yapanlara iki yıl, bunlardan doçent olanlara ayrıca bir yıl olmak üzere toplam üç yıl;

kıdem verilir.

(Değişik ikinci fıkra: 24/4/2008-5758/3 md.) Türk Silahlı Kuvvetlerine muvazzaf subay olarak katılmadan önce branşları ile ilgili yukarıda belirtilen öğrenimlerini kendi nam ve hesaplarına yapmış veya subay nasbedildikten sonra bitirmiş olanlar, lisansüstü öğrenimi tamamladığı için sınıfları değiştirilen subaylar ile lisansüstü öğrenimi tamamladıktan sonra astsubaylıktan subaylığa nasbedilenler hakkında da yukarıdaki fıkra hükümleri uygulanır.

Bu şekilde kıdem alanların nasıpları düzeltilir.

Bu madde hükümlerine göre verilen kıdemlerin toplamı hiçbir şekilde üç yılı aşamaz.

Yukarıda yazılı nitelikleri haiz olanlara lisansüstü öğrenim kıdemi verilebilmesi için;

1. Müracaat tarihinde sicil notu ortalamasının, sicil tam notunun % 90'ı ve daha üstünde olması,

2. Lisansüstü öğrenimini kendi nam ve hesabına yapanlar için askerî disiplin, tutum ve davranışları, görevindeki başarısı, meslekî bilgi ve yetenekleri, genel kültürü, ahlakî ve şahsî nitelikleri bakımından kıdem almaya layık bulunduğuna dair "Lisansüstü Öğrenim Kıdemi Nitelik Belgesi"nin müspet olarak düzenlenmiş olması,

3. Özel kanunlara tâbi olanların, yukarıdaki şartlara ilave olarak bu sıfatlarını kazanmada, kendi kanun ve yönetmeliklerinde belirtilen usûl ve esasları yerine getirmiş olması,

4. Cezaları ertelenmiş, (Değişik ibare: 22/1/2015-6586/43 md.)seçenek yaptırımlardan birisine çevrilmiş, haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş, genel veya özel af kanunları kapsamına girmiş, hükümlülüklerine ilişkin kayıtları adlî sicilden çıkarılmış olsalar bile;
(1) 26/6/2012 tarihli ve6336 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi ile bu bentte yer alan “Harp Akademileri tahsili,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Gülhane Askeri Tıp Akademisinde tıpta uzmanlık öğrenimi,” ibaresi eklenmiştir. (2) 26/6/2012 tarihli ve6336 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi ile bu bentte yer alan “Silâhlı Kuvvetler Akademisinden” ibaresi “Silahlı Kuvvetler Yüksek Sevk ve İdare Akademisinden” şeklinde değiştirilmiştir.
4402-1
aa) Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlar ile basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, iftira, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, yalan yere tanıklık, yalan yere yemin, suç uydurmak, cinsel saldırı, cinsel taciz, kişiyi hürriyetinden yoksun bırakmak, fuhuş, gayri tabii mukarenet, hileli iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyet kırıcı suçlar ile kaçakçılık, resmî ihale ve alım ve satımlara fesat karıştırma suçlarından birisinden mahkûm olmaması,

bb) Firar, amir veya üste fiilen taarruz, emre itaatsizlikte ısrar, üste hakaret, mukavemet, fesat, isyan suçları ile 1632 sayılı Askeri Ceza Kanununun 148 inci maddesinde belirtilen suçlardan mahkûm olmaması,

cc) (Değişik: 31/1/2013-6413/45 md.) Taksirli suçlar hariç olmak üzere, yukarıdaki bentlerde belirtilen suçların dışındaki suçlardan, toplam olarak 21 gün ve daha fazla hapis, oda hapsi veya hizmet yerini terk etmeme cezası ile mahkûm veya cezalandırılmış olmaması,
gerekir.

Açığa alınmayı gerektiren ya da yukarıdaki bentlerde sayılan suçlardan gözetim altına alınanlar, tutuklananlar veya kamu davası açılanlar, haklarındaki yargılama neticesine göre işleme tâbi tutulurlar.

e) (Ek: 17/4/1975 -1875/3 md.) Nasıp düzeltilmek suretiyle yapılacak terfiler 33 üncü madde hükmüne tabidir.

f) (Ek: 29/9/1988 -3475/2 md.; Değişik: 9/8/1993 - KHK-499/5 md.) Bu madde hükümlerine göre nasıpları leh veya aleyhe düzeltilenlerin terfi işlemlerinin ne şekilde yapılacağı ve kıdemlerinin verilme usul, esas ve şartları Subay Sicil Yönetmeliğinde gösterilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Kıdem
I – Kıdem ve kıdem sırası:
Madde 37 - 6519(2014), 6000(2010), 5497(2006), 4902(2003), 4699(2001), KHK 607(2000), 4374(1998), KHK 499(1993), 1424(1971)
Kıdem ve kıdem sırası aşağıdaki esaslara göre düzenlenir:

a) Rütbelerde kıdemler, terfi onayı metninde yazılı tarihten başlar.(1)

Aynı günde subaylığa nasbedilenlerin arasındaki kıdem sırası:

Harp okulları, fakülte ve yüksek okulları bitirenlerin kıdemleri harp okullarında fakülte veya yüksek okullarda kazanılan not ortalamalarına göredir.

Bunlar kendi aralarında sıralanırlar.

b) Aynı rütbe ve aynı nasıplar arasında kıdem sırası:

1. (Değişik: 28/7/1998-4374/2 md.) Her yıl tespit edilen yeterlik derecesine göre saptanır.                                                            
2. (Değişik: 19/6/2010-6000/16 md.) Aynı rütbe ve aynı nasıplı olup değişik kaynaklardan yetiştiğinden yeterlik derecesi kıyaslanamayan subaylar arasında kıdem sırası aşağıdaki önceliğe göredir:

aa) Harp okullarından mezun olan subaylar,

bb) Silahlı Kuvvetler adına fakülte ve yüksek okullarda yetiştirilen subaylar,
(1) 11/2/2014 tarihli ve6519 sayılı Kanunun 27 nci maddesiyle, bu bentte yer alan “kararnamesinin” ibaresi “onayı” şeklinde değiştirilmiştir.
4402-2
cc) Askerlik hizmeti sırasında veya müteakiben muvazzaf subay nasbedilenler,

dd) Sözleşmeli subaylıktan muvazzaf subaylığa geçirilenler,

ee) Astsubaylıktan muvazzaf subaylığa geçirilenler,

ff) Sivil kaynaktan muvazzaf subaylığa geçirilenler,

gg) Sözleşmeli subaylar,

hh) Yedek subaylar.

3. (Değişik: 7/7/1971-1424/8 md.) Çeşitli sınıflara mensup aynı rütbe ve aynı nasıplı subaylar arasında kıdem sırası:

Kadrodaki sınıfı esas olmak üzere bunların dahil bulundukları yeterlik derecelerine, yeterlik dereceleri aynı olanların hizmet sürelerine göre tespit edilir. Hizmet süreleri de aynı olanların bir evvelki rütbelerindeki yeterlik dereceleri esastır.

c) Her ne sebeple olursa olsun sınıfı değiştirilenlerin kıdem sırası:

Yeni sınıflarındaki yeterlik dereceleri tespit olununcaya kadar yeni sınıfının aynı nasıplarının sonunda sıralanırlar.

d) (Ek: 9/8/1993 - KHK -499/6 md.) Kuvvetleri ayrı olan aynı rütbe ve nasıplı subayların kıdem sırası:

1. Aynı yıl terfi edenlerden kıdem almadan yükselenler,

2. Her ikisi de kıdem alarak yükselmiş iseler bir önceki rütbeye yükselme tarihi önce olanlar,

3. (Değişik altbent: 18/6/2003-4902/20 md.) Bütün şartların aynı olması halinde mensup bulunduğu kuvvete göre sıra ile; kara, deniz, hava, jandarma, sahil güvenlik,

diğerlerine nazaran kıdemlidir.

(Ek fıkra: 21/7/2000 - KHK -607/5 md.; Aynen kabul: 10/5/2006-5497/4 md.) Yukarıda belirtilen ilkelere göre kıdem ve kıdem sırasının belirlenmesine ilişkin diğer usul ve esaslar, Subay Sicil Yönetmeliğinde gösterilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Terfi Esas ve Şartları
I – Rütbe terfi şartları ve esasları:
Madde 38 - 6722(2016), 6519(2014), 5497(2006), 5365(2005), 4902(2003), 4699(2001), KHK 607(2000), 4374(1998), KHK 499(1993)... >>
(Değişik: 29/9/1988 -3475/3 md. )
Rütbe terfi şartları aşağıda gösterilmiştir.

a) (Değişik: 11/2/2014-6519/28 md.)Bu Kanunun 54 üncü maddesinde belirtilen durumlar haricinde rütbeye mahsus bekleme süresini tamamlamış olmak,

b) (Değişik: 21/7/2000 - KHK -607/6 md.; Aynen kabül: 10/5/2006-5497/5 md.) Rütbeye mahsus normal bekleme süresinin binbaşılarda üç, albaylarda iki yıllık, diğer rütbelerde üçte ikisi oranında, kıdem alanlar için fiili bekleme süresinin (albaylar hariç) binbaşılarda iki yıllık diğer rütbelerde üçte ikisi oranında yıllık sicili bulunmak,

c) Subay Meslek Programları Yönetmeliğinde gösterilen kıt'a hizmetlerini yapmış olmak,                                                                  

d) Üst rütbe kadrosunda açık bulunmak,

e) General ve amiralliğe yükselecek albaylar için üst rütbe kadrosunda 49 uncu maddede yazılı oranlar içinde açık bulunmak.

(Değişik ikinci fıkra: 28/7/1998-4374/3 md.) Birinci fıkrada belirtilen şartlara haiz olan subayların terfileri aşağıdaki esaslara göre yapılır.
4403
a) (Değişik: 21/7/2000 - KHK -607/6 md.; Aynen kabul: 10/5/2006-5497/5 md.) Yükselme sırasında girmiş bulunan teğmen-yarbayların sicil notu ortalamaları tespit edilir ve sınıfları içerisinde (kurmay subaylar kendi sınıflarında), branşlara ayrılan sınıflarda ise branşları içerisinde yeterlik derecesine göre sıralanırlar. Bilahare bu sıralama esas alınmak suretiyle; teğmen-binbaşılar için sicil notu ortalaması sicil tam notunun % 60 ve daha yukarısı, yarbaylar için % 70 ve daha yukarısı olanlardan bir üst rütbedeki kadro açığı kadarı en üstün yeterlik derecesinden başlanmak üzere bir üst rütbeye terfi ettirilir. Diğer terfi şartlarını haiz olduğu halde üst rütbede kadro açığı bulunmadığı için terfi edemeyenler derece ilerlemesi yaparlar. Bu Kanunun 36, 58 ve 65 inci maddelerine göre 30Ağustos tarihinden sonra terfi etme durumunda olanların, terfi eden emsallerinin şartlarını haiz olmak kaydıyla, kadro açığı şartı aranmadan bir üst rütbeye terfi işlemleri derhal yapılır.

b) (Değişik: 18/6/2003-4902/21 md.) Albaylar: Kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca; yükselme sırasına giren albaylardan, sicil notu ortalaması sicil tam notunun % 60 ve daha yukarısı olanlar tespit edilir. Bunlar, sicil notu ortalamasına göre kendi sınıfları içerisinde; kurmaylar, sınıflarına bakılmaksızın kendi aralarında (Hava Kuvvetlerinde pilot ve hava yer kurmayları ayrı ayrı) sıralanırlar. Bu şekilde sıralanan albaylardan, sicil notu ortalaması sicil tam notunun % 70 ve daha yukarısı olanların sicil dosyaları Yüksek Askerî Şûraya gönderilir. Yüksek Askerî Şûra bunları, 54 üncü madde esaslarına göre değerlendirmeye tâbi tutar.

c) (Değişik fıkra: 14/07/2016-29770-6722/2 md.) Üstün başarılı yüzbaşı ve binbaşıların terfi esasları: Yüzbaşı ve binbaşıların bu rütbelerine ait bekleme sürelerinin bitiminden bir yıl önce bu rütbelere ait her yılki sicil notu, sicil tam notunun %95 ve daha yukarısında ve sicil notu ortalaması da sicil tam notunun %95 ve daha yukarısında olanlar, yönetmelikte belirlenen usul ve esaslar doğrultusunda rütbelerine göre kendi sınıfları içerisinde (kurmaylar sınıflarına bakılmaksızın kendi aralarında) ayrı ayrı sıralanırlar. Bu şekilde sıralanan subaylardan, kendi sınıfı mevcudunun veya mevcudun azlığı sebebiyle birleştirilen sınıfların toplam mevcudunun; muharip sınıflar için %8’ine kadarı, yardımcı sınıflar için %4’üne kadarı ilgili kuvvet komutanı, Jandarma Genel Komutanı veya Sahil Güvenlik Komutanı tarafından bir üst rütbeye yükseltilebilir.

d) (Ek: 21/7/2000 - KHK -607/6 md.; Aynen kabul: 10/5/2006-5497/5 md.) Yükselme sırasına girmiş bulunan subaylardan görev esnasında yaralanmaları nedeniyle uzun süreli tedaviye tabi tutulanların rütbe terfii ve rütbe kıdemliliği işlemleri; sicil notu ortalamasına göre, birinci fıkranın (b), (c), ve (d) bentlerindeki şartlar aranmadan yapılır.

(Değişik üçüncü fıkra: 28/7/1998-4374/3 md.) Her yıl düzenlenecek sicil belgelerinin şekli ve muhtevası ile sınıf, rütbe ve görevlerin özelliklerine göre ne surette, kimler tarafından, hangi zamanlarda doldurulacağı, sicil notunun verilme esasları ve birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sebeplerle terfi edemeyenlerin gelecek yıldaki terfi işlemlerinin ne şekilde yapılacağı, sivil değerlendirme denetleme kurullarının kuruluş ve çalışma esasları ile görevleri (Mülga cümle: 14/07/2016-29770-6722/2 md.)(...) Subay Sicil Yönetmeliğinde gösterilir.
4404
 
II – Terfide baraj:
Madde 39 - An. M. K. 1992/55(1993), 3475(1988), 1424(1971) (Mülga: 7/7/1971 -1424/10 md.; Yeniden düzenleme: 29/9/1988 -3475/4 md. )
Subayların binbaşı, yarbay ve albay rütbelerine terfiinde kadro durumu, personel mevcudu ve birikim dikkate alınarak aşağıdaki esaslar dahilinde baraj sistemi uygulanır.

a) (İptal: Ana.Mah.'nin 31/12/1992 tarih ve E: 1992/40, K: 1992/55 sayılı Kararı ile.)

b) Her yıl, 3 üncü maddenin birinci fıkrasının (ü) bendinde belirtilen esaslar dahilinde baraj tespit edilir.

c) Kurmay subaylar kendi sınıfları içerisinde değerlendirilirler.

d) Her rütbe ve sınıfta, baraj içinde kalacak subayların belirlenmesi için 50 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi hükmüne göre esasen yetersizlik nedeniyle ayırma işlemine tabi olacaklar sınıflarının yeterlik derecesi sıralamasından çıkarılırlar. Baraj bu işlemden sonra sıralamada yeterlik derecesi en düşük olan subaydan itibaren uygulanır.
III – Yeterlik derecelerinin hesaplanması:
Madde 40 - 1424(1971)(Mülga: 7/7/1971 -1424/10 md. )
 
IV- (Değişik Başlık: 14/07/2016-2970-6722/3 md.)Kadroların tespiti, muvazzaf subay kadro oranları ve albayların fiili hizmet süresinin uzatılması:
Madde 41 - 6722(2016), 4902(2003), 2870(1983), 2497(1981), 1923(1975), 1424(1971)(Değişik: 22/7/1981 -2497/1 md. )
Subay hizmet kadroları aşağıdaki esaslara göre tespit olunur.

a) (Değişik: 18/6/2003-4902/22 md.) Her yıl 30 Ağustos tarihinden sonra uygulanacak kadrolar; rütbe, sınıf (varsa branşı) belirtilerek Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlıkları ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının teklifi üzerine Genelkurmay Başkanlığınca hizmet ihtiyacına göre tespit edilir.
4405
b) (Değişik: 29/7/1983-2870/2 md.) Tespit edilen bu kadrolar içindeki albay miktarı her yıl Yüksek Askerî Şuranın tasvibine sunulur ve Yüksek Askerî Şuraca miktar ile ilgili karar alınır. (Özel kanunları gereğince tespit edilen albay kadroları bu miktarlar dışında tutulur.)

c) (Değişik bent: 14/07/2016-29770-6722/3 md.)Albaylardan Yüksek Askerî Şura tarafından o yıl için hizmet kadrosu fazlası olduğu tespit edilen miktar kadarı 50 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendine göre kadrosuzluktan emekliye sevk edilirler. Ancak bunlardan, aşağıdaki esaslara göre tefrik edilenler, kadrosuzluktan emekliye sevk edilmezler ve (b) bendine göre tespit edilen miktarın dışına çıkarılarak fiili hizmet süreleri iki yıl uzatılır. Bunların müteakip yıllarda da aynı esaslarla hizmet sürelerinin uzatılması için 50 nci maddenin birinci fıkrasının (b) ve (d) bentleri saklı kalmak şartıyla bu bentteki esaslara göre ayrıca Yüksek Askerî Şura kararı alınır.

Her yıl 30 Ağustos tarihi itibarıyla hizmet ihtiyacı sebebiyle kadrosuzluktan emekliye sevk edilmesi uygun görülmeyen toplam albay miktarı ile bunların yıllara, neşetlere, sınıflara, branşlara veya ihtisaslara göre kontenjanları, aşağıda belirtilen oranları aşmamak üzere ve neşet mevcutlarına göre dengeli dağılım çerçevesinde Yüksek Askerî Şura kararı ile tespit edilir. Kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı için ayrı ayrı olmak üzere;

I- İlk defa fiili hizmet süresi uzatılacak albay miktarı, o yıl hizmet kadrosu fazlalığı sebebiyle kadrosuzluktan emekliye sevk edilecek toplam albay miktarının %25’ini; bunlar arasından müteakip dönemlerde uzatılacakların miktarı ise bir önceki dönemde uzatma kararı alınmış olanların miktarının %75’ini geçemez.

II- (I) numaralı alt bentte belirlenmiş orana göre hesaplanacak ilk defa fiili hizmet süresi uzatılacak albay miktarı, Genelkurmay Başkanlığınca onaylı Türk Silahlı Kuvvetleri insan gücü planında belirlenmiş yıllık subay yetiştirme miktarının %3’ünün altında olması hâlinde bu sayıya kadar artırılabilir.

III- (I) ve (II) numaralı alt bentlerde belirlenmiş oranlara göre bulunacak sayıların küsuratlı değerleri yarıma eşit veya yarımdan büyükse bu küsuratlı değerler tama iblağ edilir.

Yüksek Askerî Şura (I) ve (II) numaralı alt bentlerde belirtilen oranları artırmaya yetkilidir.

Her yıl Yüksek Askerî Şura tarafından, hizmet kadrosu fazlası olarak belirlenen albaylar ile daha önceki yıllarda fiili hizmet süresi uzatılmış albaylara 54 üncü maddede belirtilen esaslara göre değerlendirme notu verilir. Sicil notu ortalaması, sicil tam notunun %90’ının (dâhil) üzerinde olması ve ilgilinin talep etmesi kaydıyla hizmet ihtiyacı, yeterlik notu ve Yüksek Askerî Şuraca belirlenmiş kontenjanlar esas alınarak tefrik edilecek albayların fiili hizmet süreleri Yüksek Askerî Şura kararı ile bu bentteki esaslara göre yaş haddine kadar uzatılabilir. Görev süresi uzatılmayanlar ise 50 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendine göre kadrosuzluktan emekliye sevk edilirler.

Bu bent hükümlerine göre hizmete devam ettirilen albaylardan kendi isteği üzerine emekliye ayrılmak isteyenler 50 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendine göre kadrosuzluktan emekliye sevk edilirler.
V – Çok sınıflı kadrolar:
Madde 42 - 1424(1971) (Mülga: 7/7/1971 -1424/12 md. )
 
VI – Rütbe terfi şartları:
Madde 43 - 3475(1988), 3183(1985), 1923(1975), 1424(1971) (Mülga: 29/9/1988 -3475/19 md. )
 
VII – Sonraki yıllarda terfi:
Madde 44 - 4374(1998), KHK 499(1993), An. M. K. 1992/55(1993), 3475(1988), 1923(1975), 1876(1975), 1424(1971) (Değişik: 9/8/1993 - KHK -499/8 md. )
Rütbe terfi edemeyen subaylardan:

a) Teğmen ve üsteğmenlerin tamamı,

b) Yüzbaşı, binbaşı ve yarbaylardan kadrosuzluk nedeniyle terfi edemeyenler ile sicil notu ortalaması sicil tam notunun; % 50 (dahil)'den fazla ve % 60'dan az olan yüzbaşı ve binbaşılar ile sicil notu ortalaması sicil tam notunun % 60 (dahil)'den fazla ve %70'den az olan yarbaylar,

c) (Değişik: 28/7/1998-4374/4 md.) Yükselme sırasına giren albayların sicil notu ortalaması, sicil tam notunun % 70 (dahil) ve üzerinde olan, ancak Yüksek Askerî Şuraca yapılan değerlendirmede kadrosuzluk nedeniyle tuğgeneral-tuğamiral rütbelerine yükselemeyen albaylar ile sicil notu ortalaması sicil tam notunun % 70 (hariç)'den az olan albaylar.

Hizmete devam ettirildikleri sürece rütbe terfi şartlarını haiz olmak kaydıyla sonraki yıllarda o yıl terfi sırasına girenlerle birlikte 38 inci madde esaslarına göre yeniden terfi işlemine tabi tutulurlar.

Yukarıdaki esaslara göre sonraki yıllarda terfi edenlerin yeni rütbelerindeki bekleme süresinin başlangıcı rütbeye nasıp tarihleridir. Bunlardan diğer terfi şartlarını haiz olduğu halde kadro açığı olmaması nedeniyle terfi edemeyen yüzbaşılar subaylıktaki 21 inci, binbaşılar subaylıktaki 22 nci ve yarbaylar subaylıktaki 25 inci fiili hizmet yılı sonuna kadar her yıl terfi için değerlendirmeye alınırlar. Bunlar terfi edemedikleri müddetçe 45 inci maddedeki esaslara göre kademe ilerlemesi, üç yılda bir de derece ilerlemesi yaparlar.
VIII – Kademe ilerlemesi şartları:
Madde 45 - 5497(2006), KHK 607(2000), KHK 499(1993), An. M. K. 1992/55(1993), 3475(1988), 2642(1982), 1923(1975), 1424(1971) (Değişik: 7/7/1971 -1424/15 md. )
Subaylar aşağıda yazılı esaslara göre her yıl kademe ilerlemesi yaparlar.

a) Kademe ilerleme şartları şunlardır:

1. Bulunduğu kademede bir terfi yılını doldurmuş olmak,

2. Bulunduğu rütbede ilerleyebileceği bir ileri kademe bulunmak,

3. Sicil notu, sicil tam notunun % 60 ve daha yukarısı olmak,

Yukarıdaki şartları haiz olan subaylar, her yıl kademe ilerlemesi yaparlar.
4406
b) (Değişik: 3/7/1975-1923/20 md.) Rütbelere ve rütbe kıdemliliklerine ait kademeler ve bu kademelerin üst derece maaş kademelerine sirayeti subaylar hakkında EK-VI, astsubaylıktan subaylığa geçenler hakkında EK-VII sayılı çizelgede gösterilmiştir. Kademe ilerlemesi suretiyle üst rütbe maaşı almış olmak, üst rütbeye terfii gerektirmez.

c) Kademe ilerlemesinin nasıl yapılacağı ve onay makamları, Subay Sicil Yönetmeliğinde gösterilir.

d) Bekleme süreleri sonunda üst rütbeye terfi eden subaylar, yeni rütbelerinin birinci kademesine de ilerlemiş olurlar.

Bekleme süreleri dışında rütbe terfii eden subaylar da yeni rütbelerinin birinci kademesine ilerlemiş sayılırlar. Bunların yeni rütbe kademe aylıkları evvelki aylıklarından az olduğu takdirde aradaki fark kademe ilerlemesi suretiyle giderilinceye kadar evvelki aylıkları ödenmekte devam olunur.

e) (Değişik: 26/3/1982-2642/9 md.) Liyakatları üstlerince onanmış olan kıdemli üsteğmenler, kıdemli yüzbaşılar ve kıdemli binbaşılar yükseldikleri aylık derecelerinin birinci kademesine de ilerlemiş olurlar.

f) (Değişik: 3/7/1975-1923/20 md.) Muhtelif sebeplerle nasıp tarihleri lehlerine düzeltilenlerin, yeni nasıp tarihlerine göre subaylar için EK-VI, astsubaylıktan subay olanlar için EK-VII sayılı cetveldeki kademelere intibakları yapılır.

g) (Mülga: 9/8/1993 - KHK -499/36 md.)

h) (Ek: 21/7/2000 - KHK -607/7 md.; Aynen kabul: 10/5/2006-5497/6 md.) Kademe ilerlemesi yapacak subaylardan görev esnasında yaralanmaları sebebiyle uzun süreli tedaviye tabi tutulanlardan o yıla ait sicil notu olmayanlarda (a) bendindeki sicil notu şartı aranmaz. Bunların kademe ilerlemeleri sicil notu ortalamasına göre yapılır.
IX – Askeri hakim ve yardımcıları:
Madde 46 - 1611(1972) (Mülga: 17/7/1972 -1611/2 md. )
 
BEŞİNCİ BÖLÜM
General ve Amiral Terfileri
I – Rütbe terfii:
Madde 47 - 6519(2014), 3282(1986), 2497(1981), 1424(1971) (Değişik: 7/7/1971 -1424/16 md. )
Rütbe terfii şartları şunlardır:

a) (Değişik: 11/2/2014-6519/29 md.)Bu Kanunun 54 üncü maddesinde belirtilen durumlar haricinde rütbeye mahsus bekleme süresini tamamlamış olmak,

b) (Değişik: 22/7/1981-2497/2 md.) Rütbeye mahsus en az bir yıllık sicili bulunmak.
4407
c) Üst rütbe kadrosunda 49 uncu maddedeki oranlar içinde açık bulunmak,

d) Yüksek Askeri Şuraca 54 üncü madde esaslarına göre seçilmiş olmak,

e) Subay Sicil Yönetmeliğinde belirtilen kıt’a hizmetini yapmış olmak,

f) (Değişik: 1/5/1986-3282/3 md.) Korgeneral ve koramiralliğe yükselebilmek için harp akademileri öğrenimini başarı ile bitirmiş bulunmak ve aynı zamanda Kara Kuvvetlerinde muharip sınıfı general, Deniz Kuvvetlerinde güverte veya deniz sınıfı amiral ve Hava Kuvvetlerinde pilot sınıfı generali olmak.

Yukarıdaki şartları taşıyan general ve amiraller üst rütbeye terfi ettirilirler.
II – Kademe ilerlemesi:
Madde 48 -
General ve amirallerin kademe ilerlemesi yapılmaz.
III – General ve amiral miktarları:
Madde 49 - 6756(2016), KHK 669(2016), 6519(2014), 5365(2005), 4635(2001), 4564(2000), 4323(1998), KHK 499(1993), KHK 375(1989)... >>
(Değişik: 28/6/1978 -2159/2 md. )
General ve Amiral miktarları aşağıdaki esaslara göre saptanır.

a) Barışta, Türk Silahlı Kuvvetlerinde general - amiral kadroları (b) bendinde gösterilen rütbe miktarlarına ait kontenjanları aşmamak, görev ve hizmet ile kadro ve teşkilat ihtiyaçları da dikkate alınmak suretiyle Genelkurmay Başkanlığınca saptanır.

b) (Değişik: 29/7/1983 - 2870/3 md.) Barışta Silahlı Kuvvetlerdeki general ve amiral miktarlarına ait rütbe kontenjanları aşağıdaki cetvelde gösterilmiştir.  (1) (2)

(Değişik son cümle : 19/4/2000 - 4564/2md.) Amiral kontenjanlarından ikisi 2692 sayılı Kanunla eklenen kontenjan miktarıdır.

c) (Değişik: 22/7/1981 - 2497/3 md.) (b) bendindeki cetvelde gösterilen rütbe miktarlarında her rütbenin yıllık kontenjanlarının eşit olması esastır. Ancak, barışta lağv, tensik, teşkilatta vaki olabilecek değişiklik veya hizmet gerekleri nedeniyle Genelkurmay Başkanının teklifi ve Yüksek Askeri Şuranın kararı ile yukarıdaki cetvelde gösterilen rütbe miktarlarındaki genel toplam sayısı aynı kalmak kaydı ile Tuğgeneral-Tuğamiral, Tümgeneral-Tümamiral ve Korgeneral-Koramiral rütbelerinde değişiklik yapılabilir.

Değişiklik yapılan Tuğgeneral-Tuğamiral, Tümgeneral-Tümamiral ve Korgeneral-Koramiral rütbelerine ait yıl kontenjan miktarları buna göre yeniden düzenlenir. Ayrıca her terfi yılı için yıllık kontenjan verilmesi mümkün olmayan Orgeneral - Oramirallerin yıllık kontenjanlarının hangi yıllarda kullanılacağı kadro ve hizmet gerekleri esas alınarak Yüksek Askerî Şuraca saptanır.  (3)

(Ek: 29/7/1983 - 2870/3 md.; Değişik üçüncü paragraf: 15/6/2005 - 5365/7 md.) Düzenlenen bu miktarlara göre terfi sırasına giren albaylardan tuğgeneral - tuğamiral olacakların yıl kontenjanının kara, deniz ve hava kuvvetlerindeki sınıflara ve Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığındaki dağılımı, kadro ve hizmet gerekleri esas alınarak Genelkurmay Başkanının teklifi üzerine Yüksek Askerî Şuraca tespit edilir.
(1) Bu cetvelin Deniz Kuvvetleri Komutanlığı sütunu, 19/4/2000 tarihli ve 4564 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle değiştirilmiş olup, metne işlenmiştir. (2) Bu cetvelin Jandarma Genel Komutanlığı sütunu, 15/1/1998 tarihli ve 4323 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle değiştirilmiş olup, metne işlenmiştir. (3)11/2/2014 tarihli ve 6519 sayılı Kanunun 30 uncu maddesiyle, bu bentte yer alan “Tuğgeneral-Tuğamiral, Tümgeneral-Tümamiral” ibareleri “Tuğgeneral-Tuğamiral, Tümgeneral-Tümamiral ve Korgeneral-Koramiral” şeklinde değiştirilmiştir.
4408
Her yıl terfi sırasına girenlere, terfi edecekleri rütbenin birinci yılına ait kontenjanlar verilmek suretiyle, bir üst rütbeye terfileri sağlanır. Bu şekilde yapılan terfilerde o rütbeye ait General - Amiral miktarlarının tamamlanamadığı hallerde birinci yıl kontenjanı artırılabilir. Şu kadar ki, yıl kontenjanı artırılarak terfi ettirilen General-Amiraller en geç üçüncü yılın sonunda rütbe bekleme süresinin sonuna kadar (b) bendinde gösterilen miktarlar dışına çıkarılırlar ve rütbe bekleme süresi sonunda, 47 nci madde (f) bendi hükmü saklı kalmak şartıyla 54 üncü madde esaslarına göre değerlendirmeye tabi tutulurlar.

d) (Değişik: 9/8/1993 - KHK - 499/9 md.) Hizmet ve görev ihtiyacı sebebiyle bulundukları rütbede hizmete devam etmelerinde zaruret görülen muharip ve yardımcı sınıf general ve amirallerden her yıl en fazla 36 general ve amiral, terfi için yapılan yeterlik sıralamasında yıllık kontenjana göre yeterlik notu bir üst rütbeye yükseltilenlerden sonra gelmek şartıyla, Genelkurmay Başkanının teklifi ve Yüksek Askerî Şuranın üçte iki çoğunluğunun kararı ile bir yıl daha aynı rütbede hizmete devam edebilirler.

Bir üst rütbede yıllık kontenjanı olmayan gruplardaki general - amirallerin aynı rütbede bir yıl daha hizmete devam edebilmeleri diğer kuvvetlerden yıllık kontenjanı olan gruplardaki emsalinin terfi veya hizmete devam ederken aldığı yeterlik notu kadar veya daha fazla not alması şartıyla, yukarıdaki fıkra hükümlerine göre olur. Görev süreleri uzatılanlar 47 nci maddenin (f) bendi hükümleri saklı kalmak kaydıyla müteakip yıl 54 üncü madde esaslarına göre yeniden değerlendirmeye tabi tutulur.

Normal rütbe bekleme süresi sonunda bu bendin birinci ve ikinci fıkralarındaki esaslara göre, görev süresi uzatılarak bir yıl daha hizmete devam edenler, aynı esaslara göre her yıl yeniden değerlendirilmek ve rütbeye mahsus yaş haddini geçmemek şartıyla üç yıl daha bulundukları rütbede hizmete devam ettirilebilirler.Ayrıca bu bentteki hükümlere göre görev süresi uzatılarak hizmete devam ettirilen tabip, yüksek mühendis, mühendis, askeri hakim ve öğretmen sınıflarından olan tümgeneral-tümamiral, tuğgeneral-tuğamirallerden ihtiyaç duyulanlar her yıl yeniden değerlendirilmek kaydıyla Genelkurmay Başkanının teklifi, Yüksek Askerî Şura'nın üçte iki çoğunluğunun kararı ile rütbesinin yaş haddine kadar hizmete devam ettirilebilirler.

Zaruri hallerde hizmetin gereklerine göre Genelkurmay Başkanının teklifi ve Yüksek Askerî Şuranın kararı ile bu bendin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları uyarınca hizmete devam ettirilen general ve amiral miktarı 47'ye kadar arttırılabilir.

Yukarıdaki fıkralara göre hizmete devamına karar verilen general - amiraller (b) bendinde gösterilen miktarlar dışına çıkarılırlar.

e) Askerî Yargıtay ve Askerî Yüksek İdare Mahkemesinde görevli general-amiraller ile, Gülhane Askerî Tıp Akademisinde görevli öğretim üyesi general - amiraller ve Üniversiteler Kanununa göre Doçent ve Profesör unvanını kazanmış olup, Türk Silahlı Kuvvetlerinin diğer öğrenim kurumlarında görevli general- amiraller (b) bendinde gösterilen miktarlar dışına çıkarılarak özel kanunlarına göre hizmete devam ederler.

f) (Değişik: 9/8/1993 - KHK - 499/9 md.) Bekleme süreleri sonunda terfi ettirilemeyen general ve amiraller emekliye sevk edilirler.

Bunlardan:

I – Bekleme ve görev süresi sonunuda emekliye sevk edilen veya bu süreler içerisinde kendi isteği üzerine emekliye ayrılan orgeneral-oramiraller,

II – Bekleme süresi sonunda, kadrosuzluk sebebiyle terfi ettirilemeyerek emekliye sevk edilen general ve amiraller,

III – Bu maddenin (d) bendi gereğince aynı rütbede hizmete devam ettirilerek kadrosuzluk nedeniyle, bir üst rütbeye terfi ettirilmeyip emekliye sevk edilen general ve amiraller,

IV – 47 nci maddenin (f) bendine göre korgeneral-koramiralliğe yükselemeyen ve bekleme süresi sonunda emekliye sevk edilen tümgeneral-tümamiraller, 
4409
V – Yaş haddinden emekliye ayrılan general- amiral ve albaylar ile,

VI – Kadrosuzluk nedeniyle yaş haddinden önce emekliye sevk edilen albay, yarbay, binbaşı ve yüzbaşılara, 

emekliye sevk edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren, orgeneral aylığının (ek gösterge dahil); yüzbaşılara % 30'u, binbaşılara % 50'si, yarbaylara % 55'i, albaylara % 70'i, tuğgeneral-tuğamirallere % 75'i, tümgeneral-tümamirallere % 80'i, korgeneral-koramirallere % 90'ı, orgeneral-oramirallere % 100'ü oranında kadrosuzluk tazminatı rütbelerinin ve makamının yaş haddinden az olmamak üzere 65 yaşına kadar olan sürede Emekli Sandığınca ödenir. Ancak bu suretle verilecek emekli aylığı ve kadrosuzluk tazminatının toplamı, Silahlı Kuvvetlerde görevli aynı rütbedeki bütün emsalinden en az istihkak, tazminat ve aylık alanın eline geçenden fazla olamaz.  (1)

Emekli Sandığı, 3 aylık devreler halinde bu meblağı faturası karşılığında Hazineden tahsil eder.

Bu tazminatlar vergiye tabi değildir ve yaş haddinden önce ölenlerin varislerine intikal etmez.

g) Kazai kararlarla bir üst rütbeye yükselen albay ve general - amirallerden ancak kadrosuzluk nedeniyle (Bekleme süresini doldurmadan) emekliye sevkedilenlere de yeni rütbesi üzerinden (f) bendindeki esas ve usullere göre kadrosuzluk  tazminatı verilir.

h) (Değişik birinci fıkra: 29/7/1983 - 2870/3 md.) Genelkurmay Başkanı, (…) (2)orgeneral-oramiraller arasından Bakanlar Kurulunun teklifi üzerine Cumhurbaşkanınca atanır ve (b) bendinde gösterilen miktarlar dışında tutulur. Genelkurmay Başkanlığına atanan orgeneral-oramirallerin yaş haddi 67 olup, bu görevde kalış süreleri 4 yıldır. Görevdeki kalış sürelerinin tespitinde, atanmış bulundukları yılın 30 Ağustos tarihi esas alınır. (2)

Genelkurmay Başkanının başka bir göreve atanması veya emekliye ayrılması, atanmasındaki usule göre yapılır.

Genelkurmay Başkanlığının boşalması halinde, en geç 45 gün içinde atama yapılır.

i) (Değişik birinci fıkra: 29/7/1983 - 2870/3 md.) Kuvvet Komutanlığına atanan orgeneral-oramiraller 2 yıl bu görevde kalabilirler. Bu süre, Genelkurmay Başkanının teklifi, Milli Savunma Bakanının inhası, Başbakanın imzalayacağı ve Cumhurbaşkanının onaylayacağı kararname ile birer yıllık sürelerle yaş haddine kadar uzatılabilir. Görevdeki kalış sürelerinin tesbitinde, atanmış bulundukları yılın 30 Ağustos tarihi esas alınır.  (3)

Ancak bu süreler içinde rütbeye mahsus yaş haddini geçemeyecekleri gibi, gerektiğinde atanma usulüne uygun bir işlemle Kuvvet Komutanlığı görevinden alınabilirler.

Kuvvet Komutanlığı esnasında rütbe bekleme süresi dolan orgeneral-oramiraller (b) bendinde belirtilen miktarlar dışına çıkarılırlar.

j) (Ek: 24/5/1983 - 2825/1 md.) Hizmet ve görev ihtiyacı nedeniyle hizmete devam etmelerinde zaruret görülen orgeneral veya oramirallerin rütbe bekleme süreleri, Genelkurmay Başkanının teklifi, Millî Savunma Bakanı ile Başbakanın imzalayacağı ve Cumhurbaşkanının onaylayacağı müşterek kararname ile bir yıla kadar uzatılabilir. Bu suretle hizmete devam edecek orgeneral-oramiral sayısı birden fazla olamaz.

Bu süre içinde rütbeye mahsus yaş haddini geçemeyecekleri gibi gerektiğinde rütbe bekleme süresinin uzatılması usulüne uygun bir işlemle emekliye sevk edilebilirler.
(1) 28/8/2000 tarihli ve 629 sayılı KHK ile; bu bentte geçen “ % 9’u” ibaresi “% 30’u”, “% 10’u ibaresi “% 50’si”, % 11’i” ibaresi “% 55’i”, “% 12’si” ibaresi “% 70’i”, “% 15’i” ibaresi “% 75’i”, “% 20’si” ibaresi “% 80’i”, “% 25’i” ibaresi “% 90’ı” ve “% 30’u” ibaresi “% 100’ü” olarak değiştirilmiş daha sonra söz konusu KHK. 5/4/2001 tarih ve 4635 sayılı Kanun ile kanunlaşmış ve metne işlenmiştir. (2) 25/7/2016 tarihli ve 669 sayılı KHK’nin 27 nci maddesiyle, bu bentte yer alan “Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlığı yapmış” ibaresi yürürlükten kaldırılmış olup, daha sonra bu hüküm 9/11/2016 tarihli ve 6756 sayılı Kanunun 27 nci maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır. (3) 11/2/2014 tarihli ve 6519 sayılı Kanunun 30 uncu maddesiyle, bu bentte yer alan “bir yıl daha” ibaresi “birer yıllık sürelerle yaş haddine kadar” şeklinde değiştirilmiştir.
4410
Bu şekilde hizmete devam ettirilen orgeneral-oramiraller (b) bendinde gösterilen miktarlar dışına çıkarılır.  (1)
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli Nedenlerle Silahlı Kuvvetlerden Ayrılacak Subaylar Hakkında Yapılacak İşlem
Madde 50 - 6586(2015), 6519(2014), 6413(2013), 4699(2001), KHK 499(1993), 2870(1983), 2497(1981), 1923(1975), 1876(1975)... >>
(Değişik: 7/7/1971 -1424/18 md. )
(Değişik birinci fıkra : 28/6/2001 -4699/7 md.) Kadrosuzluk, yetersizlik, (…)(2)veya (d) bendindeki suçlardan hükümlülük nedeni ile aşağıda belirtilen esas ve şartlar dahilinde subaylar hakkında Silahlı Kuvvetlerden ayırma işlemi yapılır.(2)

a) (Değişik: 9/8/1993 - KHK -499/10 md.)Kadrosuzluk nedeniyle ayırma:

41 inci maddede öngörülen hizmet ihtiyaç kadrosunu uygulayabilmek amacıyla;

1. Diğer terfi şartlarını haiz olduğu halde bir üst rütbede kadro açığı bulunmaması nedeniyle, takip eden yıllarda da terfi edemeyen yüzbaşılar subaylıktaki 21 inci, binbaşılar subaylıktaki 22 nci, yarbaylar subaylıktaki 25 inci fiili hizmet yılını doldurduklarında emekliye sevk edilirler.

Gecikmeli olarak bir üst rütbeye terfi eden yüzbaşılar, binbaşı rütbesinde 22 nci,binbaşılar ise yarbay rütbesinde 25 inci subaylık hizmet yılını doldursalar dahi emekliye sevk edilmezler ve bu rütbelerin normal bekleme süresi sonuna kadar hizmete devam ettirilirler. Bunlar yeni rütbelerinin bekleme süresi sonunda ve izleyen 2 yılda 3 defa değerlendirmeye tabi tutulurlar ve terfi edemedikleri takdirde emekliye sevk edilirler.

Binbaşı ve yarbay rütbelerinde terfi şartlarını haiz oldukları halde terfi edemeyip bekleyenlerin miktarı, 41 inci madde esaslarına göre o rütbenin tespit edilen kadrosunun yüzde 10'unu geçemez; geçtiği takdirde, derece ve kademesine bakılmaksızın en eski nasıplılardan ve yeterlik durumu en düşük olanlardan başlanmak suretiyle yeteri kadarı emekliye sevk edilir.

2. Bekleme süresi sonunda veya sonraki yıllarda bir üst rütbeye yükselemeyen albayların subaylığa nasıpları en eski ve aynı nasıplı olanları arasında, öncelikle 38 ve Ek- 1 inci maddelerde belirtilen terfi şartlarını haiz olmayanlardan başlamak üzere yeteri kadarı emekliye sevk edilir.

Bu şekilde emeklilik işlemine; terfi şartlarını taşımayan, Yüksek Askeri Şura'ca tuğgeneral-tuğamiral yıl kontenjanı verilen sınıflarda oldukları ve rütbe terfi şartlarını taşıdıkları halde üst rütbe kadrosunda açık bulunmadığı için terfi edememiş olan, terfi şartlarını taşıdıkları halde Yüksek Askeri Şura’ca tuğgeneral-tuğamiral yıl kontenjanı verilmeyen sınıflarda oldukları için Yüksek Askeri Şura'ca değerlendirmeye girmeyen albayların, sicil notu ortalaması en düşük olanlardan başlanır.
(1) Bu hükmün uygulanmasında ek 5 inci maddeye bakınız. (2) 31/1/2013 tarihli ve6413 sayılı Kanunun 45 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “disiplinsizlik, ahlaki durum” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
4411
b) (Değişik: 17/4/1975 -1876/2 md.) Yetersizlik nedeniyle ayırma;
	
1. (Değişik: 11/2/2014-6519/31 md.) Teğmen rütbesi hariç olmak üzere son on yıl içinde, ikisi farklı birinci ve ikinci sicil üstlerinden olmak üzere üçüncü kez sicil tam notunun %60’ından daha düşük sicil notu alan subaylar,
	
2. Subay Sicil Yönetmeliğinde gösterilen esaslara göre kendisinden istifade edilemeyeceği sıralı sicil üstlerinin düzenleyeceği sicil belgesi ile anlaşılan subaylar;	
	
Hakkında hizmet sürelerine bakılmaksızın T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uygulanır.
	
c) (Mülga: 31/1/2013-6413/45 md.) 
	
d) (Ek : 28/6/2001 - 4699/7 md.) Aşağıda belirtilen suçlardan hükümlü olma nedeniyle ayırma:
	
Ertelenmiş, seçenek yaptırımlara çevrilmiş, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş, affa uğramış olsalar bile, Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla, 1632 sayılı Askeri Ceza Kanununun 131 inci maddesinin birinci fıkrasının az vahim hali hariç basit ve nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas, iftira gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyet kırıcı nitelikteki suçlardan veya istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma suçlarından hükümlü olan subaylar hakkında, hizmet sürelerine bakılmaksızın Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uygulanır.(1)
YEDİNCİ BÖLÜM
Değerlendirme Kurulları
I – Değerlendirme kurullarının teşkili:
Madde 51 - 1424(1971) (Mülga: 7/7/1971 -1424/19 md. )
 
II – Terfi işlemi:
Madde 52 - 1424(1971) (Mülga: 7/7/1971 -1424/19 md. )
 
III – Değerlendirme kurulları üyelerinin nitelikleri:
Madde 53 - 1424(1971) (Mülga: 7/7/1971 -1424/19 md. )
 
Albaylarla general ve amirallerin terfi işlemleri:
Madde 54 - 6755(2016), KHK 668(2016), 6519(2014), 4902(2003), 3475(1988), 2870(1983), 2497(1981), 1923(1975), 1424(1971)(Değişik birinci fıkra: 18/6/2003 -4902/23 md. )
Yüksek Askerî Şûra; kuvvet komutanlıklarından, Jandarma Genel Komutanlığından ve Sahil Güvenlik Komutanlığından 38 inci maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince gönderilen ve o yıl tuğgeneral-tuğamiral yıl kontenjanı tespit edilen sınıflardan olan albaylar ile terfi sırasındaki general ve amirallerin şahsî dosyalarını ve rütbedeki sicil belgelerini (albayların, teğmenlikten itibaren; general ve amirallerin, generallik ve amirallik sicil belgelerini) inceleyerek, Subay Sicil Yönetmeliğinde gösterilen esaslara göre değerlendirme notu verir. Tespit edilen yeterlik notuna göre en yüksek yeterlik notu alanlardan başlanmak üzere yeterlik sıralaması yapılır. Yeterlik notu, yeterlik tam notunun % 85 ve daha yukarısı olan albay, general ve amirallerden yeterlik notu en yüksek olandan itibaren kadro ihtiyacı kadar bir üst rütbeye terfi ettirilir.

(Değişik: 22/7/1981-2497/5 md.) Ancak, bir üst rütbeye yükselecek Tuğgeneral - Tuğ-amiral, Tümgeneral - Tümamiral ile Korgeneral - Koramiral sayısı, yükselecekleri rütbenin birinci yıl kontenjanına eşit veya az ise, bunların üst rütbeye yükseltilme durumları Yüksek Askerî Şura üyelerinin üçte ikisinin kabulüne bağlıdır.

(Ek fıkra: 11/2/2014-6519/32 md.) Rütbe bekleme süresini tamamlamaya bir yıl kalanlar da Yüksek Askerî Şûra değerlendirmesine alınırlar. Bunlardan terfi ettirilenler ile kadrosuzluktan emekli edilenler rütbe bekleme sürelerini tamamlamış sayılır. (Ek cümle: 25/7/2016-KHK-668/4 md.; Aynen kabul: 8/11/2016-6755/4 md.) Ancak, Yüksek Askerî Şûra Başkanı tarafından bir üst rütbede hizmetine ihtiyaç duyulanlar da rütbe bekleme süresine bakılmaksızın ve 47 nci maddenin birinci fıkrasındaki sicil şartı aranmaksızın Yüksek Askerî Şûra değerlendirmesine alınırlar.

(Ek: 3/7/1975 -1923/23 md.) Savaş hali ilanından itibaren bu Kanunda öngörülen Yüksek Askerî Şuraya ait görev ve yetkiler Genelkurmay Başkanına intikal eder.
(1) 22/1/2015 tarihli ve 6586 sayılı Kanunun 44 üncü maddesiyle, bu bente yer alan “Ertelenmiş, para cezasına veya tedbire çevrilmiş” ibaresi “Ertelenmiş, seçenek yaptırımlara çevrilmiş, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş” şeklinde değiştirilmiştir.
4412
 
V – Değerlendirme kurullarının çalışmaları:
Madde 55 - 1424(1971) (Mülga: 7/7/1971 -1424/21 md. )
 
VI – Değerlendirme kurul üyelerinin bağımsızlığı:
Madde 56 - 1424(1971) (Mülga: 7/7/1971 -1424/21 md. )
 
Yönetmelik:
Madde 57 - 1424(1971) (Değişik: 7/7/1971 -1424/22 md. )
Yüksek Askerî Şuranın terfi işlemlerine ait çalışma usulleri ve kararlarını nasıl alacağı, sair hususlar Subay Sicil Yönetmeliğinde gösterilir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Özel Hükümler
I – Savaş takdirnamesi alanlar:
Madde 58 -
Savaş takdirnamesi alan subaylara bir defaya mahsus olmak üzere iki yıl kıdem verilir. Savaş takdirnamesine hak kazananlardan ölenlerin kıdemleri verilerek bu kanunda aranan kademe ve rütbe terfii şartlarına bakılmaksızın terfileri yapılır ve yeni duruma göre dul ve yetimlerine emekli maaşı bağlanır.
II – Esir subaylar:
Madde 59 -
Esir düşen subayların esir düştüklerine dair kıt’a ve kurum amirlerince veya bunların yokluğunda üstlerince; yer, tarih ve olay belirtilmek suretiyle tanzim edilecek raporlara göre:

a) Esarette bulundukları sürece suç işledikleri esir subaylar içindeki en yüksek rütbeli veya kıdemli subayın yazılı bildirisi veya esarette bulunanlar tarafından imzalı olarak yapılan ve belgeye dayanan ihbarlar üzerine Millî Savunma Bakanlığınca teşkil edilecek kurul raporuna göre suçlu görülenler askeri yargı organlarına sevk edilir. Yargılama sonucu mahküm olanlar hakkında 36 ncı madde hükümleri uygulanır.

b) Esaretten dönen subaylardan terfie engel halleri olmadığı anlaşılanlarla, isnat olunan suçları sabit olmayanlardan:

1. Esir düşmeden evvel terfi şartlarını kazanmış olanlar derhal terfi ettirilerek nasıpları emsal tarihine götürülür.

2. Normal bekleme sürelerini doldurmuş olanlar esir düşmeden evvel terfi şartlarını kazanmamış iseler, 2 yıllık sicili sağlanıncaya kadar bekletildikten sonra sicil notu ortalamaları ve değerlendirme notlarına göre aynı rütbedeki diğer terfi edecek subaylarla yeterlik gruplamasına girer ve terfi işlemine tabi tutulurlar. Terfie hak kazandıkları takdirde terfileri yapılır ve nasıpları emsal tarihine götürülür.

3. Emsallerinden bir rütbeden fazla geri kalmış olanlar, her rütbede 2 yıllık sicil   sağlanıncaya kadar bekletildikten sonra sicil notu ortalamalarına ve değerlendirme notlarına göre aynı rütbedeki diğer terfi edecek subaylarla yeterlik derecelemesine girer ve terfi işlemine tabi tutulurlar. Terfie hak kazandıkları takdirde terfileri yapılır ve nasıpları emsal tarihine götürülür.

c) Yukarıdaki esaslara göre yapılacak terfilerde kadro münhali aranmaz.
III – Harp gaibi subaylar:
Madde 60 -
Harp gaibi olup da sonradan dönen subaylar 59 uncu maddenin (a) bendi uyarınca askerî yargı organlarına sevk edilirler. Neticede beraat edenlerin terfileri esir subaylar hakkındaki esaslara göre yapılır.
4413
IV – Enterne edilen subaylar:
Madde 61 -
Yabancı devletler tarafından enterne edildiği mahkeme kararı ile sabit olan subaylar hakkında 59 uncu madde hükümleri uygulanır.
V – Sıhhi izin süresi içinde terfi sırasına giren subaylar:
Madde 62 -
Bulundukları rütbelerde terfi şartlarını tamamlamış ve terfi için gerekli yeterlik derecesine girmiş subayların sıhhi izin sürelerine tabi bulunmaları terfilerine engel teşkil etmez.

Sıhhi izin süreleri bekleme sürelerinden sayılır.
VI – Sınıfı değişen subaylar:
Madde 63 -
Çeşitli sebeplerle sınıf değiştiren subaylarla fakülte ve yüksek okullarda okuyanların terfilerinin ne şekilde yapılacağı Subay Sicil Yönetmeliğinde gösterilir.
VII – Fakülte ve yüksek okullardan mezun olanların nasbı:
Madde 64 - 4699(2001), 1923(1975), 1424(1971) (Değişik: 28/6/2001 -4699/8 md. )
Silahlı Kuvvetler hesabına fakülte veya yüksek okullardan mezun olup subay nasbedilenlerin subaylık nasıpları hangi tarihlerde olursa olsun kademe ilerlemesi veya üst rütbeye yükselmelerinde esas olacak nasıpları fakülte veya yüksek okullardan mezun oldukları takvim yılının 30 Ağustos tarihidir. Askerlik hizmeti sırasında veya müteakiben muvazzaf subay nasbedilenlerin subaylık nasıpları hangi tarihte olursa olsun, kademe ilerlemesi veya üst rütbeye yükselmelerinde esas olacak nasıpları 35 inci madde gereğince nasıplarının götürüldüğü takvim yılının 30 Ağustos tarihidir.
VIII – Açığa çıkarılan, tutuklanan veya firar ve izin tecavüzünde bulunan, cezası infaz edilmekte olan subaylar hakkında yapılacak işlem:
Madde 65 - 6586(2015), KHK 647(2011), 5758(2008), 4699(2001), 2870(1983), 2642(1982), 1923(1975)
Açığa alınan veya tutuklanan subay ve askerî memurlar hakkında aşağıdaki esaslara göre işlem yapılır:

a) (Değişik: 26/3/1982 - 2642/10 md.) Haklarında ağırlaştırılmış müebbet hapis veya müebbet hapis cezasını gerektiren veya yüz kızartıcı bir suçtan ya da taksirli suçlar hariç olmak üzere 5 yıl ve daha fazla hapis cezasını gerektiren bir cürümden veya emre itaatsizlikte ısrar, üste veya amire fiilen taarruz, üste veya amire hakaret, mukavemet suçlarından dolayı kamu davası açılanlar mensup oldukları bakanlıklarca açığa çıkarılabilirler.(1)

Ancak, emre itaatsizlikte ısrar, üste veya amire fiilen taarruz, üste veya amire hakaret, mukavemet suçlarında; nezdinde mahkeme kurulan kıt’a komutanı veya kurum amiri tarafından fiilin işleniş şekli, niteliği ve disiplini ihlal derecesi bakımından açığa alınmayı gerektirip gerektirmediği hakkında bir görüş bildirilmişse bu görüş de dikkate alınır.

b) (Değişik: 26/3/1982 -2642/10 md.) (a) bendi gereğince açığa çıkarılanlar yapmakta oldukları görevden alıkonulurlar ve kendilerine başka görev verilmez.

c)(Değişik: 22/1/2015-6586/45 md.)Bunlardan;

1. Yargılama sonunda beraatlerine, haklarındaki kamu davasının her ne sebeple olursa olsun ortadan kaldırılmasına veya duruşmanın tatiline veya davanın düşmesine veya kamu davasının reddine veya Türk Silâhlı Kuvvetlerinden ilişkilerinin kesilmesini gerektirmeyecek şekilde hükümlülüklerine yahut haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilenlerin açıkları, haklarındaki kararın kesinleşmesi beklenmeksizin kaldırılır.

2. Soruşturmaya konu olan fiillerin hizmetlerine devama engel olmadığı anlaşılanların açıkları, haklarında karar verilmesi beklenmeksizin kaldırılabilir.

3. Açıkta bulunanlar hakkında her üç ayda bir yapılacak değerlendirme sonucunda veya diğer nedenlerle açıklarının kalkması gerektiği değerlendirilenlerin açıkları kaldırılır.
(1) 22/1/2015 tarihli ve 6586 sayılı Kanunun 45 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “ölüm veya ağır hapis cezasını” ibaresi “ağırlaştırılmış müebbet hapis veya müebbet hapis cezasını” şeklinde değiştirilmiştir.
4414
d) (Değişik: 28/6/2001 -4699/9 md.) Hükmün aleyhe bozulması ve mahkemece bu bozulmaya uyulması veya duruşmanın tatiline dair kararın ortadan kalkması veya Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişkilerinin kesilmesini gerektirecek şekilde hükümlülüklerine karar verilmesi hallerinde de (a) bendi hükmü uygulanır.

e) (Değişik: 26/3/1982 -2642/10 md.) Terfi sırasına girenlerden;

1. Açıkta bulunanların,

2. Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişkilerinin kesilmesini gerektirmeyecek  şekilde hürriyeti bağlayıcı bir cezaya mahkum olmaları nedeniyle veya (c) bendinin (2) numaralı alt bendine göre açıkları kaldırılmış olup da henüz hükümleri kesinleşmemiş olanların,

3. (Değişik: 29/7/1983 -2870/6 md.) Tutuklu bulunan ya da tahliye edilmekle beraber kovuşturma veya duruşması devam eden veya hakkında verilen hüküm henüz kesinleşmemiş bulunanların,

4. Kısa süreli kaçma ve izin süresini geçirme hariç, firar veya izin tecavüzünde bulunmuş olanlar ile firar veya izin tecavüzüne devam edenlerin,

Terfileri ve kademe ilerlemeleri yapılmaz.

Bu gibilerin terfi ve kademe ilerlemesi işlemlerinin ne şekilde yapılacağı subay sicil yönetmeliğinde gösterilir.

f) (Değişik: 26/3/1982 -2642/10 md.) Açığa alınan ya da tutuklananlar;

1. Hizmet eri tazminatından ve bu Kanunda öngörülen aile yardım ödeneği, mahrumiyet yeri ödeneği, doğum yardım ödeneği, ölüm yardım ödeneği, tedavi ve cenaze masrafları, yakacak yardımı, giyecek ve yiyecek (tayın bedeli) yardımı, tahsil bursları ve yurttan faydalanma, lojmandan faydalanma hükümlerinden yararlanmaya devam ederler.

2. (Değişik birinci cümle: 18/7/2011 – KHK-647/1 md.) Açığa alınanlara ve tutuklulara (hakim subaylar dahil), bu süreler içinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 141 inci maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi hükmüne göre aylık ödenir. Ancak, bu gibilerden haklarında kovuşturmaya yer olmadığına, muhakemenin menine, beraate, her ne sebeple olursa olsun kamu davasının düşmesine veya ortadan kaldırılmasına karar verilenlerin ödenmeyen veya noksan ödenen her türlü özlük hakları ödenir. (Ek cümle: 18/7/2011 – KHK-647/1 md.) Türk Silâhlı Kuvvetlerinin yurtdışı kadrolarında görevliyken açığa alınan veya tutuklananlara da yurtiçinde bir kadroya atanıncaya kadar, bu alt bent uyarınca yurtdışı aylığı ödenir.

g) (Değişik: 3/7/1975 -1923/25 md.) Firar veya izin tecavüzünde bulunanların bu fiillerinin başladığı tarihten itibaren aylık, hizmet ve makamla ilgili ödenek ve tazminatları kesilir. Ancak, kısa süreli kaçma ve izin süresini geçirme veya mazerete dayalı olduğu adli mercilerce verilmiş kararlarla saptanan izin tecavüzlerinde kesilen aylık ve makamla ilgili ödenek ve tazminatları geri verilir.

h. (Değişik: 3/7/1975 -1923/25 md.)(Değişik birinci cümle: 22/1/2015-6586/45 md.)Ağırlaştırılmış müebbet hapis, müebbet hapis ve süreli hapis cezalarının infazı sırasında subaylar er gibi iaşe edilir. Bunlara maaş ile hizmet ve makamlarına ilişkin ödenek ve tazminatları verilmez.          

ı) (Ek: 24/4/2008-5758/4 md.) Soruşturma veya kovuşturmasının devamı nedeniyle terfi edemeyen subay ve astsubaylardan; açığa çıkarılan, tutuklanan ya da açıkları kaldırılanlar veya tahliye edilenler hakkında, davaları neticeleninceye kadar, bu Kanunun 32 nci maddesinin (b) bendinde yer alan en çok rütbe bekleme süreleri ile 8/6/1949 tarihli ve5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun 40 ıncı maddesinde belirtilen rütbe karşılığı yaş hadleri uygulanmaz. Bunların Silahlı Kuvvetlerde kalabileceği azami süre, emsali neşetlilerin Silahlı Kuvvetlerdeki görev süresi kadardır.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
I – Genelkurmay Başkanının yaş haddi ve görev süresi:
Madde 66 - 2159(1978) (Mülga: 28/6/1978 -2159/4 md. )
 
4415
ALTINCI KISIM
Astsubaylar (1)
BİRİNCİ BÖLÜM
Kaynak ve Yetiştirme
I – Kaynak:
Madde 67 - 4861(2003), 1424(1971) (Değişik: 28/5/2003-4861/1 md. )
Türk Silâhlı Kuvvetleri için muvazzaf astsubay kaynakları;

a) Astsubay meslek yüksek okulları,

b) Fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okullarıdır.
II - Temin ve yetiştirme
Madde 68 - 6756(2016), KHK 678(2016), KHK 669(2016), 6336(2012), 6000(2010), 5768(2008), 4861(2003), KHK 607(2000), KHK 499(1993)... >>
(Değişik: 28/5/2003-4861/2 md. )
Muvazzaf astsubay olabilmek için;

a) Astsubay meslek yüksek okullarından mezun olmak veya,

b) (Değişik: 26/6/2012-6336/14 md.) Milli Savunma Bakanlığı tarafından tespit edilecek fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokullarını kendi nam ve hesabına bitirmek; dört yıl veya daha fazla süreli yükseköğrenimi bitirenler için müracaat yapılan yılın ocak ayının ilk günü itibarıyla yirmiyedi yaşını, daha az süreli yükseköğrenimi bitirenler için yirmibeş yaşını bitirmemiş olmak; uzman erbaşlar için 4 üncü hizmet yılını tamamlamış, 8 inci hizmet yılını bitirmemiş olmak; yönetmelikte öngörülen sınavlar ile uygulanacak temel askerlik eğitiminde başarılı olmak gereklidir. (Ek cümle: 31/10/2016-KHK-678/15 md.) Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere astsubay nasbedilecek olanların yaş ve diğer giriş şartları Genelkurmay Başkanlığının görüşü alınarak Millî Savunma Bakanlığınca belirlenir. (2)

(Mülga ikinci fıkra: 25/7/2016-KHK-669/28 md.; Aynen kabul: 9/11/2016-6756/28 md.)
	
Astsubay meslek yüksek okullarına veya kendi nam ve hesabına fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okullarını bitirenlerden astsubay nasbedilmek üzere temel askerlik eğitimine alınacaklarda aranacak şartlar, bunların tâbi tutulacakları seçme sınavlarına ilişkin usul ve esaslar ile temel askerlik eğitimiyle ilgili esaslar yönetmelikte gösterilir.
	
Uzman jandarmalardan astsubay nasbedilenler hariç olmak üzere kendi nam ve hesabına fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okullarını bitirenlerden bu madde hükümlerine göre astsubay nasbedilenler, astsubay nasbedilmelerini müteakip atandıkları görevlerde bir yıllık (doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere astsubay nasbedilenler için iki yıl) deneme (adaylık) süresine tâbi tutulurlar. Bunlardan atandıkları görevde bir yıllık deneme süresi sonunda Türk Silâhlı Kuvvetlerine uyum sağlayamayan veya astsubaylığa engel hali görülenler ile deneme süresinin bitimine kadar kendi istekleri ile ayrılmak isteyenlerin Türk Silâhlı Kuvvetlerinden ilişikleri kesilir ve aldıkları aylıklar dışında Devlet tarafından bunlara yapılan masraflar, kanunî faizleriyle birlikte kendilerinden tahsil olunur. (Ek cümle: 31/10/2016-KHK-678/15 md.) Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere astsubay nasbedilenlerin deneme süresi iki yıldır. (3)
(1) Astsubaylar için ek 21 inci maddeye bakınız. (2) 25/7/2016 tarihli ve 669 sayılı KHK’nin 28 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “Genelkurmay Başkanlığı” ibaresi “Milli Savunma Bakanlığı” şeklinde değiştirilmiş olup, daha sonra bu hüküm 9/11/2016 tarihli ve 6756 sayılı Kanunun 28 inci maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır. (3) 31/10/2016 tarihli ve 678 sayılı KHK’nin 15 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “atandıkları görevde bir yıllık” ibaresinden sonra gelmek üzere “(doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere astsubay nasbedilenler için iki yıl)” ibaresi eklenmiştir.
4416
Bu şekilde ilişiği kesilenler başka askerî öğretim kurumlarına alınamazlar ve Türk Silâhlı Kuvvetlerinde muvazzaf olarak istihdam edilemezler. 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu hükümleri saklıdır.
	
Temel askerlik eğitiminden çeşitli nedenlerle ilişiği kesilenlerin temel eğitimde geçirdikleri süreler ile temel askerlik eğitimini müteakip astsubay nasbedilenlerden deneme süresinin bitimine kadar ayrılanların temel eğitimde ve muvazzaf astsubaylıkta geçen süreleri askerlik hizmetinden sayılır. Toplam hizmet süreleri askerlik yükümlülük sürelerini karşılayanlar askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılırlar. Eksik hizmeti olanların bu süreleri, 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askerî Memurlar Kanunu veya 1111 sayılı Askerlik Kanunu hükümlerine göre tamamlatılır.
YEDİNCİ KISIM
Astsubay Sınıflandırması
I – Sınıflar:
Madde 69 - 4564(2000) (Değişik : 19/4/2000 -4564/3 md. )
Türk Silahlı Kuvvetlerine mensup astsubayların sınıfları ve bu sınıflardan hangilerinin muharip, hangilerinin yardımcı sınıflara dahil bulunduğu 21 inci madde esaslarına göre tespit edilir ve Astsubay Sınıflandırma Yönetmeliğinde gösterilir.
II - Sınıflandırma:
Madde 70 -
Astsubayların sınıflandırılması hakkında 22 nci madde esasları uygulanır.
a) İlk sınıflandırma:
Madde 71 -
Astsubay adayı öğrencilerin sınıflara ayrılması hakkında 23 üncü madde esasları uygulanır.
b) Yeniden sınıflandırma:
Madde 72 -
Astsubayların yeniden sınıflandırılması hakkında (d) bendi hariç olmak üzere 24 üncü madde esasları uygulanır.
III – Sınıflandırma kurulları ve sınıflandırma yönetmeliği:
Madde 73 -
Astsubay sınıflandırma kurulları ve Sınıflandırma Yönetmeliği hakkında 25 inci madde esasları uygulanır.
SEKİZİNCİ KISIM
Astsubay Meslek İçi Eğitimi
I – Meslek içi eğitimi:
Madde 74 -
Astsubayların meslek içi eğitimleri hakkında 26 ncı madde esasları uygulanır.
II – Muharip sınıf astsubayların karargâhta görevlendirilmesi:
Madde 75 -
Muharip sınıf astsubaylar başçavuş olmadan kurum ve karargahlarda idari işlerde görevlendirilemezler.
4417
DOKUZUNCU KISIM
Astsubay Terfileri
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
I – Kapsam:
Madde 76 -
Silahlı Kuvvetlere mensup astsubayların; rütbeleri, bekleme süreleri, nasıpları, rütbe ve kademe terfi şartları bu kanun hükümlerine tabidir.
II – Rütbeler:
Madde 77 -
Silahlı Kuvvetlerdeki astsubay rütbeleri aşağıda gösterilmiştir.

Astsubay çavuş

"   Kıdemli çavuş

"   Üstçavuş

"   Kıdemli üstçavuş

"   Başçavuş

"   Kıdemli Başçavuş
III – Bekleme süreleri:
a) Barış zamanına ait normal bekleme süreleri:
Madde 78 - 5837(2009) (Değişik: 5/2/2009-5837/19 md. )
Astsubayların normal bekleme süreleri aşağıda gösterilmiştir:

b) En az bekleme süreleri:
Madde 79 - 4861(2003), 4699(2001), KHK 607(2000), KHK 499(1993), 1923(1975), 1875(1975) (Değişik: 28/5/2003-4861/3 md. )
Savaşta ve milletlerarası taahhütler icabı savaşlara katılanlar için Genelkurmay Başkanının göstereceği lüzum üzerine Millî Savunma Bakanının teklifi ve Bakanlar Kurulu kararı ile normal bekleme süreleri yarısına kadar indirilebilir. Bu indirme sonucunda bir yıldan artan miktarlar, tam yıla çıkarılır.

Üstün başarı kıdemi alan üstçavuş, kıdemli üstçavuşlar ile başçavuşların normal bekleme süreleri bir yıl eksiktir.

Kendi nam ve hesabına Genelkurmay Başkanlığı tarafından tespit edilecek fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okullarını bitirdikten sonra muvazzaf astsubay olmak için başvuranlardan, temel askerlik eğitimini başarıyla bitirip muvazzaf astsubay nasbedilenlerin, hazırlık sınıfı ve sınıfta kalmalar hariç olmak üzere astsubay meslek yüksek okullarından yıl itibariyle fazla olan öğrenim süreleri, kıdemlerinden sayılır ve bunların hangi rütbelerde ne kadar eksik bekletilecekleri yönetmelikte gösterilir.
4418
c) En çok bekleme süreleri:
Madde 80 - KHK 499(1993) (Değişik: 9/8/1993 - KHK -499/13 md. )
Astsubayların 78 inci maddede gösterilen normal bekleme süreleri dışında her rütbede kalabilecekleri süre, bu Kanundaki esaslar dahilinde o rütbenin yaş haddine kadar olan süredir.
IV – Terfi zamanı:
Madde 81 -
Astsubayların terfi zamanı hakkında 33 üncü madde hükmü uygulanır.
İKİNCİ BÖLÜM
Nasıp
I – Astsubaylığa nasıp:
Madde 82 - 6519(2014), 4861(2003), 1923(1975), 1424(1971) (Değişik: 28/5/2003-4861/4 md.)
Astsubaylığa nasıp (…) (1) , ilgili kuvvet komutanı, Jandarma Genel Komutanı veya Sahil Güvenlik Komutanının teklifi ve Genelkurmay Başkanının lüzum göstermesi üzerine Millî Savunma Bakanı veya İçişleri Bakanının onayı ile yapılır. (1)
	
(Ek fıkra: 11/2/2014-6519/33 md.) Rütbe terfileri, ilgili kuvvet komutanlığı (Jandarma astsubayları için Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik astsubayları için Sahil Güvenlik Komutanlığı) Kurmay Başkanının onayı ile yapılır.
	
Astsubay meslek yüksek okullarını başarı ile bitirenler ve fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okulu mezunu olup da astsubay nasbedilmek üzere temel askerlik eğitimine tâbi tutulanlardan başarılı olanlar, o yılın 30 Ağustos tarihinde astsubay çavuşluğa nasbedilirler.
	
Astsubay nasbedilenlerin1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askerî Memurlar Kanunu veya 1111 sayılı Askerlik Kanununa göre yerine getirdikleri muvazzaf askerlik hizmetinde geçen hizmet süreleri kıdemlerinden sayılır ve nasıpları buna göre düzeltilir. Bu şekilde bulunacak nasıplarına göre terfi ve kademe ilerlemesine esas olacak nasıpları, nasıplarının götürüldüğü takvim yılının 30 Ağustos tarihidir. Nasıp düzeltmesinden dolayı maaş ve maaş farkları ödenmez ve diğer özlük hakları verilmez.
II – Nasıp düzeltilmesi:
Madde 83 - 6191(2011), 5906(2009), 3475(1988), 1875(1975) (Değişik: 17/4/1975 -1875/6 md. )
Kazai ve idari kararlar sonucu astsubayların nasıplarının düzeltilmesi hakkında 36 ncı maddenin (a), (b), (e) bentleri hükümleri uygulanır. Ancak sıhhi sebepler ile devamsızlık, yönetmelikte gösterilen özel nitelik isteyen kurslar ve 3 ay (dahil) daha az süreli kurslar için 36 ncı maddenin (b) bendi hükümleri uygulanmaz.

(Ek fıkra: 16/6/2009 -5906/1 md.) Kendi nam ve hesabına yüksek lisans öğrenimi yapan astsubaylara (sözleşmeli erbaşlıktan astsubaylığa geçenler dâhil), 36 ncı maddenin (d) bendinde belirtilen esaslar dahilinde kıdem verilir.(2)

(Ek fıkra: 10/3/2011-6191/10 md.) Türk Silahlı Kuvvetleri Astsubay Üst Karargâh Hizmetleri Eğitim Merkezi Komutanlığınca düzenlenen ve iki yarı yıllık programı içeren, Astsubay Üst Karargâh Hizmetleri eğitimini bitiren astsubaylara, bir yıl kıdem verilir.

(Değişik son fıkra: 16/6/2009 -5906/1 md.) Bu madde hükümlerine göre nasıpları leh veya aleyhe düzeltilenlerin terfi işlemlerinin ne şekilde olacağı ve kıdemlerinin verilme usul, esas ve şartları Astsubay Sicil Yönetmeliğinde gösterilir.
(1) 11/2/2014 tarihli ve6519 sayılı Kanunun 33 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “ve rütbe terfileri” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır. (2) 10/3/2011 tarihli ve6191 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “astsubaylara” ibaresinden sonra gelmek üzere “(sözleşmeli erbaşlıktan astsubaylığa geçenler dâhil)” ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.
4418-1
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Kıdem
I – Kıdem ve kıdem sırası:
Madde 84 - 6519(2014), 5497(2006), 5365(2005), 4861(2003), KHK 607(2000), 1923(1975) (Değişik: 2/7/2000 - KHK -607/10 md.; Değiştirilerek kabul: 10/5/2006-5497/7 md.)
Kıdem ve kıdem sırası aşağıdaki esaslara göre düzenlenir:

a) Rütbelerde kıdemler, onay metninde yazılı tarihten başlar.(1)

b) Aynı günde astsubaylığa nasbedilenler arasında kıdem sırası, okullarda kazanılan not ortalamalarına göre tespit edilir ve bunlar kendi aralarında sıralanırlar.

c) Aynı rütbe ve nasıplılar arasında kıdem sırası, her yıl tespit edilen yeterlik derecesine göre saptanır. Aynı rütbe ve nasıplı olup, değişik kaynaklardan yetiştiğinden yeterlik derecesi kıyaslanamayan astsubaylar arasındaki kıdem sırası aşağıda belirtilmiştir:

1. Astsubay meslek yüksekokulu mezunları.

2. Uzman jandarmalıktan astsubay olanlar.

3. Uzman erbaşlıktan astsubay olanlar.

4. Kıt'a erbaş ve erlerinden astsubay olanlar.

5. Sözleşmeli  astsubaylıktan  muvazzaf astsubay olanlar.

6. Sivil kaynaktan muvazzaf astsubay olanlar.

7. Sözleşmeli astsubaylar.

d) Çeşitli sınıflara mensup, aynı rütbe ve nasıplı astsubaylar arasındaki kıdem sırası aşağıdaki önceliğe göre;

1. Yeterlik dereceleri,

2. Astsubaylık hizmet süreleri,

3. Bir önceki rütbeye yükselme tarihleri,

4. Bir önceki rütbenin son yılında tespit edilen yeterlik dereceleri,

5. Bu durumda da eşitlik varsa, eşitlik bozuluncaya kadar sıra ile bir önceki rütbenin son yılında tespit edilen yeterlik dereceleri,dikkate alınarak belirlenir.

e) Her ne sebeple olursa olsun sınıfı değiştirilenler, yeni sınıflarındaki yeterlik dereceleri tespit olununcaya kadar, yeni sınıfının aynı nasıplılarının sonunda sıralanırlar.

f) Kuvvetleri ayrı olan aynı rütbe ve aynı nasıplı astsubayların kıdem sırası;

1. Aynı yıl terfi edenlerden kıdem almadan yükselenler,

2. Her ikisi de kıdem alarak yükselmiş ise bir önceki rütbeye yükselme tarihi önce olanlar,

3. Bütün şartlar aynı ise mensup olduğu kuvvete göre sıra ile kara, deniz, hava, jandarma, sahil güvenlik,diğerlerine nazaran kıdemlidir.

Yukarıda belirtilen ilkelere göre kıdem ve kıdem sırasının belirlenmesine ilişkin diğer usûl ve esaslar Astsubay Sicil Yönetmeliğinde gösterilir.
(1) 11/2/2014 tarihli ve6519 sayılı Kanunun 34 üncü maddesiyle, bu bentte yer alan “bakanlık onayı” ibaresi “onay” şeklinde değiştirilmiştir.
4419
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Terfi Esas ve Şartları
I – Rütbe terfi şartları ve esasları: (1)
Madde 85 - 6722(2016), 5837(2009), 5497(2006), 5365(2005), 4699(2001), KHK 607(2000), 4374(1998), KHK 499(1993), An. M. K. 1992/55(1993)... >>
(Değişik: 29/9/1988 -3475/10 md. )
Astsubayların rütbe terfi şartları aşağıda gösterilmiştir.

a) Rütbeye mahsus bekleme süresini tamamlamış olmak.

b) (Değişik: 21/7/2000 - KHK -607/11 md.; Aynen kabul: 10/5/2006-5497/8 md.) Rütbeye mahsus bekleme süresinin üçte ikisi oranında; kıdem alanlardan astsubay çavuş, astsubay kıdemli çavuş, astsubay üstçavuş (üç yıllık rütbe bekleme süresine tabi olanlar) ve astsubay kıdemli üstçavuş (üç yıllık rütbe bekleme süresine tabi olanlar) rütbelerinde en az bir yıllık, diğer rütbelerde fiili bekleme süresinin üçte ikisi oranında yıllık sicili bulunmak,

c) Üst rütbe kadrosunda açık bulunmak.

Birinci fıkrada belirtilen şartları haiz olan astsubayların terfileri aşağıdaki esaslara göre yapılır.

a) (Değişik: 21/7/2000 - KHK -607/11 md.; Aynen kabul: 10/5/2006-5497/8 md.) Yükselme sırasına girmiş bulunan astsubayların, sicil notu ortalamaları tespit edilir ve bunlar sınıfları içerisinde yeterlik derecesine göre sıralanır. Bilahare bu sıralama esas alınmak üzere sicil notu ortalaması sicil tam notunun % 60 ve daha yukarısı olanlardan bir üst rütbedeki kadro açığı kadarı en üstün yeterlik derecesinden başlanmak üzere bir üst rütbeye terfi ettirilir. Diğer terfi şartlarını haiz olduğu halde üst rütbede kadro açığı bulunmadığı için terif edemeyenler derece ilerlemesi yaparlar. 83, 100 ve 106 ncı maddelere göre 30 Ağustos tarihinden sonra terfi etme durumunda olanların, terfi eden emsallerinin şartlarını haiz olmak kaydıyla, kadro açığı şartı aranmadan bir üst rütbeye terfi işlemleri derhal yapılır.

b) (Değişik: 14/07/2016-6722/4 md.) Üstün başarılı kıdemli üstçavuş ve başçavuşların terfi esasları: Kıdemli üstçavuş ve başçavuşların bu rütbelerine ait bekleme sürelerinin bitiminden bir yıl önce bu rütbelere ait her yılki sicil notu, sicil tam notunun %95 ve daha yukarısında ve sicil notu ortalaması da sicil tam notunun %95 ve daha yukarısında olanlar, yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar doğrultusunda rütbelerine göre kendi sınıfları içerisinde ayrı ayrı sıralanırlar. Bu şekilde sıralanan astsubaylardan, kendi sınıfı mevcudunun veya mevcudun azlığı sebebiyle birleştirilen sınıfların toplam mevcudunun; muharip sınıflar için %8’ine kadarı, yardımcı sınıflar için %4’üne kadarı ilgili kuvvet komutanı, Jandarma Genel Komutanı veya Sahil Güvenlik Komutanı tarafından bir üst rütbeye yükseltilebilir.

c) (Ek: 21/7/2000 - KHK -607/11 md.; Aynen kabul: 10/5/2006-5497/8 md.) Yükselme sırasına girmiş bulunan astsubaylardan görev esnasında yaralanmaları nedeniyle uzun süreli tedaviye tabi tutulanların rütbe terfii ve rütbe kıdemliliği işlemleri; sicil notu ortalamasına göre, birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerindeki şartlar aranmadan yapılır.

Her yıl düzenlenecek sicil belgelerinin şekli ve muhtevası ile sınıf ve rütbelerin özelliklerine göre ne surette, kimler tarafından, hangi zamanlarda doldurulacağı, sicil notunun verilme esasları ve birinci fıkranın (b) bendindeki şart nedeniyle terfi edemeyenlerin gelecek yıldaki terfi işlemlerinin ne şekilde yapılacağı (Mülga cümle: 14/07/2016-6722/4 md.)(...) Astsubay Sicil Yönetmeliğinde gösterilir.
(1) 5/2/2009 tarihli ve5837 sayılı Kanunun 20 nci maddesiyle; bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “astsubay üstçavuş” ve “astsubay kıdemli üstçavuş” ibarelerinden sonra gelmek üzere “(üç yıllık rütbe bekleme süresine tabi olanlar)” ibareleri eklenmiş ve metne işlenmiştir.
4420
II – Terfide baraj:
Madde 86 - An. M. K. 1992/55(1993), 3475(1988), 1424(1971) (Mülga: 7/7/1971 -1424/28 md,; Yeniden düzenleme: 29/9/1988 -3475/11 md. ; İptal: Ana. Mah.'nin 31/12/1992 tarih ve E: 1992/40, K: 1992/55 sayılı Kararı ile.)
 
III – Yeterlik derecelerinin hesaplanması:
Madde 87 - 1424(1971) (Mülga: 7/7/1971 -1424/28 md. )
 
IV – Terfi işlemi:
Madde 88 - 1424(1971) (Mülga: 7/7/1971 -1424/28 md. )
 
V – Kadroların bildirilmesi:
Madde 89 - 4902(2003), 1923(1975), 1424(1971) (Değişik: 18/6/2003 -4902/24 md. )
Kara, Deniz, Hava Kuvvetleri komutanlıklarına, Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığına ait astsubay kadroları, her yıl 30 Ağustos tarihine kadar sınıfı (varsa branşı) belirtilerek Genelkurmay Başkanlığınca saptanır.
VI – Çok sınıflı kadrolar:
Madde 90 - 1424(1971) (Mülga: 7/7/1971 -1424/30 md. )
 
VII – Rütbe terfii esas ve şartları:
Madde 91 - 1424(1971) (Mülga: 7/7/1971 -1424/30 md. )
 
VIII – Müteakip yıllarda terfi:
Madde 92 - KHK 676(2016), An. M. K. 1992/55(1993), 3475(1988), 1876(1975), 1424(1971) (Değişik: 29/9/1988 -3475/12 md. )
Rütbe terfi edemeyen astsubaylardan:

a) Astsubay çavuş ve astsubay kıdemli çavuşların tamamı,

b) Sicil notu ortalaması, sicil tam notunun % 50 (dahil)'den fazla ve % 60'dan az olan üstçavuş - başçavuşlar,

c) (İptal: Ana.Mah.’nin 31/12/1992 tarih ve E: 1992/40, K: 1992/55 sayılı Kararı ile)

Hizmete devam ettirildikleri sürece rütbe terfi şartlarını haiz olmak kaydıyla sonraki yıllarda o yıl terfi sırasına girenlerle birlikte 85 inci madde esaslarına göre yeniden terfi işlemine tabi tutulurlar.

Terfi edenlerin yeni rütbelerindeki bekleme süresinin başlangıcı rütbeye nasıp tarihidir. Bunlar yükseldikleri yeni rütbenin bekleme süresine tabidirler.

(Son fıkra iptal: Ana. Mah.’nin 31/12/1992 tarih ve E: 1992/40, K: 1992/55 sayılı Kararı ile.)
IX – Kademe terfii esas ve şartları:
Madde 93 - 5497(2006), KHK 607(2000), An. M. K. 1992/55(1993), 3475(1988), 1424(1971) (Değişik: 7/7/1971 -1424/32 md. )
Astsubaylar aşağıda yazılı esaslara göre her yıl kademe ilerlemesi yaparlar.

a) Kademe ilerleme şartları şunlardır:

1. Bulunduğu kademede bir terfi yılını doldurmuş olmak,

2. Bulunduğu rütbede ilerleyebileceği bir ileri kademe bulunmak,

3. Sicil notu, sicil tam notunun % 60 ve daha yukarısı olmak.

Yukarıdaki şartları haiz olan astsubaylar, her yıl kademe ilerlemesi yaparlar.

b) Rütbelere ait kademeler ve bu kademelerin üst derece maaş kademelerine sırayeti ek-VIII sayılı çizelgede gösterilmiştir. Kademe ilerlemesi suretiyle üst rütbe maaşını almış olmak, üst rütbeye terfii gerektirmez.

c) Kademe ilerlemesinin nasıl yapılacağı ve onay makamları Astsubay Sicil Yönetmeliğinde gösterilir.

d) Bekleme süreleri sonunda üst rütbeye terfi eden astsubaylar, yeni rütbelerinin birinci kademesine de ilerlemiş olurlar.
Bekleme süreleri dışında rütbe terfii eden astsubaylar da yeni rütbelerinin birinci kademesine ilerlemiş sayılırlar. Bunların yeni rütbe kademe aylıkları evvelki aylıklarından az olduğu takdirde, aradaki fark kademe ilerlemesi suretiyle giderilinceye kadar evvelki aylıkları ödenmekte devam olunur.
4421
e) Muhtelif sebeplerle nasıp tarihleri lehlerine düzeltilenlerin, yeni nasıp tarihlerine göre ek - VIII sayılı cetveldeki kademelere intibakları yapılır.

f) (Değişik: 29/9/1988-3475/13 md.) Kadrosuzluk (...)(1) sebebiyle rütbe terfi edemeyenlerden (a) bendinde belirtilen şartları haiz olanlar, bulundukları rütbede kademe ilerlemesi yapabilirler.

g) (Ek: 21/7/2000 - KHK -607/12 md.; Aynen kabul: 10/5/2006-5497/9 md.) Kademe ilerlemesi yapacak astsubaylardan görev esnasında yaralanmaları sebebiyle uzun süreli tedaviye tabi tutulanlardan o yıla ait sicil notu olmayanlarda, (a) bendindeki sicil notu şartı aranmaz. Bunların kademe ilerlemeleri sicil notu ortalamasına göre yapılır.
Çeşitli nedenlerle Silahlı Kuvvetlerden ayrılacak astsubaylar hakkında yapılacak işlem:
Madde 94 - 6586(2015), 6519(2014), 6413(2013), 4699(2001), 2870(1983), 1876(1975), 1424(1971) (Değişik: 7/7/1971 -1424/33 md. )
(Değişik cümle : 28/6/2001 -4699/12 md.) Kadrosuzluk, yetersizlik, (…)(2) veya (c) bendinde belirtilen suçlardan hükümlülük nedeni ile aşağıda belirtilen esas ve şartlar dahilinde astsubaylar hakkında Silahlı Kuvvetlerden ayırma işlemi yapılır. (2)
	
a) Yetersizlik sebebi ile ayırma:
	
1. (Değişik: 11/2/2014-6519/35 md.) Astsubay çavuş rütbesi hariç olmak üzere son on yıl içinde, ikisi farklı birinci ve ikinci sicil üstlerinden olmak üzere üçüncü kez sicil tam notunun %60’ından daha düşük sicil notu alan astsubaylar,
	
2. (Mülga: 11/2/2014-6519/35 md.)
	
3. Astsubay Sicil Yönetmeliğinde gösterilen esaslara göre kendisinden istifade edilemiyeceği sıralı sicil üstlerinin düzenliyeceği sicil belgesi ile anlaşılanlar;
	
Hakkında hizmet sürelerine bakılmaksızın T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uygulanır.
	
b) (Mülga: 31/1/2013-6413/45 md.)
	
c)(Ek: 28/6/2001 -4699/12 md.; Değişik: 22/1/2015-6586/46 md.) Hükümlü olma nedeniyle ayırma: Ertelenmiş, seçenek yaptırımlara çevrilmiş, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş ve affa uğramış olsalar bile Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla, 1632 sayılı Askeri Ceza Kanununun 131 inci maddesinin birinci fıkrasının az vahim hâli hariç, basit ve nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas, iftira gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyet kırıcı nitelikteki suçlardan veya istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma suçlarından hükümlü olan astsubaylar hakkında, hizmet sürelerine bakılmaksızın Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uygulanır.
Madde 95 - 1424(1971) (Mülga: 7/7/1971 -1424/34 md. ) (3)
 
Madde 96 - 1424(1971) (Mülga: 7/7/1971 -1424/34 md. ) (3)
 
Madde 97 - 1424(1971) (Mülga: 7/7/1971 -1424/34 md. ) (3)
 
Madde 98 - 1424(1971) (Mülga: 7/7/1971 -1424/34 md. ) (3)
 
Madde 99 - 1424(1971) (Mülga: 7/7/1971 -1424/34 md. ) (3)
 
(1) Bu benddeki "...ve terfide baraj..." ibaresi Anayasa Mahkemesinin 31/12/1992 tarih ve E: 1992/40, K: 1992/55 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir. (2) 31/1/2013 tarihli ve6413 sayılı Kanunun 45 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “disiplinsizlik, ahlaki durum” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır. (3) 7/7/1971 tarih ve1424 sayılı Kanunun 33 ve 34 üncü maddeleri ile bu Kanunun V. ve VI. Bölüm başlıkları kaldırılmıştır.
4422
YEDİNCİ BÖLÜM
Özel Hükümler
1 – Savaş takdirnamesi alanlar:
Madde 100 -
Savaş takdirnamesi alan astsubaylar hakkında 58 inci madde esasları uygulanır.
II – Esir astsubaylar:
Madde 101 -
Esir düşen astsubaylar hakkında 59 uncu madde esasları uygulanır.
III – Harb gaibi astsubaylar:
Madde 102 -
Harp gaibi astsubaylar hakkında 60 ıncı madde esasları uygulanır.
IV – Enterne edilen astsubaylar:
Madde 103 -
Enterne edilen astsubaylar hakkında 61 inci madde esasları uygulanır.
V – Sıhhi izin süresi içinde terfi sırasına giren astsubaylar:
Madde 104 -
Sıhhi izin süresinde bulunan astsubayların terfileri hakkında 62 nci madde esasları uygulanır.
VI – Sınıf değiştiren astsubaylar:
Madde 105 -
Çeşitli sebeplerle sınıf değiştiren astsubayların terfilerinin ne şekilde yapılacağı Astsubay Sicil Yönetmeliğinde gösterilir.
VII – Açığa çıkarılan, tutuklanan veya firar ve izin tecavüzünde bulunan, cezası infaz edilmekte olan astsubaylar hakkında yapılacak işlem:
Madde 106 - 1923(1975) (Değişik: 3/7/1975 -1923/32 md. )
Astsubayların açığa alınmaları ve açıklarının kaldırılması subaylar hakkındaki hükümlere tabidir. Astsubayların açığa çıkarılmaları, açıkların kaldırılması ve açığa çıkarılan, tutuklanan, cezası infaz edilmekte olan veya firar ve izin tecavüzünde bulunan astsubaylar hakkında 65 inci madde hükümlerine göre işlem yapılır.
VIII – İstifa eden veya emekli olan astsubayların durumları:
Madde 107 - 4699(2001), 3475(1988), 3475(1988), 2703(1982) (Değişik birinci fıkra 29/9/1988 -3475/14 md.)
Disiplinsizlik ve ahlaki durum sebebiyle Silahlı Kuvvetlerde kalmaları uygun görülmeyerek sicil yoluyla çıkarılanlar hariç olmak üzere istifa eden veya emekliye ayrılan veyahut yetersizlik nedeniyle Silahlı Kuvvetlerden ayırma işlemine tabi tutulan astsubaylar, rütbeleriyle yedek astsubaylığa geçirilirler.

(Değişik: 28/6/2001-4699/13 md.) Bunların yedeklik çağları,5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun 40 ıncı maddesi hükümlerine tabidir.

Silahlı Kuvvetlerden her ne sebeple olursa olsun ayrılan astsubaylar muvazzaf olarak tekrar Silahlı Kuvvetler hizmetine alınamazlar.

Barışta manevra ve tatbikat amacıyla olağanüstü hallerde lüzum ve ihtiyaca göre yeteri kadarının hizmete çağrılması sair yedeklik işlem ve durumları ile meslekten çıkarılmaları Yedek Subay Kanunu hükümlerine göre yürütülür.

(Ek fıkra: 19/8/1982-2703/2 md.; Mülga: 29/9/1988-3475/19 md.)
IX - Sicil yolu ile çıkarılanların muvazzaflık hizmetleri:
Madde 108 - 3475(1988) (Değişik: 29/9/1988 -3475/15 md. )
Disiplinsizlik ve ahlaki durumları sebebiyle sicil yolu ile veya mahkeme kararıyla mecburi hizmetini tamamlamadan astsubaylıktan çıkarılanlardan, muvazzaflık hizmetini tamamlayanlar derhal terhis olunur.

Muvazzaflık hizmetini tamamlamayanlara bu hizmetleri er olarak tamamlatılır.
4423
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Astsubaylıktan Subay Olma
I – Astsubaylıktan subay olma şartları:
Madde 109 - 6586(2015), 6519(2014), 6413(2013), 5837(2009), 5758(2008), 5589(2007), 4917(2003), 4699(2001), KHK 499(1993)... >>
(Değişik: 3/7/2003 -4917/3 md. )
Türk Silâhlı Kuvvetlerinin ihtiyacı göz önüne alınarak her sene tespit edilecek kontenjan nispetinde emsali arasında temayüz etmiş en az dört yıl süreli fakülte veya yüksek okulları bitiren astsubaylar; bağlı olduğu kuvvet komutanlığının, Jandarma Genel Komutanlığının veya Sahil Güvenlik Komutanlığının teklifi üzerine kendi sınıflarında veya askerî hâkim sınıfı hariç olmak üzere öğrenimlerinin ilgilendirdiği ihtiyaç duyulan sınıflarda aşağıdaki şartlarla teğmen nasbedilirler :

a)(Değişik: 5/2/2009-5837/21 md.) Subaylık için sınava müracaat tarihinde en az kıdemli çavuş rütbesinde ve astsubay olarak dördüncü hizmet yılını tamamlamış, yedinci hizmet yılını bitirmemiş olmak.

b)(Değişik: 24/4/2008-5758/5 md.) Subaylık için sınava müracaat tarihinde sicil notu ortalaması, sicil tam notunun yüzde doksan ve daha yukarısı olmak.

c)Askerî disiplin, tutum ve davranışları, görevindeki başarısı, meslekî bilgi ve yetenekleri ile genel kültürü bakımından subaylığa lâyık bulunduğu sıralı sicil üstleri tarafından onanmış olmak.

d)(Değişik: 1/3/2007-5589/1 md.) Yapılacak seçme sınavlarında ve subaylık nosyonu kazandırma eğitiminde başarılı olmak.

Yapılacak seçme sınavlarında başarı gösterenlerin sıralaması, personelin sınav notu ile almış olduğu madalya, ödül, takdir, taltif ve cezalar da dikkate alınmak suretiyle yönetmelikle belirtilen esaslara göre yapılır.

(Değişik üçüncü fıkra: 1/3/2007-5589/1 md.) Bunlardan; kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca belirlenen esaslar dahilinde yapılacak subaylık nosyonu kazandırma eğitimini başarı ile bitirenler, bitirdikleri tarihten geçerli olarak teğmen nasbedilirler. Bu personelin subaylık nasıpları hangi tarihte olursa olsun, kademe ilerlemesi veya üst rütbeye yükselmelerine esas olacak nasıplarında onay takvim yılının 30 Ağustos tarihi esas alınır. Ancak, 30 Ağustos tarihinden sonra subay nasbedilenlere bu işlemden dolayı geriye doğru maaş, maaş farkı ve diğer özlük hakları verilmez.(1)

Bu personel, astsubay iken bulundukları rütbe karşılığı derece ve kademelerine bir kademe ilâve edilerek subay nasbedilir. Nasbedildikleri teğmen rütbesinin aylığından fazla derece ve kademe aylığı alanlar, daha önce emsal oldukları astsubayların derece, kademe ve yükselecekleri yeni derece ve kademe aylıklarına göre aylık almaya devam ederler. Ancak, yükselecekleri subaylık rütbe ve rütbe kıdemliliğindeki aylık derece ve kademeleri, emsali astsubayların aylık derece ve kademelerine eşit hâle gelince, emsali subaylar hakkındaki aylık derece ve kademelerine tâbi tutulurlar. Astsubaylıktan subay olan personele rütbe, rütbe normal bekleme süreleri, yaş hadleri de dahil diğer hususlar için muvazzaf subaylar hakkındaki hükümler uygulanır.

Astsubaylıktan subaylığa geçmek için gerekli başvuru şartlarını haiz olup, Genelkurmay Başkanlığınca geçerli mazeret olarak değerlendirilen harekât görevleri nedeniyle başvuruda bulunamayan veya seçme sınavına katılamayan astsubayların hakları, sınava giremedikleri süre kadar uzatılır.

Astsubaylıktan subay olmaya engel haller aşağıda belirtilmiş olup, bu fıkrada belirtilenler; cezaları ertelenmiş, para cezasına çevrilmiş, genel veya özel af kanunları kapsamına girmiş, hükümlülüklerine ilişkin kayıtları adlî sicilden çıkarılmış, (Ek ibare: 22/1/2015-6586/47 md.)haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmiş olsalar da subay olamazlar :
(1) 11/2/2014 tarihli ve6519 sayılı Kanunun 36 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “kararname” ibaresi “onay” şeklinde değiştirilmiştir.
4424
a) Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlar ile basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, iftira, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, yalan yere tanıklık, yalan yere yemin, cürüm tasniî, ırza geçmek, sarkıntılık, kız kadın veya erkek kaçırmak, fuhşiyata tahrik, gayrî tabiî mukarenet, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyet kırıcı suçlar ile kaçakçılık, resmî ihale ve alım ve satımlara fesat karıştırma suçlarından birisinden mahkûm olmak.

b) Firar, amir veya üste fiilen taarruz, emre itaatsizlikte ısrar, üste hakaret, mukavemet, fesat suçları ile 1632 sayılı Askerî Ceza Kanununun 148 inci maddesinde belirtilen suçlardan birisinden mahkûm olmak.

c) (Değişik: 31/1/2013-6413/45 md.) Taksirli suçlar hariç olmak üzere, (a) ve (b) bentlerinde sayılan suçların dışındaki suçlardan ve disiplinsizliklerden toplam olarak yirmi bir gün ve daha fazla hapis, oda hapsi veya hizmet yerini terk etmeme cezası ile mahkûm olmak veya cezalandırılmak.

Açığa alınmayı gerektiren veya yukarıdaki fıkranın (a) ve (b) bentlerinde sayılan suçlardan gözetim altına alınanlar ya da tutuklananlar yahut haklarında kamu davası açılanlar, bu durumlarının devamı süresince sınava alınmazlar. Bunlar hakkında soruşturma emri verilmemesi veya hazırlık soruşturması sonunda kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesi veya yargılama neticesine göre beraat etmeleri halinde, diğer şartları da haiz olmak kaydıyla sınava kabul edilirler.
II – Astsubaylıktan subay olanların rütbeleri:
III – Yönetmelik:
Madde 111 - KHK 499(1993) (Değişik:9/8/1993 - KHK -499/17 md. )
Yukarıda belirtilen hükümlerin tatbik şekli ve karşılığı bulunmayan sınıfların hangi sınıf ve meslek imtihanlarına tabi tutulacakları,sicillerin ne şekilde verileceği ve emsalleri arasında temayüz etmiş astsubayların subaylığa nasbedilmelerinde aranacak nitelikler ile seçme sınavlarının yapılma usul, esas ve şartları Subay Sicil Yönetmeliğinde gösterilir.
ONUNCU KISIM
Yükümlülük
I – Subayların ve astsubayların yükümlülüğü:
Madde 112 - 6586(2015), 6318(2012), 5497(2006), An. M. K. 2003/40(2003), 4917(2003), 4861(2003), KHK 607(2000), 4185(1996), 3768(1992)... >>
(Değişik: 26/3/1982 -2642/15 md.)
Muvazzaf subay ve astsubaylar subay ve astsubay nasbedildikleri tarihten itibaren fiilen 10 yıl hizmet etmedikçe istifa edemezler.(1)

Astsubaylıktan subay olanlar hakkında bu yükümlülük astsubay çavuşluğa nasıp tarihinden itibaren hesap edilir.

(Değişik: 3/10/1996 -4185/2 md.) Aşağıdaki hallerde subay ve astsubaylar istifa etmiş sayılırlar;

a) Yabancı uyruklu kişilerle evlenenlerden, bu evlilikleri yönetmelikte belirtilen esaslar dahilinde Genelkurmay Başkanlığınca uygun görülmeyenler,
(1) 22/5/2012 tarihli ve6318 sayılı Kanunun 47 nci maddesi ile bu fıkrada yer alan ―15 yıl‖ ibaresi ―10 yıl‖ şeklinde değiştirilmiştir.
4425
b) Çeşitli nedenlerle Türk vatandaşlığını kaybedenler veya Türk vatandaşlığından çıkarılanlar.

(Mülga: 21/7/2000 - KHK -607/13 md.; Aynen kabul: 10/5/2006-5497/10 md.)

(Değişik: 21/7/2000 - KHK -607/13 md.;İptal:Ana.Mah.nin 21/5/2003 tarihli ve E:2003/39, K: 2003/40 sayılı Kararı ile.)

Yabancı memleketlere öğrenim, staj, kurs, ihtisas veya görgü ve bilgilerini artırmak amacıyla gitmiş olanlardan durumları yukarıdaki fıkralar hükümlerine uyanlar hakkında o fıkra hükümleri uygulanmakla birlikte orada bulundukları süre içerisinde aldıkları aylık ve Devletçe yapılan masrafların dört katı ayrıca tazminat olarak alınır.

(Ek fıkra: 28/5/2003-4861/7 md.; Değişik: 3/7/2003 –4917/5 md.) ) Durumları yukarıdaki fıkralara uyanlar ile Türk Silâhlı Kuvvetleri’nden her ne şekilde olursa olsun mecburî hizmet yükümlülüğünü tamamlamadan ayrılan veya ilişiği kesilen subay ve astsubaylar (Türk Silâhlı Kuvvetleri’nde görev yapamaz şeklinde sağlık raporu alanlar ile vazife malûlü olarak Türk Silâhlı Kuvvetleri’nden ayrılanlar hariç), her yıl kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından belirlenen; askerî öğrenci, subay ve astsubay nasbedildikten sonra kendilerine yapılan öğrenim, eğitim ve yetiştirme masraflarını, yükümlülük sürelerinin eksik kalan kısmı ile orantılı olarak kanunî faizi ile birlikte tazminat olarak öderler. Öğrenim, eğitim ve yetiştirme masraflarının hangi unsurlardan oluşacağı ve tahsiline ilişkin usul ve esaslar; Millî Savunma, İçişleri ve Maliye Bakanlıkları tarafından müştereken yürürlüğe konulacak yönetmelikte belirlenir.

(Ek fıkra: 22/1/2015-6586/48 md.)Dış kaynaktan muvazzaf tabip olarak temin edilen personel Devlet hizmet yükümlülüğüne tabi tutulmaz. Ancak Türk Silâhlı Kuvvetlerinde iki yıl görev yapmadan her ne şekilde olursa olsun ayrılanlar hakkında bu fıkra hükmü uygulanmaz.
II – Yurt içinde ve yurt dışında öğrenim, kurs ve staj yapanlar ile yurt dışına sürekli göreve atananların yükümlülükleri: (1)
Madde 113 - 6757(2016), KHK 671(2016), 6586(2015), 6519(2014), 6318(2012), 5906(2009), 4376(1998), KHK 499(1993), 2870(1983)... >>
(Değişik: 22/5/2012-6318/48 md.)
Subay veya astsubay nasbedildikten sonra öğrenim, kurs, staj ve sürekli görev nedeniyle yurt dışına gidenler ile Silahlı Kuvvetler hesabına yurt içinde öğrenim, eğitim ve kurs görenlerin yükümlülükleri aşağıda gösterilmiştir:

a) Subay veya astsubay nasbedildikten sonra yabancı memleketlere altı ay veya daha fazla süre ile öğrenim, staj, kurs, ihtisas veya görgü ve bilgilerini artırmak maksadıyla gidenlerin yükümlülükleri, masrafların ödenme şekline bakılmaksızın, gidiş ve dönüş tarihleri arasında geçen sürenin iki katı kadar uzatılır.

b) Subay veya astsubay nasbedildikten sonra; Silahlı Kuvvetler hesabına yurt içindeki fakülte ve yüksekokullarda lisans veya lisansüstü öğrenim yapanların yükümlülükleri, buralarda geçen süreler kadar uzatılır.
(1) 22/5/2012 tarihli ve 6318 sayılı Kanunun 48 inci maddesi ile bu madde başlığı “II – Yurt içinde ve dışında öğrenim, kurs ve staj yapanlar ile yurt dışına sürekli göreve atananların yükümlülükleri” iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
4426
c)(Değişik : 22/1/2015-6586/49 md.) Harp Akademileri Eğitimi bünyesinde verilen Kuvvet Harp Akademisi ve Silahlı Kuvvetler Yüksek Sevk ve İdare Akademisi eğitimlerini veya komutanlık ve karargâh subaylığı öğrenimini bitiren subayların ve Türk Silâhlı Kuvvetleri Astsubay Üst Karargâh Hizmetleri Eğitim Merkezi Komutanlığınca düzenlenen Astsubay Üst Karargâh Hizmetleri Eğitimini bitiren astsubayların yükümlülükleri, buralarda geçen süreler kadar uzatılır.

ç)(Değişik : 22/1/2015-6586/49 md.) Silahlı Kuvvetler hesabına yurt içinde tıpta, diş hekimliğinde uzmanlık veya yan dal uzmanlık eğitimi ile Silahlı Kuvvetler hesabına yurt içinde tıpta, diş hekimliğinde veya eczacılıkta doktora eğitimini bitirenlerin yükümlülükleri, buralarda geçen sürelerin yarısı kadar uzatılır.

d) (Değişik: 15/8/2016-KHK-671/4 md. Aynen kabul: 9/11/2016-6757/4 md.) Pilotaj eğitimini (pilot adaylarına verilen uçuş eğitimini) bitirenlerin yükümlülükleri sekiz yıl uzatılır.

e) Yurt dışı sürekli göreve atanan subay veya astsubayların yükümlülükleri, buralarda geçen süreler kadar uzatılır.(Değişik ikinci cümle: 22/1/2015-6586/49 md.) Ancak, yaş haddinden, herhangi bir nedenle resen veya kadrosuzluktan emekli edilecekler ile tutuklulardan kendi isteği ile emekli olmak isteyenlere bu yükümlülük süresi uygulanmaz.

f) (a), (b), (c), (ç), (d) ve (e) bentleri gereğince yükümlülüklere eklenecek hizmet sürelerinin başlangıç tarihleri;

1. Yükümlülük süresini tamamlamadan gidenlerin, yükümlülük süresini tamamladıktan sonra,

2. Yükümlülük süresini tamamlayarak gidenlerle, yükümlülüklerini bu süre içinde tamamlayanların, kadro görevine fiilen katıldıkları tarihten başlar.
III – Liseyi bitirdikten sonra yurt dışında öğrenim yapanların yükümlülükleri:
Madde 114 - 3282(1986), 1424(1971)(Değişik: 1/5/1986 -3282/6 md.)
Lise mezunlarından öğrenim maksadıyla yabancı memleketlere gönderilenlerin, subay çıktıktan sonra istifaya hak kazanmaları, 10 yıllık yükümlülük süresine ek olarak öğrenim için yurt dışına çıkış ve dönüş tarihleri arasında geçen sürenin bir katı kadar fazla hizmet etmeleri ile mümkündür.(1)
IV – Askeri öğrencilerin istifa hakları:
Madde 115 - 6756(2016), KHK 669(2016), 6318(2012), 6000(2010), 5758(2008), 4861(2003), KHK 499(1993), 1424(1971)(Mülga: 25/7/2016-KHK-669/32 md.; Aynen kabul: 9/11/2016-6756/32 md.)
 
V – İstifaların kabul süresi:
Madde 116 - 4902(2003), 2642(1982) (Değişik birinci fıkra: 18/6/2003 -4902/25 md. )
Yükümlülüklerini bitirerek istifa etme hakkını kazananlar, istifalarını Ocak ve Şubat ayları içinde isteyebilirler. İstifaların kabulü, müracaat tarihinden itibaren bir aydan fazla geciktirilemez. Bu aylar dışındaki istifa istemleri, ancak ilgili kuvvet komutanları, Jandarma Genel Komutanı veya Sahil Güvenlik Komutanının hizmet gerekleri itibarıyla uygun görmesi halinde kabul edilebilir.

Savaş hali ve savaşı gerektirecek durumun baş göstermesi hallerinde subay, astsubay ve askeri memurların istifa işlemleri, Bakanlar Kurulu kararı ile bu sürelerin sonuna kadar tehir edilebilir.
(1) 22/5/2012 tarihli ve 6318 sayılı Kanunun 49 uncu maddesi ile bu fıkrada yer alan“15 yıllık” ibaresi “10 yıllık”, “iki katı” ibaresi “bir katı” şeklinde değiştirilmiştir.
4426-1
ONBİRİNCİ KISIM
Hizmet Şartları ve Şekilleri
BİRİNCİ BÖLÜM
Atanmalar
I – Atanmalarda esaslar:
Madde 117 - 4699(2001)
Barışta kıta, karargah ve kurumlara kadrosunda gösterilen rütbelerden ast rütbe ile asil olarak kimse atanamaz.

(Ek: 28/6/2001-4699/16 md.) Hizmet ihtiyacının zorunlu kıldığı durumlarda, kadroda yazılı sınıf yerine personelin kurmaylık veya özel niteliğine ilişkin atama kodu esas alınabilir.
II – Atanmalarda dikkate alınacak hususlar:
Madde 118 -
Subayların ve astsubayların atanma ve yer değiştirmeleri, hizmetin aksatılmadan yürütülmesi esasına bağlı olarak; memleketin ekonomik, sosyal, iklim ve ulaştırma durumları ile kültür ve sağlık durumları ve bunlara benzer yer ve bölge şartları göz önüne alınarak tespit edilecek bölgelere ve garnizonlara aşağıdaki esaslar da dikkat nazara alınarak sıra ile yapılır:

a) Meslek programları, meslek içi eğitim esasları ve kadro ihtiyacı,

b) Sağlık durumu,

c) İdari, asayiş ve zaruri sebepler,

d) İstekli bulunduğu yerler.
III – Yönetmelik:
Madde 119 -
Yukarıdaki maddede yazılı esaslar dahilinde bölge ve garnizonların tespiti, bölgelerin ve garnizonların değişen şartlara göre yeniden tespiti, buralarda kalma süreleri, atanma ve yer değiştirmelerde dikkate alınacak sair hususlar Milli Savunma ve İçişleri Bakanlıklarınca hazırlanacak yönetmelik ile tespit edilir.
IV – Göreve atanmada başlama süresi:
Madde 120 - 6519(2014), 2870(1983) (Değişik: 11/2/2014-6519/38 md.)
Subay ve astsubaylar, ilk ve görev süresi içinde atanmalarında; 

a) Aynı belediye hudutları içinde veya aynı garnizon dâhilinde bulunanlar, ilişik kestikleri günü takip eden 24 saat içinde, bu süre resmi tatil gününe rastlıyorsa hizmetin başladığı gün mesai saati içinde, 

b) Belediye hudutları dışında veya başka bir garnizona atanmalarda ilişik kestikleri günden itibaren yollukları hakkındaki özel kanunda belirtilen seyahat süresi dışında 15 gün içinde,  

atandıkları göreve katılmak zorundadırlar.  Bu süreler dâhilinde mazeretsiz göreve katılmayanlar hakkında özel kanunlar gereğince işlem yapılır. 

Yer değiştirme suretiyle yapılan atamalarda personelin izinli, raporlu, tutuklu, açıkta, firarda, izin tecavüzünde olması veya hastanede yatması tebligata engel olmaz. Ancak birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerindeki süreler, tebligata engel olmayan hallerin bitiminde başlar. 

Atamaya tabi tutulan personelden izinli, raporlu, tutuklu, açıkta, firarda veya izin tecavüzünde olanlar ile hastanede yatanların ilişik kesme işlemleri, kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığınca uygun görülmesi durumunda gıyaplarında evrak üzerinden yapılabilir. Bu personelin yeni görevlerine katılışları da gıyaplarında evrak üzerinden yapılır ve özlük hakları yeni birlikleri tarafından ödenmeye başlanır.
4427
V – Subayların ve astsubayların atanmaları:
Madde 121 - 6756(2016), KHK 669(2016), 4902(2003), 2870(1983), 1424(1971)
Subay ve astsubayların atanmaları:

a) (Değişik: 25/7/2016-KHK-669/30 md.; Aynen kabul: 9/11/2016-6756/30 md.) Asteğmen-albay rütbelerindeki subaylar ile astsubayların atanmaları; Kuvvet Komutanlıklarının teklifi, Milli Savunma Bakanının onayı ile,

b) General ve amirallerin atanmaları, Kuvvet Komutanlarının lüzum göstermesi ve Genelkurmay Başkanının teklifi üzerine Milli Savunma Bakanının inhası, Başbakanın imzalıyacağı ve Cumhurbaşkanının onaylıyacağı kararname ile, 

c) Kuvvet Komutanları ve Genelkurmay İkinci Başkanı general ve amirallerin atanmaları, Genelkurmay Başkanının teklifi, Milli Savunma Bakanının inhası, Başbakanın imzalıyacağı ve Cumhurbaşkanının onaylıyacağı kararname ile,

d) (Değişik: 18/6/2003 - 4902/26 md.) Askerî hâkimlerin, Gülhane Askerî Tıp Akademisi öğretim üyesi olan profesör ve doçentlerin ve Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığının subay ve astsubaylarının atanmaları; özel kanunları gereğince;
VI – Sayman ve mutemetlerin devir süresi:
Madde 122 -
Bulunduğu görevden başka bir göreve atanan subay ve astsubaylardan; sayman, mutemet veya mal sorumlusu görevlerini ifa edenlere, bu görevlerine ait hesaplarını ve mallarını devir ve teslim için kendilerine bir aya kadar süre verilir.
VII – Savaş hali ve olağanüstü haller:
Madde 123 -
Savaş ve olağanüstü hallerde bu kanunun atanmaya dair hükümleri Genelkurmay Başkanlığının göstereceği lüzum ve Milli Savunma Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu kararınca tatbik edilmeyebilir.
VIII – Silahlı Kuvvetler personelinin hizmet yerleri:
Madde 124 - 4699(2001) (Değişik : 28/6/2001 -4699/17 md. )
Silahlı Kuvvetlere (Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığı dahil) mensup muvazzaf subay ve astsubaylar, Silahlı Kuvvetler içindeki hizmetlerden başka bir göreve verilemezler. Ancak, zorunlu durumlarda Genelkurmay Başkanlığının görüşü alınarak Bakanlar Kurulu kararı ile Silahlı Kuvvetler kadrolarında gösterilmek ve aylık, ödenek, her türlü zam ve tazminatlar ile diğer mali ve sosyal hak ve yardımlarını ve istihkaklarını mevcut hükümler çerçevesinde, kendi bağlı bulunduğu Bakanlık bütçesinden almak şartı ile Silahlı Kuvvetler dışındaki Devlet hizmetleri ile Türk Hava Kurumu hizmetlerinde görevlendirilebilirler. Bu personelin görev süresi azami iki yıl olup, görevlendirme süresi Bakanlar Kurulu kararında belirtilir. Genelkurmay Başkanlığının teklifi ile bu süre kısaltılabilir veya uzatılabilir. Görev süresi uzatılmayan personel, yeni bir karara gerek kalmaksızın görev süresinin sonunda Silahlı Kuvvetlerdeki asli görevine iade edilir.
4428
İKİNCİ BÖLÜM
İzinler
I – Yıllık izin:
Madde 125 - 6586(2015) (Değişik: 22/1/2015-6586/50 md.)
Türk Silâhlı Kuvvetlerine mensup subay ve astsubayların barışta her yıl otuz gün yıllık planlı izin hakları vardır. Bu müddete yol dâhil değildir. Ayrıca, kısa süreli mazeretlerde kullanılmak üzere on beş güne kadar yıllık mazeret izni verilebilir.

Yıllık izinlerin verilmesi, zaman ve süresi, hizmetin aksamaması esas alınmak suretiyle kıta, karargâh ve kurum amirlerince düzenlenir.

Bu Kanun kapsamına giren personele, nasbedildikleri tarihten aynı yılın 31 Aralık tarihine kadar olan süre için yıllık planlı izinleri orantılı olarak verilir. Bu izinlerin ne şekilde verileceği yönetmelikle düzenlenir.
II – Mazeret izinleri:
Madde 126 - 6586(2015), 6525(2014), 6318(2012), 5497(2006), 5365(2005), 4699(2001), KHK 607(2000), 4376(1998), 1424(1971)
Subay ve astsubaylara 125 inci maddede yazılı onbeş günlük mazeret izinleri dışında:

a) (Değişik : 22/5/2012 -6318/51 md.) Eşinin doğum yapması, eşinin ölümü, çocuğunun ölümü, kendisinin veya eşinin ana, baba veya kardeşinin ölümü hallerinin her birinde isteği üzerine on güne kadar; kendisinin veya çocuğunun evlenmesi halinde isteği üzerine yedi güne kadar,
	
b) Yangın, zelzele, seylap gibi olağanüstü bir mazeret dolayısiyle bir yıl içinde otuz güne kadar,
	
Mazeret izni verilebilir.
	
Verilen mazeret izinleri yıllık izine mahsup edilmez.

c) Hizmetleri sırasında radyoaktif ışınlarla çalışan personele, her yıl, yıllık izinlerinden ayrı olarak, bir aylık izin verilir. Bu izinlerin verilme şekli, yönetmelikle düzenlenir.
	
d) (Ek: 7/7/1971 -1424/41 md.; Değişik : 20/5/2006 -5497/11 md.) Türk Silâhlı Kuvvetlerinde gerekli uzmanlık dallarında ve ihtiyaç duyulan branşlarda yurt içinde öğrenim için general ve amirallere Genelkurmay Başkanlığınca; bu Kanun kapsamına giren diğer personelden; Genelkurmay Başkanlığına bağlı olanlara Genelkurmay Başkanlığınca, Millî Savunma Bakanlığına bağlı olanlara Millî Savunma Bakanlığınca, kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı  veya Sahil Güvenlik Komutanlığına bağlı olanlara ise kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığınca, özlük hakları saklı kalmak şartıyla, öğrenim süresi kadar veya eğitim öğretim programının özelliğine göre ve programın safhaları dikkate alınarak ihtiyaç duyulan sürelerde bölümler halinde izin verilebilir.
	
e)(Ek: 29/7/1998 -4376/2 md.; Değişik: 22/1/2015 - 6586/51 md.)  Subay ve astsubaylara, bakmakla yükümlü olduğu veya refakat etmediği takdirde hayatı tehlikeye girecek anne, baba, eş ve çocukları ile kardeşlerinden birinin ağır bir kaza geçirmesi veya tedavisi uzun süren önemli bir hastalığa tutulmuş olması hâllerinde, bu hâllerin sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi şartıyla, istekleri üzerine, aylık ve özlük hakları korunarak üç aya kadar izin verilebilir. Gerektiğinde bu süre bir katına kadar uzatılır. Bu sürenin bitimini müteakip istekleri üzerine ayrıca altı aya kadar aylıksız izin verilebilir. Bu bent hükmü aynı kişi ve aynı vakaya dayalı olarak bir defaya mahsus uygulanır. Aylıksız izinli olarak geçirilen süreler mecburi hizmet süresinden sayılmaz. Yedek subaylara verilen refakat izinleri askerlik hizmetinden sayılmaz.

f) (Ek: 20/2/2014-6525/8 md.) Subay ve astsubaylara; en az yüzde 70 oranında engelli ya da süreğen hastalığı olan çocuğunun (çocuğun evli olması durumunda eşinin de en az yüzde 70 oranında engelli olması kaydıyla) hastalanması hâlinde hastalık raporuna dayalı olarak ana veya babadan sadece biri tarafından kullanılması kaydıyla bir yıl içinde toptan veya bölümler hâlinde on güne kadar mazeret izni verilir.
4428-1
III – Yurt dışı izinleri:
Madde 127 - 6756(2016), KHK 669(2016), 6586(2015), 4902(2003), 2642(1982), 1923(1975)(Değişik: 18/6/2003 -4902/27 md. )
Türk Silahlı Kuvvetleri personelinden general ve amirallere Genelkurmay Başkanlığınca, bu Kanun kapsamına giren diğer personelden; Genelkurmay Başkanlığına bağlı olanlara Genelkurmay Başkanlığınca, Millî Savunma Bakanlığına bağlı olanlara Millî Savunma Bakanlığınca, kuvvet komutanlıkları ile Jandarma Genel Komutanlığına ve Sahil Güvenlik Komutanlığına bağlı olanlara ise, kuvvet komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığınca;

a) Öğrenim için öğrenim süresi kadar,

b) Meslekî bilgi ve görgüsünü artırmak maksadıyla bir yıla kadar,

c) Seminer, müşahede gezisi ve ziyaretler için lüzumlu görülen süre kadar,

d) Mazeret dolayısıyla yıllık izinle birlikte üç aya kadar,

e) Seyahat maksadıyla yurt dışına gidecek subay ve astsubaylara, 125 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen yıllık planlı izin süresi kadar,(1)

f) (Mülga: 25/7/2016-KHK-669/32 md.; Aynen kabul: 9/11/2016-6756/32 md.)

Yurt dışı izni verilebilir.

(Ek fıkra: 22/1/2015 - 6586/52 md.) Birinci fıkranın (c), (e) ve (f) bentleri kapsamında verilecek olan izinlerde izin verme yetkisi, Genelkurmay Başkanlığınca belirlenen esaslar dâhilinde devredilebilir. Yetki devri hâllerinde, verilen yurt dışı izinleri yetki devri yapan makamlara bildirilir.	

Bu hallerde özlük hakları aynen verilir.(2)
IV – Sıhhi izin süresi:
Madde 128 - 6318(2012), 5499(2006), 4699(2001), 4376(1998), 2870(1983)
Subayların ve astsubayların sıhhi izin süresi aşağıdaki gibidir:

a) (Değişik : 28/6/2001 -4699/19 md.) Barışta ve savaşta hizmet yapamayacak şekilde hastalanan subaylar ve astsubaylar, hastalıkları geçici ise veya geçici olup sekel bırakan hastalıklardan ise, hastanelerde geçen teşhis ve tedavi süreleri hariç, ay ve gün hesabı ile her bir hastalığı için toplam olarak ve fiilen iki yılı geçmemek üzere, nekahet tedavisi, istirahat ve hava değişimi işlemine tabi tutulurlar. Bu gibiler hakkında raporlar sağlık kurulunca verilir.

b) (Değişik : 28/6/2001 -4699/19 md.) Kanser, her türlü kötü huylu tümör, verem, kronik böbrek yetmezliği ile akıl ve ruh hastalıkları gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığa yakalananlar, sağlık kurulları raporlarında gösterilecek lüzum üzerine, toplam olarak ve fiilen üç yılı geçmemek şartı ile tedavi, istirahat veya hava değişimine tabi tutulabilirler.

c) Sağlık durumundan dolayı (Yurdun alçak veya alçak mutedil bölgelerinde faal görev yapar) veya (Muayyen bölgelere gidemez) veya (Denizin kara teşkillerinde çalışır) şeklinde iklim değiştirme raporları alanlar ile, kıta veya diğer görevlerde çalışması sağlık kurulu raporu ile kayıt ve şarta bağlı olanların bu durumlardaki sıhhi izin süreleri dört yıl olarak hesaplanır. Geçici olarak sağlık durumları sebebiyle uçucuların yer hizmetine verilmeleri ve denizaltı, dalgıç ve kurbağa adam, sualtı komando birliklerinde ve denizdeki patlayıcı maddeleri zararsız hale getiren personelden hizmetlerini yapamaz kararı alanların diğer görevlere verilmeleri sıhhi izin süresinden sayılmaz.

Sıhhi izin süresini doldurmak durumuna girenler, sıhhi izin sürelerini dolduracakları ayın ilk haftasında haklarında kati işlem yapılmak üzere tekrar muayeneye sevk edilirler. Bunlardan sıhhi arızalarının devam ettiği ve hiçbir sınıfın hizmetinde vücutlarından istifade edilemeyeceği anlaşılanlar hakkında T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uygulanır.
(1) 22/1/2015 tarihli ve 6586 sayılı Kanunun 52 nci maddesiyle bu bentte yer alan “yıllık” ibaresi “yurt dışına gidecek subay ve astsubaylara, 125 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen yıllık planlı” şeklinde değiştirilmiştir. (2) Bu madde ile ilgili olarak ek 20 nci maddeye bakınız.
4429
d) (Değişik: 22/5/2012-6318/52 md.) Kadın personele doğum yapmasından önce sekiz hafta ve doğum yaptığı tarihten itibaren sekiz hafta olmak üzere toplam onaltı hafta süre ile aylıklı izin verilir. Çoğul gebelik halinde, doğum öncesi sekiz haftalık izin süresine iki hafta süre eklenir. Ancak beklenen doğum tarihinden sekiz hafta öncesinden, sağlık durumunun uygun olduğu doktor raporu ile belgelenen personel, isterse doğumdan önceki üç haftaya kadar iş yerinde çalışabilir. Bu durumda personelin isteği halinde doğum öncesinde çalıştığı süreler, doğum sonrası izin süresinin bitim tarihinden itibaren aylıklı izin süresine eklenir. Doğumun erken gerçekleşmesi nedeniyle doğum öncesi sekiz haftalık izinden kullanılamayan süreler, doğum sonrası sürelere eklenir. Doğumda veya doğum sonrası aylıklı izin süresi içerisinde annenin ölümü halinde, isteği üzerine subay veya astsubay olan babaya, bu fıkrada anne için öngörülmüş olan süre kadar izin verilir.

Doğum yapan personele çocuklarını emzirmeleri için aylıklı izin süresinin bitim tarihinden itibaren ilk altı ayda günde üç saat, ikinci altı ayda günde bir buçuk saat süt izni verilir. Süt izninin hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kullanılacağı personelin tercihine bırakılır.

Ayrıca doğum yapan personele, aylıklı izinlerinin bitiminden itibaren başlamak üzere, en fazla üç yaşında bir çocuğu evlat edinen kadın personele çocuğun ana ve babasının rızasının kesinleştiği tarihten veya vesayet dairelerinin izin verme tarihinden itibaren istekleri üzerine oniki aya kadar aylıksız izin verilir. Aylıksız izin süreleri mecburi hizmet süresinden sayılmaz.

e) (Değişik: 29/7/1983 -2870/11 md.) Barışta ve savaşta görev esnasında veya görev dışında, görevlerinden dolayı bir saldırıya veya kazaya uğrayan veya bir meslek hastalığına yakalanan subay ve astsubaylar yukarıdaki bentlerde belirtilen sürelerle bağlı olmaksızın iyileşinceye kadar izinli sayılırlar.

(Ek fıkra: 22/5/2012-6318/52 md.) Bu madde kapsamında verilen izinler rütbe bekleme süresinden sayılır.
V – İzinlerin kullanılması:
Madde 129 - 6586(2015) (Değişik: 22/1/2015-6586/53 md.)
Yıllık izinlerin senesi içinde kullanılması esastır. Ancak hizmet, alıkonulma, esaret ve sair zorunlu nedenlerle yıllık planlı izinlerini kısmen veya tamamen kullanamayanların izinleri, müteakip sene içinde verilebilir. Bu müddet hiçbir suretle toplam altmış günü geçemez.

Görev ve hizmet ihtiyacının gerektirdiği durumlarda asgari tugay ve eşidi komutan veya amirin onayıyla bu Kanun kapsamına giren personel izinden geriye çağrılabilir.
VI – İzin sürelerinin hizmetten sayılması:
Madde 130 - 6586(2015) (Değişik: 22/1/2015-6586/54 md.)
Aylıksız izin süreleri hariç olmak üzere, izin süreleri subay ve astsubayların hizmetlerinden sayılır.
VII – Olağanüstü haller:
Madde 131 - 6586(2015)
Savaş ve olağanüstü hallerde ve sıkıyönetim müddetince Genelkurmay Başkanının göstereceği lüzum üzerine, Milli Savunma Bakanının teklifi ve Milli Savunma Bakanı ile Başbakanın imzalayacakları ortak kararnameyle izin süreleri kısaltılabilir veya kaldırılabilir.(Ek cümle: 22/1/2015-6586/55 md.) Bu hâllerde, bu Kanun kapsamına giren personel, izinden geriye çağrılabilir.
VIII – Jandarma subay ve astsubaylarına idare amirlerince verilen izinler:
Madde 132 -
5442 sayılı Kanun gereğince jandarma subay ve astsubaylarına idare amirlerince verilen izinler yıllık izinlerinden mahsup edilir.
IX – Yabancı memleket ordularında hizmet etmek için gönderilenler:
Madde 133 - 4902(2003) (Değişik: 18/6/2003 -4902/28 md. )
Yabancı memleket ordularında hizmet yapmak üzere gönderilecek subaylara, Millî Savunma Bakanlığınca; Jandarma ve Sahil Güvenlik subaylarına, İçişleri Bakanlığınca dört yıla kadar aylıklı izin verilebilir. Bu şekilde görevlendirilenlerin aylıkları Millî Savunma, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı bütçelerinden ödenir. Bunların yabancı memleketlerde geçen hizmet süreleri, fiilî hizmetlerinden ve kıdemlerinden sayılır.
4430
X – Yönetmelik:
Madde 134 -
İzinlerin verilme usulleri, izin vermeye yetkili makamlar ve sair hususlar ile bilgi ve görgülerini artırmak üzere yabancı memleketlere izinli gideceklerin seçilmeleri, yollanma tarzları ve o yerlerdeki yaşama ve çalışmalarının ne yolda takip ve kontrol edilecekleri ve ne gibi hallerde geri çağrılacakları ile ilgili hususlar Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlıklarınca müştereken tanzim edilecek yönetmelik ile tespit olunur.
ONİKİNCİ KISIM
Mali Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Aylıklar, Ek Görevler, Yolluk ve Harçlıklar
I – Kapsam: (2)
Madde 135 - 6756(2016), KHK 669(2016)
Subay ve astsubayların aylık ve ödenekleri ile hizmetle ilgili her çeşit ödemeler (…) (2) ,özel kanun hükümleri saklı kalmak şartı ile bu kanunda yazılı esaslar dahilinde yürütülür.(1)  (2)
II – Tarifler:
Madde 136 - 6756(2016), KHK 669(2016), 3768(1992), KHK 445(1991), 1933(1976), 1323(1970)
Bu kanunda geçen: 

a) (Değişik: 31/7/1970 - 1323/3 md.) Aylık; Silahlı Kuvvetlere mensup subay ve astsubayların fiili kadrolarına, rütbe, kıdem ve kademe yıllarına göre kendilerine ay itibariyle ödenen parayı,

b) (Mülga: 25/7/2016-KHK-669/32 md.; Aynen kabul: 9/11/2016-6756/32 md.)

c) Temsil giderleri; belirli makamları işgal edenlere görevleri icabı gerçek giderleri karşılamak üzere bütçeye konulan ödenekten özel yönetmeliği hükümlerine göre ödenen parayı,

d) (Değişik: 9/8/1991 - KHK - 445/5 md.; Aynen kabul 23/1/1992 - 3768/5 md.) Ödül; bu Kanunun ilgili bölümlerinde belirtilen hallerden dolayı verilen nakdi ve ayni armağanı,

e) (Ek: 31/7/1970 - 1323/3 md.; Değişik: 20/1/1976 - 1933/1 md.) (1) İş güçlüğü zammı: Niteliği ve çalışma şartları bakımından güç olan işlerde çalışanlara ödenen parayı,

(2) İş riski zammı: Hayat ve sağlık için tehlike arz eden hizmetlerde çalışanlara ödenen parayı,

(3) Eleman teminindeki güçlük zammı: Temininde, görevde tutulmasında veya belli yerlerde istihdam edilmesinde güçlük bulunan elemanlar için ödenen parayı,

(4) Mali sorumluluk tazminatı: Sayıştaya hesap vermekle yükümlü saymanlara ödenen parayı,

İfade eder.(3)
III – Gösterge tabloları:
Madde 137 - 6318(2012), 4861(2003), 4699(2001), An. M. K. 1992/6(1994), KHK 499(1993), 3815(1992), KHK 418(1991), KHK 375(1989), KHK 366(1989)... >>
(Değişik: 3/7/1975 -1923/37 md.)
Silahlı Kuvvetlerdeki subayların, astsubaylıktan subay olanların, astsubayların, uzman erbaş ve uzman jandarmaların aylıkları, rütbe, rütbedeki kıdem ve kademe esasına göre saptanır.

(Değişik: 12/2/1982 -2596/1 md.) En düşük gösterge rakamı 560, en yükseği 1500'dür.(3)

(Değişik: 12/2/1982 -2596/1 md.; Mülga: 22/5/2012-6318/53 md.)

Rütbe rütbe kıdemliliği ve kademelere göre,

a) Subayların gösterge tablosu Ek -VI sayılı cetvelde.

b) Astsubaylıktan subay olanların gösterge tablosu Ek - VII sayılı cetvelde,
(1) Bu hükmün uygulanmasında ek 23 üncü maddeye bakınız. (2) 25/7/2016 tarihli ve 669 sayılı KHK’nin 32 inci maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “ve askeri öğrencilerin harçlıkları” ibaresi yürürlükten kaldırılmış olup, daha sonra bu hüküm 9/11/2016 tarihli ve 6756 sayılı Kanunun 32 nci maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır. (3) Bu hükmün uygulanmasında ek 3 üncü maddeye bakınız. (4) Bu göstergeler 10/4/1989 tarih ve 366 sayılı KHK ile değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
4430-1
c) (Değişik : 28/6/2001 -4699/20 md.) Astsubaylar hakkındaki gösterge tabloları Ek-VIII sayılı cetvelde gösterilmiştir. Yükseköğrenim yapmış olan astsubayların intibakları; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Genel İdare Hizmetleri Sınıfında aynı yüksek öğrenimi bitirenler için tespit edilen derece ve kademelerden hizmete başlamış kabul edilerek yapılır.Bu intibaklar personelin fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokulunu bitirdiğine dair resmi belgeyi ibraz edip müracaatını yaptığı tarihteki derece ve kademelerine, 2 yıl süreli yüksek öğrenim için 1 kademe, 3 yıl süreli yüksek öğrenim için 2 kademe, 4 yıl süreli yüksek öğrenim için 1 derece ilave edilerek yapılır. 2 ve 3 yıl süreli yüksek öğrenimini tamamlayarak intibakları yapılmış olanların, daha sonra lisans öğrenimini tamamlamaları halinde intibak işlemleri bir defaya mahsus olmak üzere tekrar yapılır. Yüksek öğrenimden dolayı bir defadan fazla yapılan intibak işlemleri toplamı 1 dereceden fazla olamaz, 5 yıl ve üzerindeki öğrenimlerin 4 yıldan fazlası için kademe verilmez.

Fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokullarını bitirdikten sonra astsubay sınıf okulunu bitirip astsubay nasbedilenlerin yüksek öğrenim intibakları astsubay çavuşluğa nasıplarında yapılır.Yüksek öğrenim intibakı yapılan astsubayların sonraki rütbelerinin ilk kademeleri,intibak yoluyla verilen derece ve kademe miktarı kadar fazladır.

(Ek: 28/5/2003-4861/9 md.) Astsubay meslek yüksek okulu mezunları ve kendi nam ve hesabına fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okulunu bitirerek temel askerlik eğitiminde başarılı olup astsubay çavuşluğa nasbedilenler, EK - VIII/A sayılı cetvele göre 9 uncu derecenin birinci kademesinden göreve başlarlar. Bunlar görevde oldukları süre içerisinde lisans tamamlama eğitimi yaptıkları veya en az dört yıl ve daha fazla süreli bir fakülte veya yüksek okulu bitirdikleri takdirde, mezun olduklarına dair resmî belgeyi ibraz edip müracaatını yaptığı tarihteki derece ve kademelerine iki kademe ilâve edilerek intibakları yapılır. Birden fazla fakülte veya yüksek okul öğrenimi dikkate alınmaz. Bu şekilde intibakı yapılan astsubayların sonraki rütbelerinin ilk kademeleri intibak yolu ile verilen kademe miktarı kadar fazladır.

(Ek: 28/5/2003-4861/9 md.) Uzman jandarma ve uzman erbaşlardan muvazzaf astsubaylığa nasbedilenlerden, nasbedildikleri astsubay çavuş rütbesinin aylığından fazla derece ve kademe aylığı alanlar; daha önce emsal oldukları uzman jandarma veya uzman erbaşların derece, kademe ve yükselecekleri yeni derece ve kademe aylıklarına göre aylık almaya devam ederler. Ancak, yükselecekleri astsubaylık rütbe ve rütbe kıdemliliğindeki derece ve kademe aylıkları, daha önce emsal oldukları uzman jandarma veya uzman erbaşların derece ve kademe aylıklarına eşit veya fazla hâle gelince, emsali astsubaylar hakkındaki aylık derece ve kademelerine tâbi tutulurlar.

d) Uzman jandarma çavuşlar ile uzman çavuşların gösterge tablosu Ek - IX sayılı cetvelde gösterilmiştir.(1)

(Değişik: 9/8/1993 - KHK -499/20 md.) Ancak yukarıdaki gösterge rakamlarına;

a) Subaylar için I sayılı ek gösterge cetvelinde, (109 uncu maddeye göre astsubaylıktan subay olanlar dahil)

b) Astsubaylar için III sayılı ek gösterge cetvelinde,

c) Askeri hakimler için IV sayılı ek gösterge cetvelinde,

rütbe ve derecelere göre belirlenen ek gösterge rakamları eklenir.

Ancak, Askeri hakim ve savcılar için IV sayılı ek gösterge cetvelinde veya özel kanunlar gereğince saptanan ek gösterge rakamları I sayılı cetvelde eşiti rütbeleri itibariyle saptanan ek gösterge rakamlarından farklı ise, kendilerine fazla olan ek gösterge rakamları uygulanır.
(1) 18/3/1986 tarih ve3269 sayılı Kanunun 20 nci maddesi ile Ek-IX sayılı cetvelin uzman çavuşlar için aylık gösterge tablosu yürürlükten kaldırılmıştır.
4430-2
IV – Katsayı:
Madde 138 - 2596(1982)
Subay ve astsubay maaş tutarlarının hesabı için gösterge tablolarındaki gösterge rakamlarının çarpılacağı katsayı, Devlet memurları için tespit edilen katsayıdır.

(Ek: 12/2/1982-2596/2 md.) Katsayı değişimi, aylıklarda artış veya eksiliş sayılmaz.
V – Kademe aylığı:
Madde 139 - 1323(1970) (Değişik: 31/7/1970 -1323/5 md. )
Subay ve astsubayların rütbe ve rütbe kıdemliliklerine ait gösterge tablolarındaki aylık derecelerinden, bu dereceye ait hizmet yıllarına, bu kanunun ilgili bölümündeki esaslara göre tespit edilmiş kademelerden her biri için tespit  edilen gösterge rakamına tekabül eden aylıktır.
VI – Rütbe aylığı:
Madde 140 - 5837(2009), KHK 499(1993), 2642(1982), 1923(1975), 1323(1970) (Değişik: 26/3/1982 -2642/20 md. )
Rütbe aylığı; subay ve astsubayların gösterge tablosundaki rütbe ve rütbe kıdemliliklerinin her biri için saptanan aylıktır.
4431
(Değişik ikinci fıkra: 5/2/2009-5837/22 md.) Nasıplarından itibaren iki yılını tamamlayan ve liyakatleri üst makamlarca onaylanan albaylara kıdemli albay, nasıplarından itibaren üç yılını tamamlayan ve gösterge tablosunun bir üst derecesine yükselmek için liyakatları üst makamlarca onanan üsteğmenlere kıdemli üsteğmen, yüzbaşılara kıdemli yüzbaşı, binbaşılara kıdemli binbaşı, üstçavuşlara kademeli üstçavuş, kıdemli üstçavuşlara kademeli kıdemli üstçavuş, başçavuşlara kademeli başçavuş, kıdemli başçavuşlara kademeli kıdemli başçavuş, kademeli kıdemli başçavuşlara iki kademeli kıdemli başçavuş denir.

Onama işlemleri bu Kanunun 33 üncü maddesinde gösterilen zamanda yapılır.

Onama işlemleri yapılanlar yükseldikleri aylık derecesinin birinci kademesine de ilerlemiş olurlar.
VII – Rütbe ve rütbe kıdemliliklerinin ilk ve en yüksek kademe aylıkları:
Madde 141 - 1875(1975), 1323(1970) (Değişik: 31/7/1970 -1323/7 md. )
Kanunda gösterilen gösterge tablolarında yer alan rütbe ve rütbe kıdemliliklerinden her birindeki birinci aylık göstergesine tekabül eden miktar, o rütbe ve rütbe kıdemliliğinin ilk kademe aylığını, son aylık göstergesine tekabül eden miktar en yüksek kademe aylığını gösterir.

(İkinci fıkra mülga: 17/4/1975-1875/8 md.)
VIII – Ödenecek brüt aylık tutarı:
Madde 142 - 1323(1970) (Değişik: 31/7/1970 -1323/8 md. )
Kanunda yer alan her rütbe ve rütbe kıdemliliğine ait gösterge tablolarındaki rakamların katsayı ile çarpılmasından elde edilecek miktar ödenecek brüt  aylık tutarını gösterir.  (1)
IX – Harçlıklar:
Madde 143 - 6757(2016), KHK 671(2016), KHK 669(2016), 6656(2016), 6318(2012), 5768(2008), 4861(2003), 4205(1996), 3565(1989)... >>
(Mülga: 25/7/2016-KHK-669/32 md.; Yeniden düzenleme: 15/8/2016-KHK-671/5 md.; Değiştirilerek kabul: 9/11/2016-6757/5 md.)
Yedek subay okulu öğrencilerine 6.528 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı sonucu bulunacak tutarın %50’si tutarında harçlık ödenir.
  
Kendi nam ve hesabına fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokullarını bitirenlerden astsubay nasbedilmek üzere temel askerlik eğitimine alınanlara, 2.680 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı sonucu bulunacak tutarın %90’ı tutarında harçlık ödenir. 28/2/1982 tarihli ve 2629 sayılı Uçuş, Paraşüt, Denizaltı, Dalgıç ve Kurbağa Adam Hizmetleri Tazminat Kanunu hükümleri saklıdır.

Kendi nam ve hesabına fakülte veya yüksekokulları bitirenlerden subay nasbedilmek üzere temel askerlik eğitimine alınanlar, asteğmenler için ilgili mevzuatında öngörülen aylık ve mali haklar ile sosyal yardımlardan (tayın bedeli hariç) aynen yararlandırılırlar. 2629 sayılı Kanun hükümleri saklıdır.

Harçlıkların küsuratlı çıkması durumunda, ödemelerde küsuratlı değerler tama (1 Türk Lirasına) iblağ edilir.

Harçlıklardan vergi ve diğer kesintiler yapılmaz. Harçlıklar haczedilemez.
 
X – Yurt dışı aylıkları:
Madde 144 - KHK 351(1989), 2642(1982) (Değişik birinci fıkra: 23/12/1988 - KHK351/7 md. )
Silahlı Kuvvetlerin yurt dışı kadrolarında görev alan subay ve astsubayların aylıkları,142 nci maddeye göre tespit edilen aylık tutarından, alınacak vergi ve kanunlar gereğince yapılacak bütün kesintiler indirildikten sonra (OYAK kesintisi hariç) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 156 ncı maddesindeki esaslar dahilinde tespit edilecek miktar üzerinden ödenir.

(Mülga ikinci fıkra: 23/12/1988 - KHK351/7 md.)

(Ek: 26/3/1982-2642/21 md.) Staj ve öğrenim için yurt dışına gönderilen personele bu amaçla yapılacak aylık ödemeler Bakanlar Kurulu kararı ile tespit olunur.
4433
XI – Aylığın ödeme zamanı: (2)
Madde 145 - 6756(2016), KHK 669(2016), 6496(2013), 1923(1975)
Subay ve astsubayların aylık ve harçlıkları, her ayın başında peşin olarak ödenir. (2)

Emekliye ayrılma ve ölüm hallerinde, o aya ait peşin ödenen aylık veya harçlık geri alınmaz.

Savaşta, subay ve astsubayların, aylıklarından kendi rızası ile düzenliyeceği formül çizelge üzerine ailelerine veya diledikleri kimselere bırakacakları miktarlar ile bunun ödenme şekli ve ilgili diğer hususlar bir yönetmelikle düzenlenir.
	
(Ek: 3/7/1975 - 1923/40 md.; Değişik: 13/7/2013-6496/21 md.) Bu Kanun hükümlerine göre aylık almakta iken; esir veya harp gaibi olanlar yahut enterne edilenler ile terörle mücadele görevi sırasında veya bu görevinden dolayı alıkonulan ya da kaybolanların ailelerine kanuni kesintiler dışında kalan maaşlarının tamamı ödenir. Bunların aileleri doğum-ölüm yardımı, tahsil bursu, lojman ve sağlık tesislerinden yararlanmaya devam ederler. Yapılan maaş ödemeleri, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından hak sahiplerine aylık bağlanması hâlinde, bu aylığın bağlandığı tarihten itibaren kesilir. Ancak bu aylığın başlangıç tarihine kadar yapılan ödemeler ilgililerden tahsil edilmez. Türk Medenî Kanununun gaipler hakkındaki hükümleri saklıdır.
XII – İlk atanmada aylığa hak kazanma:
Madde 146 - 6756(2016), KHK 669(2016), 6519(2014), An. M. K. 1992/32(1994), An. M. K. 1992/6(1994), KHK 527(1994), KHK 433(1991), KHK 418(1990)
İlk defa göreve atanan subay ve astsubaylar, onay metninde yazılı nasıp tarihini takip eden aybaşından itibaren aylığa hak kazanırlar. (1)
	
(Ek: 9/4/1990 - KHK - 418/18 md;Değişik: 5/7/1991 - KHK - 433/8 md.; İptal: Ana. Mah'.nin 5/5/1992 tarih ve E. 1991/33, K. 1992/32 sayılı Kararı ile.; Yeniden düzenleme: 18/5/1994 - KHK - 527/13 md.) Ancak, Askeri okullardan mezun olanlardan yeni görev yerlerine ataması yapılan subay ve astsubayların takip eden aybaşına kadar olan döneme ait kıst aylıkları peşin ödenir. (2)
XIII – Kademe ilerlemesinde aylığa hak kazanma:
Madde 147 -
Subay ve astsubaylar kademe ilerlemesinde onay metninde yazılı tarihi takip eden aybaşından itibaren kademe maaşına müstahak olurlar.
XIV – Rütbe terfiinde ve kıdemlilik aylığa hak kazanma:
Madde 148 - 6519(2014), 5793(2008), 1323(1970)(Değişik: 31/7/1970 -1323/10 md. )
Rütbe terfi veya rütbe kıdemliliği onanan subay ve astsubaylar (…) (3) onay metninde yazılı yükselme tarihini takibeden aybaşından itibaren yeni rütbe veya kıdemliliğin birinci kademe aylığına hak kazanırlar. (3)
	
(Ek fıkra: 24/7/2008-5793/2 md.) Ancak, her yıl 30 Ağustos Zafer Bayramı günü rütbe terfii veya rütbe kıdemliliği onanan subay ve astsubaylara rütbe terfii veya rütbe kıdemliliğinin onaylandığı tarihten itibaren, takip eden aybaşına kadar olan döneme ait aylık farkları kıst olarak ödenir.
(1) 11/2/2014 tarihli ve 6519 sayılı Kanunun 39 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “kararname veya karar” ibaresi “onay” şeklinde değiştirilmiştir. (2) 25/7/2016 tarihli ve 669 sayılı KHK’nin 31 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı” ibaresi “Askeri” şeklinde değiştirilmiş olup, daha sonra bu hüküm 9/11/2016 tarihli ve 6756 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır. (3) 11/2/2014 tarihli ve 6519 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “kararname, karar veya” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
4434
XV – Ek görev aylığına hak kazanma ve bunun ödenme şekli:
Madde 149 -
7356 sayılı Kanunun ilgili maddeleri gereğince ek görev verilen subay ve astsubaylara mezkür kanunun 11 inci maddesi gereğince ek görev aylığı verilir.
XVI – Ek ders ücreti:
Madde 150 - 5758(2008), 1923(1975), 1323(1970) (Değişik: 31/7/1970 -1323/11 md. )
Her derecedeki askeri okullarda ve Meslek Programları Yönetmeliği gereğince açılan kurslarda hizmetin gerektirdiği kadrolara öğretmen atanamaması halinde 5044 sayılı Kanunun esaslarına göre öğretmenler ile subay ve astsubaylara ders görevi verilebilir.

Birinci fıkra gereğince kendilerine ders görevi verilenlere ders saati başına ödenecek ücret her yıl bütçe kanunlarında gösterilir.

(Ek: 3/7/1975-1923/41 md.; Değişik üçüncü fıkra: 24/4/2008-5758/7 md.) Askeri eğitim ve öğretim kurumları dışında her derecedeki eğitim ve öğretim kurumları ile üniversite, akademi, okul, kurs veya benzeri kuruluşlarda da subay ve astsubaylara haftada yedi saati geçmemek üzere ücretle ek ders görevi verilebilir. Ancak, milli güvenlik bilgisi dersi için yedi saatlik kısıtlama uygulanmaz. Bu fıkra hükmü uyarınca ek ders görevi verilenlere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 176 ncı maddesine göre ek ders ücreti ödenir.
XVII – Yolluk giderleri ve gündelikleri:
Madde 151 -
Subay ve astsubaylardan, görevin ifası için sürekli veya geçici olarak görev yerinden ayrılanların yolluk giderleri ve gündelikleri özel kanun hükümlerine göre ödenir.
XVIII – Temsil giderleri:
Madde 152 -
Silahlı Kuvvetlerin hangi kadrolarında bulunanların görevleri icabı temsili mahiyette masraf yapabilecekleri ve bunun miktarları Milli Savunma ve İçişleri Bakanlıkların teklifleri ile Bakanlar Kurulunca tespit edilir.

Temsil giderlerinin sarfı ile ilgili usul ve şartlar ve bunların sarf alanları Milli Savunma ve İçişleri Bakanlıklarınca müştereken tanzim edilecek bir yönetmelikte belirtilir.
XIX – Aile yardım ödeneği:
Madde 153 - 4376(1998), KHK 241(1984) (Değişik birinci fıkra: 29/7/1998 -4376/ 4 md.)
Evli bulunan subaylara ve astsubaylara her ne şekilde olursa olsun menfaat karşılığı çalışmayan veya herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan aylık almayan eşi ve çocukları için devlet memurlarına ödenen miktarda aile yardımı ödeneği ödenir.

Dul subay ve astsubayların çocukları için yukarıdaki fıkralar hükmü uygulanır.

Boşanma veya ayrılık vukuunda mahkeme, bu yardımın hangi tarafa ve ne oranda verileceğini de kararında belirtir.

Subay ve astsubayın geçimini sağladığı üvey çocukları ve evlat edindikleri çocukları için de bu ödenek verilir.
XX – Aile yardım ödeneğinin ödeme usulü:
Madde 154 -
Aile yardımı ödeneği subay ve astsubayların her ay aylıkları ile birlikte ödenir.

Karı ve kocanın her ikisi de memur iseler bu ödenek yalnız kocaya verilir.

Aile yardım ödenekleri hiçbir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ödenir ve borç için haczedilemez.
4435
XXI – Aile yardım ödeneğine hak kazanma:
Madde 155 -
Subay ve astsubaylar, eş için ödenen aile yardımı ödeneğine evlendikleri; çocukları için ödenen yardıma da çocuklarının doğduğu tarihi takip eden aybaşından itibaren hak kazanırlar.
XXII – Aile yardımı ödeneği hakkını kaybetme:
Madde 156 -
Subay ve astsubaylar, eş için ödenen aile yardımı ödeneği hakkını boşanma veya eşinin ölümü, çocuk için ödenen yardım ödeneği hakkını da çocuğun ölümü veya 157 nci maddedeki hallerin vukuunu takip eden aybaşından itibaren kaybederler.
XXIII – Çocuk için aile yardımı ödeneği verilmeyecek haller:
Madde 157 - 5589(2007) (Değişik: 1/3/2007-5589/2 md. )
Aşağıdaki hallerde çocuklar için aile yardımı ödeneği verilmez:

a) Evlenen çocuklar.

b) 25 yaşını dolduran çocuklar (25 yaşını bitirdiği halde evlenmemiş kız çocukları ile çalışamayacak derecede malûllükleri resmi sağlık kurulu raporuyla tespit edilenler için süresiz olarak ödeneğin verilmesine devam olunur.).
c) Kendileri hesabına ticaret yapan veya gerçek veya tüzel kişiler yanında her ne şekilde olursa olsun menfaat karşılığı çalışan çocuklar (öğrenim yapmakta iken tatil devresinde çalışanlar hariç).

ç) Burs alan veya Devletçe okutulan çocuklar.
XXIV - Mahrumiyet yeri ödeneği:
Madde 158 - 3920(1993) (Mülga : 2/12/1993 - 3920/2.md. )
 
XXV – Ödeme usulü ve mahrumiyet yeri derecesi:
Madde 159 - 3920(1993), 1923(1975) (Mülga : 2/12/1993 - 3920/2.md. )
 
XXVI – Mahrumiyet yeri ödeneğinin miktarı:
Madde 160 - 3920(1993), 1923(1975) (Mülga : 2/12/1993 - 3920/2. md. )
 
XXVII – Mahrumiyet yeri ödeneğinin ödeme usulü:
Madde 161 - 3920(1993) (Mülga : 2/12/1993 - 3920/2.md. )
 
XXVIII - Sürekli görevle yurt dışında bulunanlardan yurt içinde bir göreve atananların aylıkları:
Madde 162 -
Sürekli görevle yurt dışına gönderilen subay ve astsubaylardan, bu görevlerine başladıktan sonra yurt içinde bir göreve atananlara atanma emrinin kendilerine tebliği tarihine kadar olan aylıkları 144 üncü maddeye göre ödenir.

Ancak, bu subay ve astsubayların yurt içinde bir göreve atanmalarında yerlerine atananların gelişine kadar bekleyeceklerine dair emirde sarahat bulunanların aylıkları, atanma tarihinden itibaren en çok iki ay ödenmeye devam edilir.
XXIX – Yurt dışında görevde bulunanlardan geçici görevle merkeze çağrılanların aylıkları:
Madde 163 -
Sürekli görevle yurt dışına gönderilen subay ve astsubaylar, geçici görevle en çok bir ay süre ile merkeze çağrılabilirler. Bu süre içinde aylığı katsayılı ödenir.
4436
XXX – Yurt dışında görevli bulunanlardan farklı katsayılı başka bir memlekete atananların aylıkları:
Madde 164 -
Yurt dışında sürekli bir görevde bulunan subay ve astsubaylardan farklı ödeme katsayısı uygulanan başka bir memlekete naklen atananlar, (142) nci madde esasları gereğince (144) üncü maddeye göre aylık alırlar.
XXXI – Yurt dışında görevli bulunanlardan bir başka memlekete geçici olarak gönderilenlerin aylıkları:
Madde 165 -
Yurt dışında görevli bulunan subay ve astsubaylardan, geçici görevle bir başka memlekete gönderilenlerden, geçici görev süresi bir aya kadar olanların (Bir ay dahil) aylıkları; esas görevli oldukları yabancı memlekete ait katsayılı aylıklarıdır.

Bu tarihten itibaren esas görevli bulunduğu yabancı memleketteki göreve başladığı tarihe kadar olan süre için:
a) Geçici görevle bulunduğu memleketin katsayılı aylık tutarı, almakta olduğu kat sayılı aylığından fazla ise, aradaki fark günlük olarak kendisine hareketinden evvel veya vazifesine döndükten sonra ödenir.

b) Geçici görevde bulunduğu memleketin katsayılı aylık tutarı, kendi katsayılı aylığından az ise aradaki fark kendisinden alınmaz.
İKİNCİ BÖLÜM
Silahlı Kuvvetler Kıta Tazminatı
Madde 166 - 1323(1970) (Mülga: 31/7/1970 -1323/19 md. )
 
Madde 167 - 1323(1970) (Mülga: 31/7/1970 -1323/19 md. )
 
Madde 168 - 1323(1970) (Mülga: 31/7/1970 -1323/19 md. )
 
Madde 169 - 1323(1970) (Mülga: 31/7/1970 -1323/19 md. )
 
Madde 170 - 1323(1970) (Mülga: 31/7/1970 -1323/19 md. )
 
Madde 171 - 1323(1970) (Mülga: 31/7/1970 -1323/19 md. )
 
Madde 172 - 1323(1970), 1191(1969) (Mülga: 31/7/1970 -1323/19 md. )
 
ONÜÇÜNCÜ KISIM
Sosyal Haklar ve Yardımlar
BİRİNCİ BÖLÜM
Emeklilik Hakları
Madde 173 - 1323(1970) (Mülga: 31/7/1970 -1323/19 md. ).
 
Madde 174 - 1323(1970) (Mülga: 31/7/1970 -1323/19 md. ).
 
Madde 175 - 1323(1970) (Mülga: 31/7/1970 -1323/19 md. ).
 
İKİNCİ BÖLÜM
Yardımlar
I – Doğum yardım ödeneği:
Madde 176 - 6637(2015), 6586(2015), KHK 241(1984)(Değişik: 22/1/2015-6586/56 md.)(Mülga: 27/3/2015-6637/23 md.)
 
4437
II – Ölüm yardım ödeneği:
Madde 177 - KHK 568(1996) (Değişik birinci fıkra: 19/12/1996 - KHK568/1 md. )
Subay ve astsubaylardan; memur olmayan eşi ile aile yardım ödeneğine müstehak çocuğu ölenlere Orgeneral aylığı (ek gösterge dahil) tutarında, kendisinin ölümü halinde ise, sağlığında bildiri ile gösterdiği kişiye, sağlığında bildiri vermemiş ise eşine ve çocuklarına, bunlar yoksa ana ve babasına, bunlar da yoksa kardeşlerine Orgeneral aylığının (ek gösterge dahil) iki katı tutarında ölüm yardım ödeneği verilir.

Ölüm yardım ödeneği, hiçbir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ve ödeme emri aranmaksızın, saymanlarca derhal ödenir. Bu yardım borç için haczedilemez.

Yurt dışında sürekli görevle bulunan subay ve astsubaylara verilecek ölüm yardım ödeneğinde, 144 üncü maddede yazılı katsayı uygulanmaz.
III – Tedavi ve cenaze masrafları:
Madde 178 -
Tedavi ve cenaze masrafları,211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanun ve Yönetmeliğinde gösterildiği şekilde uygulanır.
IV – Yakacak yardımı:
Madde 179 - 1923(1975) (Değişik: 3/7/1975 -1923/44 md. )
Devlet memurlarının hangi hallerde ve hangi yerlerde ve ne miktarda ve ne şekilde yakacak yardımı alacaklarına dair çıkarılacak kanun ve yönetmelik, subay, astsubay, uzman erbaş ve uzman jandarma çavuşlar hakkında da aynen uygulanır.
V – Giyecek ve yiyecek yardımı:
Madde 180 -
Giyecek ve yiyecek yardımı özel kanun ve yönetmeliklerde gösterildiği şekilde verilir.
VI – Tahsil bursları ve yurtlar:
Madde 181 -
Mahrumiyet yerlerinde görevli subay ve astsubayların bulundukları yerlerde orta dereceli okullar bulunmadığı takdirde, bu dereceli okulda okuma hakkını kazanan çocuklarını, yatılı okulda okutmak isterlerse pansiyon ücreti indirimlerinden faydalanırlar. Bu hususlarda Devlet memurları hakkında uygulanan esaslara tabidirler.

Öğrenim yılı içinde mahrumiyet yeri ödeneğine tabi olmayan yerlerdeki bir göreve atanan veya ölen veyahut da emekliye ayrılan subay ve astsubayların çocukları için yapılan indirim, bulundukları ders yılı sonuna kadar devam eder.

Milli Savunma Bakanlığı öğrenci yurtlarından istifade etmekte olan orta dereceli okulda okuyan çocukları için, subay ve astsubaylar tarafından ödenen ücretin yarısı Milli Savunma Bakanlığınca ödenir.
VII – Sınıfta kalan çocuklar için burs verilemeyeceği:
Madde 182 -
Pansiyonlarda ücret indiriminden faydalanan subay ve astsubayların çocukları sınıfta kalırlarsa aynı sınıf için ikinci sene bu haktan faydalanamazlar.
VIII – Vazifede malûl kalan ve ölenlerin ailelerine ödenecek tazminatlar:
Madde 183 -
Subay ve astsubaylardan vazife esnasında malûl kalan ve ölenlere ödenecek tazminatlar özel kanunlarla yürütülür.
4438
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Lojmandan Faydalanma ve Mülk Konutu
A) Lojmandan faydalanma:
I – Kapsam:
Madde 184 - 2946(1983) (Mülga: 9/11/1983 -2946/12 md. )
 
II – Tahsis:
Madde 185 - 2946(1983), 1424(1971) (Mülga: 9/11/1983 -2946/12 md. )
 
III – Lojmandan çıkma ve çıkarılma:
Madde 186 - 2946(1983), 2870(1983) (Mülga: 9/11/1983 -2946/12 md. )
 
B) Mülk konutu:
I – Subay ve Astsubaylar için mülk konutu:
Madde 187 - KHK 243(1984) (Değişik: 29/11/1984 - KHK243/36 md. )
Subay ve astsubayların T.C. Emekli Sandığına tabi hizmeti 10 yıl ve daha fazla olanlara, istekleri halinde Toplu Konut Fonundan özel şartlarla ve öncelikle konut kredisi verilebilir.

Bu krediden faydalanma şartları ile kredi borcunun tahsili ve her yıl ödenecek toplam kredi tutarı diğer hususlar Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanlığınca hazırlanacak yönetmelikte düzenlenir.
ONDÖRDÜNCÜ KISIM
Taltifler
BİRİNCİ BÖLÜM
Savaş Takdirnamesi
I – Savaş takdirnamesi:
Madde 188 - 4541(2000) (Değişik: 1/3/2000 -4541/1 md. )
Devlet Savaş madalyasının verilmesini gerektiren hallerin üstünde başarılı sevk ve idare kabiliyeti veya görev icabı üstün kahramanlık ve cesaret göstermek suretiyle muharebenin gidişini değiştirecek veya savaş neticesine tesir edecek durumlar meydana getiren subay ve astsubaylara, üst makamlarca müteselsilen tasdik olunacak inhalar üzerine savaş takdirnamesi verilir.
a) İki defa 2 nci derecede savaş madalyası alanlar: (1)
Madde 189 - 4541(2000) (Değişik: 1/3/2000 -4541/2 md. )
İki defa 2 nci derecede savaş madalyası ile taltif edilenlere, bir savaş takdirnamesi verilir.
b) Taktirnamenin verilmesi:
Madde 190 -
Savaş takdirnamesi, Silahlı Kuvvetler Komutanının inhası üzerine Milli Savunma Bakanı ve Başbakanın imzalayacağı ve Cumhurbaşkanının onaylayacağı kararname ile verilir. Silahlı Kuvvetler Komutanının inhasına esas olacak teklifler, hiç bir makam tarafından iptal edilemez. Olumsuz mütalaası olanlar yazılı mütalaalarını silsilesi ile Silahlı Kuvvetler Komutanına gönderirler.
(1) Madde başlığı “iki defa 2 nci Derecede SavaşMadalyası Alanlar” iken 1/3/2000 tarih ve4541 sayılı Kanunla metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
4439
İKİNCİ BÖLÜM (1)
Madalyalar
I – Madalyaların çeşidi:
Madde 191 - 4541(2000) (Değişik: 1/3/2000 -4541/3 md. )
Silahlı Kuvvetler mensupları ile Silahlı Kuvvetlere yararlı hizmet yapan Türk ve yabancı kişiler ile birlik sancaklarına, savaşta ve barışta yaptıkları fedakârlık, gösterdikleri kahramanlık ve üstün başarılar karşılığında aşağıda yazılı madalyalar verilir.

a) Türk Silahlı Kuvvetleri Şeref Madalyası,

b) Türk Silahlı Kuvvetleri Hizmet Övünç Madalyası,

c) Türk Silahlı Kuvvetleri Üstün Cesaret ve Feragat Madalyası,

d) Türk Silahlı Kuvvetleri Üstün Hizmet Madalyası,

e) Türk Silahlı Kuvvetleri Başarı Madalyası,

f) Türk Silahlı Kuvvetleri Liyakat Madalyası.
Nişanların çeşidi (2)
Madde 192 - 4541(2000), 2870(1983) (Değişik: 1/3/2000 -4541/4 md. )
Yabancı devlet büyüklerine, komutanlarına, diğer asker ve sivil kişilere aşağıdaki Türk Silahlı Kuvvetleri nişanları verilir.

a) Şeref Nişanı,

b) Övünç Nişanı,

c) Liyakat Nişanı,
Madde 193 - 4541(2000), 2870(1983) (Mülga: 1/3/2000 -4541/8 md. )
 
Madde 194 - 4541(2000), 2870(1983), 1923(1975) (Mülga: 1/3/2000 -4541/8 md. )
 
Madde 195 - 4541(2000), 2870(1983) (Mülga: 1/3/2000 -4541/8 md. )
 
II – Diğer devletler tarafından verilen madalya ve nişanların takılması:
Madde 196 - 4541(2000) (Değişik: 1/3/2000 -4541/5 md. )
Diğer devletler ve uluslararası kuruluşlar tarafından Türk Silahlı Kuvvetlerine mensup kişilere tevcih edilen madalya ve nişanlar ile bunlara ait rozet ve minyatürler, Genelkurmay Başkanlığınca tasvip ve tescil edildikten sonra yönetmelikte belirlenecek esaslara göre takılabilir.
III – Madalya ve nişanların sahibinin ölümü halinde yapılacak işler:
Madde 197 -
Bu Kanun hükümlerine göre verilen madalyalarla, dost devletler tarafından asker kişilere verilen madalya ve nişanlar, sahiplerinin ölümü halinde kanunî mirasçılarına geçer. Ancak, mirasçılar bu madalya ve nişanları takamazlar. Madalya almaya hak kazanmış kişi madalyayı almadan ölmüşse, madalya kanunî mirasçılarına verilir.
IV –Birden fazla madalyaya hak kazananlar :
Madde 198 -
Aynı zamanda ve aynı yerde yapılan görev ve hizmet bu Kanunda yazılı madalyalardan birden fazlasına hak kazandırıyorsa yalnız en yüksek derecede olanı verilir.
(1) Bu bölümle ilgili olarak ek 13 üncü ve 14 üncü maddelere bakınız. (2) Bu madde başlığı, “Savaş Madalyası” iken, 1/3/2000 tarih ve4541 sayılı Kanunla metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
4441
V – Madalya ve nişanların geri alınması ve mirasçılara intikali: (1)
Madde 199 - 6586(2015), 4891(2003), 4541(2000), 1923(1975) (Değişik: 3/7/1975 -1923/46 md. )
(Ek birinci fıkra:  12/6/2003-4891/1 md.) Devlet aleyhine işlenen suçlar ile yüz kızartıcı suçlar nedeniyle mahkûm olup, bu cezaları kesinleşen kişilerin madalya ve nişanları geri alınır.
	
(Değişik ikinci fıkra: 22/1/2015 - 6586/57 md.) Madalya ve nişan alan veya almaya hak kazananların ölümleri hâlinde bu madalya ve nişanlar kendileri tarafından mirasçılarından birine bırakılmamış ise, en büyüklerinden başlamak üzere çocuklarına, çocukları yoksa babasına o da yoksa annesine, baba ve annenin boşanmış olduğu durumlarda çocuğun velayeti kimde ise ona, anne ve babanın olmadığı durumda eşine, eşinin de yokluğu hâlinde 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre kanuni mirasçılarına intikal eder.
	
(Değişik üçüncü fıkra: 22/1/2015 - 6586/57 md.) Kendilerine madalya ve nişan intikal edenlerin ölümleri hâlinde, bu madalya ve nişanlar; en büyüklerinden başlamak üzere çocuklarına, çocukları yoksa babasına o da yoksa annesine, baba ve annenin boşanmış olduğu durumlarda çocuğun velayeti kimde ise ona, anne ve babanın olmadığı durumda eşine, eşinin de yokluğu hâlinde 4721 sayılı Kanun hükümlerine göre kanuni mirasçılarına intikal eder.
	
Kendilerine madalya ve nişan intikal edecek olanların anlaşmaları halinde yukarıdaki fıkralarda gösterilen sıraya uyulmayabilir.
	
(Ek: 1/3/2000 - 4541/6 md.) Ancak madalya ve nişan intikal eden vârisin, Devlet aleyhine işlenen suçlar ile yüz kızartıcı suçlar nedeniyle hüküm giymiş olması durumunda madalya ve nişan bir sonraki hak sahibi vârise intikal eder. Madalya ve nişanın intikalinden sonra bahse konu suçları işleyenlerden madalya ve nişanları geri alınır.Bu konudaki yargılama devam ettiği sürece madalya ve nişanların intikal işlemi bekletilir.
VI – Madalyaların tescili:
Madde 200 -
Bu Kanun gereğince verilen madalyalar, beratlarına dayanılarak Genelkurmay Başkanlığınca tescil edilerek numaralanırlar.
VII – İstiklal madalyası:
Madde 201 -
İstiklal Madalyası Kanunu ile ek ve değişikliklerindeki İstiklal Madalyasına ait hükümler saklıdır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ödüller
I – Ödül:(2)(4)
Madde 202 - 6756(2016), KHK 669(2016), 6586(2015), 6191(2011), 5497(2006), KHK 607(2000), 3815(1992), 1923(1975)(Değişik: 21/7/2000 - KHK -607/14 md.; Aynen kabul: 10/5/2006-5497/12 md.)
Türk Silâhlı Kuvvetlerine mensup (Jandarma ve Sahil Güvenlik Komutanlığı dahil) subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve erler (…)(4)  ile erbaş ve erlerden;(3)(4)

a) Muharebe harekâtında, iç güvenlik ve terörle mücadelede, tabii afetlerde ve diğer olağanüstü hal ve durumlarda liyakat, feragat, yüksek hizmet veya yaşamını ortaya koyarak büyük yararlılık gösterenler,
(1) 12/6/2003 tarihli ve 4891 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, madde başlığı, “Madalya ve nişanların mirascılra intikali:“ iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiş olup, maddeye birinci fıkra eklenmiş ve diğer fıkralar teselsül ettirilmiştir. (2) 10/3/2011 tarihli ve 6191 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “uzman erbaş,” ibaresinden sonra gelmek üzere “sözleşmeli erbaş ve erler,” ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir. (3) 22/1/2015 tarihli ve 6586 sayılı Kanunun 58 inci maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “erbaş ve erlerden” ibaresi “askerî öğrenciler ile erbaş ve erlerden” şeklinde değiştirilmiştir. (4) 25/7/2016 tarihli ve 669 sayılı KHK’nin 32 inci maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “, askeri öğrenciler” ibaresi yürürlükten kaldırılmış olup, daha sonra bu hüküm 9/11/2016 tarihli ve 6756 sayılı Kanunun 32 nci maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.
4442
b) Eğitimde, atışta, sporda, idarî ve lojistik faaliyetlerde bulundukları kıt'a, karargah ve kurumlarda yurt içi ve yurt dışında yapılan çeşitli müsabakalarda emsallerine nazaran üstün başarı sağlayanlar,

c) Yeni projeler ortaya koyarak mevcut usûllerde olumlu yenilikler getirenler veya yeni buluşlar yapanlar,

d) Mesleğine ait eser yazanlar veya tercüme yapanlar,

e) Askeri okullardan yönetmelikte tespit edilecek derecelerle mezun olanlar,

f) (Ek: 22/1/2015 - 6586/58 md. ; Mülga: 25/7/2016-KHK-669/32 md.; Aynen kabul: 9/11/2016-6756/32 md.)
II – Madalya yapımının giderleri ve ödüller:
Madde 203 - 3815(1992), 1923(1975) (Değişik: 17/6/1992 -3815/2 md. )
Bu Kanunda yazılı madalya ve minyatürleri ile nişanlar, şilt ve şerit rozetleri ve bunların beratlarının yapım giderleri ve ödüller; Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı bütçelerinden ödenir.
III – Yönetmelik:
Madde 204 - 1923(1975) (Değişik: 3/7/1975 -1923/49 md. )
Bu Kanun gereğince verilecek madalya ve minyatürlerin şekilleri, kayıtları, nitelikleri, kurdele, rozet ve nişanların takılacağı yer ve zamanlar, kişiler  ve birlik  sancaklarına  veriliş ve takılış usulleri,ödüllerin miktarları ve ilgili diğer hususlar Milli Savunma ve İçişleri Bakanlığınca müştereken tanzim edilecek bir yönetmelikle saptanır.
Albaylığa ve daha üst rütbelere yükselebilme:
Ek Madde 1 - An. M. K. 1977/74(1977), 1323(1970) (Ek: 31/7/1970 -1323/13 md. )
General - Amiral (ve Albay) rütbelerine yükselebilmek için; Harb okulu, fakülte veya yüksek okul mezunu olmak şarttır.  (1)
Çalışma saatleri:
Ek Madde 2 - 3269(1986), 1933(1976), 1323(1970) (Ek: 31/7/1970 -1323/13 md; Değişik: 20/1/1976 -1933/1 md. )
Subay, astsubay, uzman çavuş ve uzman jandarmaların haftalık çalışma süresi genel olarak 40 saattir.(2) 

Bu süre Cumartesi ve pazar günleri tatil olmak üzere düzenlenir. Ancak211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanununun bu konudaki hükümleri saklıdır.
İş güçlüğü ve riski zammı:
Ek Madde 3 - 6519(2014), An. M. K. 1992/6(1994), KHK 486(1993), KHK 418(1990), 1933(1976), 1323(1970) (Ek: 31/7/1970 -1323/13 md.; Değişik: 20/1/1976 -1933/1 md. )
Subay, astsubay, uzman erbaş ve uzman jandarmalardan;

Niteliği ve çalışma şartları bakımından güç olan işlerde çalışanlara iş güçlüğü zammı,

Hayat ve sağlık için tehlike arz eden hizmetlerde çalışanlara iş riski zammı,

Temininde, görevde tutulmasında veya belli yerlerde istihdam edilmesinde güçlük bulunan elemanlara temininde güçlük zammı,

Sayıştay'a hesap vermekle yükümlü olan saymanlara Mali sorumluluk tazminatı ödenir
(1) Anayasa Mahkemesinin 12/5/1977 tarih ve E. 1977/4, K.1977/74 sayılı kararıyla maddede yer alan (...ve Albay...) hükmü iptal edilmiştir. (2) 18/3/1986 tarih ve3269 sayılı Kanunun 20 nci maddesiyle maddenin uzman çavuşlarla ilgili kısmı yürürlükten kaldırılmıştır.
4442-1
(Ek: 11/2/2014-6519/41 md.)Ancak;

a) Sağlık kurulu raporu üzerine verilen hastalık izinleri,

b) Kanser, verem ve akıl hastalıkları gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığa yakalananların kullandığı hastalık izinleri,

c) Hastalıkları sebebiyle resmi yataklı tedavi kurumlarında yatarak tedavi gördükleri tedavi süreleri ile terörle mücadele veya hudut birliklerindeki görevleri nedeniyle yaralanan personel, 

hariç olmak üzere bir takvim yılı içinde kullanılan hastalık izin süreleri toplamının 15 günü aşması halinde, aşan günlere isabet eden zam ve tazminatlar ödenmez.

Bu tazminat ve zamların hangi işi yapanlara, hangi görevde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları ile görevine devam etmesine engel teşkil etmemekle birlikte göreve yönelik faaliyetlerden belirli bir süre muaf tutulan personelin zam ve tazminatlarından hangi oranda kesinti yapılmasına ilişkin hususlar her yıl Genelkurmay Başkanlığı ve Milli Savunma Bakanlığının müştereken lüzum göstermesi üzerine Maliye Bakanlığının görüşü alındıktan sonra Milli Savunma Bakanlığının teklifi ile Bakanlar Kurulunca yılda bir defa tespit edilir. Ve bu tespiti izleyen mali yılbaşından itibaren yürürlüğe girer.(1)

(Ek fıkra: 9/4/1990 - KHK -418/19 md.); Mülga: 13/7/1993 - KHK -486/27 md.)
Harb okulları ve harb akademilerinde ders görevi verilenlerin ücreti:
Ek Madde 4 - 6586(2015), 1323(1970)(Ek: 31/7/1970 -1323/13 md. )
Harp okulları, astsubay meslek yüksek okulları, sınıf okulları ve harp akademilerinde ders görevi verilen üniversite öğretim üyeleri, öğretim görevlileri veya profesör, doçent, yardımcı doçent unvanını kazanmış asker ve sivil kişiler ile öğretim görevliliği niteliği üniversite senatosunca kabul edilen asker ve sivil kişilere ders saati başına ödenecek ücret her yıl bütçe kanunlarında gösterilir.(2)
144 ve 223 sayılı kanunların ve926 sayılı kanunun 49 uncu maddesinin uygulanmasına esas olacak albay maaşı:
Ek Madde 5 - KHK 499(1993), KHK 375(1989), 2629(1982), 1827(1974), 1323(1970) (Mülga: 27/6//1989 - KHK -375/23 md; Yeniden düzenleme: 9/8/1993-KHK -499/23 md. )
49 uncu maddenin (d) bendi gereğince aynı rütbede hizmete devam ettirilen general ve amirallerden ve rütbe bekleme süresini dolduran albaylardan kendi isteği üzerine emekliye ayrılanlara da 49 uncu maddenin (f) bendi esaslarına uygun olarak kadrosuzluk tazminatı ödenir.
Denizaltı, dalgıç ve kurbağa adam personelinin tazminat yüzdeleri:
Ek Madde 6 - 2629(1982), 1323(1970) (Ek: 31/7/1970 -1323/13 md.; Mülga : 28/2/1982 -2629/22 md. )
 
Yedek subay okulu öğrencilerinin harçlıkları:
Ek Madde 7 - 1923(1975), 1323(1970) (Ek: 31/7/1970 -1323/13 md.; Mülga : 3/7/1975 -1923/52 md. )
 
(1) 11/2/2014 tarihli ve 6519 sayılı Kanunun 41 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “ödeme usul ve esasları” ibaresinden sonra gelmek üzere “ile görevine devam etmesine engel teşkil etmemekle birlikte göreve yönelik faaliyetlerden belirli bir süre muaf tutulan personelin zam ve tazminatlarından hangi oranda kesinti yapılmasına ilişkin hususlar” ibaresi eklenmiştir. (2) 22/1/2015 tarihli ve 6586 sayılı Kanunun 59 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Harp okulları” ibaresinden sonra gelmek üzere “, astsubay meslek yüksek okulları” ibaresi ve “veya profesör, doçent” ibaresinden sonra gelmek üzere “, yardımcı doçent” ibaresi eklenmiştir.
4443
Askeri lise öğrencilerinin harçlıkları :
Ek Madde 8 - 1923(1975), 1323(1970) (Ek: 31/7/1970 -1323/13 md.; Mülga : 3/7/1975 -1923/52 md. )
 
Askeri Yargıtay Başkan ve üyeleri ile askeri hakim ve askeri savcıların aylık ödemeleri:
Ek Madde 9 - An. M. K. 1992/6(1994), KHK 418(1991), KHK 241(1984), 2228(1979), 1323(1970) (Ek:31/7/1970 -1323/13 md.; Mülga 9/4/1990 - KHK -418/45 md. )
 
Yabancı bir memleket veya kurumda görev alma:
Ek Madde 10 - 6318(2012), 4699(2001), KHK 342(1988), 1323(1970) (Ek: 31/7/1970 -1323/13 md.; Değişik : 28/6/2001 -4699/21 md.)
(Değişik birinci fıkra: 22/5/2012-6318/55 md.) Yabancı bir memlekette veya uluslararası kuruluşlarda görev alacak subay veya astsubaylara; Genelkurmay Başkanlığının muvafakati ve Millî Savunma Bakanlığının (Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı için İçişleri Bakanlığının) onayı ile 5 yıla kadar maaşsız izin verilebilir.

(Değişik ikinci fıkra: 22/5/2012-6318/55 md.) Birleşmiş Milletler Teşkilatı ile Türkiye Cumhuriyetinin üye olduğu veya imzaladığı anlaşmalarla taraf bulunduğu diğer uluslararası teşkilatlar nezdinde ateşkesi denetlemek üzere gözlemci sıfatıyla görev alan veya barış gücünde görevlendirilen subay ve astsubaylara, Genelkurmay Başkanlığının muvafakati, Millî Savunma Bakanlığının (Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı için İçişleri Bakanlığının) teklifi üzerine Bakanlar Kurulu kararı ile beş yıla kadar maaşlı izin verilebilir. Bu personele, görevlendirilen teşkilat tarafından yapılacak ödemelerin dışında, ayrıca, aynı kararname ile tespit edilecek tutarda aylık ek ücret de verilebilir.
	
Bu şekilde yabancı memleket veya uluslararası kuruluşlarda görevde geçen süreler hizmetten sayılır ve emeklilik hakları ile 205 sayılı Ordu Yardımlaşma Kurumu Kanununca sağlanan hakları,5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun 31 inci maddesi ve 205 sayılı Kanun hükümlerine uyulmak kaydı ile saklı tutulur.
Ek Madde 11 - 1323(1970) (Ek: 31/7/1970 -1323/13 md. )
Bu kanunun konusu ile ilgili hükümler buna ek olarak yapılacak kanunlarda yer alır.
Ek Madde 12 - 1424(1971) (Ek: 7/7/1971 -1424/43 md. )
Silahlı Kuvvetlerde ihtiyaç duyulan sınıflar için, özel kanununda gösterilen usul ve esaslara göre sözleşmeli subay alınabilir.
Ek Madde 13 - 4541(2000), 1923(1975) (Mülga: 1/3/2000 -4541/8 md. )
 
Ek Madde 14 - 4541(2000), 1923(1975) (Mülga: 1/3/2000 -4541/8 md. )
 
Ek Madde 15 - 1923(1975) (Ek: 3/7/1975 -1923/50 md. )
Türk Silahlı Kuvvetleri mensuplarına verilecek şerit rozetlerin verilme usul ve esasları yönetmelikte belirtilir.
Ek Madde 16 - 6586(2015), 1923(1975) (Ek: 3/7/1975 -1923/50 md. )
(Değişik: 22/1/2015-6586/60 md.)Muvazzaflık hizmeti dışında olmak üzere, seferde ya da talim veya manevra maksadıyla barışta silâh altına alınan yedek subay ve yedek astsubaylar ile yedek uzman jandarmalar, erbaş ve erlerden, önceden tabi oldukları sosyal güvenlik mevzuatı çerçevesinde emeklilik veya yaşlılık aylığı ya da malullük aylığı bağlanmış olanlar hakkında 21/4/2005 tarihli ve 5335 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 30 uncu maddesi hükümleri uygulanmaz ve bu aylıkları aynı şekilde ödenmeye devam olunur. Ancak, ödenmeye devam olunacak emeklilik veya yaşlılık aylığı ya da malullük aylığı tutarının, yukarıda belirtilen sebeplerle kıtaya iltihaklarından itibaren silâh altında bulundukları günlere karşılık gelen kısmının, aynı süre için Türk Silâhlı Kuvvetlerinden ayrıldıkları tarihteki rütbe, kıdem ve kademelerine göre hesaplanacak kıst ya da tam aya ilişkin aylık veya harçlık tutarından daha düşük olması hâlinde aradaki fark ilgisine göre Millî Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığınca ödenir. Ayrıca, bu fıkrada belirtilen sebeplerle silâh altına alınmış olanlardan, sigortalılık ilişkisi kurulmasını gerektirmemekle birlikte bunlardan silâh altında bulundukları dönemde 5510 sayılı Kanunun 47 nci maddesinde belirtilen sebeplerle malul olan ya da hayatını kaybedenler hakkında tabi oldukları sosyal güvenlik mevzuatının bu malullüğe ilişkin hükümleri uygulanır.
Özel kanunları gereğince, silah altında bulundukları sürece aylıklarının ödenmesine devam edilenler hakkında o kanunlar hükümleri saklıdır.
4444
Ek Madde 17 - 6586(2015), 6514(2014), KHK 666(2012), KHK 375(2011), KHK 666(2011), 6191(2011), 5947(2010), 5837(2009), 5473(2006)... >>
(Ek: 2/2/1981 -2379/2 md.; Değişik: 19/12/1996 - KHK568/2 md.) (1)
A) Uçuş, Paraşüt, Denizaltı, Dalgıç ve Kurbağa Adam Hizmetleri Tazminat Kanunu uyarınca aylık tazminat alanlar, hakim ödeneği alanlar ve Yurtdışına sürekli görevle gönderilenler hariç olmak üzere; Türk Silahlı Kuvveltleri kadrolarında bulunan ve aşağıda rütbeleri belirtilen personele hizalarında gösterilen oranların Orgeneral aylığının (ek gösterge dahil) brüt tutarı ile çarpımı sonucu bulunan miktarda Hizmet Tazminatı ödenir.
(1) 5/2/2009 tarihli ve5837 sayılı Kanunun 23 üncü maddesiyle; bu maddenin (A) fıkrasının astsubaylara ait hizmet tazminat oranlarını gösteren tablosuna “Astsubaylar:” ibaresinden sonra gelmek üzere “(Üstçavuş ve kıdemli üstçavuşlukta üçer yıllık rütbe bekleme süresine tabi olanlar)” ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.
4444-1
 

(Değişik: 29/7/1998 -4376/5 md.) Bu Kanunun 121 inci maddesi gereğince, Tabur Komutanlığı ve Bölük Komutanlığı görevleri ile bu görevlerin Genelkurmay Başkanlığınca belirlenecek eşidi görev yerlerine asaleten veya boş kadrolara asaleten vekil olarak atamaları yapılan subay ve astsubaylara, Orgeneral aylığının (ek gösterge dahil) brüt tutarının % 15'i oranında ek hizmet tazminatı ayrıca ödenir.

(Ek: 20/3/1997 - KHK -570/17 md.) Bu Kanunun 121 inci maddesi gereğince, gemilere atanan personele fiilen görev yapmaları şartıyla, Orgeneral aylığının (ek gösterge dahil) brüt tutarının subaylara % 20 si, astsubaylar ile Devlet memurlarına % 13 ü, uzman jandarma ve uzman erbaşlara % 10 u oranında her ay ayrıca ek hizmet tazminatı ödenir. Bu tazminat, hangi kuvvet ve sınıftan olursa olsun, gemilerde fiilen seyir yapmak suretiyle geçici olarak ya da kontrol, tecrübe, denetleme yapmak veya eğitim yaptırmak amaçları için görevlendirilen subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş ve sivil memurlara da görevli bulundukları her gün için otuzda bir oranında ödenir.(1)
(1) 10/3/2011 tarihli ve6191 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle, bu paragrafta yer alan “uzman erbaşlara” ibaresi “uzman jandarma ve uzman erbaşlara” şeklinde, “uzman erbaş” ibaresi “uzman jandarma, uzman erbaş” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
 
4445
Şu kadar ki; Uçuş Paraşüt, Denizaltı, Dalgıç ve Kurbağa Adam Hizmetleri Tazminat Kanunu hükümlerine göre aylık yıpranma tazminatı alanlar ile 14/7/1964 tarih ve 500 sayılı Kanun ile ek ve değişiklikleri kapsamına  girenlere de yurtiçi aylıkları esas alınmak kaydıyla aynı tazminat ödenir. Bu Kanunun 14 ve 109 uncu maddelerine göre astsubaylıktan subaylığa geçenlerin hizmet tazminatı, subay nasbedilmeden önce emsal oldukları astsubayların yükseldikleri rütbe, kıdem ve kademeler için öngörülen hizmet tazminatından az olamaz.
	
B) Sıkıyönetim hizmet zammı hariç olmak üzere; (A) fıkrasında belirtilen ve bu tazminattan yararlanamayan personelin çeşitli ödemelerle bir ayda aldıkları net tutarlar bu maddede sayılan ve tazminattan yararlanan personele çeşitli ödemelerle bir ayda verilen net tutarlardan az ise aynı kıta ve karargahtaki aynı rütbe ve kıdemdekiler arasında meydana gelen fark ayrıca tazminat olarak ödenir.
	
C) (Mülga: 11/10/2011-KHK-666/1 md.) (1)

Ç) (Ek: 21/1/2010-5947/12 md.) Türk Silahlı Kuvvetleri kadrolarında bulunan ve aşağıda rütbeleri belirtilen personelden öğretim üyesi tabip, öğretim üyesi diş tabibi, uzman tabip, uzman diş tabibi, tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda bu mevzuat hükümlerine göre uzman olanlara hizalarında gösterilen oranları geçmemek üzere orgeneral aylığının (ek gösterge dahil) brüt tutarı ile çarpımı sonucu bulunan miktarda sağlık hizmetleri tazminatı ayrıca ödenir. 

(Ek paragraf:2/1/2014-6514/16 md.) Öğretim üyesi tabip ve öğretim üyesi diş tabipleri için rütbe ve dereceleri itibarıyla belirlenmiş olan sağlık hizmetleri tazminatı oranları, 100 puan artırılmak suretiyle uygulanır.
(1) 11/10/2011 tarihli ve 666 sayılı KHK ile bu fıkrada yapılan düzenleme; 10/10/2013 tarihli ve 28791 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Anayasa Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2011/139, K.: 2012/205 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.
4446
 

Türk Silahlı Kuvvetleri kadrolarında görevli sivil öğretim üyesi tabiplere ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak görev yapan uzman tabip, uzman diş tabibi, tabip ve diş tabiplerine aşağıda belirtilen oranları geçmemek üzere en yüksek devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) brüt tutarı ile çarpımı sonucu bulunan miktarda sağlık hizmetleri tazminatı ayrıca ödenir.(Ek: 22/1/2015-6586/61 md.)Diğer kamu kurum ve kuruluşları kadrolarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak istihdam edilen tabip ve diş tabiplerinden Gülhane Askerî Tıp Akademisinde tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık eğitimi alanlara ve bu Kanunun ek 26 ncı maddesi kapsamında, Türk Silâhlı Kuvvetlerine bağlı sağlık kurum ve kuruluşlarında görevlendirilen öğretim üyesi, uzman tabip, uzman diş tabibi, tabip ve diş tabiplerine de sağlık hizmetleri tazminatı ödenir. Bunlardan tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık eğitimi alanlara, kurumlarınca döner sermaye gelirlerinden ödenenler de dâhil olmak üzere herhangi bir ad altında ek ödeme yapılmaz. Ek 26 ncı madde kapsamında görevlendirilenlere ödenecek sağlık hizmetleri tazminatına ilişkin hususlar aşağıda belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde ayrıca belirlenir.

Sağlık hizmetleri tazminatının oranları ile usul ve esasları, personelin rütbesi, unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, görev yeri ve özellikleri, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri  ve  mesleki  uygulamaları ve  özellik  arz eden  riskli bölümlerde  çalışma  gibi hizmete katkı unsurları esas alınarak Maliye Bakanlığının görüşü, Genelkurmay Başkanlığının uygun görüşü üzerine Milli Savunma Bakanlığınca belirlenir.

Sağlık hizmetleri tazminatından yararlanan personele, (…)(1)17/11/1983 tarihli ve 2957 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi, 10/6/1985 tarihli ve 3225 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi ve 27/6/1989 tarihli ve375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi hükümlerine göre ödeme yapılmaz. (1)

(Ek: 22/1/2015-6586/61 md.)Bu fıkraya göre yapılacak ödeme, ilgili mevzuatı uyarınca ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, döner sermaye ödemesi, ikramiye, ücret ve her ne ad altında olursa olsun yapılan benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz.
(1) 11/10/2011 tarihli ve 666 sayılı KHK’nin 5 inci maddesiyle, bu paragrafta yer alan “bu maddenin (C) fıkrası ile” ibaresi yürürlükten kaldırılmış ve aynı paragrafta yer alan “ek 3 üncü” ibaresi “ek 9 uncu” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
4446-1
D) Bu maddede belirtilen tazminatlar aylıklarla birlikte ödenir ve damga  vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi değildir. (Ç) fıkrası hariç sözkonusu tazminatların hakedilmesinde ve ödenmesinde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır.(1)
Ek Madde 18 - 4137(1995), KHK 547(1995), An. M. K. 1992/6(1994), KHK 527(1994), KHK 418(1991), KHK 328(1988), KHK 269(1987), KHK 265(1986), KHK 243(1984)... >>
(Ek: 12/2/1982 -2596/3 md.; Değişik: 24/12/1986 - KHK265/3 md.)
a) (Değişik: 9/4/1990 - KHK -418/22 md.; İptal: Ana. Mah'.nin 5/2/1992 tarih ve E. 1990/22, K. 1992/6 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme: 18/5/1994 - KHK -527/15 md.) Bu Kanuna ekli V sayılı makam tazminatı cetvelinde yazılı rütbe ve görevlerde bulunanlara hizalarında gösterilen gösterge rakamlarının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan miktarda makam tazminatı ödenir. Makam tazminatı damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz ve ödemelerde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır.(2)

b) (Değişik: 22/11/1995 -4137/1 md.) Bu rütbe ve görevlerde çalıştıktan sonra emekliye ayrılanlara, yukarıdaki fıkraya göre bulunacak miktarın tamamı hayatta bulundukları sürece her ay T.C. Emekli Sandığınca ödenir. T.C. Emekli Sandığı bu ödemeleri üç aylık devreler halinde faturası karşılığında Hazineden tahsil eder.
Ek Madde 19 - 6722(2016), 5621(2007), 5497(2006), KHK 607(2000), KHK 499(1993), 2642(1982)(Değişik: 5/4/2007-5621/2 md. )
Bu Kanunun 36 ncı maddesindeki kıdem ve 38 inci maddesindeki üstün başarı kıdemlerinin toplamı (Değişik ibare: 14/07/2016-6722/5 md.)beş yılı geçemez.
Ek Madde 20 - 4902(2003), 4891(2003), 4376(1998), 2870(1983) (Ek: 29/7/1983 -2870/17 md., Değişik: 29/7/1998 -4376/6 md. )
(Değişik birinci fıkra: 12/6/2003-4891/2 md.) Bursla gidenler de dahil, yetiştirilmek üzere veya sürekli görevle yurt dışına gönderilen personel kanunlarına tâbi kamu personelinin; Türk Silâhlı Kuvvetlerinde subay, astsubay veya Devlet memuru olarak görevli eşlerine, hizmet safahatları süresince her defasında bir yıldan az olmamak üzere en çok dört yıla kadar aylıksız izin verilebilir.

(Değişik ikinci fıkra: 18/6/2003-4902/29 md.) Aylıksız izin; Genelkurmay Başkanlığına bağlı olanlara, Genelkurmay Başkanlığınca; Millî Savunma Bakanlığına bağlı olanlara, Millî Savunma Bakanlığınca; kuvvet komutanlıkları ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına bağlı olanlara, kuvvet komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığınca; Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde olmayan memurlara ise, yetkili kurumlarınca verilir.

İzin süresinin bitiminde personel derhal görevine dönmek zorundadır. İzin süresinin bitiminde görevine dönmeyen subay ve astsubay hakkında Askeri Ceza Kanununun ilgili maddeleri uygulanır.

Aylıksız izin alanların, izinli oldukları süre içerisinde, kademe ilerlemesi, rütbe kıdemliliği ve rütbe terfii işlemleri yapılmaz. Bu süre, bekleme sürelerinden ve mecburi hizmet süresinden sayılmaz.

Aylıksız izin alanlara bu Kanun ve diğer kanunlarla tanınan özlük hakları verilmez.
Astsubaylar:
Ek Madde 21 - 4902(2003), 3520(1989), KHK 291(1987) (Ek: 2/7/1951-5802/1 md.; Değişik: 18/6/2003 -4902/30 md. )
 
(1) 11/10/2011 tarihli ve 666 sayılı KHK’nin 5 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Sözkonusu” ibaresi “(Ç) fıkrası hariç sözkonusu” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir. (2) Bu bentte evvelce yeralan rütbe ve görev unvanları ile gösterge rakamları; bendin 418 sayılı KHK ile değiştirilmesi üzerine madde metninden çıkartılmış olup; "Mülga Hükümler Külliyatı"nda yeralmıştır.
4446-2
Türkiye Cumhuriyeti Ordusunun Kara, Deniz ve Hava kuvvetleri ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı kadrolarının ast komuta kademelerinde eğitim, sevk ve idare ile diğer idarî işlerde subaya yardımcı olarak görevlendirilen askerî şahıslara, astsubay adı verilir.
Ek Madde 22 - KHK 669(2016), 3520(1989), KHK 291(1987), 1323(1970)(Ek: 31/7/1970 -1323 sayılı Kanunun 18 inci maddesi hükmü olup, ek maddeye çevrilerek numarası teselsül ettirilmiştir.)
926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun mali hükümlerinin yürürlüğe girmesi;

a) 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun aylık ödemeleri ile ilgili hükümleri "14/7/1965 gün ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun bazı  maddelerinin değiştirilmesi ve bu kanuna bazı maddeler eklenmesine ve bu kanunun kapsamı dışında kalan kamu personelinin aylık ve ücretlerine dair Kanun" un aylık ödemelerinin yürürlüğü ile ilgili hükümleri ile birlikte ve aynı usul ve esaslara göre uygulanır.

b) Mahrumiyet yeri ödeneği, öğrenim yurtları ve bursları, aile yardımı ödeneği, doğum yardımı ödeneği, ölüm yardımı ödeneği, temsil giderleri ve yakacak yardımına ait hükümleri 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun bu konuları düzenleyen hükümleri ile birlikte uygulanır.

c) (Mülga: 25/7/2016-KHK-669/32 md.; Aynen kabul: 9/11/2016-6756/32 md.)

d) 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 153, 158, 176 ve 181 inci maddeleri 1970 mali yılında uygulanamaz. 2005 sayılı Kanunun pansiyon ücret indirimi hakkındaki 2 nci maddesi hükmü ile çocuk zammı ödenmesine ilişkin 5049 ve doğum yardımı ödenmesine ilişkin 5504 sayılı Kanun hükümlerine uygulanmasına 1970 mali yılında da devam olunur.

e) Bu kanunun ders ücretleri ile ilgili hükümleri yayımı tarihinde Ek 2, Ek 5 ve Ek 6 ncı maddelerinin hükümleri 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine göre çıkarılacak Genel Kadro Kanununun yürürlüğe girdiği tarihi takibeden aybaşından itibaren uygulanır.

f) Bu maddenin (a) ve (c) fıkrası hükümleri uygulanıncaya kadar bu konuları düzenleyen eski kanunların uygulanmasına devam olunur.
Ek Madde 23 - 3815(1992) (Ek: 17/6/1992 -3815/5 md. )
Bu Kanunun 14 üncü ve 109 uncu maddelerine göre astsubaylıktan subaylığa nasbedilenler ile 110 uncu maddenin ikinci fıkrası kapsamına girenlerden Kanuna ekli EK-VII veya EK -VIII sayılı Aylık Gösterge Tablolarından aylık alanlar, bu gösterge tablolarında 2 nci derece için öngörülen üçüncü kademeyi kazanılmış hak aylığı olarak almak ve bu kadamede bir yılını tamamlamak veya daha sonraki kademeleri kazanılmış hak aylığı olarak almak ve kademe ilerlemesi yapma şartlarını taşımak şartıyla, aylık almakta oldukları gösterge tablolarında 1 inci dereceye yükseltilirler.
Ek Madde 24 - 3815(1992) (Ek: 17/6/1992 -3815/5 md. )
Astsubay nasbedilmeden önce veya astsubay iken 2 yıl ve daha fazla süreli fakülte veya yüksekokulları bitirenler ile fakülte ve yüksekokullardan ön lisans diploması almış olan astsubaylar; EK-VIII sayılı Aylık Gösterge Tablosunda 2 nci derece için ön görülen üçüncü kademeyi kazanılmış hak aylığı olarak almak ve bu kademede bir yılını tamamlamak veya daha sonraki kademeleri kazanılmış hak aylığı olarak almak ve kademe ilerlemesi yapma şartlarını taşımak şartıyla, bulundukları aylık gösterge tablosunda 1 inci dereceye yükseltilirler.
4447
Ek Madde 25 - 5837(2009), 3815(1992) (Ek: 17/6/1992 -3815/5 md. ) (1)
Astsubaylardan EK-VIII ve EK -VIII/B sayılı Aylık Gösterge Tablosunda 2 nci derece için öngörülen üçüncü  ve  daha  sonraki  kademeleri  kazanılmış  hak  aylığı  olarak  alanlar;  üçüncü  kademede en  az bir  yılını  tamamlamak  veya  daha  sonraki  kademelerde  bulunmak, son 6 yıllık sicil notu ortalaması yüzde doksan ve daha yukarısı olmak ve kademe ilerlemesi yapma şartlarını taşımak kaydıyla, bulundukları aylık gösterge tablosunda 1 inci dereceye yükseltilirler.
Ek Madde 26 - KHK 669(2016), 5947(2010)(Ek: 21/1/2010-5947/13 md.; Mülga: 25/7/2016-KHK-669/109 md.; Aynen kabul: 9/11/2016-6756/109 md.)
 
Mesleki faaliyet ve serbest meslek icrası yasağı(2)(3)
Ek Madde 27 - 6514(2014), An. M. K. 2012/108(2013), KHK 650(2011) (Ek: 8/8/2011-KHK-650/39 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 18/7/2012 tarihli ve E.: 2011/113 K.: 2012/108 sayılı Kararı ile.; Yeniden düzenleme: 2/1/2014-6514/17 md.)
Bu Kanun kapsamına girenler, kanunlarda belirtilen istisnalar dışında mesleki faaliyette veya serbest meslek icrasında bulunmak üzere ofis, büro, muayenehane ve benzeri yerler açamaz; gerçek kişilere, özel hukuk tüzel kişilerine veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına ait herhangi bir iş yerinde veya vakıf üniversitelerinde çalışamaz.
Ek Madde 28 - 6318(2012) (Ek: 22/5/2012-6318/56 md.)
12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında aylık bağlanan Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin unvan ve rütbeleri, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununun ek 77 nci maddesine göre belirlenecek emsalini geçmemek üzere Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde göreve devam eden emsallerinin rütbe ve unvanlarına yükseltilir ve haklarında yapılacak her türlü işlemde yükseltilen unvan ve rütbeleri esas alınır.
Ek Madde 29 - 6318(2012) (Ek: 22/5/2012-6318/56 md.)
Türk Silahlı Kuvvetlerinin faaliyetleri ile ilgili alanlarda Genelkurmay Başkanına danışmanlık yapmak üzere, kadro şartı aranmaksızın ve diğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılması hakkındaki hükümlerine bağlı olmaksızın sözleşmeli olarak 10 kişiye kadar Genelkurmay
(1) 5/2/2009 tarihli ve5837 sayılı Kanunun 24 üncü maddesiyle; bu maddede yer alan “EK-VIII” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve EK -VIII/B” ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir. (2) Sözkonusu 1/1/2013 tarihinden başlayarak altı ay sonra yürürlüğe girmesi hüküm altına alınmıştır. (3) 2/1/2014 tarihli ve sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle bu maddenin başlığı metne işlendiği şekilde yeniden düzenlemiştir.
4448
Başkanı danışmanı çalıştırılabilir. Bu kapsamda çalıştırılanlara, (60.000) ila (100.000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda aylık sözleşme ücreti hak edildikçe ödenir ve sözleşme ücreti dışında mali ve sosyal haklar kapsamında herhangi bir ad altında ödeme yapılmaz. Bu şekilde çalıştırılacak personelin sözleşme ücreti ile sözleşme usul ve esasları, tam veya kısmi zamanlı çalıştırılacak olması dikkate alınarak Genelkurmay Başkanlığınca belirlenir. Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu tüzel kişiliğini haiz kurumlarda çalışanlar aylık, ödenek, her türlü zam ve tazminatlar ile diğer mali ve sosyal hak ve yardımları kurumlarınca ödenmek kaydıyla kurumlarının ve kendilerinin muvafakati ile Genelkurmay Başkanlığınca görevlendirilebilirler. Bu personele mali ve sosyal haklar kapsamında ayrıca bir ödeme yapılmaz.

Bu kapsamdaki personel ilgili mevzuatında yer alan süre sınırlamalarına tabi olmaksızın ihtiyaç duyulan hizmet süresince kurumlarından aylıksız izinli olarak da bu madde hükümleri uyarınca Genelkurmay Başkanlığınca görevlendirilebilir. Aylıksız izinli çalışanlara çalıştıkları görevler dikkate alınarak bu madde hükümleri uyarınca ödeme yapılır ve bunların Sosyal Güvenlik Kurumu ile ilişkileri kendi kurumlarındaki statüleri dikkate alınarak devam ettirilir. Bunlardan aylıksız izinli olarak çalıştırılanların Genelkurmay Başkanlığında geçen süreleri kazanılmış hak aylık derece ve kademelerinde değerlendirilir ve bu süreler terfi ve emekliliklerinde hesaba katılır. Terfileri başkaca bir işleme gerek duyulmadan süresinde yapılır.

Bu madde uyarınca çalıştırılan Genelkurmay Başkanı danışmanlarının sözleşme veya görevlendirmeleri Genelkurmay Başkanının görev süresinin sona erdiği tarihte hiçbir işleme gerek kalmaksızın sona ermiş sayılır. Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların personeli bu fıkrada sayılan hallerde hiçbir işleme gerek kalmaksızın kendi kurumlarındaki kadro veya pozisyonlarına dönerler.

Bu madde uyarınca, aylıksız izinli olanlar hariç, sözleşmeli olarak çalıştırılacak personel, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılır.
Ek Madde 30 - 6496(2013) (Ek: 13/7/2013-6496/ 22)
Bu Kanun hükümlerine göre aylık almakta iken; terörle mücadele görevi sırasında veya bu görevinden dolayı alıkonulan ya da kaybolanların ailelerine 145 inci madde esaslarına göre aylık ödenir. Bunlardan sonradan dönenlerin durumları mensup oldukları kuvvet komutanlıklarınca teşkil edilecek kurul tarafından incelenir. Kaçırılma ile ilgili olarak kusurlu görülenler hakkında soruşturma dosyası tanzim edilerek yetkili makamlara intikal ettirilir. Bu kişilerin terfi ve diğer özlük işlemleri adli birimlerce verilecek karara göre düzenlenir.
Ek Madde 31 - (Ek: 11/2/2014-6519/42 md.)
Millî Savunma Bakanı veya İçişleri Bakanı, subay ve astsubayların istek üzerine yaş haddi, adi malullük dahil malullük veya vazife malullüğüne bağlı emeklilik işlemleri ile istifa işlemlerine ilişkin onay yetkisini devredebilir.
Ek Madde 32 - 6722(2016)(Ek: 11/2/2014-6519/42 md.)
Askeri hizmete ilişkin görevleri sebebiyle haklarında kamu davası açılan personelden beraat edenlerin, vekalet verdiği avukata Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre ödedikleri ücret ile belgelendirilmiş olmak şartıyla dava ile ilgili olarak yaptıkları masraflar mensup olduğu Bakanlığın bütçesine konulacak ödenekten karşılanır.(Ek cümle: 14/07/2016-6722/6 md.) Ancak, 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanununun 87 nci maddesinin birinci fıkrasının (VII) numaralı bendi veya 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 15 inci maddesi kapsamında avukatlık ücreti ödenmiş olanlara ayrıca bu ödeme yapılmaz.
4448-1
Ek Madde 33 - (Ek: 11/2/2014-6519/42 md.)
Uzman erbaşlıktan astsubaylığa geçenlerin yaş hadleri aşağıda belirtilmiştir. 

Rütbeler                                   Yaş Haddi

Astsubay Çavuş ve Kıdemli Çavuş               43 

Üstçavuş ve Kıdemli Üstçavuş                  52 

Başçavuş                                      54 

Kıdemli Başçavuş                              55  
   
Uzman erbaşlar bulundukları derece ve kademelerine bir kademe ilave edilerek astsubay nasbedilirler. Yaş hadleri dışında kalan hususlar için bunlara astsubaylar hakkındaki hükümler uygulanır.
Ek Madde 34 - 6586(2015) (Ek: 22/1/2015-6586/62 md.)
Subay ve astsubayların bu Kanun esaslarına göre yapılacak nasıp düzeltme işlemlerinin onayı, ilgili kuvvet komutanlığı (Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı için bu komutanlıklar) Kurmay Başkanı tarafından yapılır.
Ek Madde 35 - (Ek: 23/6/2016 - 6722/7 md.)
İtibari rütbe; yurt dışı sürekli göreve atananlar için Genelkurmay Personel Başkanlığının, yurt dışı geçici görevle görevlendirilenler için ilgili kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personel başkanlıklarının onayı alınmak suretiyle verilebilir. İtibari rütbe alan personel, bu rütbenin sahip olduğu yetkileri sadece yabancı ülke personeline karşı mevcut uluslararası anlaşmalar çerçevesinde kullanır. İtibari rütbeden dolayı maaş farkı veya ilave tazminat ödenmez ve bu personele gerçek rütbesinin özlük hakları verilir. İtibari rütbe, personelin yurt dışı sürekli veya geçici görevi sona erdiğinde son bulur.
Ek Madde 36 - (Ek: 31/10/2016-KHK-678/16 md.)
Kriz veya harekât kaynaklı ihtiyaç durumlarında kuvvet komutanlıklarının pilot ihtiyacının muvazzaf personel dışında harbe hazır pilotlarla karşılanabilmesi maksadıyla; bu komutanlıklar bünyesinde pilot olarak hizmet vermiş ve kendi istekleriyle görevden ayrılmış olanlar, uçuculuk niteliklerini haiz olmak kaydıyla ilgili kuvvet komutanlığının teklifi ve Millî Savunma Bakanlığının onayı ile ihtiyat pilot olarak görevlendirilebilirler. İhtiyat pilotlara, belirli aralıklarla ayda üç işgününden kısa olmamak ve bir sözleşme yılında toplam altmış işgününü geçmemek kaydıyla, belirlenecek hava araçlarında ve bölgelerde görev uçuşu yaptırılır ve bu süre içinde ihtiyaca göre tazeleme ve harbe hazırlığın devamı eğitimi verilir. İhtiyat pilot sayısı, ilgili kuvvet komutanlığının önerisi ve Millî Savunma Bakanlığının uygun görüşü üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenir.

İhtiyat pilotlar, sözleşme ile ihtiyat pilot statüsüne alınırlar. Bir tüzel kişilik tarafından istihdam edilenlerin sözleşmeleri, ihtiyat pilotun yazılı rızası alınmak kaydıyla istihdam edildikleri tüzel kişilikle, diğerlerinin sözleşmeleri ise kendileriyle yapılır. Tüzel kişilik ve/veya gerçek kişilerle yapılan sözleşme, ilgili kuvvet komutanlığının teklifi ve Millî Savunma Bakanlığının uygun görmesi halinde tek taraflı olarak feshedilebilir.

İlgili kuvvet komutanlıkları tarafından eğitim veya görev amaçlı uçuş yapacak olan ihtiyat pilotun uçuş süreleri ve uçuş görev süreleri, pilotun görev yaptığı tüzel kişiliğe bildirilir. Uçuş görev süreleri ve uçuş süreleri ilgili komutanlık ve Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünün ilgili mevzuatında belirtilen süreleri kapsar ve karşılıklı koordine ile düzenlenir.
4448-2
Sosyal güvenliğe ilişkin olarak aşağıdaki hükümler uygulanır:

a) İhtiyat pilot olarak çalıştırılanlar hakkında 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi hükmü uygulanır. Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışmaları sebebiyle yaşlılık veya emekli aylığı kesilmiş olanlardan bu maddenin beşinci fıkrasının (d) bendi kapsamında görevlendirilenler hariç olmak üzere herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan yaşlılık ve emekli aylığı alanlar hakkınd