En son güncellemeler 22 Mart 2019 iş günü sonunda yapılmıştır.
  • Dosya No: 2010-1-238
  • Karar Sayısı: 11-08/160-52
  • İlgili Kurum: Rekabet Kurumu (rk)
  • Karar Tarihi: 09.02.2011
Bu kararın orjinal metnine sayfa sonundaki dosyalar bölümünden erişebilirsiniz.
(Kanunum resmi kaynak değildir; kullanıcılar sunulan yürürlük ve metin bilgilerini resmi kaynaklardan teyid etmelidir.)
Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2010-1-238 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 11-08/160-52
Karar Tarihi : 09.02.2011

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR 10

B. RAPORTÖRLER: İsmail Atalay YOLCU, Harun ULU, Selim ÜNAL, Harun GÜNDÜZ,
Çiğdem ÜNAL, Fatma ATAÇ, Tuğçe KOYUNCU, Burak SAĞLAM,
Selen Yersu ŞAHİN

C. ŞİKAYET
EDENLER : -Posta ve Telgraf Teşkilatı Biriktirme ve Yardım Sandığı

Temsilcisi: Av. Halis ÇITIR
Tuna Cad. No:14/12 Kızılay/Ankara
-Özpet Petrol ve Otomotiv Tic. Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Aykut AYDOĞAN
Karahasan Sk. No:8/5 Balmumcu Beşiktaş/İstanbul 20
-Nadir YAPAR
Şirinyalı Mah. Lara Cd. Kılıçarslan Sitesi C-13/28 Muratpaşa/Antalya
-Ercoş Otomotiv Nak. İnş. Torna Tamir Aky. İst. ve LPG Bayiliği
San. Tic. A.Ş.
Temsilcisi: Av. İbrahim GÜL
Mithatpaşa Cad. 13/12 Kızılay/Ankara
-Mehmet Ercan BORAN
Oran Şehri, Mesa Blokları, Selvi Apt. D:35 Oran-Çankaya/Ankara
- Arsan BORAN
Şelale Evleri Manavgat 2 Apt. No:12 Bahçeşehir/İstanbul 30
-Atilla BAŞOĞLU, Muradiye BAŞOĞLU, Levent Hüseyin
BAŞOĞLU, Hüseyin BAŞOĞLU
Temsilcisi: Av. Ümit ÖZATA
Kale Mah. Gazi Cad. Şükür Han No:19/206 Samsun
-Erdiloğlu Petrol ve Petrol Ürünleri Gıda Tekstil Nak. İnş. Oto.
San. Tic. Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Ayşe Elvan EROL
1378 Sk. No:4/1 Kordon İşhanı K:1/104 Alsancak/İzmir
-Arıcı Petrol İnş. Tic. Ltd. Şti
Hacıfeyzullah Mah. S. Mumcu Cad. No:1 Kuşadası/Aydın 40
-Gümüş Petrol ve Mak. San. Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Alaattin KARA
İstanbul Cad. Morsümbül Sk. Çavuşoğlu İş Mrk. No:1 K:4 D:43
Bakırköy/İstanbul
-Bezirgan Akaryakıt Otomotiv İnş. Tic. ve San. A.Ş.
İstanbul Yolu Bosna Hersek Mah. No:680 Selçuklu/Konya
-Adataş Eğitim Hiz. Tic. Ve San. A.Ş.
Total Akaryakıt İstasyonu Söğütlü Bayi Sakarya
-Fatma DAĞLIOĞLU
Temsilcisi: Av. Serkan GÜRBÜZ 50
Sahabiye Mah. Ahmetpaşa Cad. Türkaslan İş Mrk. 75/5 Kayseri



11-08/160-52

2

-Kaleli Enerji Akaryakıt San. ve Tic. Ltd. Şti
Temsilcisi: Av. Yakup DEMİR
19 Mayıs Bulvarı No:77/1 Kayaş Mamak/Ankara
-Osman KARAOĞLAN, Mustafa Kemal KARAOĞLAN ve
Hüseyin Avni KARAOĞLAN
Salih Omurtak Caddesi No:43 Işıkkent/İzmir
-Tipet Tic. ve Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Selim YAVUZ
Osmaniye Mah. Şirin Sk. No:8/4 Bakırköy/İstanbul 60
-Demirşah Pet.Day.Tük.Mal.Elek.Gıda Zir. İlaç Mad. Tur. Tek.
İnş. Oto. Nak. San. Tic. Ltd. Şti
DEMİR D- 100 Karayolu Üzeri Emniyet Müd.Karşısı Derince/Kocaeli
-İsmail BİLGİLİ ve Bilgili Petrol Otomobilcilik
Hikmet Bahri Bilgili ve Ortakları Koll. Şti.
Mahir İz Cad. No:39 Üsküdar/İstanbul
- İsmail BİLGİLİ ve Bilgili Petrol Otomobilcilik
Hikmet Bahri Bilgili ve Ortakları Koll. Şti.
Temsilcisi Av. Alper ÜLKÜ
Divanyolu Cad. Bestekarosman Sok. Birkonlar No: 8/5 70
Cağaloğlu/İstanbul
-Sonay Petrol Ür.Nak.San.Tic.Ltd.Şti
Temsilcisi: Av. Narin Sevinç ARSLAN
Karadeniz Mah. Cumhuriyet Cad. No: 106/3 Samsun
-Ömer BOZKURT Üçel Gıda San.Tic.Ltd.Şti.
H.Okan Merzeci Bulv.No:17 Mersin
-Hüsamettin KARAKAŞOĞLU
Temsilcisi: Av. Yavuz CENGİZ
Alemdağ Cad. No:33 Kat:4 Daire:11 Ümraniye/İstanbul
-Turcan Akaryakıt, Enka Akaryakıt ve Güzide Yeşim Canver 80
Temsilcisi: Av. Ercan GÜLMEN
İnönü Cd. Aslanoğlu İş Merkezi Kat:2 D:16 Seyhan/Adana
-Yalçın Gıda İthalat İhracat San. Ltd. Şti.
Evkaf Mah. Sevibükü Mevkii Korgan Kumru yolu üzeri
Fatsa/Ordu
-Hilal Petrol Gaz. Ür.İnş.Oto.Paz.İth.İhr.San.ve Tic.Ltd.Şti.
B.H.Paşa Mah. Cebeci Cad. No:119 Küçükköy
Gaziosmanpaşa/İstanbul
-Sedef İnş. Tic. Turizm A.Ş.
Temsilcisi: Av. H.Vedat GÜRER 90
İstiklal Cad. No:130 Elhamra Han 117-118 Beyoğlu/İstanbul
-Seven Pet. İnş. Turz. Eml. San. ve Tic. Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Mustafa BAYAZIT
GMK Bulvarı No:56/6 Maltepe 06570 Çankaya/Ankara
-Koman Petrol Ürünleri Ağır Nak. İnş.San.ve Tic. Ltd. Şti.
Samsun Yolu 19 Mayıs Bulvarı No:701 Mamak/Ankara
-Yem-Ak Petrol Ürünleri İnşaat ve Tic. Ltd.Şti.
Hürriyet Mah. Cengiz Topel Cad. No:115/C Küçükköy
Gaziosmanpaşa/İstanbul
-Halit UZUNER 100
Turan Güneş Cad. No:212 İzmit/Kocaeli
-Turmak Tur.Tic. ve San.Ltd.Şti
Üçyol Mevkii Muğla Aydın Karayolu Yatağan/Muğla



11-08/160-52

3

-Kimaş Akaryakıt Din.Tes.İnş.Tah.Mob.Teks.Ür.ve Tic. Ltd. Şti
Temsilcisi: Av. Ali AVCI
Ulucami Cad. Sayınlar İşh. Kat:4/19 İskenderun
-Sakarya Donatım Akaryakııt San.Tic.Ltd.Şti.
Adem Yavuz AÇICI
Pabuçcular Mah. Güllük Sok.No. 5 Adapazarı
-Akata Pet.Ür.Paz. İnş.San.ve Tic.Ltd.Şti ve Hasan KARAKAYA 110
Temsilcileri: Av.Ahmet AKGÜL-Av.Pınar AKGÜL DOĞUSOY ve
Av.Can DOĞUSOY
Onur Sk. Yılmaz Apt. No:26/7 Maltepe/Ankara
-Güneştepe Petrol İnş. Gıda Turz. Eğitim ve Tic. Ltd. Şti.
Merkez Mah. Bağlar Cad. No:59 Bağcılar/İstanbul
-Erdoğan TÖZGE
Şehit Fethi Bey Cad. M. Birsel İş Mrk. No:36/3 İzmir
-Tayas Petrol
Birlik Mah. 448 Cad. 109/7 Çankaya/Ankara
-Rafet DİKİCİ ve Şerife DİKİCİ Kadıköy Cihaz ve Oto Tic. A.Ş. 120
Moda Mektep Sok. Nadide Apt. No.4/3 Kadıköy/İstanbul
-Tase Madeni Yağ Tic. Akaryakıt San. End. Ltd.Şti.
Yeni Sanayi Girişi BP İstasyonu 38060 Kayseri
-Ersay Turz. Petrol Tic. Ve San. Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Yaşar AYDIN
Mersin Adana Karayolu 11. km. Bağcılar Beldesi Mersin
-Ak-Pet Akaryakıt San. ve Tic.Ltd.Şti.
Temsilcileri: Av.Cem ERYILMAZ ve Av.Yelda Tuğcu ERYILMAZ
Ziyabey Cad. No:16 D:13 Balgat/Ankara
-Özden TAPÇALAP 130
Temsilcileri: Av. Ayşe Elvan EROL ve Av.Orkun GÜLAÇ
1378 Sk. No:4/1 Kordon İş Hanı K:1-104 Alsancak/İzmir
-Tetik Petrol Ür. Nak. Eml.Tar.San.ve Tic. Ltd. Şti
Ankara Eskişehir Karayolu Güzargahı 90.km. Polatlı/Ankara
-İva-Son Petrol Ürünleri Paz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Narin Sevinç ARSLAN
Karadeniz Mah. Cumhuriyet Cad. No:106/3 Samsun
-Akbıyık Pet. Gıda Turz. San Tic. Ltd. Şti.
Konya Yolu Otogar Karşısı No:12 Beyşehir/Konya
-Dalyan Akaryakıt Tic. Turz. İnş. ve San. Ltd. Şti. 140
Temsilcisi : Av. Cem ERYILMAZ
Ziya Bey Cad. No:16/13 Balgat/Ankara
-Halime DOĞAN - Elmadağ Teks. Dış Tic. Pet. İnş. Nak. Turz.
San. ve Tic. Ltd. Şti.
Kemalpaşa Mah. Kenan Evren Köprüsü Altı No:1 Elmadağ/Ankara
-Halil İbrahim PARMAK-Hocaoğulları Petrol San ve Tic. Ltd. Şti.
Demirci Mah. Fatih Camii Sk. No:44 Derinkuyu/Nevşehir
-İsmail Saraçoğlu Hayvan Ürün. Petrol ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.
Fevzi Çakmak Mah. Karakayış Cad. No:221 Karatay/Konya
-Koçaklar Tic. ve San. Koll. Şti. İbrahim Koçak ve Ortakları 150
Yukarı Mah. F.Paşa Cad. No:100 Bozkır/Konya
-Asa Yağ ve Petrol
Temsilcisi: Av. Selim Yavuz
Osmaniye Mah. Şirin Sok. No.8/4 Bakırköy/İstanbul
-Mutlukent Turz. Pet. Nak. Tic. Ltd. Şti.
Sivritaş Sk. Özçelik Apt. No:14 Kat:5 Mecidiyeköy/İstanbul



11-08/160-52

4

-Ereğli Otogaz Petrol ve Nak. San. Tic. Ltd. Şti.
Temsilcileri: Av. Veli TOLU-Av. Ali SÜZGÜN-Av. CAHİT ÖZ
Feritpaşa Mah. Nalçacı Cad. Acentacılar Sit. A Blok 1-2
Selçuklu/Konya 160
-Sayın SU
Dervişağa Sok. No:5, Kurtgazi Mah. Birgi Kasabası-Ödemiş/İzmir
-Ümit SALTIK
Temsilcisi: Av. Arif MUTLU
İstasyon Cad. Esnaf Sitesi B Blok K:1 Ereğli/Konya
-Şahin İNCE İnce Pet. San. ve Tic. Ltd.Şti
Denizli Asfaltı Stad karşısı No:78 Çivril/Denizli
-Talip APAYDIN Apaydın Akaryakıt Ür.Paz. ve Tic. Ltd.Şti.
Hadımköy Bölgesi Hadımköy Yolu Sok. No:23 Çatalca/İstanbul
-Özcanlar İnş. Nak. Pet.Ürün. ve Gıd. San ve Tic. Ltd.Şti 170
Temsilcisi: Av. Atakan ERDEM
Atatürk Bulvarı No:64/16 Kızılay/Ankara
-Kılıçlar Akaryakıt San. ve Tic. Ltd. Şti
Nevşehir Yolu Üzeri 10. Km. Merkez/Aksaray
-Aksaray Düzgünler Dış Tic. San. ve Paz Ltd. Şti.
E-90 Karayolu Üzeri Aksaray Çıkışı 5. Km. 68100 Aksaray
-Bilal GÖZEN
Gözen Petrol Kayseri Yolu Üzeri 1. Km Kozaklı/Nevşehir
-Adnan Mert-Hata Mert
Temsilcisi Av. Muzaffer DEMİR 180
Abidei Hürriyet Cad. Yonca Apt. No:282 K:4 D:12 Şişli/İstanbul
-Hasan ERTEM ve Ortakları Koll.Şti.
Sarıbuğday Köyü Merzifon/Amasya
-Mehmet BAŞKAN
Samsaçavuş Köyü Mudurnu/Bolu
-Murat Petrol Ürünleri-İzzet ÇİÇEK
Ankara Yolu Üzeri Üst Geçit Yanı Tarsus/Mersin
-Niyazi Gönen
Temsilcisi Av. Caner SAYAR
49. Sk. No:5/102 İbrahim Sayar İşhanı 48700 Marmaris/Muğla 190
-Jeopet Petrol Ürünleri Paz. ve Nakl. Tic. Ltd. Şti.
Barbaros Mah. Belde Garajı Karşısı No:8 Körfez/Kocaeli
-Macide CANTÜRK
Temsilcisi: Av. Mustafa ÖNDES
Zafer Cad. No:109 Urla/İzmir
-Serinyıl Petrol İnş. Nak. Tur. Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti.
Bahçesaray Mah. 135. Cad. No:101 Aksaray
-Vakıf Enerji ve Madencilik A.Ş.
Sancak Mah. 507. Sk. No:9/4 Çankaya/Ankara
-Yüksel GÜLTEKİN 200
Kındam Mevkii Kayseri Yolu Üzeri 2.Km Merkez Kırşehir
-İsotlar Motor Otom. Petrol Tur. Nakliye İnşaat San. ve Tic. A.Ş.
T. Cemal Beriker Bulv.No:457 Seyhan/Adana
-Hayrettin YILDIRIM
Kaynaşlı Petrol D-100 karayolu üzeri Otoban çıkışı Çele Mah.
Kaynaşlı/Düzce
-Çiçek Petrol Ürünleri ve Otomotiv Tic. San. Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Murat BAŞMAN
Altunizade Mah. Kısıklı Cad. No:92 Üsküdar/İstanbul



11-08/160-52

5

-İda Petrol ve Petrol Ürünleri Gıda San. Tic. Ltd. Şti. 210
Temsilcisi: Av. Muzaffer DEMİR
Abidei Hürriyet Cad. Yonca Apt No:282 K:4 D:12 Şişli/İstanbul
-IPC Petrol Ürünleri San. ve Tic. A.Ş.
Temsilcisi: Av. Ahmet YAMAN
Kışla Cad. No:41/22 Topçular Eyüp/İstanbul
-Mustafa ERDEM
Temsilcisi: Av. Abdulkadir AKBAŞ
Kurbağalıdere Cad. No:20 D.1 Hasanpaşa Kadıköy/İstanbul
-Ahmet BAKIŞ
Temsilcisi: Av. Gürsel BAYDUR 220
Uluyol Harun Kasapoğlu İş Merkezi No:63/5 Osmangazi/Bursa
-Birol BEY
Burhan Alkan Bulvarı No:22 Kepsut/Balıkesir
-Recep DEMİRTAŞ
M.Kemal Mahallesi O.Merzeci Bulvarı No: 412 Mersin
-Muzaffer ANLI(Zafer Petrol)
Taşucu Yolu Üzeri, Ulugöz Köyü, Silifke/Mersin

D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA
YAPILANLAR : - Akpet Akaryakıt Dağıtım A.Ş.
Söğütlü Çeşme Cad. No: 87/1 Kadıköy/İstanbul 230

- Altınbaş Petrol ve Ticaret A.Ş.
Altınbaş Plaza Mahmutbey Dilmenler Cad.No:26 Kat:4
Bağcılar/İstanbul
- Aygaz A.Ş.
Büyükdere Cad. No: 145/1 Zincirlikuyu/İstanbul
- Bölünmez Petrolcülük A.Ş.
Şişhane Yokuşu Demirören Han. No:2 Azapkapı/İstanbul
- BP Petrolleri A.Ş.
Sarı Kanarya Sok. No:14 K.2 Plaza Kozyatağı Kadıköy/İstanbul
- Erciyes Gaz A.Ş. 240
Boğazköprü Mevkii 38560 İncesu/Kayseri
- Lukoil Eurasia Petrol A.Ş.
Kore Şehitleri Cad. Yüzbaşı Kaya Aldoğan Sok. No:9
Esentepe/Şişli 34394 İstanbul
- Opet Petrolcülük A.Ş.
Kısıklı Mah. Sarıgazi Cad. No:65 34696 Üsküdar/İstanbul
- Petline Petrol ürünleri A.Ş.
Ünalan Mah. Ünalan Cad. No:9 Kat:4-5 Üsküdar/İstanbul
- Petrol Ofisi A.Ş.
Eski Büyükdere Cad. No:33-37 Maslak/İstanbul 250
- Shell&Turcas Petrol A.Ş.
Karamancılar İş Merkezi Gülbahar Mah. Salih Tozan Sok. No:18
B Blok Esentepe-Şişli/İstanbul
- Termopet Akaryakıt Nak. Tic. Ltd. Şti.
Cevizlidere Cad. No: 7/1 Yukarı Öveçler/Ankara
- Total Oil Türkiye A.Ş.
İnkılap Mah. Üntel Sok. Onur Ofis Park İş Merkezi B1 Blok
No:10 Ümraniye/İstanbul
- Turkuaz Petrol Ürünleri A.Ş.
Bulgurlu Mah. Bağlar Cad. No:7 Üsküdar/İstanbul 260
- Yıldırım Petrol Tic. ve Nak. A.Ş.

19 Mayıs Cad. No:4 Nova Baran Plaza Kat:9 Şisli/İstanbul



11-08/160-52

6

E. DOSYA KONUSU: Dağıtım şirketleri tarafından yapılan dikey anlaşmalar ve
çeşitli uygulamalar yoluyla 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un
ve 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği'nin ihlal edildiği
iddiası.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına intikal eden ve aşağıda yer verilen şikayetler
ile ilgili olarak ile hazırlanan 3.12.2010 tarih ve 2010-1-238/İİ-10-264.HU sayılı İlk
İnceleme Raporu Rekabet Kurulu’nun 8.12.2010 tarih ve 10-76/1568-M sayılı
toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Kanun çerçevesinde bir soruşturma 270
açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun’un 40/1. maddesi
uyarınca ilgili şirketler hakkında önaraştırma açılmasına karar verilmiştir. Söz konusu
karar tarihinden sonra Kurum’a intikal eden şikayetler bakımından düzenlenen
17.12.2010 tarih ve 2010-1-341/İİ-10-383.HG sayılı İlk İnceleme Raporu ise Rekabet
Kurulu’nun 23.12.2010 tarih ve 10-80/1663-M sayılı toplantısında görüşülerek,
şikayetlere ilişkin olarak önaraştırma yapılmasına karar verilmiş ve bu önaraştırmanın
8.12.2010 tarih ve 10-76/1568-M sayılı Kurul kararı ile yapılmasına karar verilen
önaraştırma ile birleştirilmesine karar verilmiştir. Son olarak 30.12.2010 tarih ve 2010-
1-354/İİ-10-383.HG sayılı İlk İnceleme raporu ekinde sunulan başvurular Rekabet
Kurulu’nun 6.1.2011 tarih ve 11-02/08-M sayılı toplantısında görüşülerek içerik ve 280
kapsam bakımından benzer nitelikteki 8.12.2010 tarih ve 10-76/1568-M sayılı Kurul
kararı ile başlatılan önaraştırma kapsamına dahil edilmiş, söz konusu üç adet İlk
İnceleme Raporu ekinde yer alan tüm başvurular tek bir önaraştırma kapsamında
değerlendirilmiştir.

Bunun üzerine, 4054 sayılı Kanun'un ve 2002/2 sayılı Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca
yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 28.01.2011 tarih ve 2010-1-238/ÖA-11-
139.İAY sayılı Önaraştırma Raporu 07.02.2011 tarih ve REK.0.05.00.00-110/29 sayılı
Başkanlık önergesi ile 11-08 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.

G. İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvurularda ileri sürülen iddialar özetle; akaryakıt 290
sektöründeki dağıtım şirketlerinin bayileriyle yaptıkları dikey anlaşmaların ve bunlara
ilişkin uygulamaların 4054 sayılı Kanun ile 2002/2 sayılı Tebliği’e aykırı olduğu iddia
edilmektedir.

H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;

1. Shell&Turcas Petrol A.Ş.’ye İlişkin Olarak;
 Özpet Petrol ve Otomotiv Tic. Ltd. Şti., Nadir Yapar, Erçoş Otomotiv Nak. İnş. Torna
Tamir Aky. İst. ve LPG Bayiliği San. Tic. A.Ş., Erdiloğlu Petrol ve Petrol Ürünleri Gıda
Tekstil Nak. İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti., Arıcı Petrol İnş. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan
başvurular bakımından intifa veya kira haklarının tapudan terkin edilmiş olduğu ya da
şikayetçilerin terkin etmelerine olanak sağlayacak şekilde vekaletname gönderildiği 300
tespit edildiğinden söz konusu başvurular ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun
kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı,
 Mehmet Ercan Boran-Arsan Boran, Attila Başoğlu-Muradiye Başoğlu-Levent
Hüseyin Başoğlu-Hüseyin Başoğlu tarafından yapılan başvurular bakımından beş yıllık
dönem için taraflar arasında yeni bir anlaşma sağlandığı tespit edildiğinden söz konusu
başvurular ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem
yapılmasına gerek olmadığı,
 Posta ve Telgraf Teşkilatı Biriktirme ve Yardım Sandığı tarafından yapılan başvuru
bakımından dikey ilişkinin temelini teşkil eden Turcas lehine 1992 yılında tanınan 25 yıl
süreli tapuya şerh edilmiş kira hakkı ve akaryakıt bayilik sözleşmesinden oluşan dikey 310
ilişkinin 18.9.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ’in sağladığı grup muafiyetinden
yararlanabildiği, bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi uyarınca, taraflara



11-08/160-52

7

gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren bir aylık sürede aralarındaki dikey
anlaşmayı sonlandırmaları hususunda süre verilmesinin, aksi takdirde haklarında
soruşturma açılacağının kendilerine bildirilmesinin uygun olacağı,

2. Total Oil Türkiye A.Ş.’ye İlişkin Olarak;
 Gümüş Petrol ve Makina Sanayi Limited Şirketi, Fatma Dağlıoğlu tarafından yapılan
başvurular bakımından intifa veya kira haklarının tapudan terkin edilmiş olduğu ya da
şikayetçilerin terkin etmelerine olanak sağlayacak şekilde vekaletname gönderildiği
tespit edildiğinden söz konusu başvurularla ilgili olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında 320
herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı,
 Kaleli Enerji Akaryakıt San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan başvuru bakımından
taraflar arasında 16.11.2009 tarihinde beş yıl süreyle istasyonlu bayilik sözleşmesi
akdedildiği ve Total lehine tesis edilmiş olan intifa hakkının 17.12.2009 tarihinde terkin
edilmiş olduğu tespit edildiğinden söz konusu başvuru ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun
kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı,
 İsmail Bilgili ve Bilgili Petrol Otomobilcilik Hikmet Bahri Bilgili ve Ortakları Koll. Şti.
tarafından yapılan başvuru bakımından taraflar arasındaki dikey ilişkinin sona ermiş
olduğu ve taraflar arasındaki kiracılık ilişkisinin 2002/2 sayılı Tebliğ’de öngörülen beş
yıllık sınırlamaya tabi olmadığı, bu nedenle söz konusu başvuru ile ilgili olarak 4054 330
sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı,
 Bezirgan Akaryakıt Otomotiv İnş. Tic. ve San. A.Ş. tarafından yapılan başvuru
bakımından 27.10.2009 tarihinde tarafların dikey ilişkiyi beş yıllık süreyle sürdürme
konusundaki iradelerini ortaya koydukları tespit edilmekle birlikte söz konusu
anlaşmanın feshedilmiş olması ve halihazırda haksız fesih iddiasıyla bu hususun
yargıya taşınmış olması nedeniyle, bu aşamada ilave bir değerlendirme yapılmasının
gerekli olmadığı,
 Osman Karaoğlan, Mustafa Kemal Karaoğlan ve Hüseyin Avni Karaoğlan tarafından
yapılan başvuru bakımından Total ile Kutlay Petrol arasındaki bayilik sözleşmesinin
18.9.2010 tarihine kadar geçerli olacak şekilde yenilendiği tespit edilmekle birlikte, 340
intifa hakkının terkini ve beş yıllık süreyle yeniden tesisine ilişkin olarak akdedilen
25.3.2010 tarihli intifa tesis vaadi sözleşmesinin uygulanmadığı ve bu hususun yargıya
intikal etmiş olması nedeniyle bu aşamada ilave bir değerlendirme yapılmasının gerekli
olmadığı,
 Adataş Eğitim Hiz. Tic. ve San. A.Ş. tarafından yapılan başvuru bakımından dikey
ilişkinin 5.3.2007 tarihinden itibaren beş yıl süreyle 2002/2 sayılı Tebliğ ile sağlanan
grup muafiyeti kapsamında olduğu,
 Demirşah Petrol Day. Tük. Mal. Elektronik Gıda Zir. İlaç Mad. Tur. Tek. İnş. Oto.
Nak. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan başvuru bakımından taraflar arasındaki dikey
ilişkinin 13.7.2007 tarihinden itibaren beş yıl süreyle 2002/2 sayılı Tebliğ ile sağlanan 350
grup muafiyeti kapsamında olduğu,
 Tipet Ticaret ve Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan başvuru
bakımından taraflar arasında 31.5.1999 tarihinde 13 yıl süreyle akdedilen bayilik
sözleşmesi ve 24.5.2005 tarihli üst kullanım hakkı sözleşmesinden oluşan dikey
anlaşmanın 18.9.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile sağlanan grup
muafiyetinden yararlanabildiği, bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi uyarınca,
taraflara gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren bir aylık sürede aralarındaki dikey
anlaşmayı sonlandırmaları hususunda süre verilmesinin, aksi takdirde haklarında
soruşturma açılacağının kendilerine bildirilmesinin uygun olacağı,

3. Bölünmez Petrolcülük A.Ş.’ye İlişkin Olarak; 360
 Sonay Petrol Ür. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan başvuru bakımından
dikey ilişkinin temelini teşkil eden, Moil lehine 2003 yılında tanınan 20 yıl süreli intifa



11-08/160-52

8

hakkı ve bayilik sözleşmesinden oluşan dikey ilişkinin 18.09.2010 tarihine kadar
2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanabildiği, bu nedenle 4054
sayılı Kanun’un 9. maddesi uyarınca, taraflara gerekçeli kararın tebliği tarihinden
itibaren bir aylık sürede aralarındaki dikey anlaşmayı sonlandırmaları hususunda süre
verilmesinin, aksi takdirde haklarında soruşturma açılacağının kendilerine
bildirilmesinin uygun olacağı,
 Üçel Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti./Ömer Bozkurt tarafından yapılan başvuru
bakımından dikey ilişkinin temelini teşkil eden, Moil lehine 2000 yılında tanınan 15 yıl 370
süreli intifa hakkı ve bayilik sözleşmesinden oluşan dikey ilişkinin 18.09.2010 tarihine
kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanabildiği, bu nedenle
4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi uyarınca, taraflara gerekçeli kararın tebliği tarihinden
itibaren bir aylık sürede aralarındaki dikey anlaşmayı sonlandırmaları hususunda süre
verilmesinin, aksi takdirde haklarında soruşturma açılacağının kendilerine
bildirilmesinin uygun olacağı,
 Hüsamettin Karakaşoğlu tarafından yapılan başvuru bakımından dikey anlaşmaya,
“Moil tarafından üstlenilen ilişkiye özgü yatırımın, varsa kalan süreye tekabül eden
bedelini ödeyerek anlaşmayı sona erdirebilmesi” konusunda tarafların anlaşmaları
koşuluyla, dikey anlaşmanın başlangıcı olan intifa hakkı tesis tarihinden itibaren on yıla 380
kadar bireysel muafiyet tanınabileceği,

4. Termopet Akaryakıt Nakliyat Ticaret Limited Şirketi’ne İlişkin Olarak;
 Vural Petrol Kolektif Şirketi tarafından yapılan başvuru bakımından, ilgili intifa
hakkının tapudan terkini için vekaletname gönderilmiş olduğu, ipotek hakkının terkinine
ilişkin hususların 2002/2 sayılı Tebliğ ile düzenlenen rekabet yasağı süresi ile
bağlantısının bulunmadığı, bu nedenle söz konusu dikey ilişki ile ilgili olarak 4054 sayılı
Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı,
5. Altınbaş Petrol ve Ticaret A.Ş.’ye ve Yıldırım Petrol Ticaret ve Nakliyat A.Ş.’ye
İlişkin Olarak;
- Asa Yağ ve Petrol Ürünleri Depolama Pazarlama Nak. San. Tic. Ltd. Şti., Koçaklar 390
Tic. ve San. Koll. Şti., İsmail Saraçoğlu Hayvan Ürünleri Petrol ve Gıda Sanayi ve
Ticaret Ltd. Şti., Hocaoğulları Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti., Elmadağ Tekstil Dış Ticaret
Petrol İnşaat Nakliyat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi., Dalyan Ak. Tic. Turz.
İnş. Ve San. Ltd. Şti., Akbıyık Petrol Gıda Turizm San. Tic. Ltd.Şti., İva-Son Petrol
Ürünleri Paz. Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Tetik Petrol Ürünleri Nakliyat Emlak Tarım
Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., Ereğli Otogaz Petrol ve Nak. San. Tic. Ltd. Şti., Zafer Petrol
Muzaffer Anlı, Caner Petrol Ürünleri Gıda Maddeleri ve Turizm İşletmeciliği San. ve
Tic. Ltd. Şti.,Mutlukent Turizm Petrol Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan
başvurular bakımından 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi uyarınca, taraflara gerekçeli
kararın tebliği tarihinden itibaren bir aylık sürede aralarındaki dikey anlaşmayı 400
sonlandırmaları hususunda süre verilmesinin, aksi takdirde haklarında soruşturma
açılacağının kendilerine bildirilmesinin uygun olacağı,
- Koman Petrol Ürünleri Ağır Nakliyat İnşaat San. ve Tic.Ltd. Şti. bakımından dikey
anlaşmanın 8.12.2011 tarihine kadar grup muafiyetinden yararlandığı,

6. Opet Petrolcülük A.Ş’ye İlişkin Olarak;
 İsotlar Motor Otomotiv Petrol Turizm Nakliye İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş., Yalçın
Gıda İthalat İhracat Sanayi Ltd. Şti., M. Seven Pet. İnş. Turz. Eml. San. ve Tic. Ltd. Şti.
tarafından yapılan başvurular bakımından dikey anlaşmaların sona erdirilmiş olduğu,
bu nedenle söz konusu başvurular ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında
herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı, 410
- Sedef İnşaat Ticaret Turizm A.Ş. tarafından yapılan başvuru bakımından dikey
ilişkinin 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde yer alan istisna hükmünden yararlandığı,



11-08/160-52

9

- Hilal Petrol Gaz Ürünleri İnşaat Otomotiv Paz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.
tarafından yapılan başvuru bakımından dikey anlaşmaya “Opet tarafından üstlenilen
ilişkiye özgü yatırımın varsa kalan süreye tekabül eden bedelini ödeyerek anlaşmayı
sona erdirebilmesi” konusunda tarafların anlaşmaları koşuluyla, imza tarihinden
itibaren on yıla kadar bireysel muafiyet tanınabileceği, bununla birlikte dikey
anlaşmanın muafiyetten yararlanacağı sürenin hesaplanmasında, istasyonun faaliyete
geçtiği tarihin esas alınmasının mümkün olmadığı,
- Opet Petrolcülük A.Ş. ile Enka Akaryakıt Ürünleri Nakliyat Gıda San. ve Tic. Ltd. 420
Şti. arasındaki dikey ilişkinin 18.9.2010 tarihine kadar grup muafiyeti kapsamında
olduğu, bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi uyarınca, taraflara gerekçeli
kararın tebliği tarihinden itibaren bir aylık sürede aralarındaki dikey anlaşmayı
sonlandırmaları hususunda süre verilmesinin, aksi takdirde haklarında soruşturma
açılacağının kendilerine bildirilmesinin uygun olacağı ve Opet tarafından yapılan
başvuruya bireysel muafiyet tanınamayacağı,
- Aygaz A.Ş. ile Enka Akaryakıt Ürünleri Nakliyat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.
arasındaki dikey ilişkinin 18.9.2010 tarihine kadar grup muafiyeti kapsamında olduğu,
bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi uyarınca, taraflara gerekçeli kararın
tebliği tarihinden itibaren bir aylık sürede aralarındaki dikey anlaşmayı sonlandırmaları 430
hususunda süre verilmesinin, aksi takdirde haklarında soruşturma açılacağının
kendilerine bildirilmesinin uygun olacağı,

7. BP Petrolleri A.Ş.’ye İlişkin Olarak;
- Yem-Ak Petrol, Halit Uzuner (Uzuner Petrol), Turmak, Kimaş Akaryakıt, Adem
Yavuz Açıcı (Sakarya Donatım Akaryakıt), Akata Petrol (Hasan Karakaya), Erdoğan
Tözge, Tayas Petrol, Rafet Dikici-Şerife Dikici (Kadıköy Cihaz ve Oto Tic. A.Ş.), Talip
Apaydın (Apaydın Akaryakıt), Tase Akaryakıt tarafından yapılan başvurular
bakımından ilgili istasyonların bulunduğu taşınmazlar üzerindeki intifa/kira haklarının
tapudan terkin edilmiş olduğu, başvurularla ilgili olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında
herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı, 440
- Ak-Pet Akaryakıt bakımından ise söz konusu istasyona ilişkin dikey anlaşmanın
mevcut durumda muafiyet kapsamında olduğu ve tarafların kendi aralarında
mutabakata vardıkları, ayrıca başvuru sahibinin de yaptığı şikayetten vazgeçtiği,
dolayısıyla başvuru ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem
yapılmasına gerek olmadığı,
- Recep Demirtaş ve Özden Tapçalap tarafından yapılan başvuru bakımından, söz
konusu taşınmaz üzerindeki takyidatların tamamının şikayetçilerce terkininin
sağlanabileceği, dolayısıyla başvuru ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında
herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı,
- Güneştepe Petrol ve Ersay Petrol tarafından yapılan başvuru bakımından, taraflar 450
arasındaki dikey anlaşmaların 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin (a) bendinde yer
alan istisna hükmünden yararlanmadığı, bu nedenle söz konusu anlaşmaların 4054
sayılı Kanun’a uygun hale getirilmesi için 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi uyarınca,
taraflara gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren bir aylık süre verilmesinin, aksi
takdirde haklarında soruşturma açılacağının kendilerine bildirilmesinin uygun olacağı,

8. Petrol Ofisi A.Ş.’ye İlişkin Olarak;
 Kaynaşlı Petrol Otogaz İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti., Çiçek Petrol Ürünleri ve Otomotiv
tic. San. Ltd. Şti., İda Petrol ve Petrol Ürünleri Gıda San. Tic.Ltd. Şti., İPC Petrol A.Ş.,
Mustafa Erdem, Ahmet Bakış, Birol Bey, Ümit Saltık, İnce Petrolcülük San. Tic. Ltd.
Şti. tarafından yapılan başvurular bakımından ilgili istasyonların bulunduğu taşınmazlar 460
üzerindeki intifa/kira haklarının tapudan terkin edilmiş olduğu, bu nedenle söz konusu
başvurular ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem
yapılmasına gerek olmadığı,



11-08/160-52

10

-Yüksel Gültekin tarafından yapılan şikayetine konu olan dikey anlaşmanın 12.6.2006
tarihinden itibaren beş yıl süre ile 2002/2 Tebliğ kapsamında muafiyetten yararlandığı,
-Vakıf Enerji ve Madencilik A.Ş. tarafından yapılan şikayetle ilgili olarak, Petrol Ofisi
A.Ş’nin kira hakkını adı geçen şirkete devretmesi gerekirken Mevpet Petrol İnş. Mad.
Tic. Ltd. Şti.’ye devrettiği, bu çerçevede kira hakkını elinde tutan Mevpet Petrol İnş.
Mad. Tic. Ltd. Şti. önaraştırma kapsamında bulunmadığı için bu konuda şu aşamada
bir işlem yapılamayacağı, 470

9. Akpet Akaryakıt Dağıtım A.Ş.’ye İlişkin Olarak;
- Lukoil ile Serinyıl Petrol İnş. Nak. Turizm Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti., Macide
Cantürk, Jeopet Petrol Ürünleri Pazarlama ve Nakliyat Ticaret Ltd. Şti. arasındaki dikey
anlaşmaların 18.9.2010 tarihinin geçmesi ile grup muafiyeti kapsamı dışında kaldığı,
bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi uyarınca taraflara gerekçeli kararın tebliği
tarihinden itibaren bir aylık sürede aralarındaki dikey anlaşmaları sonlandırmaları
hususunda süre verilmesinin, aksi takdirde haklarında soruşturma açılacağının
kendilerine bildirilmesinin uygun olacağı,
- Lukoil ile Niyazi Gönen arasında herhangi bir dikey anlaşma bulunmaması
nedeniyle söz konusu başvurunun 4054 sayılı Kanun kapsamında olmadığı, 480
- Lukoil ile Murat Petrol Ürünleri–İzzet Çiçek arasındaki dikey anlaşmanın sona
erdirilmiş olması nedeniyle 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem tesis
edilmesine gerek olmadığı,
- Kurum kayıtlarına 21.9.2010 tarih ve 7308 sayı ile giren başvurunun “4054 Sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun Uyarınca Yapılacak İşlemlerde Uygulanacak
Usule İlişkin Yönerge” kapsamında işlem yapılabilecek nitelikte olmadığından başvuru
hakkında herhangi bir işlem tesis edilmesine gerek olmadığı,

10. Pet-Line Petrol Ürünleri Ticaret A.Ş.’ye ilişkin Olarak;
- Mehmet Başkan tarafından yapılan başvuru bakımından taşınmaz üzerindeki intifa
hakkının terkini için vekaletname gönderildiği tespit edildiğinden dikey ilişki ile ilgili 490
olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı,
11. Turkuaz Petrol Ürünleri A.Ş.’ye İlişkin Olarak;
- Turkuaz ile Kılıçlar Akaryakıt San. ve Tic. Limited Şirketi, Aksaray Düzgünler Dış Tic.
San. Ve Paz. Ltd. Şti., Bilal Gözen, Hasan Ertem ve Ortakları Koll. Şti., Hata Mert-
Adnan Mert arasındaki dikey anlaşmaların sona erdirilmiş olması nedeniyle söz
konusu başvurularla hakkında 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem tesis
edilmesine gerek olmadığı,
12. Erciyes Gaz Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye İlişkin Olarak;
 Özcanlar İnşaat Nakliyat Petrol Ürünleri ve Gıda San. ve Tic. A.Ş. tarafından yapılan
başvuru bakımından dikey ilişkinin 2002/2 sayılı Tebliğ’in tanıdığı istisna hükmünden 500
yararlanamadığı, taraflar arasındaki dikey anlaşmanın 30.1.2007 tarihinden itibaren
beş yıl süre ile 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyeti kapsamında olduğu,
13. İpoteklerin Terkini ile İlgili Başvurulara İlişkin Olarak;
 Önaraştırma kapsamında şikayetlere konu olan ipoteklerin terkinine ilişkin
hususların 2002/2 sayılı Tebliğ ile düzenlenen rekabet yasağı süresi ile
bağlantısının bulunmadığı ve bu konudaki şikayetlerin reddedilmesi gerektiği,

Haklarında önaraştırma yürütülen teşebbüslerin, benzer nitelikteki tüm dikey
anlaşmalarını 4054 sayılı Kanun ve 2002/2 sayılı Tebliğ hükümlerine uygun olarak tadil
etmeleri gerektiği, aksi takdirde haklarında soruşturma açılabileceği hususlarının söz
konusu teşebbüslere bildirilmesinin uygun olacağı 510
görüşü ifade edilmiştir.





11-08/160-52

11

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. Taraflar

I.1.1. Shell&Turcas Petrol A.Ş. (Shell&Turcas)

Türkpetrol ve Madeni Yağlar T.A.Ş. ile İngiliz Burmah Castrol firması ile ortaklaşa
kurulan Turcas Petrolcülük A.Ş. (Turcas), Tabaş Petrolcülük A.Ş. (Tabaş) tarafından
satın alınmış olup 1999 yılında iki şirket Turcas Petrol A.Ş. unvanı altında birleşmiştir.
Rekabet Kurulunun 06-08/103-29 sayı ve 02.02.2006 tarihli kararı ile izin verilen işlem
sonucunda ise Turcas Petrol A.Ş. (Turcas) ve The Shell Company of Turkey Ltd. 520
(Shell), Shell&Turcas Petrol A.Ş. (Shell&Turcas) unvanlı ortak girişim şirketi çatısı
altında faaliyetlerini birleştirmişlerdir. EPDK tarafından hazırlanan 2009 yılı Petrol
Piyasası Raporu’nun ilgili bölümüne göre, Shell & Turcas’ın bayiler aracılığıyla yapılan
satışlar bakımından benzin türlerinde pazar payının %28,7; motorin türlerinde ise
yaklaşık %17 düzeyinde olduğu görülmektedir.

I.1.2. Total OİL Türkiye A.Ş. (Total)

Total, petrol ürünlerinin depolaması ile toptan ve perakende satış konularında faaliyet
göstermektedir. EPDK’dan alınan 06.04.2005 tarihli dağıtıcı lisansına sahip olup,
mevcut durumda şirkete ait Total markası altında faaliyet gösteren toplam istasyonlu
bayi sayısı 509’dur. 530

I.1.3. Bölünmez Petrolcülük A.Ş. (Moil)

1996 yılında kurulan Moil, EPDK’dan alınan 28.4.2005 tarihli dağıtıcı lisansı
kapsamında benzin, motorin, gazyağı, fuel oil, kalorifer yakıtı ve biyodizel ürünleri
dağıtım faaliyetinde bulunmaktadır. LPG dağıtım lisansı ise bulunmamaktadır.
Dosyadaki bilgilere göre, Moil’in gerek benzin gerekse motorin dağıtım pazarındaki
paylarının yaklaşık %1’den küçük olduğu görülmektedir.

I.1.4. Termopet Akaryakıt Nakliyat Ve Tic. Ltd. Şti. (TERMOPET)

1996 yılında kurulmuş olan TERMOPET, 04.01.2005 tarihinde dağıtıcı lisansı almış
olup 512 lisanslı bayisi ile dağıtıcı faaliyetine devam etmektedir.

I.1.5. Opet Petrolcülük A.Ş. (OPET) 540

1992 yılında kurulan OPET, perakende satışlar, ticari ve endüstriyel yakıtlar, madeni
yağlar, depolama ve uluslararası ticaret konularında faaliyet göstermektedir. Opet’in,
801 adedi Opet, 545 adedi Sunpet markaları altında olmak üzere toplam istasyon
sayısı 1346’dır.

I.1.6. Altınbaş Petrol Ve Ticaret A.Ş. (Alpet)

2001 yılında Türkiye’de faaliyete başlayan Alpet, Türkiye’nin en yüksek depolama
kapasitesine sahip akaryakıt dağıtım şirketlerinden biridir. Alpet’in, Kocaeli, Marmara
Ereğlisi, Aliğa/İzmir, Kazanlı/Mersin, Kırıkkale, Samsun ve Batman’da dolum tesisleri
ve 450’den fazla akaryakıt istasyonu bulunmaktadır. Şirket, Türkiye dışında KKTC ve
Arnavutluk’ta faaliyet göstermektedir. 550

I.1.7. Bp Petrolleri A.Ş. (BP)

BP, petrol ürünlerinin depolaması ile toptan ve perakende satışının yanı sıra, madeni
yağ ve jet yakıtı ikmali alanlarında da faaliyet göstermektedir. 2009 yılı sonu itibariyle
BP markası altında faaliyet gösteren toplam istasyon sayısı 605’tir.

I.1.8. Turkuaz Petrol Ürünleri A.Ş. (Turkuaz)

Turkuaz, petrol ve petrol ürünleri satın almak, ithal etmek ve ülkenin çeşitli yerlerinde
stoklar oluşturup pazarlamasını yapmak amacıyla 1994 yılında kurulmuştur.



11-08/160-52

12

Halihazırda, 300’den fazla akaryakıt istasyonu, 4 akaryakıt terminali ve 1 madeni yağ
fabrikası ile pazarda faaliyet göstermektedir.

I.1.9. Petline Petrol Ürünleri Ticaret A.Ş. (Petline) 560

10.3.2005 tarihli dağıtıcı lisansı ile akaryakıt dağıtım faaliyetinde bulunan Petline’nın
halihazırda 221’i istasyonlu olmak üzere toplam 226 bayisi bulunmaktadır.

I.1.10. Erciyesgaz Sanayi Ve Ticaret A.Ş. (Erciyesgaz)

30.3.2006 tarihinde aldığı LPG dağıtıcı lisansı ile faaliyet gösteren Erciyesgaz’ın
halihazırda otogaz bayilik lisansı almış 84 bayisi bulunmaktadır.

I.1.11. Lukoil Eurasia Petrol A.Ş. (Lukoil) (Akpet)

Aytemiz Akaryakıt Dağıtım ve Pazarlama A.Ş., genel kurulunun 06.12.2006 tarihli
kararı uyarınca unvan değişikliğine giderek Akpet Akaryakıt Dağıtım A.Ş. unvanını
almıştır. Akpet, Rekabet Kurulunun 14.08.2008 tarihli ve 08-50/748-304 sayılı kararı ile
izin verilen işlem neticesinde Lukoil’e devredilmiştir. Lukoil hisselerinin yaklaşık %100’ü 570
Lukoil Europe Holdings B.V.’ye aittir. Lukoil halihazırda Lukoil ve Akpet markalarıyla
pazarda faaliyet göstermektedir.

I.1.12. Petrol Ofisi A.Ş. (POAŞ)

2000 yılında özelleştirilen POAŞ, EPDK’dan alınan 6.4.2005 tarihli Dağıtıcı Lisansı ile
benzin, motorin, gazyağı, fuel oil, kalorifer yakıtı, biodizel, jet yakıtı ürünleri, madeni
yağlar ve 11.5.2006 tarihli LPG Dağıtıcı Lisansı ile LPG dağıtıcısı olarak faaliyetlerini
sürdürmektedir.

I.2. GENEL DEĞERLENDİRME

Akaryakıt sektöründeki dağıtım şirketlerinin bayileriyle yaptıkları dikey anlaşmalar ve
bunlara ilişkin uygulamalar hakkında, Kurum kayıtlarına muhtelif tarihlerde intikal eden 580
91 adet başvuru işbu karar kapsamında değerlendirmeye alınmış olup, aşağıda
ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, şikayetler genel olarak, ilgili dağıtım şirketi ile bayisi
arasındaki dikey anlaşmaların 4054 sayılı Kanun ile 2002/2 sayılı Tebliğ’e aykırı
olduğu iddialarını içermekte ve bu konuda gerekli işlemlerin yapılması talep
edilmektedir.

Bilindiği üzere Total-Akdağ kararının Danıştay 13. Dairesi tarafından iptal edilmesi
üzerine, 30.10.2008 tarihinde kararın Rekabet Kurulu tarafından yeniden tesis
edilmesiyle bayilik sözleşmeleri ile bağlantılı ve onlarla birlikte değerlendirilen intifa,
tapuya şerh edilmiş kira ve benzeri uzun süreli sözleşmelerin sürelerinin beş yıllık üst
sınıra uygun hale getirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte, 590
05.03.2009 tarihli Barbaros-Altınbaş Petrol ve Polpet-Bölünmez Petrolcülük
kararlarında uygulamaların esasları belirlenmiş, izleyen süreçte gerek bireysel
muafiyet başvuruları gerekse şikayet başvuruları kapsamında birçok başvuru karara
bağlanmıştır. Önaraştırmaya konu iddialar akaryakıt sektöründe çeşitli şekillerde
kurulan dikey anlaşmaların farklı türlerine ilişkin olmakla birlikte, tamamı benzer
şekillerde daha önce gerek şikayet gerekse bireysel muafiyet başvurular şeklinde
Rekabet Kurulunun önüne gelerek değerlendirilmiş ve benzer nitelikteki dikey ilişki
çeşitleri bakımından içtihat birliği sağlanmıştır.

Söz konusu kararlar ve sektörle yapılan görüş alışverişi neticesinde Kuruma yapılan
başvurular çerçevesinde, akaryakıt sektöründe çok çeşitli şekillerde kurulan dikey 600
anlaşmalarla karşılaşılmıştır. Bunlardan en yaygın olarak görülen anlaşma türünde,
akaryakıt istasyonu ya da istasyon inşasına elverişli arsa/arazi maliki bayi adayı ile
dağıtıcı arasında bayilik ilişkisinin kurulmasına esas teşkil eden bir protokol
yapılmakta, söz konusu protokolde yüklenilen taahhüde istinaden, malik tarafından



11-08/160-52

13

dağıtıcı lehine ilgili taşınmaz üzerinde uzun süreli kira ya da intifa hakkı tanınmasını
müteakiben taraflar arasında ayrıca bayilik sözleşmesi yapılmaktadır.

Bir başka anlaşma türünde ise bayilik faaliyeti yürütmek isteyen ancak akaryakıt
istasyonu sahibi olmayan kişiler, malik ile anlaşarak taşınmaz üzerinde kira hakkı elde
etmekte, söz konusu kira hakkına istinaden herhangi bir dağıtıcı ile bayilik ilişkisi
kurulmaktadır. Bu süreçte, dağıtıcı ile prensipte anlaşılmasının ardından; dağıtıcı, bayi 610
adayı ve malik arasında üçlü bir protokol yapılmakta veya protokol yapılmaksızın;
malik tarafından ilgili taşınmaz üzerinde dağıtıcı lehine intifa hakkı tanınmakta;
nihayetinde dağıtıcı ile taşınmaz üzerinde kira hakkını elinde bulunduran bayi arasında
da bayilik sözleşmesi imzalanmaktadır.

Yine sektörde yaygın olarak görülen bir başka anlaşma türünde ise daha önce dağıtıcı
lehine ilgili taşınmaz üzerinde kira ya da intifa hakkı tanıyan malik ile dağıtıcı arasında
bayilik sözleşmesi yapılmakta ve istasyon bir müddet malik tarafından bayi sıfatıyla
işletilmektedir. Daha sonra malik ile dağıtıcı arasındaki sözleşme herhangi bir sebeple
sona erdiğinde, malik tarafından bulunan ve dağıtıcı tarafından onaylanan üçüncü bir
kişi bayilik faaliyetini devralmakta ya da işletme hakkı doğrudan dağıtıcı tarafından 620
üçüncü bir kişiye kullandırılmaktadır.

Kuşkusuz, sektörde yukarıda sayılanlar dışında da çeşitli şekillerde kurulan ve
sürdürülen dikey ilişkiler bulunmakla birlikte, işbu karar kapsamında gerek yukarıda
sayılan anlaşma türlerine uyan gerekse de daha farklı nitelikteki anlaşmaların 4054
sayılı Kanun’a ve ilgili mevzuata uygunlukları değerlendirilmiştir.

I.2.1. Konu İle İlgili Mevzuat Hükümleri, Danıştay ve Rekabet Kurulu Kararları

2002/2 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinde üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde
faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetin alımı,
satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar “dikey anlaşma” olarak
tanımlanmaktadır. Tebliğ’in 3. maddesinde rekabet etmeme yükümlülüğü “alıcının 630
anlaşma konusu mal veya hizmetlerle rekabet eden mal veya hizmetleri üretmesini,
satın almasını, satmasını ya da yeniden satmasını engelleyen doğrudan veya dolaylı
her türlü yükümlülük” olarak ifade edilmiştir. Tebliğ’in 5(a) maddesinde ise, Tebliğ ile
tanınan muafiyetin anlaşmalarda alıcıya getirilen belirsiz süreli veya süresi beş yılı
aşan rekabet etmeme yükümlülüğüne uygulanmayacağı hükme bağlanmıştır.

Rekabet Kurulunun konuya ilişkin olarak daha önce almış olduğu kararlar uyarınca,
18.09.2005 tarihinden önce yapılan ve bu tarih itibarıyla kalan süresi beş yılı aşan
dikey anlaşmaların, 18.09.2010 tarihinde kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup
muafiyetinden yararlanma olanağı bulunmaktadır. 18.09.2005 tarihinden sonra yapılan
dikey anlaşmalar ise yapıldıkları tarihten itibaren beş yıl süreyle 2002/2 sayılı Tebliğ ile 640
düzenlenen grup muafiyeti kapsamındadır.

Bunun yanında 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde, anlaşmalardaki rekabet
etmememe yükümlülüklerine veya bu yükümlülüğün anlaşmanın asli bir parçası olduğu
hallerde anlaşmanın tamamına yönelik olarak getirilen beş yıllık grup muafiyeti sınırına
ilişkin olarak bir istisnai durum düzenlenmiştir. Söz konusu hüküm, “Alıcının anlaşmaya
dayalı faaliyetlerini sürdürürken kullanacağı tesisin mülkiyeti arazi ile birlikte veya alıcı
ile bağlantısı olmayan üçüncü kişilerden sağlanan bir üst hakkı çerçevesinde
sağlayıcıya ait ise yahut alıcı bu faaliyetini sağlayıcının alıcı ile bağlantısı olmayan
üçüncü kişilerden elde ettiği bir ayni veya şahsi kullanım hakkının konusu olan bir
tesiste sürdürecekse, alıcıya getirilen rekabet etmeme yükümlülüğü, söz konusu 650
tesisin alıcı tarafından kullanıldığı süreye bağlanabilir; şu kadar ki, rekabet etmeme
yükümlülüğü, bu sürenin beş yılı aşan kısmı bakımından, sadece alıcının söz konusu
tesiste yürüteceği faaliyetini kapsar.” şeklindedir.



11-08/160-52

14

2002/2 sayılı Tebliğ’in açıklanmasına ilişkin Kılavuz’un 36. paragrafında ise, Tebliğ’in
5. maddesinde dikey anlaşmalardaki rekabet etmeme yükümlülüklerine yönelik olarak
düzenlenen istisna hükmünde, “Tebliğ’in 5 inci maddesi ile getirilen bu istisna,
“öncelikle ve özellikle” ilişkinin başlangıcından itibaren üçüncü şahıslardan ayni ya
da şahsi haklar kapsamında taşınmazın kullanma ve/veya yararlanma hakkının
alınması ve bunu müteakiben tesisin bizzat sağlayıcı tarafından işletilmesi ya da
kullanma/yararlanma hakkı veren ile hiçbir bağlantısı olmayan şahıslarla bayilik 660
ilişkisinin kurulması ile sınırlıdır. Muafiyet kapsamındaki beş yıllık süre dolmadan;
faaliyetlerin sona erdirilmesi, devralma vb. yollarla dikey anlaşmanın taraflarında
değişiklik ortaya çıkması halinde muafiyetten yararlanılabilecek sürenin uzaması söz
konusu değildir.” şeklinde açıklama yer almaktadır.

Söz konusu hükümler dikkatle irdelendiğinde, bahse konu istisnadan yararlanmanın,
öncelikle iki koşuldan birinin varlığına bağlı olduğu görülmektedir. Buna göre alıcı
(bayi) anlaşmaya dayalı faaliyetini:
- ya doğrudan veya alıcıyla hiçbir bağlantısı olmayan üçüncü kişilerden sağlanan bir
üst hakkı çerçevesinde sağlayıcıya (dağıtıcıya) ait tesis (akaryakıt istasyonu)
üzerinde, 670

- ya da bizzat sağlayıcı tarafından alıcıyla hiçbir bağlantısı olmayan üçüncü kişilerden
elde edilen bir ayni veya şahsi kullanım hakkına konu bir tesiste

sürdürmelidir.

Bunun yanı sıra Kılavuzun açık hükümleri çerçevesinde, taraflar arasındaki dikey
ilişkinin istisna hükmünden yararlanabilmesi için, söz konusu ilişkinin en baştan
itibaren yukarıda belirtilen koşullara uygun olarak kurulması gerekmektedir. Nitekim
Danıştay’ın TOTAL/Akdağ dosyasında Rekabet Kurulu kararına karşı Danıştay 13.
Dairesi’nin E.2006/1604 esas numarasına kayden açılan dava sonucunda verilen
13.05.2008 tarihli ve K.2008/4196 sayılı kararın gerekçesi, bu değerlendirmeyi haklı
kılmaktadır. Söz konusu kararda özetle; dağıtıcının bayiiyle kurmuş olduğu hukuki 680
ilişkinin yani taraflar arasındaki dikey anlaşmanın temelinin işletme sözleşmesi ve kira
sözleşmesi olmak üzere iki sözleşmeye dayandığı belirtildikten sonra, Yüksek
Mahkeme’nin, bayilik sözleşmesi de dahil olmak üzere anlaşmanın unsurlarında
sonradan oluşacak değişikliklerin değil, anlaşmanın en baştan itibaren 2002/2 sayılı
Tebliğ’e uygun olarak kurulup kurulmadığının dikkate alınması ve değerlendirmenin bu
çerçevede yapılması gerektiğine işaret ettiği görülmektedir.

Bunun yanında konunun akaryakıt sektörü özelinde ayrı bir önemi de bulunmaktadır.
Şöyle ki; akaryakıt sektöründe akaryakıt istasyonu olmaksızın istasyonlu bayilik
faaliyeti yürütülememesi nedeniyle, dağıtım firmalarının ve bayilerin yürüttükleri ticari
faaliyet ile istasyon arasında sıkı bir ilişki söz konusudur. Bu nedenle, 2002/2 sayılı 690
Tebliğ’in 5. maddesinde sayılan özel durum bir yana bırakılırsa, beş yıllık rekabet
yasağı suresinin esasen; “bir dağıtıcının bir istasyonu tek seferde yapacağı
sözleşmeler yoluyla diğer dağıtıcıların faaliyetine kapatabileceği üst sınır” olarak
yorumlanması gerekmektedir.

Diğer taraftan, Rekabet Kurulunun ve Danıştay’ın konuyla ilgili olarak daha önce almış
olduğu kararlar ile de sabit olduğu üzere, intifa, tapuya şerh edilmiş kira veya benzer
etkiye sahip sözleşmeler, bayi üzerindeki rekabet etmeme yükümlülüğünün süresinin
2002/2 sayılı Tebliğ ile düzenlenen beş yıllık üst sınırı fiili olarak aşmasına neden
olmaktadır. Bu bakımdan, işbu dosya kapsamında yer alan ve rekabet yasağı içeren
bayilik sözleşmeleri ve bunlarla bağlantılı intifa, kira gibi sözleşmelerin, aralarındaki 700
hukuki ve iktisadi ilişki nedeniyle tek bir anlaşma olarak 2002/2 sayılı Tebliğ’e
uygunluklarının değerlendirilmesi gerekmektedir.





11-08/160-52

15

I.2.2. İpoteklerin Terkini ile İlgili Başvurulara İlişkin Değerlendirme

Akaryakıt sektörü uygulamalarında, bayilik sözleşmeleri ile birlikte dağıtım firmaları
lehine tesis edilen uzun süreli intifa veya kira hakkı gibi hakların yanında, dağıtım
firmaları lehine ipotek haklarının da tapuya tescil edildiği görülmektedir. İşbu dosya
kapsamında incelenen başvuruların birçoğunda söz konusu ipotek haklarının da bayilik
sözleşmeleri ve intifa/kira hakları ile birlikte grup muafiyeti kapsamı dışında kaldığı ve
ipoteğe ilişkin tapudaki kayıtların terkin edilmesi gerektiği yönünde şikayetler yer 710
almaktadır.

Bilindiği üzere, ipotek bir kişisel alacağın teminat altına alınması amacını güder. Türk
Medeni Kanunu’nun 881. maddesinde; halen mevcut olan veya henüz doğmamış
olmakla beraber doğması kesin veya olası bulunan herhangi bir alacağın ipotekle
güvence altına alınabileceği düzenlenmiştir.

Rekabet Kurulunun intifa, kira vb. haklara müdahale etmesinin temel nedeni, bu
sözleşmelerin sürelerinin akaryakıt bayilik sözleşmelerindeki rekabet etmeme
yükümlülüklerinin süresine etki etmesidir. İpotek hakkı ise akaryakıt bayilik
sözleşmelerinin dolayısıyla rekabet etmeme yükümlülüğünün süresine etki eden bir
hak olmayıp sadece alacağı teminat altına almaktadır. Dolayısıyla 2002/2 sayılı Tebliğ 720
ile düzenlenen rekabet yasağı süresi ile bağlantısı bulunmamaktadır. Bu nedenle,
teminat altına alınan alacağa bağlı bir hak olan ipotek hakkının terkinine ancak
mahkemeler karar verebilecektir. Bununla birlikte bir alacağı teminat altına almak için
ipotek kurulunca, borçlunun kişisel sorumluluğu devam eder; bu sorumluluğun yanında
ipotek dolayısıyla gayrimenkul ile sorumluluk doğmuş olur. Gayrimenkulün paraya
çevrilmesinden elde edilen meblağ alacağı karşılamazsa, rehinli alacaklı borçlunun
diğer malvarlığı değerlerine de başvurabilir1. Dolayısıyla borçlu aynı zamanda ipotekli
gayrımenkulün maliki olduğunda, kişisel sorumluluk ile gayrimenkul ile sorumluluk bir
arada bulunur. Böylece ipotek sadece üzerinde akaryakıt istasyonu kurulu bulunan
gayrımenkulü ilgilendirmemekte, borçlunun şahsi sorumluluğunu da gerektirmektedir. 730
Ayrıca bir taşınmaz üzerindeki ipotek hakkının varlığının, bayinin o taşınmaz üzerinde
kurulu bulunan/kurulacak istasyonda yeni bir dağıtım firmasıyla anlaşmasına engel
olmayacağı değerlendirilmektedir. Zira ipotek alacağın teminatı mahiyetinde bir sınırlı
ayni hak olup, borcun ifa edilmemesi halinde alacaklıya, ipotek hakkına konu taşınmazı
icra yoluyla sattırmak suretiyle, alacağını öncelikle tahsil etme yetkisi verir. Buna
mukabil ipotek hakkı sahibinin intifa ve kira hakkı sahibi gibi, ipotek konusu taşınmazı
kullanma yetkisi yoktur. Bundan dolayı ipotek konusu taşınmazın malik tarafından
gerek mülkiyeti gerekse kullanım hakkı diğer bir kişiye devredilebilir. Bunun için rehin
hakkı (ipotek hakkı) sahibinin muvafakatının alınmasına da ihtiyaç yoktur.

Bu açıklamalar çerçevesinde, sona eren dikey anlaşmalar nedeniyle ipotek haklarının 740
da sona erdiğine veya tarafların karşılıklı alacağının bulunup bulunmadığına ilişkin
hususlar ancak taraflar arasındaki özel hukuk ilişkisine göre mahkemelerde
çözümlenebileceğinden, ipotek hakkının kaldırılmasına da ancak mahkemelerin karar
verebileceği ve bu hususun Rekabet Kurulunun görev alanında olmadığı
değerlendirilmektedir.

I.2.3. Önaraştırmaya Konu Dikey Anlaşmalar Bakımından Bireysel Muafiyet
Değerlendirmesi

4054 sayılı Kanunun “Muafiyet” başlıklı 5. maddesine göre, Rekabet Kurulu, bu
maddede belirtilen koşulların tamamının varlığı halinde teşebbüsler arası anlaşma,
uyumlu eylem ve teşebbüs birlikleri kararlarının 4. madde hükümlerinin 750
uygulanmasından muaf tutulmasına karar verebilir: Bu koşullar 5. maddenin birinci
fıkrasında aşağıdaki şekilde sayılmıştır:

1 Prof. Dr. M. Kemal Oğuzman Prof. Dr. Özer Seliçi, Eşya Hukuku, 2001, s:673



11-08/160-52

16

a. Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve
iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması,

b. Tüketicinin bundan yarar sağlaması,

c. İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması,

d. Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan
fazla sınırlanmaması

Dikey anlaşmalarda yer alan rekabet etmeme yükümlülüklerine Tebliğ ile getirilen beş
yıllık sürenin üzerinde bir süre için muafiyet tanınması ancak ve ancak çok istisnai 760
hallerde makul görülebilir. Rekabet Kurulu tarafından akaryakıt sektöründeki dikey
anlaşmalara bireysel muafiyet verilebilmesinin şartları 25.2.2010 tarihli ve 10-19/229-
87 sayılı Delta ve 18.3.2010 tarih ve 10-24/338-122 sayılı Total kararlarıyla belirlenmiş,
söz konusu kararlardan sonraki tarihli muhtelif kararlarda da benzer nitelikteki
anlaşmalara bireysel muafiyet tanınmıştır. Anılan kararlarda; dikey anlaşmaların, daha
önce üzerinde hiçbir gerçek ve/veya tüzel kişi tarafından akaryakıt bayilik faaliyeti
yapılmamış arsalar/araziler üzerinde kurulmuş yeni akaryakıt istasyonlarına ilişkin
olmaları ve akaryakıt istasyonlarına özgü yatırımların dağıtıcı tarafından üstleniliyor
olması dikkate alınarak, bayilerin beşinci yılın sonunda, dağıtım firması tarafından
üstlenilen ilişkiye özgü yatırımın varsa kalan süreye tekabül eden bedelini ödeyerek 770
anlaşmaları sona erdirebilmeleri konusunda tarafların anlaşmaları koşuluyla, 10 yıla
kadar muafiyet tanınmasına. karar verilmiştir.

Rekabet Kurulunun yukarıda anılan kararlarında ortaya koymuş olduğu koşulları
sağlayan dikey anlaşmalara bireysel muafiyet tanınmış ve söz konusu dikey
anlaşmalara ilişkin olarak ilgili bölümlerde ayrıntılı değerlendirme yapılmıştır. İlgili
bölümlerde belirtilmeyen diğer anlaşmalar bakımından ise 2002/2 sayılı Tebliğ ile
öngörülen sınırı aşan süreler için bireysel muafiyet tanınmasının mümkün olmadığı
sonucuna ulaşılmıştır.

I.3. İDDİALARIN ÖZETİ, TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER

Aşağıda yer verilen şikayetçiler tarafından, ayrıntıları dosyada bulunan ve haklarında 780
önaraştırma yapılan dağıtım firmalarına ilişkin olarak özetle; intifa, kira ve ipotek
haklarının terkinine ilişkin başvurular yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu şikayetler arasında
intifa veya kira haklarının tapudan terkin edilmiş olduğu ya da şikayetçilerin terkin
etmelerine olanak sağlayacak şekilde vekaletname gönderildiği tespit edilenler
açısından 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek
olmadığı anlaşıldığından, ayrıntılı olarak iddialara ve tespitlere yer verilmeyerek
değerlendirmelerde bulunulmuş; ayrıca İpotek haklarının tapudan terkin edilmesi
gerektiğine yönelik talepler bakımından ise, yukarıda I.2.2. bölümünde ayrıntılı olarak
toplu bir değerlendirme yapıldığından tekrar ele alınmasına gerek görülmemiştir.

I.3.1. Shell&Turcas Petrol A.Ş. Hakkındaki Şikayetler, Tespit ve Değerlendirmeler 790

I.3.1.1. Özpet Petrol ve Otomotiv Tic. Ltd. Şti.(Özpet), Nadir Yapar, Erçoş
Otomotiv Nak. İnş. Torna Tamir Aky. İst. ve LPG Bayiliği San. Tic. A.Ş. (Ercoş),
Erdiloğlu Petrol ve Petrol Ürünleri Gıda Tekstil Nak. İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.
(Erdiloğlu), Arıcı Petrol İnş. Tic. Ltd. Şti. (Arıcı Petrol)

Dosyadaki bilgilere göre; yukarıdaki şikayetçiler tarafından yapılan başvurular ile ilgili
olarak, intifa veya kira haklarının tapudan terkin edilmiş olduğu ya da şikayetçilerin
terkin etmelerine olanak sağlayacak şekilde vekaletname gönderildiği tespit
edildiğinden 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek
olmadığı; bunun yanı sıra, Rekabet Kurulunun ipotek hakkının terkinine karar verme
yetkisinin bulunmadığı, bu hususun Hukuk Mahkemelerinin görev alanı içinde olduğu 800
değerlendirilmektedir.



11-08/160-52

17

I.3.1.2. Mehmet Ercan Boran-Arsan Boran, Attila Başoğlu-Muradiye Başoğlu-
Levent Hüseyin Başoğlu-Hüseyin Başoğlu

Dosyadaki bilgilerden; yukarıdaki şikayetçiler tarafından yapılan başvurular ile ilgili
olarak, Shell&Turcas’dan edinilen bilgi yazısı ile beş yıllık dönem için taraflar arasında
yeni bir anlaşma sağlandığı tespit edildiğinden, 4054 sayılı Kanun kapsamında
herhangi bir işlem yapılmasına gerek görülmemiştir.

I.3.1.3. Posta ve Telgraf Teşkilatı Biriktirme ve Yardım Sandığı (PTT BYS)

PTT BYS tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 7.12.2010 tarihinde giren şikayet
dilekçesinde özetle; 810

- PTT BYS ile Turcas Petrol A.Ş. (Turcas) arasında 3.12.1992 tarihli Protokol
imzalandığı ve PTT BYS’ye ait tapuda Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, Gazi Mahallesi,
42042 ada, 1 parselde kayıtlı taşınmazın 25 yıllık süre ile Turcas’a kiralanarak kira
hakkının tapuya şerh edildiği,

- Aynı tarihte hisselerinin tamamı PTT BYS’ye ait olan BYS İnşaat Turizm ve Ticaret
A.Ş. (BYS İnşaat) ile Turcas arasında bayilik sözleşmesi akdedildiği,

- Akaryakıt istasyonunun bir süre bu şirket tarafından işletildikten sonra yine Turcas’ın
muvafakati ile Karden Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. (Karden)’ye kiraya verildiği,

- Turcas’a gönderilen 28.9.2010 tarihli ihtarname ile Rekabet Kurulu kararları
gereğince tapudaki kira şerhinin kaldırılmasının talep edildiği; ancak Turcas 820
tarafından gönderilen cevabi ihtarnamede aradaki ilişkinin 2002/2 sayılı Tebliğ
kapsamına girmediği ve kira şerhinin kaldırılamayacağının kendilerine bildirildiği,

- Bunun üzerine Rekabet Kurumu’ndan görüş talep edildiği, 1. Daire Başkanlığı’ndan
alınan yazıda, taraflar arasındaki ilişkinin Tebliğ’de yer alan düzenlemelere tabi
olduğunun kendilerine bildirildiği,

- Bunun üzerine başvuru sahibi tarafından yeni bir ihtarname keşide edilerek taraflar
arasındaki kira sözleşmesinin feshedildiği ve tapudaki kira şerhinin kaldırılması
gerektiğinin bildirildiği,

- Turcas tarafından gönderilen cevabi ihtarnamede bahsi geçen konuların
doğrulandığı ancak kiracı olan üçüncü şahıs ile aralarındaki anlaşmazlık nedeniyle 830
zarar gördüğünden ihtarnamede belirtilen hususların yerine getirilemeyeceğinin
kendilerine bildirildiği,

- Bu eylemlerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırılık teşkil ettiği,
- Turcas’ın kiracı ve aynı zamanda bayi olan Karden ile sorunlar yaşamasının
Rekabet Kurulu’nun 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında 5.3.2009 tarihli kararının
burada uygulanmasına engel teşkil etmeyeceği,

- Kira sözleşmesi devam ettiği sürece buradaki işleticinin Turcas’ın belirlediği
koşullarda bayilik sözleşmesi yapmaktan başka seçeneğinin olmadığı, aynı şekilde
PTT BYS’nin de Turcas tarafından belirlenen şartlar dışında kiracı belirleme
şansının olmadığı, 840

- Nitekim PTT BYS ile Karden arasında yapılan sözleşme ile taşınmazdaki akaryakıt
ve servis istasyonunun Karden tarafından işletilmesi yönünde yapılan sözleşme
sonrasında açılan davada PTT BYS tarafından Karden aleyhine takip edilmeyen
davanın Turcas tarafından asli müdahil olarak takip edilerek bu şirket lehine tahliye
kararı verildiği,

- Karden’in gayrimenkulü tahliye etmiş olduğu ve gayrimenkulde Turcas ile niza
yaşayan bir kişinin de mevcut olmadığı,

belirtilerek PTT BYS ile Turcas arasında yukarıda anılan taşınmazın Turcas’a 25 yıl
süreyle kiralanmasına ilişkin sözleşme ile aynı tarihli bayilik sözleşmesinin birlikte
değerlendirilerek muafiyetten yararlanma süresinin 18.9.2010 tarihi itibarıyla sona 850



11-08/160-52

18

erdiğinin ve kira şerhinin kaldırılmamasının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine
aykırılık teşkil ettiğinin tespiti ile gerekli yaptırımların uygulanması talep edilmiştir.

Raportörlerce Shell&Turcas’dan konuya ilişkin edinilen bilgilerden; PTT BYS’nin
Shell&Turcas’ın kanuni seleflerinden biri olan Turcas Petrol A.Ş. döneminde faaliyet
gösteren istasyonlardan birinin maliki olduğu, bu nedenle muhatabın Shell&Turcas
değil Turcas Petrol A.Ş. olduğu ifade edilmiştir. Bunun üzerine Turcas Petrol A.Ş.’den
başvuru konusu istasyonla ilgili olarak bilgi edinilmiştir.

Söz konusu bilgiyi içeren yazıda; 3.12.1992 tarihinde PTT BYS ile akdedilen protokol
gereğince, PTT BYS’ye ait yukarıda tapu bilgilerine yer verilen taşınmazın 3.12.1992
tarihli kira sözleşmesi ile Turcas tarafından kiralandığı ve kira sözleşmesinin 4.12.1992 860
tarihinde tapuya şerh edildiği, 25 yıllık kira bedelinin peşin olarak ödendiği ve yatırım
yapılarak büyük bir istasyon inşa edildiği, bu istasyonun 10.12.1992 tarihli Bayilik
Sözleşmesi ile Şubat 1999 tarihine kadar PTT BYS’nin tensip ettiği BYS İnşaat
tarafından işletildiği, 12.2.1999 tarihinde işleticinin istasyonu işletmekten çekildiği ve
PTT BYS’nin bulduğu Turcas’ın da kabul ettiği Karden ile 12.2.1999 tarihinde
akdedilen Bayilik Sözleşmesi kapsamında Karden tarafından işletilmeye başlandığı,
2002 yılında Karden’in istasyonu işletmekten çekildiği ve Bayilik Sözleşmesi’nin
feshedildiği, bu tarihten sonra hiçbir şirketle bayilik sözleşmesi imzalanmadığı,
istasyonun işletmesinin PTT BYS tarafından Turcas’ın onayı alınmadan Karden
Akaryakıt Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. ünvanlı bir başka şirkete verildiği ve 870
istasyonun başka dağıtım şirketinin bayiliği ve markası altında işletildiği belirtilmiştir.

Anılan yazının devamında, bu tarihten sonra Turcas’ın PTT BYS aleyhine davalar
açmış olduğu, tazminat davasının halen görülmekte olduğu, PTT BYS tarafından
Karden aleyhine açılan ve daha sonra feragat edilen tahliye davasının asli müdahil
olarak Turcas tarafından takip edilerek kesinleştiği ve icra safhasına geçildiği, PTT
BYS’nin Turcas aleyhine açmış olduğu tahliye talebinin durdurulması yönündeki
davanın halen görülmekte olduğu ancak ihtiyati tedbir kararının reddedildiği, PTT BYS
tarafından açılan Kira Sözleşmesinin feshi ve şerhin terkini davasının görülmekte
olduğu, Karden Akaryakıt Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından açılan kiracılık
sıfatının tespiti davasının reddedildiği ifade edilmiştir. Netice itibarıyla şikayet konusu 880
istasyon ile Turcas’ın rekabet mevzuatını ilgilendiren ilişkisinin 2002 yılında sona
erdiği, söz konusu istasyonun yukarıda belirtilen ihtilaflar nedeniyle Shell&Turcas’a
devredilemediği, Turcas’ın akaryakıt dağıtım işine dönmesinin mümkün olmadığı,
halihazırda dağıtıcı lisansının da bulunmadığı ifade edilmiştir.

Bununla birlikte tapuya şerh edilmiş kira sözleşmesinin terkin edilmemesinin tek
nedeninin kira şerhinin Turcas’ın Protokol ve Kira Sözleşmesi’nden kaynaklanan
sözleşmesel ve yasal hak ve alacaklarının teminatı olması ve yargı sürecinin halen
devam ediyor olması olarak ifade edilmiştir. Bu nedenlerle şikayet konusu ilişkinin
rekabet mevzuatı kapsamında değerlendirilemeyeceği ve 2002/2 sayılı Tebliğ
kapsamında olmadığı belirtilmiştir. 890

PTT BYS tarafından Turcas lehine 1992 yılında tanınan kira hakkı ile PTT BYS ile
bağlantılı BYS İnşaat şirketi ile Turcas arasındaki bayilik sözleşmesinden oluşan dikey
ilişki bayi üzerindeki rekabet etmeme yükümlülüğünün süresinin 2002/2 sayılı Tebliğ ile
düzenlenen beş yıllık üst sınırı fiili olarak aşmasına neden olmaktadır. Rekabet
Kurulunun konuya ilişkin olarak daha önce almış olduğu kararlar uyarınca, 18.09.2005
tarihinden önce yapılan ve bu tarih itibarıyla kalan süresi beş yılı aşan dikey
anlaşmaların, 18.09.2010 tarihinde kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup
muafiyetinden yararlanma olanağı bulunmaktadır. Dolayısıyla başvuru konusu dikey
anlaşmanın da bu kapsamda değerlendirilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte,
başvuru konusu taşınmaz üzerinde BYS İnşaat şirketinden sonra kiracı başka 900
şirketlerce işleticilik yapılmış olmasının veya halihazırda istasyonda faaliyet



11-08/160-52

19

gösterilmemesinin, başlangıçta kurulmuş olan dikey ilişkiyi kesintiye uğratmayacağı ve
yukarıda yapılan yorumu değiştirmeyeceği düşünülmektedir. Zira Danıştay ve Rekabet
Kurulu kararları, bayilik sözleşmesi de dahil olmak üzere anlaşmanın unsurlarında
sonradan oluşacak değişikliklerin değil, anlaşmanın en baştan itibaren 2002/2 sayılı
Tebliğ’e uygun olarak kurulup kurulmadığının dikkate alınması ve değerlendirmenin bu
çerçevede yapılması gerektiğine işaret etmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi ve kira
sözleşmesinden oluşan dikey ilişkinin 18.9.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğin
sağladığı grup muafiyetinden yararlanabildiği, bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 9. 910
maddesi uyarınca, taraflara gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren bir aylık bir
sürede dikey ilişkiyi sonlandırmaları hususunda süre verilmesinin aksi takdirde
haklarında soruşturma açılacağının kendilerine bildirilmesinin uygun olacağı
değerlendirilmektedir.

I.3.2. Total Oil Türkiye A.Ş. Hakkındaki Şikayetler, Tespit ve Değerlendirmeler

I.3.2.1. Gümüş Petrol ve Makina Sanayi Ltd. Şti., Fatma Dağlıoğlu

Söz konusu şikayetçiler tarafından yapılan başvurular ile ilgili olarak, intifa veya kira
haklarının tapudan terkin edilmiş olduğu ya da şikayetçilerin terkin etmelerine olanak
sağlayacak şekilde vekaletname gönderildiği tespit edildiğinden 4054 sayılı Kanun
kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek görülmemiştir. İpotek haklarının 920
tapudan terkin edilmesi taleplerine yönelik olarak ise, yukarıda yapılan açıklamaların
burada da geçerli olduğu, ipotek hakkının terkinine ilişkin hususların 2002/2 sayılı Tebliğ
ile düzenlenen rekabet yasağı süresi ile bağlantısının bulunmadığı ve Rekabet
Kurumunun ipotek hakkının terkinine karar verme yetkisinin bulunmadığı, bu hususun
Hukuk Mahkemelerinin görev alanı içinde olduğu değerlendirilmektedir.

I.3.2.2. Kaleli Enerji Akaryakıt San. ve Tic. Ltd. Şti. (Kaleli)

Ayrıntıları dosyada bulunan ve Kaleli tarafından yapılan şikayette yer verilen iddialar
karşısında, dosyadaki bilgilere göre, Total ile Kaleli arasında akdedilen 16.11.2009
tarihli bayilik sözleşmesi ile tarafların iradelerinin yenilendiği, Total lehine tesis edilmiş
olan intifa hakkının da 17.12.2009 tarihinde terkin edilmiş olması nedeniyle 4054 sayılı 930
Kanun çerçevesinde herhangi bir işlem yapılmasına gerek görülmemiştir.

I.3.2.3. İsmail Bilgili ve Bilgili Petrol Otomobilcilik Hikmet Bahri Bilgili ve
Ortakları Koll. Şti. (Bilgili)

Şikayetçi tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 24-27-28.09.2010 tarihlerinde
giren şikayet dilekçelerinde özetle;

- Mülkiyeti İsmail Bilgili, Eyüphan Bilgili ve Ayşe Kazdal adına kayıtlı bulunan
taşınmaz üzerinde Elf amblemi altında akaryakıt istasyonu işletmek üzere Selyak
Petrol Ürünleri Üretim ve Pazarlama A.Ş. (Selyak) lehine 22.09.2000 tarihinde
08.12.2011 tarihine kadar geçerli olmak üzere intifa hakkı tesis edildiği,

- İntifa hakkı tesisi öncesinde Selyak ile Bilgili arasında; 22.08.1999 tarihinde yatırım 940
protokolü yapıldığı, 08.12.1999 tarihinde ise, intifa hakkı süresince geçerli olmak
üzere yaklaşık 12 yıl süreli Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi imzalandığı,

- Elf’in Total tarafından devralınması sonrasında istasyonun Total bayisi olarak
işletilmeye başlandığı,

- Total ve Bilgili arasındaki dikey ilişkinin devamı sırasında, 23.08.2004 tarihinde
taraflar arasında, intifa hakkının yerine geçmek üzere 155 ay süreli bir kira
sözleşmesi imzalanarak tapuya şerh edildiği,



11-08/160-52

20

- Daha sonra, Bilgili’nin finansal sıkıntıya girmesi nedeniyle, taraflar arasında
imzalanan kira sözleşmesi gereği istasyonun işleticiliğinin, sermayesinin tamamına
Total’in sahip olduğu şirkete devredildiği, 950

- Kira sözleşmesinde yer alan hüküm doğrultusunda Total’in, istasyonun işleticiliğini
Bilgili’ye dilediği zaman devretme hakkına sahip olduğu,

- Total ve Bilgili arasındaki dikey ilişkinin 1999 yılından bu yana kesintisiz devam
etmekte olduğu ve tapu kaydında bulunan şerhin 18.09.2010 tarihi itibarıyla terkin
edilmesi gereği bulunduğu

ifade edilmiştir.

Yukarıda yer verilen 24.09.2010 tarihli şikayet dilekçesi öncesinde, Bilgili tarafından
gönderilen ve Kurum kayıtlarına 16.06.2010 tarihinde giren yazı ile söz konusu dikey
anlaşmanın grup muafiyetinden yararlanabileceği süreye ilişkin bilgi talebinde
bulunulmuştur. Görüş talebine cevaben gönderilen 05.07.2010 tarihli Daire Görüşünde, 960
Total ve Bilgili arasındaki dikey ilişkinin, 18.09.2010 tarihine kadar grup muafiyetinden
yararlanabileceğinin düşünüldüğü ifade edilmiştir.

Bilgili’ye gönderilen Daire Görüşü üzerine Total tarafından, Kurum kayıtlarına
23.09.2010 tarihinde giren yazı ile eksik bilgiye dayalı olarak verilen görüşün
düzeltilmesi talep edilmiştir. Yazıda; taşınmazın 1/3 hissesine sahip olan İsmail Bilgili
tarafından kendi payı üzerinde 22.9.2000 tarihinden 8.2.2011 tarihine kadar Total
lehine intifa hakkı tesis edildiği ve İsmail Bilgili tarafından istasyonun işletildiği, ancak
bu kişinin bir süre sonra istasyonu işletmek istemediği ve Total/Doco’ya bıraktığı,
istasyonun devrinden sonra İsmail Bilgili’ye ilaveten diğer iki hissedar/malik olan Ayşe
Kazdal ve Eyüphan Bilgili’nin de Total/Doco'ya istasyonu kiraya vermek istediği, 970
böylelikle, 17.08.2004'te taraflar (3 malik/hissedar) ve Total arasında bir kira
sözleşmesi imzalandığı, 3 malikin serbest iradeleri ve bizzat tapuya gelmeleri ile
Total/Doco şirketi lehine (17.07.2017'e kadar) kira şerhi tesis edildiği, bundan sonra da
istasyonun Doco/Total tarafından işletilmeye başlandığı, bu tarihten altı gün sonra da
23.08.2004 tarihinde intifa hakkının terkin edildiği ve kira şerhi tesis edildiği, bu
çerçevede bayilik sözleşmesinin feshedilmesi ve intifa hakkının terkininin ardından
taraflar arasında yalnızca tapuya şerh edilmiş ve aynı zamanda kira sözleşmesine
dayanan ve bayilik ilişkisi içermeyen yeni bir ilişkinin tesis edildiği ifade edilmiştir.

Bunun sonucunda İsmail Bilgili ile başlayan intifa ve bayilik sözleşmesine dayanan
dikey ilişkinin bayilik sözleşmesinin fesih edilmesi ve intifanın terkini yoluyla 980
23.08.2004 tarihi itibarıyla tamamen sona erdirildiği; bilahare aynı zamanda tüm üç
malik ile Total arasında sadece kira ilişkisine dayanan bir ilişkinin yeni baştan tesis
edildiği ifade edilerek söz konusu ilişkinin 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde
düzenlenen istisna hükmü kapsamında olduğuna ve dolayısıyla 18.09.2010 tarihinde
sonlandırılmasına gerek olmadığına ilişkin Daire görüşü talep edilmiştir. Ancak bu
tarihten sonra Bilgili tarafından gönderilen ve yukarıda özetine yer verilen şikayet
dilekçeleri Kurum kayıtlarına intikal ettiğinden başvurular işbu karara konu önaraştırma
kapsamına dahil edilmiştir.

Total, Kurum kayıtlarına 29.09.2010 tarihinde giren ikinci yazısında, yine Total ve Bilgili
arasında 17.8.2004 tarihli kira sözleşmesinden sonra bayilik ilişkisi bulunmadığına 990
yönelik açıklamalarda bulunmuştur. Söz konusu yazıda;

 17.08.2004 tarihli Kira Sözleşmesi’nin giriş kısmındaki “Mecurun Kiralanma Amacı”
kısmında Kira Sözleşmesi’nin amacının mecurda kiracı yani bizzat Total tarafından
veya Total’in alt kiracısı tarafından akaryakıt ve LPG ticareti yapmak ve mecuru
işletmek olduğunun açıkça belirtildiği, dolayısıyla yeni ilişkiyi tesis eden sözleşmenin
bu hükmünün, mecurun Total tarafından işletileceğini kiraya veren durumunda olan
İsmail Bilgili tarafından işletilmeyeceğini açıkça öngördüğü; diğer taraftan aynı



11-08/160-52

21

sözleşmenin Hususi Şartları’nın 3. maddesinde ise yeni ilişkiyi tesis eden kira
sözleşmesinin süresinin ilgili makamlardan gerekli izinlerin alınmasından sonra
başlayacağının açıkça belirtildiği, 1000

 Nitekim Total’in söz konusu tesis yerini 01.09.2004 tarihinden itibaren işletmeye
başladığı, dolayısıyla söz konusu kira sözleşmesine göre yeni ilişkinin süresinin
başlama tarihinin kira sözleşmesinin imzalandığı tarih olan 17.08.2004 tarihi değil,
Total’in işletmeye başladığı tarih olduğu, bu hususun yazı ekinde sunulan Doco
şirketinin istasyonu işletmeye başladığı 01.09.2004 tarihinde istasyonda yaptığı
satışlar (araçlara pompadan yapılan satışlar) için kestiği faturalarla açıkça
belgelendiği,

 İsmail Bilgili’ye 28.08.2004 tarihine kadar sadece birkaç günlük satışına tekabül
eden akaryakıt tedarik edildiği, 30.08.2004 tarihinde ise LPG tedariki yapıldığı ve
fakat söz konusu LPG’nin tamamının İsmail Bilgili tarafından 01.09.2004 tarihli 1010
fatura ile iade edildiği, ayrıca İsmail Bilgili tarafından iade edilen tesis ile ilgili tüm
aktiflere ait iade faturalarının, bayilik ilişkisinin yeni ilişkinin başlama tarihinden önce
sona erdiğinin diğer kanıtları olduğu,

belirtilmiş ve tüm bu açıklamalar ve açıklamaların dayandığı belgeler dikkate alınarak
söz konusu ilişkinin 2002/2 sayılı tebliğin 5. maddesinde öngörülen istisna kapsamında
olması nedeniyle bu ilişkinin 18.09.2010 tarihinde bitmek durumunda olmadığına ve
kira sözleşmesinin öngördüğü 17.07.2017 tarihine kadar geçerli olması gerektiğine
ilişkin Daire görüşü talep edilmiştir. Şikayet kapsamında Rekabet Kurulu tarafından
önaraştırma başlatıldığından Total’in talebine istinaden Daire Görüşü gönderilmemiş,
tüm iddialar önaraştırma kapsamında değerlendirilmiştir. 1020

Şikayet dilekçeleri, görüş talepli yazılar ve ekli belgelerin tamamının incelenmesi
neticesinde, İsmail Bilgili tarafından Total selefi Selyak lehine İsmail Bilgili’nin
taşınmazdaki 1/3 hissesi üzerinde tanınan intifa hakkının kaldırılarak bu kez her üç
malikin de rızasıyla imzalanan yeni kira sözleşmesinin tapu siciline şerh edildiği
23.08.2004 tarihi itibarıyla taraflar arasındaki 1999 tarihinden itibaren gelen dikey
anlaşmanın sona ermiş olduğu değerlendirilmektedir. Bununla birlikte paylı mülkiyette
her paydaş tek bir mülkiyet hakkının belli bir oranı üzerinde hak sahibidir. Her bir pay
diğerlerinden bağımsızdır. Bunun sonucu olarak müşterek malın malikleri, sahip
oldukları paylar üzerinde diğer paydaşlardan bağımsız şekilde kullanabileceği hak ve
yetkileri haizdir. Bu çerçevede, İsmail Bilgili’nin taşınmazdaki 1/3 hissesi üzerinde 1030
dağıtım firması lehine tanınmış olan intifa hakkının, diğer malikler açısından yeni bir
kira sözleşmesi akdetme hususunda bir zorlama teşkil etmeyeceği
değerlendirilmektedir. Taraflar arasında akdedilen kira sözleşmesinin süresinin
geçmişten gelen intifa hakkının süresini aşıyor olması da söz konusu kira ilişkisinin
taraflar arasındaki ticari ilişkiyi ilgilendirdiğini ve rekabet etmeme yükümlülüğünün
süresi ile ilgisi bulunmadığını göstermektedir. İstasyonu fiilen Total/Doco’nun işletmeye
başladığı 01.09.2004 tarihine kadar geçen sürede İsmail Bilgili’ye yapılan sevkiyatların
da bu değerlendirmeyi değiştirmeyeceği, bu nedenle taraflar arasındaki kiracılık
ilişkisinin mevcut haliyle 2002/2 sayılı Tebliğ’de öngörülen beş yıllık sınırlamaya tabi
olmadığı kanaatine varılmıştır. 1040

I.3.2.4. Bezirgan Akaryakıt Otomotiv İnş. Tic. ve San. A.Ş. (Bezirgan)

Bezirgan tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 28.12.2010 tarihinde giren şikayet
dilekçesinde özetle;

- Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na ait taşınmazın intifa hakkının Bezirciler
Turizm İnşaat San. ve Tic. A.Ş.’ye (Bezirciler), yap-işlet-devlet modelini içerir
11.07.1997 tarihli sözleşmeyle devredildiği,



11-08/160-52

22

- Bezirciler’in, Total ile bayilik ilişkisine girdiği ve istasyonun intifa hakkının, 2017
yılına kadar geçerli olacak şekilde Total’e verildiği,

- Konya Büyükşehir Belediyesi’nin 30.07.1999 tarihli kararıyla Bezirciler’in tüm
haklarının Bezirgan’a devredildiği, 1050

- 2005 tarihinden önce tesis edilen sözleşmelerin 18.09.2010 tarihi itibarıyla
sonlandırılması gereğinden hareketle, bayilik sözleşmelerinin sona erdiği ve
feshedildiğinin ve buna bağlı intifa hakkının terkininin 16.6.2010 tarihli ihtarname ile
Total’e bildirildiği ancak herhangi bir sonuç alınamadığı,

- Bezirgan’ın Total’e olan tüm borçlarını ödediği; ancak, Total’in, Bezirgan’a gerekli
ödemeleri yapmadığı, intifa hakkını kaldırmadığı ve Bezirgan’a ait teminatları iade
etmediği

ifade edilerek gerekli işlemlerin yapılması talep edilmiştir.

Raportörlerce Total’den elde edilen bilgilerde; Malik Konya Büyükşehir Belediyesi
tarafından 23.01.1998 tarihinden 10.07.2017 tarihine kadar geçerli olmak üzere Total 1060
lehine intifa tesis edildiği, 05.11.2004 tarihinde Total ile Bezirgan arasında beş yıl süreli
olarak Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi ve yatırım sözleşmesi imzalandığı, Akaryakıt
Bayilik Sözleşmesi ve yatırım protokolünün, 27.10.2009 tarihinde Rekabet Kurulu
kararlarına uyum sağlamak amacıyla beş yıl süreli olarak yenilendiği ifade edilmiştir.
Bununla birlikte, Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi’nin 2. maddesinde yer alan “mevcut
intifanın terkin edilerek daha sonra 5 yıl süre için geçerli olacak yeni bir intifa tesisi
vaadi içeren mükellefiyet”in bayi tarafından yerine getirilmediği, ayrıca bayinin,
yenilediği sözleşmeyi süresinden önce ve tek taraflı olarak feshettiği, Total’in haksız
fesih iddiasıyla, Bezirgan aleyhine dava açtığı, Bezirgan’ın, Total ile özgür iradesiyle
beş yıllık yeni bir ilişki için yatırım sözleşmesi imzalamış olmasına rağmen, daha sonra 1070
bir başka dağıtım firması ile bayilik sözleşmesi imzaladığı, istasyonun mevcut durumda
başka bir dağıtım şirketi bayrağı altında faaliyet gösterdiği belirtilmiştir.

Buna ek olarak bayi ile Total arasındaki ilişkinin sadece bayilik faaliyeti, malik ile Total
arasındaki ilişkinin ise sadece intifa ilişkisi ile sınırlı olduğundan dikey ilişkinin 2002/2
sayılı Tebliğ’in 5 (a) maddesindeki istisna hükmüne uyduğunun değerlendirildiği, ancak
malik Konya Büyükşehir Belediyesi ile bayi Bezirgan arasında yap-işlet-devret türü bir
sözleşme olduğu düşünülerek 27.10.2009 tarihli yatırım sözleşmesi ile bayi ile Total
arasındaki ilişkinin istisna kapsamında değilmiş gibi Rekabet Kurulu kararlarına uygun
hale getirildiği ifade edilmiştir.

2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde alıcı üzerine getirilebilecek rekabet etmeme 1080
yükümlülüklerine ilişkin beş yıllık üst sınırın bir istisnası olarak öngörülen düzenleme
ve bu düzenlemenin uygulanmasına ilişkin Kılavuz ile Rekabet Kurulu kararları
yukarıda detaylı olarak açıklanmıştır. Söz konusu istisna hükmünden yararlanmanın iki
koşuldan birinin varlığına bağlı olduğu görülmektedir. Buna göre alıcı (bayi) anlaşmaya
dayalı faaliyetini:

- ya doğrudan veya alıcıyla hiçbir bağlantısı olmayan üçüncü kişilerden sağlanan
bir üst hakkı çerçevesinde sağlayıcıya (dağıtıcıya) ait tesis (akaryakıt istasyonu)
üzerinde,

- ya da bizzat sağlayıcı tarafından alıcıyla hiçbir bağlantısı olmayan üçüncü
kişilerden elde edilen bir ayni veya şahsi kullanım hakkına konu bir tesiste, 1090

sürdürmelidir.

Bayi Bezirgan’dan önce istasyonda bayilik faaliyeti yapan Bezirciler’in belediyeye ait
istasyon üzerinde 1997 yılından 2017 yılına kadar geçerli olacak bir yap-işlet-devret
sözleşmesi ile bir anlamda kiracılık ve işleticilik hakkını elde ettiği ve Total ile bayilik
anlaşması yaptıktan sonra haklarını Bezirgan’a devrettiği işbu dosya konusu anlaşma
bakımından, Bayi ile malik belediye arasında bir yap-işlet-devret sözleşmesinin varlığı



11-08/160-52

23

nedeniyle bayinin ilgili belediyeyle bağlantısı olmayan üçüncü kişi sayılması mümkün
değildir. Zira Total tarafından belediyeden alınan bir hak çerçevesinde istasyonun
işletmesi bayide olmayıp, tam tersine öncelikle bayi tarafından belediyeden elde edilen
işletme hakkına dayanarak Total ile kurulan bir işleticilik ilişkisi ve daha sonra Total 1100
lehine tanınan uzun süreli intifa hakkı söz konusudur. Bu nedenle 18.9.2005 tarihinden
önce kurulmuş olan söz konusu dikey ilişkinin 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5 (a) maddesinde
düzenlenen istisna hükmü kapsamında yer almadığı değerlendirilmektedir.

Rekabet Kurulunun benzer nitelikteki 16.9.2010 tarih ve 10-59/1219-462 sayılı
kararında da; “Beşiktaş Belediyesi Halk Pazarlaması İşletmesi ve Ticaret A.Ş. (Beltaş)
tarafından daha önce açılan ihale ile bildirim konusu istasyonun kiracılık hakkına sahip
olan Sarper Petrolcülük Ltd. Şti.’nin, ilgili istasyonun maliki olan Beltaş ile bağlantısı
olmayan üçüncü kişi sayılmasının mümkün olmadığı, bu nedenle Shell&Turcas Petrol
A.Ş. ile bayiler arasındaki dikey anlaşmaların 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde
düzenlenen istisnadan yararlanamayacağı” yönünde karar verilmiştir. Yine benzer 1110
şekilde Rekabet Kurulunun 19.1.2011 tarih ve 11-04/65-27 sayılı kararında malik
Karayolları Genel Müdürlüğü ile bayi arasında imzalanan yap-işlet-devret
sözleşmesine konu işletme hakkına dayanarak dağıtım firması ile kurulan dikey
ilişkinin istisna hükmü kapsamında yer almadığı, beş yıl süre ile 2002/2 sayılı Tebliğ ile
getirilen grup muafiyetinden yararlanma imkanı bulunduğuna karar verilmiştir.

Total tarafından gönderilen cevap yazısından; Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi ve yatırım
protokolünün, 27.10.2009 tarihinde Rekabet Kurulu kararlarına uyum sağlamak
amacıyla beş yıl süreli olarak yenilendiği; 2017 yılına kadar Total lehine tesis edilmiş
olan intifa hakkının terkini ve beş yıl süreyle yeniden tesisi için bayi ile anlaşma
sağlandığı ancak bu mükellefiyetin bayi tarafından yerine getirilmediğinden intifa 1120
hakkının tapudan terkin edilmediği anlaşılmaktadır.

Yukarıda da kısmen belirtildiği üzere, Kurul içtihatlarına göre, 18.09.2005 yılından önce
yapılan ve kesintiye uğramaksızın süre gelen dikey ilişkiler kural olarak 18.09.2010
tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ’de öngörülen grup muafiyetinden
yararlanabilmektedir. Bununla birlikte, uzun süreden beri devam eden dikey ilişkilerde
tarafların, özellikle bayinin özgür karar almasının kısıtlanmadığı durumlarda, imzalanan
yeni sözleşmelerle dikey ilişkinin de yenilenmesi yeni bir irade beyanı olarak kabul
edilebilmeli ve bu şekilde duruma göre taraflar arasında yeni bir dikey anlaşmanın
yapıldığından bahisle bu durum, grup muafiyeti kapsamındaki sürelerin
hesaplanmasında göz önüne alınabilmelidir. Nitekim Kurulun 08.04.2010 tarihli ve 10-1130
29/436-162 sayılı kararında, aralarında geçmişten gelen uzun süreli dikey ilişki
olmasına rağmen Petrol Ofisi A.Ş. ile Petrol-Tur Petrol ve Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti.
arasında imzalanan akaryakıt bayilik sözleşmesi, protokol ve intifa hakkına ilişkin resmi
senetten oluşan dikey anlaşmada; 01.05.2008 tarihli bayilik sözleşmesi, bu
sözleşmeden 29 gün sonra imzalanan 30.05.2008 tarihli protokol ve anılan protokole
istinaden istasyon üzerinde 20.08.2008 tarihinde intifa hakkı tesisi ile tarafların
iradelerinin yenilendiği değerlendirilerek, dikey anlaşmanın 01.05.2008 tarihli bayilik
sözleşmesi tarihinden itibaren beş yıl süreyle grup muafiyeti kapsamında olduğuna
karar verilmiştir.

Şikayet konusu dikey anlaşmaya baktığımızda, taraflar arasında 27.10.2009 tarihinde 1140
beş yıl süreli Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi imzalanmış, yine aynı tarihte imzalanan bir
başka “Sözleşme” ile tarafların hak ve yükümlülükleri, teminatlar, teknik yatırım vb.
hususlar yeniden düzenlenmiş, bu sözleşmenin 2. maddesinde de; taşınmaz
üzerindeki mevcut intifa hakkının şirket tarafından terkin edilmesi ve malik tarafından 5
yıl süreyle geçerli olacak şekilde yeniden tesisi ve tapuya şerh edilmesi hususlarında
taraflar arasında anlaşma sağlanmıştır. Şikayetçi tarafından gönderilen Yap-İşlet-
Devret Modeli ile Yaptırılacak olan Akaryakıt İstasyonu İşine Ait Sözleşme ile birlikte



11-08/160-52

24

malik Konya Büyükşehir Belediyesi tarafından ilgili Tapu Müdürlüğü’ne yazılmış olan
16.11.2009 tarihli yazı da gönderilmiş ve Kurum kayıtlarına 3.2.2011 tarihinde intikal
etmiştir. Söz konusu yazıda; Rekabet Kurumunun Tebliğ ve kararları doğrultusunda 1150
bayilik sözleşmeleri beş yılı geçemeyeceğinden intifa süresinin 10.07.2017 tarihini
geçmeyecek şekilde akaryakıt dağıtım firmaları ile beşer yıllık “Akaryakıt Bayilik
Sözleşmesi” yapılabilmesi yönündeki encümen kararı belirtilmiş, gerekli tapu
işlemlerinin yapılması rica edilmiştir. Bu çerçevede malik Konya Büyük Şehir
Belediyesinin de söz konusu işlemlere onay verdiği değerlendirilmektedir.

Ancak 16.6.2010 tarihine gelindiğinde bayi, Total’e göndermiş olduğu ihtarname ile
18.9.2010 tarihi itibarıyla 27.10.2009 tarihli anlaşmanın feshedilmiş olacağını, bu
nedenle 18.9.2010 tarihinden itibaren 10 gün içinde intifa hakkının kaldırılmasını ve
sözleşmeleri yenilemeyeceklerini ihtaren bildirmiştir.

Bu çerçevede rekabet hukuku açısından bakıldığında, 27.10.2009 tarihinde her iki 1160
sözleşmenin de imzalanmasıyla birlikte, tarafların dikey ilişkiyi beş yıllık süreyle
sürdürme konusundaki iradelerini ortaya koydukları düşünülmekte ancak söz konusu
anlaşmanın feshedilmiş olması ve hâlihazırda haksız fesih iddiasıyla bu hususun
yargıya taşınmış olması nedeniyle, dikey ilişkiyle ilgili olarak bu aşamada ilave bir
değerlendirme yapılmasının gerekli olmadığı kanaatine varılmıştır.

I.3.2.5. Osman Karaoğlan, Mustafa Kemal Karaoğlan ve Hüseyin Avni Karaoğlan

Şikayetçi tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 8.10.2010 tarihinde giren başvuru
dilekçesinde özetle;

- 21.03.1997 tarihinde Total ile şikâyetçi arasında imzalanan Protokol gereği Total
lehine intifa hakkı tesis edildiği, 1170

- 25.03.2010 tarihinde Total ile imzalanan adi yazılı intifa tesis vaadi sözleşmesine
istinaden kendilerinden cezai şart talep edildiği ve aleyhlerinde cezai şartın tahsili
davası açıldığı,

- 17.09.2010 tarihinde Total’e ihtarname gönderilmesine rağmen intifa hakkının terkin
edilmediği

ifade edilerek gereğinin yapılması talep edilmiştir.

Raportörlerce Total’den elde edilen bilgilerde; Hüseyin Avni Karaoğlan ve Mehmet
Saim Karaoğlan’ın malik olduğu taşınmazda, 21.03.1997 tarihinden 21.03.2017
tarihine kadar geçerli olmak üzere Total lehine intifa hakkı tesis edildiği, bayi Kutlay
Petrol Ürünleri Otomotiv Turizm Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi (Kutlay) ve Total 1180
arasında 10.06.2003 tarihinde bir yıl süreli olarak Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi
imzalandığı sonrasında 10.06.2004 tarihinde beş yıl süreli yeni bir Akaryakıt Bayilik
Sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin, 10.12.2004 tarihli zeyilname ile 10.12.2009
tarihine kadar geçerli olacak şekilde yenilendiği ve 10.12.2009 tarihinde de bir kez
daha zeyilname ile 18.09.2010 tarihine kadar geçerli olacak şekilde yenilendiği ifade
edilmiştir. Bununla birlikte bayi ile malik arasında kira sözleşmesi olduğu
düşünüldüğünden dikey ilişkinin 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde yer alan istisna
hükmü kapsamında olmadığı belirtilmiştir. Nitekim raportörlerce Kutlay ile yapılan
görüşmede; 2003 yılından önce maliklerin söz konusu istasyonda işleticilik yaptıkları,
2003 yılında ise Kutlay’ın işletmeciliğe başlamasıyla birlikte malikler ile Kutlay arasında 1190
Kira Sözleşmesi yapıldığı belirtilerek 2003 yılından itibaren 10 yıl süreli olarak
akdedilen kira sözleşmesi faks yoluyla gönderilmiş ve Kurum kayıtlarına 01.02.2011
tarihinde intikal etmiştir. Dolayısıyla dikey ilişki 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde
yer alan istisna hükmüne uymamaktadır.





11-08/160-52

25

Elde edilen bilgilerde ayrıca, 25.03.2010 tarihinde Total ile malikler arasında mevcut
intifa hakkının terkini ve yeni beş yıllık intifa hakkının tesisine ilişkin olarak intifa tesis
vaadi sözleşmesi imzalandığı, maliklerin, bu sözleşmenin 4. maddesine aykırı biçimde,
imza tarihinden itibaren 120 gün içerisinde yeniden intifa tesis etme mükellefiyetlerini,
Total tarafından defalarca talep edilmesine rağmen yerine getirmedikleri, bunun 1200
üzerine Total tarafından 25.5.2010 tarihinde ihtarname gönderildiği; ancak malikler
tarafından gönderilen ihtarnamede sözleşmenin geçersiz olduğunun ileri sürüldüğü
belirtilmiştir. Neticede dikey anlaşmanın Rekabet Kurulu kararlarına uyumlu olarak
yenilendiği, Total tarafından, sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmedikleri
gerekçesiyle malikler aleyhine hukuk davası açılmış olduğu ve halihazırda şikayete
konu istasyonun başka bir dağıtım firması bayrağı altında çalışmakta olduğu ifade
edilmiştir.

Uzun süreden beri devam eden dikey ilişkilerde imzalanan yeni sözleşmelerle dikey
ilişkinin de yenilenmesi yeni bir irade beyanı olarak kabul edilebilmeli ve bu şekilde
duruma göre taraflar arasında yeni bir dikey anlaşmanın yapıldığından bahisle bu 1210
durum, grup muafiyeti kapsamındaki sürelerin hesaplanmasında göz önüne
alınabilmelidir.

Bu çerçevede rekabet hukuku açısından bakıldığında, taraflar arasındaki bayilik
sözleşmesinin en son 10.12.2009 tarihinde, 18.9.2010 tarihine kadar geçerli olacak
şekilde yenilenmesiyle taraf iradelerinin 18.9.2010 tarihine kadar yenilendiği tespit
edilmekle birlikte, tarafların bu tarihten sonra dikey ilişkiye devam edip etmeme
konusundaki iradelerinin dosya kapsamındaki mevcut bilgi ve belgeler ışığında tespit
edilmesinin mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. Zira 25.3.2010 tarihinde malikler
ile Total arasında intifa hakkının terkini ve beş yıllık süreyle yeniden tesisi hususlarında
anlaşma sağlandığı, anlaşmada Kutlay’ın istasyonu intifa süresi boyunca işletici 1220
sıfatıyla işleteceğinin belirtildiği, ancak söz konusu anlaşmanın yürürlüğe konmadığı ve
bu konunun yargıya taşınmış olduğu görülmektedir. Bu çerçevede açılmış olan
davanın sonucunun dikey ilişkinin hangi tarihte sona erdirilmesi gerektiği hususunu
etkileyeceği düşünüldüğünden, bu aşamada ilave bir değerlendirme yapılmasına gerek
görülmemiştir.

I.3.2.6. Adataş Eğitim Hiz. Tic. ve San. A.Ş. (Adataş)

Adataş tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 10.11.2010 tarihinde giren şikayet
dilekçesinde özetle;

- Tapuda Sakarya ili, Söğütlü ilçesi, Köyiçi mevkii, 47 pafta, 4271 parselde bulunan
istasyonun 18.12.2006 tarihinde şikayetçi tarafından satın alındığı, 1230

- İstasyonun satın alındığı tarihte taşınmaz üzerinde 03.02.1993 tarihinde Total lehine
tesis edilmiş 20 yıllık intifa ve ipotek hakkının bulunduğu,

- Total’in söz konusu intifa ve ipoteği kaldırmaması nedeniyle başka bir dağıtıcı şirket
ile çalışılamadığı,

- Total’e 12 yıllık intifa hakkı verilmesi koşuluyla önceki intifanın kaldırıldığı ve
18.05.2007 tarihinde Total lehine intifa hakkı tesis edildiği bu tarih sonrasında
istasyonun çalıştırılmasına izin verildiği,

- 18.05.2007 tarihinde Total lehine tesis edilen intifa hakkının, önceki tarihli intifa
hakkının devamı niteliğinde olduğu ve 18.09.2010 tarihinde sonlandırılması gerektiği

ifade edilmiştir. 1240

Raportörlerce Total’den elde edilen bilgilerde; Total ve Adataş arasında 05.03.2007
tarihinde beş yıl süreli olarak Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi ve yatırım sözleşmesi
imzalandığı; malik Adataş tarafından 18.05.2007 tarihinden 18.05.2019 tarihine kadar
geçerli olmak üzere Total lehine intifa hakkı tesis edildiği; dikey anlaşmanın 2007



11-08/160-52

26

yılında kurulduğu, bu nedenle 2012 yılına kadar grup muafiyeti kapsamında olduğu
ifade edilmiştir.

Yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde Total ile Adataş arasında 05.03.2007
tarihinde imzalanan akaryakıt bayilik sözleşmesi ve 18.5.2007 tarihinde tesis edilen
intifa hakkı ile taraf iradelerinin yenilendiği değerlendirilerek, 18.9.2005 tarihinden
sonra yeniden kurulan söz konusu dikey anlaşmanın 05.03.2007 tarihinden itibaren 1250
beş yıl süreyle 2002/2 sayılı Tebliğ ile sağlanan grup muafiyeti kapsamında bulunduğu
değerlendirilmektedir.

I.3.2.7. Demirşah Petrol Day. Tük. Mal. Elektronik Gıda Zir. İlaç Mad. Tur. Tek. İnş.
Oto. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. (Demirşah)

Demirşah tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 14.10.2010 tarihinde giren
şikayet dilekçesinde özetle; 13.07.2007 tarihli intifa sözleşmesinin, ilgili Rekabet Kurulu
kararları gereği, 18.09.2010 tarihi itibarıyla geçersiz olduğu ve intifanın terkin edilmesi
gerektiği ifade edilmiştir.

Raportörlerce Total’den elde edilen bilgilerde; şikayete konu istasyonun üzerinde
bulunduğu taşınmazın, Total’in eski bayisi Güven Petrol’den olan alacaklarına karşılık 1260
icra yoluyla satışa çıkarıldığı ve Total tarafından alacaklarına mahsuben satın alındığı,
Total’in mülkiyetinde olan istasyonun bulunduğu taşınmazın, 2007 yılında Demirşah’a
satıldığı, malik Demirşah tarafından, 13.07.2007 tarihinden 13.07.2027 tarihine kadar
geçerli olmak üzere Total lehine intifa hakkı tesis edildiği ve Total ile Demirşah
arasında 28.06.2007 tarihinde yatırım sözleşmesi ile 01.10.2007 tarihinde beş yıl süre
ile geçerli olmak üzere Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi imzalandığı belirtilmiştir.

Total’den elde edilen bilgilerde ayrıca, 01.10.2012 tarihine kadar geçerli olan bayilik
sözleşmesinin Demirşah tarafından 22.11.2010 tarihinde haksız olarak feshedildiği ve
Total tarafından, geçerli intifa hakkını kullanımı amacıyla Demirşah aleyhine dava
açıldığı ifade edilmiştir. Bununla birlikte Total ve Demirşah arasındaki dikey ilişkinin 1270
2007 yılında kurulduğu, bu nedenle 2012 yılına kadar grup muafiyeti kapsamında
olduğu değerlendirmesi yapılmıştır.

Taraflar arasındaki sözleşmenin feshinin geçerli olup olmadığı mahkemeler tarafından
takdir edilebilecek bir husus olup, rekabet hukuku açısından bakıldığında rekabet
etmeme yükümlülüğünün süresi bakımından dikey ilişkinin başladığı ve kesintisiz
devam ettiği süre dikkate alınmaktadır. Danıştay 13. Dairesi yukarıda yer verilen
TOTAL/Akdağ kararında özetle; işletme sözleşmesinin tek taraflı olarak feshedilmiş
olmasının kira sözleşmesi devam ettiği sürece dikey ilişkiyi kesintiye uğratmayacağı
değerlendirmesini yapmıştır. Rekabet Kurulunun geçmiş tarihli kararlarında tarafların,
özellikle bayinin özgür karar almasının kısıtlanmadığı durumlarda, imzalanan yeni 1280
sözleşmelerle dikey ilişkinin de yenilenmesi yeni bir irade beyanı olarak kabul
edilmekte ve bu şekilde duruma göre taraflar arasında yeni bir dikey anlaşmanın
yapıldığından bahisle bu durum, grup muafiyeti kapsamındaki sürelerin
hesaplanmasında göz önüne alınmaktadır. Bu çerçevede bayinin özgür kalmasının
kısıtlanmadığı durumlar kapsamında 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu’nun 7.
maddesinde öngörülen üç aylık sürenin dikkate alınabileceği yine geçmiş tarihli Kurul
kararlarında belirtilmiştir.

Bu çerçevede taraflar arasında 01.10.2007 tarihinde beş yıl süre ile geçerli olmak
üzere imzalanan Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi ve onunla bağlantılı olarak 13.07.2007
tarihinde tesis edilen intifa hakkından oluşan dikey ilişkinin 13.7.2007 tarihinden 1290
itibaren beş yıl süreyle Tebliğ’in sağladığı grup muafiyetinden yararlanabildiği
değerlendirilmektedir.





11-08/160-52

27

I.3.2.8. Tipet Ticaret ve Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. (Tipet)

Tipet tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 26.08.2010 tarihinde giren şikayet
dilekçesinde özetle;

- Surp Takavor Ermeni Kilisesi Vakfından kiralanan taşınmaz üzerindeki akaryakıt
istasyonunun işletilmesi için 31.05.1999 tarihinde Total ile Tipet arasında 13 yıllık bir
“Akaryakıt İstasyonu İşletme Sözleşmesi” imzalandığı,

- Söz konusu sözleşme uyarınca istasyon bir süre çalıştırıldıktan sonra 24.05.2005 1300
tarihli sözleşme ile söz konusu taşınmaz üzerindeki Akaryakıt Satış İstasyonu,
Otogaz İstasyonu, market ve müştemilatından müteşekkil üst kullanım hakkının
Total iştiraki Doco Petrol ve Danışmanlık A.Ş.’ye (Doco) devretmek durumunda
kalındığı,

- Söz konusu devir ile sözleşme süresinin 2012 yılından 2021 yılına uzatıldığı ve
Tipet’in Şişli 1. Bölgedeki tapuları üzerinde ipotek hakları tesis edildiği,

- 24.05.2005 tarihli sözleşmenin, ilgili Rekabet Kurulu kararları çerçevesinde
24.05.2010 tarihinde sona erdirilmesi gerektiği,

- Şikayet edilene bu hususta ihtarname gönderildiği ancak taleplerinin reddedildiği
belirtilerek, şikayet edilenlere tanınan hakların, aradaki bayilik sözleşmesinin, kira ve 1310
alt kira ilişkisinin sona ermesi ve alınan teminatların terkin edilmesi yönünde karar
verilmesi talep edilmiştir.

Raportörlerce Total’den elde edilen bilgilerde; şikayete konu istasyonun bulunduğu
taşınmazın maliki Surp Takavor Ermeni Kilisesi Vakfı (Ermeni Kilisesi Vakfı) olduğu,
01.08.1998 tarihinde Ermeni Kilisesi Vakfı ile Tipet arasında kira sözleşmesi
imzalandığı ve bu kira sözleşmesinin 01.08.2004 tarihli sözleşme ile 01.08.2021
tarihine kadar geçerli olmak üzere yenilendiği, 31.05.1999 tarihinde Total ile kiracı
Tipet arasında Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi ve Yatırım Sözleşmesi imzalandığı,
24.05.2005 tarihinde ise Total’in bağlı şirketi olan Doco ile Tipet arasında 01.08.2021
tarihine kadar geçerli üst kullanım hakkı sözleşmesi imzalandığı belirtilmiştir. Sözleşme 1320
tarihinden itibaren istasyonun Tipet tarafından değil, Doco tarafından işletilmeye
başlandığı, taşınmaz üzerinde Total ve/veya Doco lehine herhangi bir kira şerhi
ve/veya intifa hakkının bulunmadığı ifade edilmiştir. Ayrıca, Tipet ile Total arasında
24.5.2005 tarihinde imzalanan sözleşme ile var olan bayilik ilişkisinin tamamen sona
erdirildiği, Tipet ile mevcut durumdaki ilişkinin herhangi bir bayilik ilişkisi olmayıp
rekabet mevzuatı kapsamında değerlendirilemeyecek bir kira ilişkisi olduğu
belirtilmiştir.

Öncelikle Tipet ile malik Vakıf arasında akdedilmiş olan kira sözleşmesi nedeniyle bayi
ile malik arasında 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5 (a) maddesindeki istisna hükmünde yer alan
anlamda hukuki ve iktisadi bağlantı sağlandığından, dikey ilişkinin kuruluş aşamasında 1330
istisna hükmüne uygun olarak kurulmadığı düşünülmektedir. Zira Total tarafından
Vakıftan alınan bir hak çerçevesinde istasyonun işletmesi Tipet’te olmayıp tam tersine
Tipet tarafından Vakıftan elde edilen kira hakkına dayanarak bayilik ilişkisinin
kurulması söz konusudur.

Bu çerçevede, dikey ilişkinin kuruluşuna bakıldığında 1998 yılında bayinin malikten
kiraladığı, dolayısıyla onunla bağlantılı sağlanmak suretiyle, istasyon üzerinde bayilik
faaliyeti yapabilmek amacıyla Total ile bayi arasında 1999 yılında 13 yıl süreyle geçerli
olmak üzere imzalanmış bir akaryakıt bayilik sözleşmesi söz konusu olduğu
görülmektedir. 1999 yılında başlayan söz konusu bayilik sözleşmesi henüz sona
ermeden 2005 yılında bayi tarafından Total’in bağlı şirketi Doco lehine üst kullanım 1340
hakkı tesis edilmiş; aynı zamanda işleticilik hakkı bayi tarafından Doco’ya
devredilmiştir. Söz konusu devrin gerçekleştiği 2005 yılında bayilik sözleşmesi devam



11-08/160-52

28

ettiğinden (2012 yılına kadar geçerli olacak şekilde kurulmuştur.) dikey ilişkinin
kesintiye uğramadığı değerlendirilmektedir.

Nitekim malik ile Tipet arasındaki Kira Sözleşmesinde kiracının mecuru münhasıran
benzin istasyonu olarak kullanacağının belirtildiği, aynı zamanda 10. maddesinde yer
alan,“Mecur başkasına kiralanamayacağı gibi devir ve ciro da edilemez. Kiracı
mecurda mevcut tesisin üst işletme hakkını bir defaya mahsus olmak üzere ve sadece
TOTAL Oil Türkiye A.Ş.’nin iştiraki olan DOCO Petrol ve Danışmanlık A.Ş.’ye
kullandırabilir…” şeklindeki hüküm ile kira sözleşmesi ile bayilik ilişkisi arasında bir 1350
bağlantı kurulduğu görülmektedir. Zira yapılan devir ile sözleşme süresi 2012 yılından
Kira Sözleşmesiyle uyumlu olarak 2021 yılına kadar uzatılmıştır.

Danıştay 13. Dairesinin yukarıda yer verilen Total/Akdağ kararında da işaret ettiği gibi
bayilik sözleşmesi de dahil olmak üzere anlaşmanın unsurlarında sonradan oluşacak
değişikliklerin değil, anlaşmanın en baştan itibaren 2002/2 sayılı Tebliğ’e uygun olarak
kurulup kurulmadığının dikkate alınması ve değerlendirmenin bu çerçevede yapılması
gerekmektedir. Taraflar arasında 31.5.1999 tarihinde 13 yıl süreyle akdedilen bayilik
sözleşmesi ile kurulan dikey ilişkide işletme hakkının bilahare Doco’ya devredilmiş
olması dikey ilişkinin kesintiye uğradığını göstermemektedir. Bu bakımdan taraflar
arasında 31.5.1999 tarihinde 13 yıl süreyle akdedilen bayilik sözleşmesi ve 24.05.2005 1360
tarihli üst kullanım hakkı sözleşmesinden oluşan dikey anlaşmanın 18.09.2005 tarihi
itibarıyla bakiye süresinin beş yıldan fazla olması nedeniyle 18.09.2010 tarihine kadar
2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan muafiyetten yararlanacağı, bu nedenle 4054 sayılı
Kanun’un 9. maddesi uyarınca, taraflara gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren bir
aylık sürede aralarındaki dikey anlaşmayı sonlandırmaları hususunda süre
verilmesinin, aksi takdirde haklarında soruşturma açılacağının kendilerine
bildirilmesinin uygun olacağı, malik ile Tipet arasındaki kira sözleşmesinin ise söz
konusu değerlendirme dışında kaldığı sonucuna ulaşılmaktadır.

I.3.3. Bölünmez Petrolcülük A.Ş. (Moil) Hakkındaki Şikayetler, Tespit ve
Değerlendirmeler 1370

I.3.3.1. Sonay Petrol Ür. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. (Sonay)

Sonay tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 28.10.2010 tarihinde giren şikayet
dilekçesinde özetle;

- Malik Savranoğlu Ltd. Şti. (Savranoğlu) tarafından, tapuda Kayseri ili, Kocasinan
ilçesi, Boğazköprü Köyü, 136 ada, 5 parsel’de kayıtlı taşınmazı üzerinde inşa ettiği
istasyonda Moil bayiliği yapabilmek için, 09.06.2003 tarihinde Moil lehine 15 yıl
süreyle intifa hakkı tesis edildiği,

- Moil ve Savranoğlu arasında, önce Haziran 2003 tarihli bir Akaryakıt Bayilik
Sözleşmesi imzalandığı, ardından da 01.01.2006 başlangıç tarihli beş yıl süreli ikinci
bir bayilik sözleşmesi imzalandığı, 1380

- Savranoğlu’nun, (……….TİCARİ SIR……….) taşınmazını ve işletmesini satmak
durumunda kaldığı,

- Alıcı ve ikinci bayi Develi Ltd. Şti.’nin (Develi), diğer bayilere oranla düşük kar
paylarıyla çalışmak durumunda kalması ve mevcut intifa nedeniyle sözleşme
yapmama veya sözleşmeyi fesih imkânının bulunmaması nedeniyle (……….TİCARİ
SIR……….) işletmesini kiraya verdiği,

- Kiracı Selencam Ltd. Şti.’nin (Selencam) de (……….TİCARİ SIR……….) kira
sözleşmenin süresi sonuna kadar ifa edilemediği,

- Malik Develi’nin, taşınmaz ve işletmeyi Sonay’a kiraladığı,
- Sonay’ın, Moil ile anlaşamayınca bir başka dağıtım şirketi ile Akaryakıt Bayilik 1390
Sözleşmesi imzaladığı,



11-08/160-52

29

- Moil’in, tedbir ve işletmenin kendisine teslimi talebiyle açtığı dava üzerine,
20.07.2010 tarihinde mahkeme tarafından, işletmenin tedbiren Moil’e teslim
edilmesine karar verildiği,

- Malik Develi’nin, taşınmazını üçüncü kişiye devredip, bu kişi adına tahliye istekli
ihtar çektirdiği,

- Sonuç olarak, Haziran 2003 başlangıç tarihli intifanın halen kaldırılmamış olduğu,
- Tedbir kararının alınmasının ve 18.09.2010 tarihinden sonra infaz edilmek üzere
başlatılan cebri icra işleminin, 4054 sayılı Kanun’a aykırı biçimde devam eden intifa
hakkına dayanılarak gerçekleştirildiği 1400

ifade edilerek intifa hakkının 18.9.2010 tarihi itibarıyla ve halen terkin edilmemiş olan
intifa hakkının muafiyet kapsamı dışına çıktığının tespiti ile intifa hakkı dayanak
yapılarak verilen tedbir kararının infaz edilmesi yolu ile rekabet yasağını devam
ettirilmiş olması karşısında gerekli işlemlerin yapılması talep edilmiştir.

Yine başvuru sahibi tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 13.12.2010 tarihinde
intikal eden yazı ile Kayseri 4. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde devam etmekte olan intifa
hakkına dayanarak açılan davanın Rekabet Kurulunca verilecek karara kadar bekletici
mesele yapılması yönünde talepleri olduğu belirtilmiş, mahkemeye sunmak üzere
başvurudan bir örnek talep edilmiştir. Rekabet Kurulu tarafından başvurularla ilgili
olarak önaraştırma başlatıldığı yönündeki yazımız başvuru sahibine gönderilmiş 1410
olduğundan söz konusu talebe ilişkin herhangi bir ek işlem yapılmamıştır.

Raportörlerce Moil’den elde edilen bilgilerde, şikayete konu istasyona ilişkin tarihsel
süreç özetlenmektedir. Buna göre; istasyonun bulunduğu taşınmaz önceleri
Savranoğlu adına kayıtlı iken, Moil lehine 09.06.2003 başlangıç tarihli ve 20 yıl süreli
intifa hakkı tesis edilerek Moil ile beş yıllık bayilik sözleşmesi imzalandığı, ardından
taşınmazın Develi’ye devredildiği ve Develi’nin talebi üzerine, istasyonun bayilik
lisansının 19.06.2007 tarihinde iptal edildiği ve Develi ile Moil arasında yine beş yıllık
bayilik sözleşmesi imzalandığı belirtilmiştir.

Bu sırada Develi tarafından taşınmazın üçte birer hissesinin Özgür Barış Özkan ile
Hacı Hamis Özkan’a devredilmiş olduğu ve 09.07.2009 tarihinde, yine kendi talebi ile 1420
bayilik lisansının iptal edildiği ifade edilmiştir. Anılan istasyonda bu defa Selencam ile
Moil arasında 04.05.2009 başlangıç tarihli ve beş yıl süreli bir bayilik sözleşmesi
imzalanıp EPDK’dan bayilik lisansı alındığı, ancak daha sonra taşınmazın Sonay’a
kiralandığı ve Selencam’ın bayilik lisansının 15.02.2010 tarihinde iptal edildiği
belirtilmiştir. Son durumda, şikayetçi Sonay’ın, Turkoil dağıtım şirketi ile 15.02.2010
tarihinde bayilik sözleşmesi imzaladığı ve aynı gün EPDK’dan bayilik lisansı aldığı,
bunun üzerine Moil tarafından, Sonay aleyhine dava açıldığı, tedbir talebinin mahkeme
tarafından kabul edildiği ifade edilmiştir. Bu arada, taşınmazın 17.09.2010 tarihinde
Kadir Daimoğlu isimli kişiye devredildiği ve bu kişinin, Sonay’a, taşınmazın tahliyesi
talebini içeren bir ihtarname gönderdiği hususu eklenmiştir. 1430

Moil tarafından yapılan değerlendirmede, şikayete konu istasyonda intifa hakkı sahibi
ve malik arasında kesintisiz bir dikey ilişki bulunmadığı, taşınmazın pek çok defa el
değiştirdiği, istasyonda pek çok kez ve farklı sağlayıcılar ile akaryakıt bayilik ilişkisi
kurulduğu; dolayısıyla da, intifanın terkinine gerek bulunmadığını ileri sürmektedir.

Rekabet Kurulunun konuyla ilgili olarak daha önce almış olduğu kararlar ile sabit
olduğu üzere; bayilik sözleşmeleri ile bu sözleşmelerde yer alan rekabet etmeme
yükümlülüğü süresine etki eden intifa, tapuya şerh edilmiş kira veya benzer etkiye
sahip sözleşmelerin tamamı tek bir dikey anlaşma olarak kabul edilmektedir. Bu dikey
anlaşmalar ile bayiye beş yıldan uzun süreli rekabet yasağı getirilmesi, bayi üzerindeki
rekabet etmeme yükümlülüğü süresinin, 2002/2 sayılı Tebliğ ile düzenlenen beş yıllık 1440
üst sınırın fiili olarak aşılmasına neden olmakta ve söz konusu dikey ilişkiyi anılan



11-08/160-52

30

Tebliğ ile tanınan grup muafiyeti kapsamı dışına çıkarmaktadır. Bu çerçevede,
Bölünmez (Moil) lehine 20 yıl süre ile intifa hakkı tesis edilmesine ilişkin 9.6.2003 tarihli
resmi senet ve aynı tarihlerde imzalanan İşleticilik Sözleşmesi dikkate alındığında,
taraflar arasındaki dikey anlaşmanın 20 yıl süreli olarak yapıldığı anlaşılmaktadır.

Rekabet etmeme yükümlülüğünün süresi belirlenirken, taraflar arasında süregelen
rekabet yasağına dayalı dikey ilişkiye başlangıç teşkil eden ilk anlaşmanın yapıldığı
tarih esas alınacaktır. Taraflar arasındaki, rekabet yasağı içeren bayilik sözleşmesi ile
birlikte intifa, tapuya şerh edilmiş kira gibi sözleşmelerin hepsinin aynı anda ortadan
kalktığı tarih ise, rekabet yasağının sona erme tarihi olarak değerlendirilecektir. Bayilik 1450
sözleşmesi sürmekteyken intifa sözleşmesinin sona erdirilmesi veya tam tersine, intifa
sözleşmesi sürmekteyken mevcut bayilik sözleşmesinin sona erdirilerek yeni bir bayilik
sözleşmesi yapılması hallerinde, rekabet yasağı sona ermediğinden dikey ilişkinin de
kesintiye uğramadığı kabul edilecektir. Bu nedenle Moil’in söz konusu taşınmaz
mülkiyetinin birden fazla defa el değiştirdiği, istasyonda bayilik faaliyeti yapan gerçek
ve tüzel kişilerin defalarca değiştiği, istasyonda pek çok kez ve farklı sağlayıcılar ile
akaryakıt bayilik ilişkisi kurulduğu dolayısıyla da, intifanın terkinine gerek
bulunmadığını yönündeki iddialarının kabul edilmesi, mevcut Rekabet Kurulu ve
Danıştay kararları ile sabit hale gelmiş olan içtihatlar dikkate alındığında mümkün
değildir. Bu nedenle bir bütün halinde değerlendirilen bayilik sözleşmesi ile birlikte intifa 1460
hakkı sona erdirilmeden, dikey ilişkinin kesintiye uğradığından söz edilemeyecektir.
Dolayısıyla, taşınmazın intifa hakkı ile yüklü olarak satın alınması, dikey ilişkinin grup
muafiyetinden yararlanma süresinin uzamasına neden olmamaktadır.

Şikâyetçinin Turkoil firmasıyla bayilik ilişkisine girmiş olması vb. hususlar ise taraflar
arasındaki özel hukuk davaları kapsamında çözüme kavuşturulacak konulardır.

Bu çerçevede, şikayet konusu akaryakıt istasyonuna ilişkin olarak imzalanan bayilik
sözleşmesi ile intifa hakkından oluşan ve rekabet yasağı içeren dikey ilişkinin
hâlihazırda kesintisiz olarak sürmekte olduğu ve 18.09.2005 tarihi itibarıyla kalan
süresi beş yılı aştığından, 18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan
grup muafiyetinden yararlanabildiği değerlendirilmektedir. Bu nedenle 4054 sayılı 1470
Kanun’un 9. maddesi uyarınca, taraflara bir aylık bir sürede dikey ilişkiyi
sonlandırmaları hususunda süre verilmesinin aksi takdirde haklarında soruşturma
açılacağının kendilerine bildirilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.

I.3.3.2. Üçel Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti./Ömer Bozkurt

Ömer Bozkurt tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 13-14.12.2010 tarihinde
giren şikayet dilekçelerinde özetle; tapuda Mersin ili Toroslar ilçesi, Yalınayak Köyünde
bulunan ve maliki olunan taşınmazda Moil lehine tesis edilmiş olan intifa hakkının
18.09.2010 tarihi itibarıyla kaldırılması gerektiği ifade edilmiştir.

Raportörlerce Moil’den elde edilen bilgilerde, 07.06.2000 tarihinde taşınmazın o
dönemdeki maliki Musa Utku tarafından Moil lehine 15 yıllık intifa hakkı tesis edildiği, 1480
malikin ortağı olduğu Ümüt Boya Otomotiv Petrol Ürünleri İnşaat Malzemeleri Turizm
Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. (Ümüt Boya) ile Moil arasında akdedilen bayilik sözleşmesi
ile istasyonun işletmesinin Ümüt Boya’ya verildiği, 19.09.2010 tarihinde Moil ve Ümüt
Boya arasında bir protokol imzalanarak 18.09.2010 tarihinde sona eren intifa hakkının
tapudan terkin edilmesi ve Moil lehine yeniden beş yıl süreli intifa hakkı tesis edilmesi
konusunda anlaşmaya varıldığı, bu doğrultuda, aynı tarihte Moil ve Ümüt Boya
arasında beş yıl süreli akaryakıt bayilik sözleşmesi imzalanması hususunda
anlaşmaya varıldığı ifade edilmiştir. Protokolün ardından, taraflar arasında 19.9.2010
tarihinde akaryakıt bayilik sözleşmesi imzalandığı ve halen Ümüt Boya ile çalışmaya
devam ettikleri ifade edilmiştir. 1490



11-08/160-52

31

Bununla birlikte Moil tarafından, yükümlülüklerin yerine getirilmesinden önce, Ümüt
Boya tarafından yeniden beş yıl süreli intifa hakkının tesis edilmesinin beklendiği, bu
süreç devam ederken Kurumumuz tarafından gönderilen yazı ile Ömer Bozkurt’un
taşınmaz maliki olduğunun öğrenildiği belirtilmiştir. Moil, öğrenilen durum sonucunda,
malikle gerekli görüşmeleri yapmaya ve intifanın terkini konusunda gerekli işlemleri
yapmaya hazır olduğunu ifade etmektedir.

Başvuru dilekçesi, cevabi yazı ve tüm ekler incelendiğinde, taşınmaz maliki Musa
Utku’nun yetkili temsilcisi olduğu Ümüt Boya ile 6.6.2000 tarihinde bayilik sözleşmesi
imzalandığı, malik tarafından Moil lehine 7.6.2000 tarihinde 15 yıl süreyle intifa hakkı
tesis edildiği, daha sonra taraflar arasında 19.9.2010 tarihli bir Protokol akdedildiği 1500
tespit edilmiştir. Söz konusu protokolün 2. maddesinde protokolün amacının şirket ve
bayi arasında devam eden intifa sözleşmesinin ve süresinin Rekabet Kurumu
uygulamalarına ve 2002/2 sayılı Tebliğ’e uygun hale getirilmesi olduğu belirtilmiştir.
Protokolün 3. maddesinde Moil lehine tesis edilmiş olan 15 yıl süreli intifa hakkının
terkini ile beş yıl süreyle yeniden tesisi hususunda tarafların anlaşmaya vardıkları, yeni
dönemde de işletmeciliğin mevcut bayi tarafından yapılacağının belirtildiği
görülmektedir. Nitekim taraflar arasında 19.9.2010 tarihinde beş yıllık bir akaryakıt
bayilik sözleşmesi imzalanmıştır. Dolayısıyla yeni bir dönem için anlaşma sağlanmış
gibi gözükse de şikayetçi tarafından tapu senedi fax yoluyla gönderilmiş ve Kurum
kayıtlarına 02.02.2011 tarih ve 917 sayı ile intikal etmiştir. Söz konusu tapu senedi 1510
örneğinden taşınmaz mülkiyetinin 19.4.2010 tarihinde başvuru sahibi Ömer Bozkurt’un
temsilcisi olduğu Üçel Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye geçtiği görülmektedir. Bu
çerçevede yeni malik ile beş yıllık yeni dönem için anlaşılması ve tapudaki kaydın ona
göre tadil edilmesi gerekirken önceki malikle anlaşma yapıldığı ancak yeni malikin söz
konusu anlaşmaya muvafakatinin bulunmadığı görülmektedir.

Bu çerçevede şikayet konusu akaryakıt istasyonuna ilişkin olarak imzalanan bayilik
sözleşmesi ile intifa hakkından oluşan ve rekabet yasağı içeren dikey ilişkinin intifa
hakkına ilişkin kayıt tapuda devam ettiğinden hâlihazırda kesintisiz olarak sürmekte
olduğu ve dikey anlaşmanın 18.09.2005 tarihi itibarıyla kalan süresinin beş yılı aştığı
ve 18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden 1520
yararlanabildiği, bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi uyarınca, taraflara bir
aylık bir sürede dikey ilişkiyi sonlandırmaları hususunda süre verilmesinin aksi takdirde
haklarında soruşturma açılacağının kendilerine bildirilmesinin uygun olacağı
değerlendirilmektedir.

I.3.3.3. Hüsamettin Karakaşoğlu

Şikayetçi tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 24.09.2010 ve 23-24.12.2010
tarihlerinde gönderilen şikayet dilekçelerinde özetle;

- Hüsamettin Karakaşoğlu’nun tapuda Yalova ili Altınova ilçesi, Tavşanlı Köyü,
Dipgölcük Mevkii, 32 TIc pafta, 1202 parsel’de kayıtlı bulunan taşınmazın maliki ve
taşınmaz üzerindeki istasyonun sahibi olduğu, 1530

- Söz konusu taşınmazda petrol istasyonu işletebilmek amacıyla Hüsamettin
Karakaşoğlu’nun oğlu Abdul Karakaşoğlu ile Moil arasında 11.6.2003 tarihinde
bayilik sözleşmesi imzalandığı ve 19.6.2003 tarihinde Moil lehine intifa hakkı tesis
edildiği,

- İntifa hakkının terkini için 3.9.2010 tarihinde Moil’e ihtarname gönderildiği ancak
taleplerinin sonuçsuz kaldığı,

- Bunun üzerine Moil aleyhine gerekli davaların açıldığı, 26.11.2010 tarihinde intifa
hakkının terkini için yeniden ihtarname gönderildiği ancak intifa hakkının hala terkin
edilmediği,

ifade edilerek gerekli işlemlerin yapılması talep edilmiştir. 1540



11-08/160-52

32

Raportörlerce Moil’den elde edilen bilgilerde; Moil ve Abdül Karakaşoğlu arasında
imzalanan sözleşme gereği 18.06.2003 tarihinde Moil lehine 15 yıllık intifa hakkı tesis
edildiği; daha sonra istasyonun, bilinmeyen bir tarihte Hüsamettin Karakaşoğlu’na
devredildiği ifade edilmektedir. Tesis edilen intifa kapsamında, üzerinde daha önce
akaryakıt satış faaliyeti yapılmamış taşınmaz üzerinde Moil tarafından sıfırdan bir
akaryakıt istasyonu inşa edildiği belirtilmiştir.

Moil ile Abdül Karakaşoğlu veya Hüsamettin Karakaşoğlu ile bayilik ilişkisi kurulmadığı;
Moil tarafından Yalova Yalı Akaryakıt Gıda Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’ne
(Yalova Akaryakıt) bayilik verildiği, bununla birlikte, Yalova Akaryakıt’ın istasyonu
işletmeye açmadığı, bu sebeple Moil tarafından Yalova Akaryakıt aleyhine dava 1550
açılmış olduğu ve istasyonun, mahkeme kararı ile Moil’e teslim edildiği ifade edilmiştir.
Karar sonrasında Moil’in, istasyonu işletmek üzere Ekin Denizcilik Ltd. Şti. (Ekin
Denizcilik) ile anlaştığı, bu şirketin ise istasyonu, (……….TİCARİ SIR……….)
işletmeye açamadığı belirtilmiştir.

Malik Hüsamettin Karakaşoğlu’nun, intifanın kaldırılması için Moil’e ihtarname
gönderdiği, Moil tarafından gönderilen cevabi ihtarnamede, Moil’in sıfırdan inşa ettiği
istasyona ilişkin masrafların kalan süreye tekabül eden kısmının ödenmesi ve intifanın
terkini için gerekli vekaletnameye ilişkin kimlik bilgilerinin verilmesinin istendiği, malik
tarafından bu ihtarnameye cevap verilmediği; bunun üzerine intifanın tapuda şekli
olarak kaldığını ve aynı hususların yeniden ihtarnameyle malike bildirildiği ifade 1560
edilmiştir. Cevabi yazının devamında malikin bu ihtarname sonrasında kimlik bilgilerini
göndermemesi ve yatırım bedellerini ödememesi nedeniyle intifanın terkininde
şirketlerinin kusuru bulunmadığı belirtilmiştir.

Bu çerçevede, Moil tarafından sıfırdan inşa edilen istasyonlarda, kalan süreye ait
yatırım bedellerinin ödenmesi halinde beş yılın sonunda fesih imkanının tanınması
koşuluyla dikey anlaşmaya 10 yıl süreyle muafiyet verilmesi yönündeki Rekabet Kurulu
kararlarının dikkate alındığı ve kalan süreye ilişkin yatırım bedellerinin kendisine
ödenmesi ve intifanın terkini için gerekli vekaletname için kimlik bilgilerinin
gönderilmesi halinde intifanın derhal kaldırılacağı ifade edilmiştir.

Moil tarafından gönderilen cevap dilekçesinde, daha önce üzerinde hiçbir akaryakıt 1570
faaliyeti yapılmamış söz konusu taşınmaz üzerinde yatırımları şirketlerince
karşılanmak suretiyle sıfırdan bir istasyon inşa edildiği, inşaatın bir kısmının ise malik
tarafından gerçekleştirildiği; Moil tarafından istasyon saha betonunun yapıldığı, diğer
teknik elektrik tesisat ve alt yapı inşaat işlemleri ve çalışmalarının yerine getirildiği,
kurumsal kimlik giydirmeleri ve akaryakıt satışına ilişkin malzeme ve tesisatların teslim
edildiği belirtilmiştir. Bununla birlikte yatırıma ilişkin fatura örnekleri Moil tarafından
gönderilmiş ve Kurum kayıtlarına 2.2.2011 tarihinde intikal etmiştir. Ekinde söz konusu
faturaların gönderildiği yazıda saha betonu ve akaryakıt alt yapı tesisatının kalıcı
olarak yapıldığı ve kaldığı ifade edilmiştir.

Bilindiği üzere Rekabet Kurulu’nun 25.2.2010 tarihli ve 10-19/229-87 sayılı Delta ve 1580
18.3.2010 tarih ve 10-24/338-122 sayılı Total kararlarıyla dağıtıcıların bayileri ile
aralarındaki dikey anlaşma bütününe beş yılın üzerinde bireysel muafiyet tanınabilmesi
için “üzerinde akaryakıt bayilik faaliyeti yapılmayan araziler üzerinde kurulacak yeni
istasyonlara ilişkin olmaları”; bir başka ifadeyle anılan istasyonun sıfırdan inşaat
edilmiş olması şartı ve yatırımın dağıtım firmasınca karşılanmış olması şartı
getirilmiştir. Ancak yatırımın tamamının dağıtım firmasınca karşılanmış olması
aranmamıştır.

Yukarıda yer verilen kararlar göz önünde bulundurularak yapılacak değerlendirmede,
Abdul Karakaşoğlu ve Moil arasında imzalanan 11.6.2003 tarihli bayilik sözleşmesi ve
19.6.2003 tarihinde Moil lehine tesis edilen intifa hakkından oluşan dikey ilişki 1590
bakımından başvuru konusu istasyonun daha önce üzerinde akaryakıt bayilik faaliyeti



11-08/160-52

33

yapılmayan arazi üzerinde kurulmuş yeni istasyon olması ve istasyona özgü yatırımın
bir kısmının dağıtım firmasınca karşılandığının cevap dilekçesindeki beyanlardan
anlaşıldığı, bu çerçevede anılan istasyona ilişkin olarak dikey anlaşmaya, bu bayinin -
anlaşmanın ilk olarak imzalandığı tarihten itibaren beş. yıl geçmiş olduğundan “Moil
tarafından üstlenilen ilişkiye özgü yatırımın varsa kalan süreye tekabül eden bedelini
ödeyerek anlaşmayı sona erdirebilmesi” konusunda tarafların anlaşmaları koşuluyla,
imza tarihinden itibaren on yıla kadar muafiyet tanınabileceği kanaatine varılmıştır.

I.3.4. Termopet Akaryakıt Nakliyat Ticaret Limited Şirketi Hakkındaki Şikayet,
Tespit ve Değerlendirmeler 1600

Dosyada yer alan bilgi ve belgelere göre; Vural Petrol Koll. Şti./Talat Vural tarafından
İpotek hakkının terkinine yönelik şikayette bulundulduğu anlaşılmaktadır. İpotek
hakkına ilişkin olarak yukarıda yapılan açıklamaların burada da geçerli olduğu, ipotek
hakkının terkinine ilişkin hususların 2002/2 sayılı Tebliğ ile düzenlenen rekabet yasağı
süresi ile bağlantısının bulunmadığı ve Rekabet Kurulunun ipotek hakkının terkinine
karar verme yetkisinin bulunmadığı, bu hususun Hukuk Mahkemelerinin görev alanı
içinde olduğu, bu nedenlerle söz konusu dikey ilişki ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun
kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı değerlendirilmektedir.

I.3.5. Altınbaş Petrol ve Ticaret A.Ş. (Alpet)’ye İle Yıldırım Petrol Ticaret ve
Nakliyat A.Ş. (Yıldırım Petrol) Hakkındaki Şikayetler, Tespit ve Değerlendirmeler 1610

I.3.5.1. Asa Yağ ve Petrol Ürünleri Depolama Pazarlama Nak. San. Tic. Ltd. Şti.,
Koçaklar Tic. ve San. Koll. Şti., İsmail Saraçoğlu Hayvan Ürünleri Petrol ve Gıda
Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (Saraçoğlu), Hocaoğulları Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti.,
Elmadağ Tekstil Dış Ticaret Petrol İnşaat Nakliyat Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.,
Dalyan Ak. Tic. Turz. İnş. ve San. Ltd. Şti., Akbıyık Petrol Gıda Turizm San. Tic.
Ltd. Şti., İva-Son Petrol Ürünleri Paz. Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Tetik Petrol
Ürünleri Nakliyat Emlak Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti., Ereğli Otogaz Petrol ve Nak.
San. Tic. Ltd. Şti., Zafer Petrol Muzaffer Anlı, Caner Petrol Ürünleri Gıda
Maddeleri ve Turizm İşletmeciliği San. ve Tic. Ltd. Şti. (Caner Petrol), Mutlukent
Turizm Petrol Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti. (Mutlukent Petrol) 1620

Dosyadaki bilgilerden, yukarıda yer verilen şikayetçi bayiler tarafından ileri sürülen ve
ayrıntıları dosyada bulunan başvurulara ilişkin olarak özetle; intifa, kira ve ipotek
haklarının terkinine ilişkin iddialar ile yapılan tespit ve incelemeler büyük ölçüde
benzerlik taşıdığından, anılan şikayetçiler ile Alpet ve Yıldırım Petrol’e ilişkin
değerlendirmelerin birlikte yapılması uygun görülmüştür.

Bu çerçevede, dosyada yer alan başvuru dilekçeleri, cevabi yazılar ve tüm ekler
incelendiğinde; şikayetçiler ile Alpet arasında 18.9.2005 öncesinde kurulmuş
bayilik/intifa sözleşmeleri nedeni ile 18.9.2005 tarihi itibarıyla kalan süresi beş yılı aşan
bir dikey ilişki mevcuttur. Anılan intifa/kira sözleşmeleri nedeniyle her ne kadar bayilik
sözleşmeleri (çeşitli defalar) yenilenmişse de, dikey ilişkiler kesintiye uğramamıştır. Bu 1630
bağlamda, taraflar arasındaki dikey ilişkilerin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup
muafiyetinden yararlanacağı son tarih 18.9.2010’dur. Her ne kadar Alpet tarafından
bayilere gönderilen, “Rekabet Hukuku Düzenlemeleri Hakkında” başlıklı bildirim yazısı
ile, taraflar arasındaki akaryakıt bayiliğinin ve bu akaryakıt bayilik sözleşmesine ek
olarak imza edilen sözleşme eklerinin rekabet hukuku düzenlemeleri sebebiyle
18.9.2010 tarihinde sona erdiğini ve Alpet lehine tesis edilen intifa hakkı/kira şerhine ait
tapu kayıtlarının ilgili tapu kayıtlarından terkin edilmesi için vekaletname verilmesi
istenen kişinin kimlik bilgilerinin kendisine gönderilmesini iletmişse de, gerek bu
bildirimin yapıldığı tarihin 18.9.2010 tarihinden sonra olması, gerekse bayiler ile Alpet
arasındaki para borçlarının ileri sürülerek bayiye vekaletname verilmemesinin 4054 1640
sayılı Kanuna ve 2002/2 sayılı Tebliğe uygun olmadığı kanaatine varılmaktadır.



11-08/160-52

34

4054 sayılı Kanun’un 56. maddesinde, daha önce yerine getirilmiş edimlerin geçersizlik
nedeniyle geri istenmesi halinde, tarafların iade borcunun Borçlar Kanunu’nun 63. ve
64. maddelerine tabi olacağı düzenlenmiştir. Bu durumda beş yılı aşan süreler
bakımından dağıtıcı tarafından fazladan ödenmiş intifa bedelleri bayiden talep
edilebilecektir. Fakat ifade edildiği üzere, söz konusu talep ve haklar zaten 4054 sayılı
Kanun’un yaptığı atıfla Borçlar Kanunu’nun 63. ve 64. maddeleriyle güvence altına
alınmıştır ve taraflar arasındaki özel hukuk ilişkisini ilgilendirmektedir. Dolayısıyla, söz
konusu alacakların ileri sürülerek intifanın terkin edilmemesinin haklı bir gerekçeye
dayanmadığı düşünülmektedir. Öte yandan ipotek hakkının terkini ile ilgili olarak ise 1650
daha önce yapılan açıklamalar burada da geçerli olduğu, Rekabet Kurumunun ipotek
hakkının terkinine karar verme yetkisinin bulunmadığı ve bu hususun Hukuk
Mahkemelerinin görev alanı içinde olduğu değerlendirilmektedir.

Dolayısıyla, 18.9.2010 tarihinin geçmesi ile grup muafiyeti kapsamı dışında kalan
bayiler ile Alpet arasındaki istasyonlara ilişkin dikey ilişkilerin, borç-alacak ilişkisinden
ayrı olarak, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 30 gün içinde sona
erdirilmesi, aksi takdirde haklarında soruşturma açılacağı hususunda Alpet’in
bilgilendirilmesinin uygun olacağı sonucuna varılmıştır.

Bu değerlendirmeler Mutlukent Petrol ile Alpet arasındaki Çanakkale ve Kocaeli’de
mukim istasyonlar açısından da geçerlidir. Bunun yanı sıra Yıldırım Petrol ve 1660
Saraçoğlu arasındaki otogaz bayilik sözleşmesi de 18.9.2010 tarihine kadar grup
muafiyeti kapsamındadır. Öte yandan Ereğli Petrol ile Alpet arasında 17.4.2006
tarihinde sahte olarak tanzim edildiği iddia edilen ikinci bayilik sözleşmesi yukarıda
ulaşılan sonuçları etkilememektedir ve ayrıca sahte belge düzenlenmesine ilişkin
iddiaların incelenmesi Rekabet Kurumu’nun görev ve yetkileri ile 4054 sayılı Kanun’un
kapsamı dışında kalmaktadır. Ayrıca, Caner Petrol ile Alpet arasında kurulan dikey
ilişki öncesi malik ile işletici arasında kurulmuş bulunan kira ilişkisi, söz konusu dikey
ilişkiyi 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde yer alan istisnanın kapsamı dışına
çıkarmaktadır. Diğer taraftan, intifa haklarının terkini sırasında doğan harçların
ödenmesi ile ilgili hangi tarafın mükellef olduğu hususu 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 1670
58. maddesinde düzenlenmiştir. Dolayısıyla intifa hakkı terkini sırasında doğan
harçların ne şekilde ödeneceği konusu 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun ilgili hükümlerine
tabii olup, söz konusu husus gerek Rekabet Kurumu’nun görev ve yetkileri, gerekse de
4054 sayılı Kanun’un kapsamı dışında kalmaktadır.

I.3.5.2. Koman Petrol Ürünleri Ağır Nakliyat İnşaat San. ve Tic.Ltd. Şti. (Koman
Petrol)

Dosya mevcudu bilgi ve belgelere göre, Koman Petrol ile Alpet arasında 18.9.2005
öncesinde kurulmuş ve çeşitli defalar yenilenen bayilik sözleşmeleriyle devam ettirilen
bir dikey ilişkinin mevcut olduğu ve taraflar arasındaki ilk intifa sözleşmesinin ise
8.12.2006 tarihinde 20 yıl süreli imzalandığı görülmektedir. Tarafların 18.9.2005 1680
sonrasında 2006 yılının 12. ayında bir araya gelerek gerek bayilik sözleşmesiyle,
gerekse intifa sözleşmesi ile iradelerini yeniledikleri anlaşılmaktadır. Bu bağlamda
taraflar arasında kurulan ve 14.12.2006 tarihli bayilik sözleşmesi ve 8.12.2006 tarihli
intifa sözleşmesinden oluşan dikey ilişkinin 8.12.2011 tarihine kadar grup
muafiyetinden yararlandığı değerlendirilmektedir. Taraflar arasında imzalanan
14.12.2006 tarihli son bayilik sözleşmesi de bu tarihe kadar geçerli olacaktır. Öte
yandan ipotek hakkının terkini ile ilgili olarak ise daha önce yapılan açıklamalar burada
da geçerlidir.



1690



11-08/160-52

35

I.3.6. Opet Petrolcülük A.Ş. (Opet) Hakkındaki Şikayetler, Tespit ve
Değerlendirmeler

I.3.6.1. İsotlar Motor Otomotiv Petrol Turizm Nakliye İnşaat San. ve
Tic.A.Ş.,Yalçın Gıda İthalat İhracat Sanayi Ltd. Şti., M. Seven Pet. İnş. Turz. Eml.
San. ve Tic. Ltd. Şti.

Yukarıda yer alan şikayetçiler tarafından yapılan başvurular ile ilgili olarak, dosyadaki
bilgilere göre, dikey anlaşmaların sona erdirilmiş olması nedeniyle 4054 sayılı Kanun
kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek görülmemiştir.

I.3.6.2. Sedef İnşaat Ticaret Turizm A.Ş. (Hançer Petrol Ltd. Şti.&Öztürkler Tar.
Petrol Ürn. Ltd. Şti.) 1700

Kurum kayıtlarına 18.8.2010 tarih ve 6523 sayı ile intikal eden ve Sedef İnşaat Ticaret
ve Turizm A.Ş. (Sedef İnşaat) tarafından yapılan başvuruda özetle;

- Sedef İnşaat’ın İstanbul ili, Bağcılar ilçesi, Bağcılar köyü, Dağyolu Altı Mevkii, 54
Parsel’de bulunan gayrimenkulün yeni maliki olduğu,

- Önceki malik Hançer Petrol Ltd Şti. (Hançer Petrol)’nin kendisine Opet bayiliği
vermesi şartıyla Opet’le 17 yıllık kira sözleşmesi akdettiği ve bu sözleşmenin
5.6.2008 tapuya şerh edildiği, aynı şekilde Hançer Petrol’e bayiliğin de 17 yıl süre ile
verildiği ve bu sürenin 4054 sayılı Kanun’a aykırı olduğu,

- Hançer Petrol’ün bayilik faaliyetine başlamasından sonra, Opet lehine (……….)
TL’lik ipotek tesis ettiği, ipotek senedinde “ipoteğin almış olduğu ve alacağı petrol 1710
ürünlerinin bedelleri” kapsamında teminat olarak tesis edildiği,

- 6.8.2009 tarihinde Opet tarafından Hançer Petrol’ün bayilik sözleşmesinin sona
erdirildiği, yerine EPDK kaydı “BAY/939-82/26771”’e göre, Öztürkler Tar. Petrol Ürn.
Ltd. Şti. (Öztürkler) ile 6.11.2009 tarihinde bu defa yine yasaya aykırı olarak 12 yıl
süreli bayilik sözleşmesi imzalandığı,

- Bununla birlikte Öztürkler ile yapılan bayilik sözleşmesinin ne zaman yapıldığı,
şartları ve süresi hakkında gayrimenkulün yeni maliki olarak bilgilerinin bulunmadığı

ifade edilerek, yukarıda anılan bayilik ilişkisinin grup muafiyeti kapsamında olup
olmadığının ve grup muafiyetinin bitim süresinin tespiti talep edilmektedir.

Konuya ilişkin raportörlerce Opet’ten elde edilen bilgilerde; 1720

- Opet ile Sedef İnşaat arasında akdi, ticari vb. herhangi bir hukuki ilişki bulunmadığı,
- Opet ile Öztürkler arasında, 12.08.2009 tarihinde, İstanbul İli, Bağcılar İlçesi,
Bağcılar Mah., 3 pafta, 54 parselde kain gayrimenkul üzerinde Opet markası altında
bir akaryakıt istasyonu işletilmek üzere halen yürürlükte olan beş yıl süreli bir bayilik
sözleşmesi imzalandığı,

- İstasyonun bulunduğu taşınmazın mülkiyetinin Hançer Petrol’e ait olduğu, malik ile
Opet arasında akdedilen 28.05.2008 tarihli, 4628 yevmiye no’su ile tapuya şerh
edilmiş bulunan kira sözleşmesi ile taşınmazın kullanım hakkının 17 yıl süre ile
Opet’e bırakıldığı,

- Öztürkler ile kurulan dikey ilişkinin, bayilik sözleşmesi bakımından 18.9.2005 1730
sonrasında beş yıl süre ile tesis edilmesinden ve kira sözleşmesi bakımından ise
bayi ile ilişkisi bulunmayan 3. Şahıstan temin edilen bir tapuya konu hakkın
varlığından bahisle, 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde yer alan istisna hükmü
kapsamına girdiğinin düşünüldüğü,

- Adı geçen istasyonun üzerinde kain olduğu gayrimenkulün mülkiyetinin 3. şahsa ait
olması ve halihazırda gayrimenkul üzerinde Opet’e tesis edilmiş ayni hakkın devam
ediyor olması nedenleriyle, herhangi bir terkin işlemi ve/veya vekaletname keşidesi
işleminin söz konusu olmadığı,



11-08/160-52

36

- Taşınmaz maliki ile bayi ile arasında Tebliğ’in 5. Maddesi anlamında hissedarlık,
akrabalık ilişkisi, kira sözleşmesi vb. hukuki veya iktisadi nitelikte bir bağlantı 1740
bulunmadığı,

- Anılan istasyonun daha önce üzerinde akaryakıt istasyonu faaliyeti yapılmamış bir
arazi üzerine tesis edilmiş olup, akaryakıt istasyonuna özgü tüm yatırımların Opet
tarafından karşılandığı,

- Sedef İnşaat’ın Opet’e şifahen söz konusu gayrimenkulü satın aldığını bildirdiği,
bununla birlikte, tapu siciline şerh ettirilmiş kira sözleşmesi şeklindeki
kuvvetlendirilmiş ayni hakkın, tapu sicilinin aleniyeti ilkesi gereğince, yeni malik ve
diğer tüm 3. kişiler açısından süresinin sonuna kadar hüküm ifade edeceği

belirtilmiştir.

Raportörlerce konu hakkında Opet ile yapılan görüşmelerde de, Opet yetkilisi 1750
tarafından, cevabi yazıda belirtilen hususlar aynen ifade edilmiş ve malik Hançer Petrol
ile hiçbir şekilde bayilik ilişkisi kurulmadığı vurgulanmıştır. Bu haliyle Opet ile Öztürkler
arasında kurulan dikey ilişkinin 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde yer alan istisna
hükmü kapsamına girdiği değerlendirilmektedir.

I.3.6.3. Hilal Petrol Gaz Ürünleri İnşaat Otomotiv Paz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.
(Hilal Petrol)

Kurum kayıtlarına 31.8.2010 tarihinde intikal eden ve şikayetçi tarafından yapılan
başvuruda özetle ;

- Hilal Petrol olarak Opet ile Rekabet Kurumunun almış oldukları kararlara ilişkin
yapılan görüşmelerde, Opet tarafından asıl muhataplarının arsa sahibi olduğunun ve 1760
kendilerinin hiçbir hak talep edemeyeceklerinin ifade edildiği,

- 15.11.2005 tarihinde Opet ile aralarında yapılmış bulunan bir Protokolün bulunduğu
ve bu Protokol uyarınca Opet tarafından Hilal Petrol’e işletme yatırım desteği
verildiği,

- Hilal Petrol’ün kiracısı olduğu arsa sahibi ile olan yasal ilişkisinin Opet ile yapılan
Protokolden daha sonra 1.1.2006 tarihinde yapılan İnançlı Akitle başladığı

ifade edilerek Opet’in asıl muhatabının Hilal Petrol olduğunun taraflara bildirilmesi talep
edilmektedir.

Konuya ilişkin raportörlerce 5.1.2011 tarihinde Opet’ten elde edilen bilgilerde;

- Hilal Petrol ile Opet arasında 01.01.2010 tarihinde, İstanbul İli, Gaziosmanpaşa 1770
İlçesi, Küçükköy Köyü, 17 pafta, 17220 parselde kain gayrimenkul üzerinde Opet
markası altında bir akaryakıt istasyonu işletilmek üzere imzalanan ve halen
yürürlükte olan beş yıl süreli bir bayilik sözleşmesinin bulunduğu,

- Bu istasyonun bulunduğu taşınmazın mülkiyetinin M. Faruk Kavadar’a ait olduğu,
malik ile Opet arasında akdedilen 31.10.2005 tarihinde tapuya şerh edilmiş bulunan
kira sözleşmesi ile taşınmazın kullanım hakkının 15 yıl süre ile Opet’e bırakıldığı,

- Söz konusu dikey ilişkinin, bayilik sözleşmesi bakımından 18.9.2005 sonrasında beş
yıl süre ile tesis edilmesinden ve kira sözleşmesi bakımından ise bayi ile ilişkisi
bulunmayan 3. Şahıstan temin edilen bir tapuya konu hakkın varlığından bahisle,
2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde yer alan istisna hükmü kapsamına girdiğinin 1780
düşünüldüğü,

- Ancak Bayi tarafından 2010 yılı Eylül ayında şifahen, Opet’e, bayi ile malik arasında,
Opet ile malik arasında münakit kira sözleşmesinin tanziminden daha önceki bir
tarihte imzalanmış bir kira sözleşmesinin bulunduğunun bildirildiği fakat söz konusu
kira sözleşmesinin bir örneğinin fiziken kendilerinde bulunmadığı,



11-08/160-52

37

- Bir an için Bayi’nin iddiasının doğru olduğu düşünülse bile istasyonun bulunduğu
arsa üzerinde daha önce akaryakıt satışı faaliyetinde bulunulmadığı ve Opet
tarafından yatırımı üstlenilen bu istasyona ilişkin bayilik lisansının Bayi tarafından
06.07.2007 tarihinde alındığı ve istasyonun aynı gün fiili olarak çalışmaya başladığı,
özetle ruhsat ve lisans işlemlerinin uzaması nedeniyle akaryakıt satış faaliyetine 1790
13.7.2007 tarihine kadar başlanamadığı,

- Tarafların kira közleşmesinde, anılan kira sözleşmesinin süresinin ve aylık kira
bedellerinin ödenmeye başlanacağı tarihin 01.01.2006 olacağını ve mecurun Opet
istasyonu olarak faaliyete geçeceği tarihin kira sözleşmesinin başlangıç tarihi
olacağını açıkça düzenledikleri, Kurum’a 07.09.2010 tarihinde 7052 evrak no’su ile
Emka Yapı Mühendislik San. ve Tic. Ltd. Şti. (Emka) hakkında yapılan bireysel
muafiyet başvurusunun da benzer nitelikte olduğu,

- Emka’ya ilişkin Kurul kararı 05.01.2011 tarihinde taraflarına tebellüğ edildiğinden ve
söz konusu karar kapsamında gerekli işlemlere başlanılacağından bahisle, söz
konusu Malik’e tapudan terkin amacıyla vekaletname tanziminin şimdilik gündeme 1800
gelmediği, Hilal Petrol ile devam etmekte olan müzakerelerin neticesine göre
Bayi’nin iradesi çerçevesinde gerekli tüm işlemlerin gecikmeksizin
gerçekleştirileceği,

- Önceleri, bahse konu dikey anlaşmanın, 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde yer
alan istisna hükmü kapsamında olduğu düşünülmekte iken, Bayi tarafından Opet’e,
Bayi ile malik arasında, Opet ile malik arasında münakit kira sözleşmesinin
tanziminden daha önceki bir tarihte imzalanmış bir kira sözleşmesinin bulunduğunun
bildirilmesine binaen, söz konusu kira sözleşmesinin bir örneği fiziken uhdelerinde
olmamasına rağmen, var olduğu bilgisine istinaden Opet ile Bayi ve Malik arasındaki
dikey anlaşmaların 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde yer alan istisna hükmü 1810
kapsamına girmediği kanaatine varıldığı,

- Anılan istasyonun daha önce üzerinde akaryakıt istasyonu faaliyeti yapılmamış bir
arazi üzerine tesis edilmiş olup, akaryakıt istasyonlarına özgü tüm yatırımların Opet
tarafından karşılandığı

ifade edilerek, Hilal Petrol ile devam eden müzakereler doğrultusunda Opet tarafından
gerekli işlemlerin yapılacağı belirtilmiştir.

Dosya mevcudunda yer alan belgelerin incelenmesi sonucu ilk göze çarpan husus,
Opet ile malik arasında yapılmış 31.10.2005 tarihli kira sözleşmesinin, Hilal Petrol ile
malik arasında yapılan 1.1.2006 inançlı akitten daha önce tarihli oluşudur. Bu
bağlamda, Hilal Petrol tarafından Opet’e şifahen yapılan kendileriyle malik arasında, 1820
Opet ile malik arasında münakit kira sözleşmesinin tanziminden daha önceki bir tarihte
imzalanmış bir kira sözleşmesinin bulunduğu bilgisinin gerçeği yansıtmadığı
görülmektedir. Konu ile ilgili görüşülen Opet yetkilisi de, cevabi yazıda belirtilen
ifadeleri tekrarlamış, bayilere uzlaşmacı bir tavırla yaklaştıklarından bahisle, böyle bir
belge uhdelerinde bulunmamasına rağmen, var olduğu bilgisine istinaden, anılan dikey
ilişkinin istisna kapsamına girmediği kanaatine vardıklarını ve bayi ile görüşmelerin
devam ettiğini ifade etmiştir. Bununla birlikte anılan ilişkiyi istisna kapsamından çıkaran
böyle bir sözleşmenin Opet’in bilgisi ve izni olmadan bayi ile malik arasında nasıl
imzalanabildiği sorusu cevapsız kalmıştır.

Öte yandan, Opet tarafından Hilal Petrol ile benzer nitelikte olduğu ifade edilen 1830
2.12.2010 tarih ve 10-75/1544-597 sayılı Kurul kararı incelendiğinde, Opet ile Emka
arasındaki bayilik sözleşmesi ve kira sözleşmesinden oluşan dikey anlaşmaya;

- söz konusu anlaşmanın daha önce üzerinde akaryakıt bayilik faaliyeti yapılmamış
arazi üzerinde kurulan yeni akaryakıt istasyonuna ilişkin olması ve

- istasyona özgü yatırımın Opet. tarafından karşılanmış olması



11-08/160-52

38

dikkate alınarak bayinin, Opet tarafından üstlenilen ilişkiye özgü yatırımın varsa kalan
süreye tekabül eden bedelini ödeyerek anlaşmayı sona erdirebilmesi konusunda
tarafların anlaşmaları koşuluyla, anlaşmanın yapıldığı tarihten itibaren on yıla kadar
muafiyet tanındığı ve fakat dikey anlaşmanın muafiyetten yararlanacağı sürenin
hesaplanmasında, istasyonun faaliyete geçtiği tarihin esas alınmasının mümkün 1840
olmadığı kanaat ve sonucuna ulaşıldığı görülmektedir.

Opet tarafından Kuruma iletilen, anılan istasyonun daha önce üzerinde akaryakıt
istasyonu faaliyeti yapılmamış bir arazi üzerine tesis edilmiş olup, akaryakıt
istasyonlarına özgü tüm yatırımların Opet tarafından karşılandığı bilgisine istinaden,
Opet ile Hilal Petrol arasındaki dikey ilişkinin de mevcut durum itibariyle istisna
kapsamında yer almamasına rağmen, Emka kararına ve Kurul’un benzer nitelikte
aldığı kararlara binaen; bayinin, Opet tarafından üstlenilen ilişkiye özgü yatırımın varsa
kalan süreye tekabül eden bedelini ödeyerek anlaşmayı sona erdirebilmesi konusunda
tarafların anlaşmaları koşuluyla, taraflar arasındaki dikey ilişkiye, 4054 sayılı Kanun’un
5. maddesi uyarınca, anlaşmanın yapıldığı tarihten itibaren on yıla kadar muafiyet 1850
tanınabileceği; bununla birlikte dikey anlaşmanın muafiyetten yararlanacağı sürenin
hesaplanmasında, istasyonun faaliyete geçtiği tarihin esas alınmasının mümkün
olmadığı değerlendirilmektedir.

I.3.6.4. Turcan Akaryakıt Ürünleri Pazarlama Tur. İnş. Nak. Ve Tic. A.Ş. (Turcan) –
(Enka)

Kurum kayıtlarına 25.8.2010 tarihinde intikal eden ve başvuru sahibi Turcan, Enka ve
Güzide Yeşim Canver’in vekili tarafından yapılan başvuruda özetle;

- Güzide Yeşim Canver’in, Turcan ve Enka’nın ortağı ve ayrıca her iki şirketin
akaryakıt istasyonunun bulunduğu gayrimenkulün hissedarı olduğu,

- Opet ile Turcan arasında 1.5.2000 tarihinde bir bayilik sözleşmesinin yapıldığı, 1860
- Turcan’ın faaliyet gösterdiği gayrimenkulün mülkiyetinin bir kısmı Opet’e ait
olduğundan, Turcan tarafından Opet’e bu kısım için kira ödendiği,

- Opet, Turcan ve Turcan’ın ortağı ve Turcan’ın faaliyet göstermekte olduğu
gayrimenkulün büyük hisse sahibi Güzide Yeşim Canver arasında 1.10.2003
tarihinde “Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi ve İntifa Hakkı Tesisi Sözleşmesi”
imzalandığı, bu sözleşmeye göre Adana İli Seyhan İlçesi 3. Bölge Reşatbey Köyü
16 Pafta 1467 Ada 98 Parsel’deki akaryakıt istasyonu vasıflı taşınmazdaki 525/1380
Opet A.Ş. hissesinin bu taşınmazda geri kalan 855/1380 hisseye sahip ve aynı
zamanda bayi Turcan’ın ortağı Güzide Yeşim Canver’e satılmasının ve aynı
zamanda Opet lehine 25 yıllık intifa hakkı tesis edilmesinin öngörüldüğü, 1870

- Rekabet hukuku düzenlemeleri gereği, Opet’in, Turcan’a, Üsküdar 3. Noterliği’nden
46994 yevmiye numaralı ve 19.9.2005 tarihli bir ihtarname keşide ederek, bayilik
sözleşmesinin beş yıldan fazla olamayacağına dair bildirimde bulunduğu,

- Bu sırada Adana Büyükşehir Belediyesi Encümeni’nin 25.1.2006 tarih ve 176 sayılı
kararı ile yukarıda zikredilen akaryakıt istasyonu vasıflı taşınmazın kamulaştırıldığı
ve yerine Güzide Yeşim Canver ve Opet’e Seyhan 1. Bölge Cemalpaşa Mh. 675
Ada 14 Parsel’deki gayrimenkulün verildiği ve bu gayrimenkulün 81988/243000
hissesinin Opet A.Ş.’ye, 161012/243000 hissesinin Güzide Yeşim Canver adına
akaryakıt istasyonu yapılmak üzere tesis edildiği,

- 6.3.2006 tarihinde bu defa yeni gayrimenkule ilişkin Opet, Turcan, Enka, Güzide 1880
Yeşim Canver, Cihan Mert Çelik ve Yeliz Çelik arasında bir Protokol imzalandığı, bu
protokol ile Opet’in yeni gayrimenkuldeki hissesinin Güzide Yeşim Canver’e
satılacağının, bu istasyonda bayi olarak Güzide Yeşim Canver’in ortağı olduğu
Enka’nın faaliyet göstereceğinin, Opet lehine gayrimenkul üzerinde intifa hakkı tesis
edileceğinin düzenlendiği,



11-08/160-52

39

- Anılan Protokol’ün KONU başlıklı 2. bölümünde 1.10.2003 tarihli “Gayrimenkul Satış
Vaadi Sözleşmesi ve İntifa Hakkı Tesisi Sözleşmesi”ne atıfta bulunularak,
“1.10.2003 tarihli sözleşmedeki… Taraf haklarının yeni gayrimenkul üzerinde de
devamı ve sözleşmenin devralınan gayrimenkul için de geçerliliğini koruması ile
kısmen uyarlanması ve devralınan gayrimenkul üzerinde yeni bir akaryakıt 1890
istasyonu inşası ve bu akaryakıt istasyonun bayi tarafından işletilmesinin” karar
altına alındığı, Protokol’ün ANLAŞMA ŞARTLARI başlıklı 3. bölümünde de “Alıcı
adına tahsis ve tescil edilecek yeni akaryakıt ve istasyon alanı ve müştemilatının
intifa hakkı da mevcut intifadan kalan süre kadar OPET adına tesis ve tescil
edilecektir” denilerek, 1.10.2003 tarihinde yapılan protokolle Opet adına 1.10.2028
tarihine kadar sağlanan intifa hakkı tesisinin korunduğu,

- 22.5.2006 tarihinde Enka, Güzide Yeşim Canver ve Opet arasında yapılan
sözleşme ile Güzide Yeşim Canver’in gayrimenkul hisse ödemelerine ilişkin
yükümlülüğünü ve mezkur taşınmaza ilişkin tüm hak ve borçlarını hissedarı
bulunduğu Enka’ya devrettiğini beyan ettiği ve bu durumun Opet tarafından kabul 1900
edildiği,

- 21.8.2006 tarihinde Opet ile Enka arasında bir bayilik sözleşmesinin imzalandığı,
- Anılan sözleşmeler zinciri ile Opet’in 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi ve 2002/2
sayılı Tebliğe aykırı olarak Adana Seyhan 1. Bölge Cemalpaşa Mh. 675 Ada 14
Parsel’deki taşınmaz üzerindeki Güzide Yeşim Canver’in hissesi üzerinde 1.10.2028
tarihine kadar ve aynı taşınmaz üzerindeki Enka hissesi üzerinde ise 11.6.2008
tarihinde süresiz intifa hakkı tesis ettiği

ifade edilerek, konu hakkında gerekli incelemenin yapılması ve gerekli müeyyidelerin
uygulanması talep edilmektedir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki, konu ile ilgili olarak, bir önceki istasyonun arazisinin 1910
kamulaştırılması nedeniyle Adana Büyükşehir Belediyesi tarafından trampa işlemiyle
verilen yeni taşınmaz üzerinde Opet tarafından üstlenilerek inşa edilen ve yeni bayilik
sözleşmesi ile başlanılmış bulunan dikey ilişki için, Enka ile Opet arasındaki dikey
ilişkiye 5+5 yıl süreyle 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında bireysel muafiyet
verilmesi hususunda Kurum kayıtlarına 1.9.2010 tarih ve 6856 sayı ile intikal etmiş
bulunan, Opet vekili tarafından yapılmış bir başvuru mevcuttur. Bu bağlamda aşağıda
yer alan tespit ve değerlendirmeler bu başvuru açısından da geçerli olacaktır.

Önaraştırma kapsamında, raportörlerce 5.1.2011 tarihinde Opet’ten Turcan ve Enka ile
olan dikey anlaşmalarına yönelik bilgi istenmiştir. Opet tarafından gönderilen ve Kurum
kayıtlarına 10.1.2011 tarihinde intikal eden cevabi yazıda özetle; 1920

- Opet ile bayi arasındaki ilk dikey ilişkinin malikleri 525/1380’er hisse ile Güvenok
Turizm San. ve Tic. A.Ş. ve Fikret Öztürk ile 330/1380 hisse ile Turgay Canver olan,
tapuda Adana ili Seyhan İlçesi, Reşatbey köyü, 16 pafta, 1467 parselde kayıtlı arsa
üzerinde “Turcan Petrol Ltd. Şti.” unvanlı şirket ile akdedilen bayilik sözleşmesi
kapsamında kurulduğu,

- 2001 yılında Güvenok Turizm’in hissesi Güzide Yeşim Canver’e geçerken, 2002
yılında Fikret Öztürk’ün hissesini Opet’e devrettiği, ayrıca 2001 yılında Turcan Petrol
Ltd. Şti.’nin nev’i değiştirerek Turcan Akaryakıt A.Ş. olduğu, arsanın
hissedarlarından Güzide Yeşim Canver’in de ortak olduğu bu yeni şirket ile
17.9.2001 tarihli yeni bir bayilik sözleşmesi imzalandığı, 1930

- Opet ile Güzide Yeşim Canver arasında Opet’in mülkiyetinde bulunan hissenin devri
konusunda bir “Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi ve İntifa Hakkı Tesisi
Sözleşmesi” imzalandığı, ancak kamulaştırma işlemi nedeni ile söz konusu
sözleşmeye istinaden herhangi bir intifa hakkı tesis edilmediği,

- İmar planında yeşil alan olarak görülen istasyonun kurulu olduğu arazinin, Adana
Büyükşehir Belediyesi Encümeni’nin 25.01.2006 tarih ve 176 sayılı kararı ile
kamulaştırıldığı ve Opet ile Turcan’ın ortaklarından Güzide Yeşim Canver’in



11-08/160-52

40

hissedar olduğu bu arsaya karşılık, Adana Büyükşehir Belediyesi’nin Cemalpaşa
Mahallesi, 675 ada ve 14 parselinde bulunan arsayı takas olarak 81988/243000
hissesi Opet adına ve 161012/243000 hissesi ise Güzide Yeşim Canver adına tescil 1940
ettiği,

- Kamulaştırma işleminin ardından, farklı bir mahallede daha önce üzerinde istasyon
bulunmayan bir arsa üzerinde akaryakıt istasyonu kurulması için Opet ile
işletmecinin her ikisi de aynı zamanda malik sıfatıyla mutabık kaldığı ve Opet
tarafından yatırım maliyetleri üstlenilerek anılan akaryakıt istasyonunun inşa edildiği,

- Opet ile bu arsada faaliyet göstermek üzere kurulan yeni şirket olan Enka arasında
bu yeni akaryakıt istasyonu için 26.05.2006 tarihinde yeni bir bayilik sözleşmesinin
imzalandığı, bu işlem öncesinde ise işletmenin ortaklarından Güzide Yeşim
Canver’in sahip olduğu hisse üzerine 02.05.2006 tarihinde Opet lehine 22 yıl süreli
intifa hakkı tesis edildiği, böylece taraflar arasında üzerinde daha önce akaryakıt 1950
istasyonu bulunmayan bir arazi için yeni bir dikey ilişki kurulduğu,

- Son olarak ise 11.06.2008 tarihinde Opet’in sahip olduğu hissenin Enka’ya satışının
yapıldığı,

- Opet ile Enka arasındaki dikey ilişkinin iradelerin yenilenmesi suretiyle 2006 yılında
yeniden başladığı, taraflar arasında ilişkiyi kesintiye uğratan unsurun, tarafların
elinde olmayan bir nedene dayandığı ve kamulaştırma nedeniyle istasyonun kurulu
olduğu arsaya belediyece el konulmasının, Opet’i yeni bir istasyon inşa etmek
zorunda bıraktığı,

- Söz konusu anlaşmaların 4054 sayılı Kanun, 2002/2 sayılı Tebliğ ve Rekabet
Kurulunca alınan yakın tarihli kararlar çerçevesinde değerlendirildiğinde, 18.09.2010 1960
tarihi itibariyle grup muafiyeti kapsamı dışında kalacak nitelikte olmadıkları
kanaatinde oldukları, söz konusu sözleşmelere konu bayilik ile ilgili olarak,
tamamıyla yeni bir adreste yatırımı Opet tarafından üstlenilerek inşa edilen ve yeni
bir bayilik sözleşmesi ile başlanılan bir dikey ilişkinin varlığından bahisle, Enka ile
Opet arasındaki dikey ilişkiye 5+5 yıl süreyle 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi
kapsamında bireysel muafiyet verilmesi hususunda Rekabet Kurumu’na 01.09.2010
tarihinde 6856 evrak kayıt no’su ile yapılmış bir başvurunun bulunduğu,

- Bu bireysel muafiyet başvurusu henüz sonuçlanmadığından ve Opet ile Enka
arasındaki dikey ilişkinin, yeni gayrimenkul bakımından henüz beş yıllık süresinin
dolmadığı düşünüldüğünden, söz konusu bayiye tapudan terkin amacıyla 1970
vekaletname tanziminin gündeme gelmediği,

- Yeni arazi üzerindeki istasyon özelinde yapılan yatırımın tutarının (……….) TL’si
istasyonun anahtar teslim maliyeti, (……….) TL’si işletme yatırım desteği ve
(……….) TL’si intifa bedeli olmak üzere toplam (……….) TL olduğu

ifade edilmiştir.

Görüldüğü üzere gerek şikayet sahibi, gerekse Opet tarafından Kuruma iletilen ve
yukarıda ayrıntılarına yer verilen dikey ilişki süreçleri genel olarak paralellik
göstermektedir. Bununla birlikte gerek şikayet başvurusunun gerekse bireysel muafiyet
başvurusunun değerlendirilebilmesi açısından birkaç hususa ayrıntılı olarak değinmek
gerekmektedir. 1980

Bilindiği üzere Rekabet Kurulunun 25.2.2010 tarihli ve 10-19/229-87 sayılı Delta ve
18.3.2010 tarih ve 10-24/338-122 sayılı Total kararlarıyla dağıtıcıların bayileri ile
aralarındaki dikey anlaşma bütününe beş yılın üzerinde bireysel muafiyet tanınabilmesi
için “üzerinde akaryakıt bayilik faaliyeti yapılmayan araziler üzerinde kurulacak yeni
istasyonlara ilişkin olmaları”; bir başka ifadeyle anılan istasyonun sıfırdan inşaat
edilmiş olması şartı getirilmiştir.

Yukarıda da ifade edildiği üzere, kamulaştırma işlemi nedeniyle, Adana Büyükşehir
Belediyesi tarafından trampa işlemiyle verilen, üzerinde daha önce akaryakıt faaliyeti
yapılmamış yeni arazi üzerinde yatırım maliyeti tamamen Opet tarafından karşılanan



11-08/160-52

41

yeni bir akaryakıt istasyonu kurulmuştur. Bu bağlamda, her ne kadar ilk bakışta Total 1990
ve Delta kararlarında getirilen sıfırdan inşaat şartı karşılanıyor gibi gözükse de,
kamulaştırma ve trampa işlemi nedeniyle yeni arazi üzerinde kurulan dikey ilişkinin bir
önceki ilişkinin devamı mı yoksa yeni bir dikey ilişki mi olduğu sorusunun
cevaplandırılması gerekmektedir.

Dosya mevcuduna göre, Turcan’ın Güzide Yeşim Canver ve Opet’e devri ve nev’i
değiştirmesinden sonraki Opet ile arasındaki ilk bayilik ilişkisi 1.5.2000 tarihinde
kurulmuştur. İki yıllık bir süre için kurulan ve bir yıllık sürelerle uzayacak şekilde belirsiz
süreli düzenlenen bu sözleşme Opet’in Turcan’a rekabet hukuku düzenlemeleri gereği
bayilik sözleşmesinin beş yıldan fazla olamayacağına dair bildirimde bulunduğu
19.9.2005 tarihli ihtarnameye kadar birer yıl süreli sözleşmeler ile yenilenerek devam 2000
etmiştir. Bu sırada Opet, Turcan ve Turcan’ın ortağı ve Turcan’ın faaliyet göstermekte
olduğu gayrimekulün büyük hisse sahibi Güzide Yeşim Canver arasında 1.10.2003
tarihinde “Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi ve İntifa Hakkı Tesisi Sözleşmesi”
imzalanmış (Ek: 43 ) ve bu sözleşme ile bu taşınmaz üzerindeki Opet hissesinin
Güzide Yeşim Canver’e satılması ve Opet lehine 25 yıllık intifa hakkı tesisi
öngörülmüştür. Bu sözleşmenin 5.2. maddesinde söz konusu intifa hakkının tesis ve
tescil işleminin 31.1.2004 tarihine kadar gerçekleştirileceği; 5.3. maddesinde ise
işletilen istasyonun idari işlem veya eylem sonucu Belediye/yetkili organ ile takas
edildiğinde, takas sonucu Alıcı adına tahsis ve tescil edilecek yeni akaryakıt istasyon
alanı ve müştemilatının intifa hakkının da mevcut intifadan kalan süre kadar Opet 2010
adına tesis ve tescil edileceği, böyle bir durumda yeni akaryakıt istasyonunun inşaat ve
tadilatının Opet tarafından yapılacağı ve işletmeciliğinin Bayi’ye verileceği ifade
edilmiştir. Bununla beraber gerek şikayet başvurusu mevcudunda, gerekse Opet
tarafından gönderilen başvuruda eski arazi üzerinde anılan tarihler ya da trampa işlemi
öncesinde düzenlenmiş bir intifa sözleşmesine rastlanılmamıştır. Opet tarafından
gönderilen cevabi yazıda yer alan kamulaştırma işlemi nedeniyle eski arazi üzerinde
herhangi bir intifa hakkı tesis edilemediği ifadesi de bu durumu desteklemektedir. Konu
ile ilgili taraflarla yapılan görüşmede de, Güzide Yeşim Canver’in, ödemeler sona
erdikten ve taşınmaz hissesinin devri belediye tarafından kendisine yapıldıktan sonra
intifa hakkını 2.5.2006 tarihinde OPET’e devrettiği teyit edilmiştir. Öte yandan 2020
Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi ve İntifa Hakkı Tesisi Sözleşmesi’nin 5.3.
maddesi de kamulaştırma işleminin taraflar tarafından öngörüldüğünü kanıtlar
niteliktedir. Sonuç olarak 2006 yılında kamulaştırma işlemi gerçekleştirilmiş ve
6.3.2006 tarihinde bu defa yeni gayrimenkule ilişkin Opet, Turcan, Enka, Güzide Yeşim
Canver, Cihan Mert Çelik ve Yeliz Çelik arasında bir öncekine benzer bir Protokol
imzalanmış (Ek: 44 ), bu protokol ile de yeni akaryakıt istasyonunun Opet tarafından
inşası ve bir önceki Protokolde söz geçen intifa hakkının devamı hüküm altına
alınmıştır. Bu Protokol’ün KONU başlıklı 2. maddesinde yer alan;

“İş bu Protokol Opet, Alıcı ve Turcan arasında münakit 1.10.2003 tarihli Gayrimenkul
Satış Vaadi Sözleşmesi ve İntifa Hakkı Tesisi Sözleşmesi (Sözleşme)’nin konusunu 2030
oluşturan ve Tarafların hissedar oldukları, tapuda Adana ili, Seyhan ilçesi, 3. Bölge
Reşatbey Köyü 16 Pafta 1467 Ada 98 Parsel’de kayıtlı akaryakıt istasyonu vasıflı
taşınmaz ile Alıcı’ya ait Adana ili Yüreğir İlçesi, Seyhan Mahallesi, 1160 ada, 669 ve
670 parsel sayılı taşınmazların Adana Büyükşehir Belediyesi’ne ait tapuda Adana ili,
Seyhan İlçesi, Cemaplpaşa Mahallesi19 M-IV pafta, 675 ada, 14 parselde kayıtlı
taşınmaz ile takası ve takas sonucu devralınacak gayrimenkul üzerindeki Taraf
haklarının yeni gayrimenkul üzerinde de devamı ve sözleşmenin devralınan
gayrimenkul için de geçerliliğini koruması ile kısmen uyarlanması ve devralınan
gayrimenkul üzerinde yeni bir akaryakıt istasyonu inşası ve bu akaryakıt istasyonun
bayi tarafından işletilmesi hususlarında imzalanmıştır.” 2040

ifadesi ile, Protokol’ün ANLAŞMA ŞARTLARI başlıklı 3. maddesinde yer alan;



11-08/160-52

42

“Alıcı adına tahsis ve tescil edilecek yeni akaryakıt ve istasyon alanı ve müştemilatının
intifa hakkı da mevcut intifadan kalan süre kadar OPET adına tesis ve tescil
edilecektir”

ifadeleri 6.3.2006 tarihli bu Protokolün 1.10.2003 tarihinde imzalanan Gayrimenkul
Satış Vaadi Sözleşmesi ve İntifa Hakkı Tesisi Sözleşmesi’nin devamı niteliğinde
olduğunu açık bir şekilde ortaya koymaktadır. Dosya mevcudunda ayrıca bu yeni arazi
üzerine düzenlenmiş ve 1.10.2028 tarihine kadar Opet lehine intifa hakkı tesis eden
2.5.2006 tarihli intifa senedi yer almaktadır.

Kamulaştırma ve trampa işlemi nedeniyle yeni arazi üzerinde kurulan dikey ilişkinin bir 2050
önceki ilişkinin devamı mı yoksa yeni bir dikey ilişki mi olduğu sorusunun
cevaplandırılması açısından, Rekabet Kurulunun akaryakıt sektöründe uygulanan
dikey anlaşmalara ilişkin olarak almış olduğu geçmiş ve yakın tarihli çok sayıda
kararda yer verilen “kesintisiz süregelen dikey ilişki” kavramına ve tarafların iradelerin
yenilenip yenilenmediği hususlarına da değinmek gerekmektedir. Burada sözü edilen
kesintisiz süregelen dikey ilişkiden murat, taraflar arasındaki bayilik, intifa hakkı, kira,
emanet, kredi ve benzeri sözleşmelerden oluşan hukuki ve iktisadi ilişki bütünüdür.
Bayilik sözleşmesi sürmekteyken intifa sözleşmesinin sona erdirilmesi veya tam
tersine, intifa sözleşmesi sürmekteyken mevcut bayilik sözleşmesinin sona erdirilerek
yeni bir bayilik sözleşmesi yapılması hallerinde, rekabet yasağı sona ermediğinden 2060
dikey ilişkinin de kesintiye uğramadığı kabul edilmektedir. Bu dosya kapsamında,
cevaplandırılması gereken soru trampa işlemi nedeniyle yeni bir arazi üzerinde devam
ettirilen ilişkinin kesintisiz süregelen dikey ilişki olarak mı değerlendirileceği, ya da
anılan kamulaştırma işlemi nedeniyle sürecin kesintiye mi uğradığı sorusudur. Tam bu
noktada tarafların özgür iradeleri ve iradelerinin yenilenip yenilenmediği kavramları
dosya kapsamına girmektedir. Daha önce de belirtildiği üzere, eski arazi üzerindeki
dikey ilişki 1.10.2003 tarihli Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi ve İntifa Hakkı Tesisi
Sözleşmesi’ne kadar intifa sözleşmesi olmaksızın çeşitli defalar yenilenen bayilik
sözleşmeleri ile devam ettirilmiştir. Her ne kadar Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi
ve İntifa Hakkı Tesisi Sözleşmesi’nde Opet lehine intifa hakkı tesisi öngörülmüşse de, 2070
bazı nedenlerden ötürü bu intifa hakkı tesisinin yerine getirilmediği görülmektedir. Bu
bağlamda bayi açısından bağlayıcı olan unsurlar bayilik sözleşmesi ve Gayrimenkul
Satış Vaadi Sözleşmesi ve İntifa Hakkı Tesisi Sözleşmesi ile sınırlı kalmaktadır. Öte
yandan kamulaştırma ve trampa işlemleri sonrasında ise tamamen yeni bir arazi
üzerinde sıfırdan kurulmuş bir akaryakıt istasyonu üzerinde Turcan’ın devamı
niteliğinde olan Enka ile Opet arasında imzalanmış yeni bir bayilik sözleşmesi ve tesis
edilmiş bir intifa hakkı bulunmaktadır. Bununla birlikte yukarıda da ifade edildiği üzere
kamulaştırma işlemi sonunda imzalanan 6.3.2006 tarihli Protokolün 1.10.2003
tarihinde imzalanan Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi ve İntifa Hakkı Tesisi
Sözleşmesi’nin devamı niteliğinde olduğu açıktır. Bu bağlamda taraflar arasındaki 2080
bayilik, intifa hakkı, kira gibi sözleşmelerin yanı sıra emanet, kredi ve benzeri
sözleşmelerden oluşan hukuki ve iktisadi ilişki bütünü olarak tanımlanan dikey ilişki
kapsamına Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi ve İntifa Hakkı Tesisi Sözleşmesinin
de girdiği ve her ne kadar akaryakıt faaliyetinin gerçekleştiği arazi değişse de
Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi ve İntifa Hakkı Tesisi Sözleşmesi’nin bağlayıcı
nitelikte olduğu ve 6.3.2006 tarihli Protokol de bu anlaşmanın devamı niteliğinde
olduğundan taraflar arasındaki dikey ilişkinin kesintiye uğramadığı
değerlendirilmektedir.

Ayrıca devir işlemi gerçekleşene kadar istasyonun kurulu olduğu arazilerin işletici ve
OPET’in ortak mülkiyetinde olduğu dikkate alındığında, işleticinin OPET dışında ya da 2090
OPET’in rızası olmaksızın başka bir dağıtıcı ile bayilik sözleşmesi yapmasının fiilen
mümkün olmadığı ortadadır. 1.10.2003 tarihinde imzalanan Gayrimenkul Satış Vaadi
Sözleşmesi ve İntifa Hakkı Tesisi Sözleşmesi’nde hisse devri OPET’e 25 yıllık intifa



11-08/160-52

43

hakkı tesisine binaen verilmiştir. Yani intifa hakkı verilmediği takdirde, hisse devri de
gerçekleşmeyecek ve istasyon arazisi üzerinde OPET’in paylı mülkiyeti devam
edecektir. Özetle, yukarıda ifade edilen, dikey ilişkinin birbirinin devamı niteliğinde olan
anlaşmalar ile kesintiye uğramadığı değerlendirmesine, işleticinin paylı mülkiyet
nedeniyle özgür iradesiyle hareket edemediği sonucu da eklenmelidir.

Bütün bunlara ek olarak, taraflar arasında imzalanan ilk anlaşma olan 1.5.2000 tarihli
bayilik sözleşmesinin 17. maddesinde OPET lehine 20 yıl süreyle intifa hakkı 2100
verileceği; 14. maddesinde ise bu sözleşmenin herhangi bir hükmünün kısmen ya da
tamamen ihlal edilmesi halinde Bayi’nin hiçbir ihbar ve ihtara gerek kalmaksızın
(……….) ABD doları ödeyeceği hüküm altına alınmıştır. Bununla birlikte OPET’in paylı
mülkiyetten kaynaklanan güvence nedeniyle intifa hakkının hisse devri gerçekleşene
kadar kendisine bayi tarafından tesis edilmemesine karşın cezai şartı uygulamadığı
görülmektedir. Her ne kadar 1.10.2003 tarihinde imzalanan Gayrimenkul Satış Vaadi
Sözleşmesi ve İntifa Hakkı Tesisi Sözleşmesi’nde herhangi bir cezai şart
öngörülmemiş olsa da, sözleşmelerde yer alan birbirini bağlayıcı hükümler nedeniyle,
bayilik sözleşmelerinin teminatı niteliğindeki intifa sözleşmelerinin ve son olarak da
1.10.2003 tarihli Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi ve İntifa Hakkı Tesisi 2110
Sözleşmesi’nin bir bütün olarak ele alınması gerektiği ve bu bağlamda birinde yer alan
cezai şartın diğerini de bağladığı düşünülmektedir. Bu durum da netice itibarıyla,
bayinin özgür iradesine etki etmekte ve bayinin iradesini sınırlandırabilmektedir.

Tüm bu tespit ve değerlendirmeler ışığında, 1.10.2003 tarihli Gayrimenkul Satış Vaadi
Sözleşmesi ve İntifa Hakkı Tesisi Sözleşmesi’nin, 6.3.2006 tarihli Protokol’ün, birbirinin
devamı niteliğindeki bayilik sözleşmelerinin ve 2.5.2006 tarihli intifa sözleşmesinin tek
bir dikey ilişki kapsamında değerlendirilmesi gerektiği açıktır. Sonuç olarak 18.9.2005
öncesine dayanan bu dikey ilişkinin 18.9.2010 tarihine kadar grup muafiyeti
kapsamında olduğu, bu tarih sonrasında ise gerek bayilik sözleşmesinin gerekse bağlı
tapuya konu haklarının tasfiyesine ilişkin gerekli işlemlerin yapılması gerektiği ve Opet 2120
tarafından yapılan başvuruya bireysel muafiyet tanınamayacağı kanaatine varılmıştır.

I.3.6.5. Aygaz A.Ş. (Aygaz) – Opet – Turcan – Enka

Yine aynı başvuru sahiplerinin vekili tarafından yapılan ve Kurum kayıtlarına 23.9.2010
tarihinde intikal eden başvuruda özetle;

- Aygaz ile Turcan arasında 2004 yılında Otogaz (LPG) Satış Sözleşmesi’nin
imzalandığı, fakat sözleşmenin bir suretinin müvekkil şirkete verilmediği, bununla
birlikte sözleşmenin 2004 yılının Temmuz ayından önce imzalandığını ispatlayan
20.7.2004 tarihli faturanın başvuru mevcudunda yer aldığı,

- 19.7.2006 tarihinde LPG Satış Sözleşmesi’nin Turcan’ın devamı niteliğindeki Enka
ile yenilendiği, Opet’in de sözleşmeye taraf olarak katıldığı, 2130

- Bu sırada yukarıda da bahsi geçen 6.3.2006 tarihli Protokol’ün imzalandığı, bu
Protokol’ün BAYİNİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ başlıklı 5. maddesinin H) bendinde “Bayi
kurulacak akaryakıt istasyonundaki LPG satışlarını Aygaz A.Ş. ile standart sözleşme
imzalayarak Aygaz markası altında işletmeyi kabul ve taahhüt eder.” hükmünün
19.7.2006 tarihinde imzalanan son bayilik anlaşmasının 1.11.1999 tarihinde
başlayan dikey ilişkinin devamı niteliğinde olduğunu gösterdiği,

- 20.7.2004 tarihinde imzalanan LPG Satış Sözleşmesi’nin 20.7.2009 tarihinde
bitmesi gerekirken, 19.7.2006 tarihinde yeni bir sözleşme ile mevzuata aykırı bir
şekilde uzatıldığı

ifade edilerek konu hakkında gerekli incelemenin yapılması ve gerekli müeyyidelerin 2140
uygulanması talep edilmektedir. Başvuru mevcudunda yer alan kamulaştırma ve
trampa işlemlerine ise bir önceki başvuruda yer verildiğinden burada
tekrarlanmamıştır.



11-08/160-52

44

Öncelikle belirtmek gerekir ki başvuru kendi içinde bir takım tutarsız bilgiler ihtiva
etmektedir. Öncelikle başvurunun farklı yerlerinde dikey ilişkinin 1.11.1999 tarihinde ya
da 20.7.2004 tarihinde başladığı ifade edilmektedir. Bununla birlikte 1.11.1999 tarihine
ait bir sözleşme başvuru mevcudunda yer almamaktadır. Ayrıca 20.7.2004 tarihinde
imzalanan LPG Satış Sözleşmesi’nin 19.7.2006 tarihinde yeni bir sözleşme ile hangi
şekilde mevzuata aykırı olarak uzatıldığı anlaşılamamıştır.

Raportörlerce konu ile ilgili Aygaz’dan taraflar arasında akdedilen LPG Satış 2150
Sözleşmeleri istenmiş, söz konusu sözleşmeler 24.1.2011 tarihinde Kurum kayıtlarına
girmiştir. Buna göre taraflar arasındaki ilk LPG sözleşmesi Turcan ile Aygaz arasında
imzalanmış 8.7.2004 tarihli beş yıl süreli sözleşme; ikinci sözleşme ise Turcan’ın
devamı niteliğindeki Enka ile Aygaz arasında imzalanmış 19.7.2006 tarihli beş yıl süreli
sözleşmedir.

Başvuru konusu husus mevcut bütün bilgi ve belgeler çerçevesinde
değerlendirildiğinde, 8.7.2004 yılına dayanan bir bayilik sözleşmesinin 19.7.2006
tarihinde yeni arazi üzerinde kurulan yeni istasyon kapsamında beş yıl süreli olarak
yenilendiği görülmektedir.

Bir önceki başvuru kapsamında da değerlendirildiği üzere, her ne kadar akaryakıt 2160
faaliyetinin gerçekleştiği arazi değişse de Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi ve
İntifa Hakkı Tesisi Sözleşmesi’nin bağlayıcı nitelikte olduğu ve 6.3.2006 tarihli Protokol
de bu anlaşmanın devamı niteliğinde olduğundan taraflar arasındaki dikey ilişkinin
kamulaştırma ve trampa işlemleri nedeniyle kesintiye uğramadığı ve yeni arazi
üzerindeki dikey ilişkinin bir önceki arazi üzerinde kurulan dikey ilişkinin devamı
niteliğinde olduğu düşünülmektedir. Aygaz ile taraflar arasındaki dikey ilişki de bu
sonuçtan hareketle değerlendirilmelidir.

Otogaz dağıtım firmaları ile bayiler arasındaki dikey ilişkinin Rekabet Kurul’nun intifa ve
benzeri sözleşmelere ilişkin aldığı kararlardan ne şekilde etkileneceğine dair bir Kurul
kararı bulunmamakla beraber, Rekabet Kurulunun ilgili kararlarında ortaya konulan 2170
esasların oto LPG sektörü için de geçerli olduğu Kurumun internet sitesinde yer alan
“İntifa Hakkı ve Benzeri Etkiye Sahip Sözleşmeler ile İlgili Sık Sorulan Sorular ve
Cevaplar” başlıklı dokümanda kamuoyunun bilgisine sunulmuştu. Bunun yanı sıra
sektörde bayiler ile akaryakıt dağıtıcıları arasında imzalanan bayilik sözleşmelerinin
çoğunda otogazın kimden tedarik edileceği hususunun dağıtıcı firmanın iznine tabi
kılındığı görülmekte ve bu konu bayilik anlaşmaları içerisinde düzenlenmektedir. Bu
çerçevede söz konusu akaryakıt bayilik sözleşmesi ile otogaz bayilik sözleşmesinin
birbiriyle bağlantılı (ilişkili) hale geldiği, dolayısıyla aynı dikey anlaşma bütünü içinde
bulunduğu değerlendirilmektedir. Dolayısıyla intifa ya da tapuya şerh edilmiş kira akdi
ile bayilik sözleşmelerinden oluşan dikey anlaşmanın grup muafiyetinden 2180
yararlanacağı sürenin, bayi ile otogaz dağıtım firması arasında imzalanan otogaz
bayilik sözleşmesi için de geçerli olduğu değerlendirilmektedir.

Başvuru ekinde yer alan ve Enka ile Opet arasında imzalanan akaryakıt bayilik
sözleşmesinin “Satılacak Ürünler” başlıklı 2. maddesinde de, otogazın kimden tedarik
edilebileceğinin Opet’in iznine tabi kılındığı, ayrıca bu hususun sözleşmenin esaslı
unsurlarından biri olduğu belirtilmektedir. Ayrıca Aygaz ile Enka arasında imzalanan
LPG Satım Sözleşmesi’nde de Enka’nın Opet’e mukavele ile bağlı bir bayi olduğu ve
LPG Satım Sözleşmesi’nin Aygaz ve Enka arasında imzalanabilmesinin Opet’in
muvafakati ile mümkün olduğu ifade edilmiştir. Bu durum da yukarıda ifade edilen
akaryakıt bayilik sözleşmesi ile otogaz bayilik sözleşmesinin birbiriyle bağlantılı (ilişkili) 2190
hale geldiği, dolayısıyla aynı dikey anlaşma bütünü içinde değerlendirilmesi gerektiğini
destekler niteliktedir. Netice itibariyle, Aygaz ile Enka arasında en son 19.7.2006 tarihi
itibariyle beş yıl süre ile yenilenen otogaz bayilik anlaşmasının da 18.9.2010 tarihine
kadar grup muafiyeti kapsamında olduğu kanaatine varılmıştır.



11-08/160-52

45

I.3.7. BP Hakkındaki Şikayetler, Tespit ve Değerlendirmeler

I.3.7.1. Yem-Ak Petrol Ürünleri İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti., Halit Uzuner (Uzuner
Petrol), Turmak Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti., Kimaş Akaryakıt Din. Tes. İnş. Taah.
Mbl. Teks. Ürn. Nakl. ve Tic. Ltd. Şti., Adem Yavuz Açıcı (Sakarya Donatım
Akaryakıt Ürn. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.), Akata Petrol Ürünleri Pazarlama İnş. San.
ve Tic. Ltd. Şti. (Hasan Karakaya), Erdoğan Tözge, Tayas Petrol Ürünleri İnş. Tur. 2200
İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti, Rafet Dikici-Şerife Dikici (Kadıköy Cihaz ve Oto Tic.
A.Ş.), Talip Apaydın (Apaydın Akaryakıt), Tase Yağ Ticaret Akaryakıt San. Ltd.
Şti.

Dosyadaki bilgilere göre; yukarıdaki şikayetçiler tarafından yapılan başvurulara ilişkin
olarak, ilgili istasyonların bulunduğu taşınmazlar üzerindeki intifa/kira haklarının
tapudan terkin edilmiş olması nedeniyle 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir
işlem yapılmasına gerek görülmemiştir.

I.3.7.2. Ak-Pet Akaryakıt San. ve Tic. Ltd. Şti. (Ak-Pet Akaryakıt)

Kurum kayıtlarına 12.11.2010 tarihinde gönderilen şikayet dilekçesinde özetle;
18.9.2010 tarihinde intifa hakkının terkin edilmediği ifade edilmektedir. Kurum 2210
kayıtlarına 11.1.2011 tarihinde giren yazıda ise şikayetten vazgeçildiği, zira BP ile Ak-
Pet Akaryakıt’ın rekabet mevzuatına uygun bir şekilde mutabakata vardığı ifade
edilmektedir.

Konuyla ilgili olarak raportörlerce BP’den elde edilen bilgilerde; BP’nin maliki
bulunduğu ve üzerinde akaryakıt satış istasyonu kullanım amaçlı başvuruya konu
taşınmazın, 21.05.2008 tarihinde Bayi Ak-Pet Akaryakıt’a satıldığı, Satış
Sözleşmesi’nin bir koşulu olarak Bayi (malik) tarafından BP lehine 21.05.2008 tarihinde
25 yıl süreli intifa hakkı tesis ettiği, BP tarafından söz konusu dikey anlaşmaya
muafiyet verilmesi istemiyle Rekabet Kurulu’na başvurulduğu, Kurul’un 26.08.2010
tarih ve 10-56/1071-400 sayılı kararı çerçevesinde, BP’nin maliki bulunduğu taşınmaz 2220
18.09.2005 tarihinden sonra (21.05.2008) bayiye satılmış olduğundan mezkur dikey
anlaşmanın 21.05.2013 tarihine kadar muafiyet kapsamında olduğu ifade edilmektedir.

Yukarıda yer verilen bilgi ve belgeler çerçevesinde; taraflar arasındaki dikey ilişki ile
ilgili olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem tesis edilmesine gerek
olmadığı değerlendirilmektedir.

I.3.7.3. Recep Demirtaş

Recep Demirtaş tarafından 2.11.2010 tarihinde yapılan başvuruda özetle; Mersin’de
bulunan akaryakıt istasyonunda BP bayisi olarak faaliyette bulunulduğu, anılan
taşınmaz üzerindeki intifanın kaldırılmasına rağmen ipoteğin kaldırılmadığı belirtilerek
gerekli işlemlerin yapılması talep edilmektedir. 2230

Konuyla ilgili olarak raportörlerce BP’den elde edilen bilgilerde; Recep Demirtaş’ın
maliki bulunduğu ve üzerinde akaryakıt satış ve servis istasyonu kurulu başvuruya
konu taşınmazın, tamamı üzerinde 19.08.2003 tarihinde 15 yıl süreyle geçerli olmak
üzere tescil edilen intifa hakkı ile taraflar arasında akdedilmiş Bayilik Anlaşmalarının ve
eklerinin, 18 Eylül 2010 tarihini aşan müddetlerinin geçersiz hale geldiği, daha sonra
BP ile bayi arasındaki bayilik ilişkisinin 18.09.2010 tarihi itibarıyla fiili olarak sona
erdirildiği ve 18.09.2010 tarihinde BP ile malik/bayi arasında yeni bir dikey ilişki tesis
edilmediği, BP tarafından bayi/malike gönderilen ihtarnameyle Harçlar Kanunu
gereğince her türlü harç ve masrafı malike ait olmak üzere taşınmaz üzerindeki intifa
hakkının ivaz mukabilinde terkin edileceğinin bildirildiği, Bayi’nin maliki bulunduğu 2240
taşınmaz üzerinde şirket lehine tesis edilen intifa hakkının geçersiz sayılan kısmının
tapudan terkini için BP tarafından Yenişehir Tapu Sicil Müdürlüğü’ne gerekli başvuruda
bulunulduğu, ancak anılan başvuruya rağmen Bayi/Malik tarafından ödenmesi gerekli



11-08/160-52

46

harçların ödenmemesi nedeniyle terkin işlemi gerçekleştirilemediği belirtilmektedir.
Ayrıca BP tarafından gönderilen başvuru istem belgesi sureti de bu durumu teyit
etmektedir.

Bu çerçevede söz konusu taşınmaz üzerindeki takyidatların tamamının şikayetçilerce
terkininin sağlanabileceği değerlendirilerek söz konusu dikey ilişki ile ilgili olarak 4054
sayılı Kanun çerçevesinde herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı
değerlendirilmektedir. 2250

I.3.7.4. Özden Tapçalap

Kurum kayıtlarına 10.12.2010 tarihinde giren şikayet dilekçesinde özetle; BP ile
2.4.2001 tarihinde kira sözleşmesi imzalandığı, akaryakıt istasyonunun bulunduğu
taşınmaz üzerinde BP lehine intifa hakkı tanındığı, ancak 18.9.2010 tarihi geçmesine
rağmen BP tarafından tapudaki kaydın kaldırılmadığı, bu nedenle gerekli işlemlerin
yapılması talep edilmektedir.

Konuyla ilgili olarak raportörlerce BP’den elde edilen bilgilerde; Özden Tapçalap’ın
maliki bulunduğu ve üzerinde akaryakıt satış ve servis istasyonu kurulu başvuruya
konu taşınmazın, 15 yıl süreyle geçerli olmak üzere kiralanmasına ilişkin akdedilen ve
03.04.2001 tarihinde tapuya şerh edilen kira hakları bulunduğu, ayrıca malikle 2260
bağlantılı şirketle Bayilik Anlaşması akdedildiği, anılan intifa hakkına istinaden
24.03.2008 tarihinde malikle bağlantısı bulunmayan Tankar Enerji Pet. Oto. İnş. Gıda
Taş. ve San. Tic. Ltd. Şti. ile BP arasında Bayilik Anlaşması imzalandığı, ancak dikey
anlaşmaların başlangıcında malik ve işletici arasında bağlantı olması nedeniyle malik
ve bayi ile akdedilmiş Bayilik Anlaşmalarının ve eklerinin 18 Eylül 2010 tarihini aşan
müddetlerinin geçersiz hale geldiği, BP tarafından bayi/malike gönderilen ihtarnameyle
Harçlar Kanunu gereğince her türlü harç ve masrafı malike ait olmak üzere taşınmaz
üzerindeki intifa hakkının ivaz mukabilinde terkin edileceğinin bildirildiği, ancak BP ile
bayi arasındaki bayilik ilişkisi 18.09.2010 tarihi itibariyle fiili olarak sona ermekle birlikte
tapu terkin işlemlerinin henüz yapılamadığı belirtilmektedir. 2270

Bu çerçevede söz konusu taşınmaz üzerindeki takyidatların tamamının şikayetçilerce
terkininin sağlanabileceği değerlendirilerek söz konusu dikey ilişki ile ilgili olarak 4054
sayılı Kanun çerçevesinde herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı
değerlendirilmektedir.

I.3.7.5. Güneştepe Petrol İnşaat Gıda Turizm Eğitim ve Tic. Ltd. Şti. (Güneştepe
Petrol)

Kurum kayıtlarına 30.11.2010 tarihinde gönderilen şikayet dilekçesinde özetle;
mülkiyeti Güngören Güneştepe Tabakçılar Cami Kurs ve Okul Talebelerine Yardım
Derneği (Güngören Derneği)’ne ait olan arazinin 5.3.2004 tarihinde Güneştepe Petrol
tarafından kiralandığı, 5.4.2005 tarihinde Güngören Derneği tarafından BP lehine 15 yıl 2280
süreli intifa hakkı tanındığı, 22.8.2005 tarihinde ise Güneştepe Petrol ile BP arasında
işleticilik anlaşmazı imzalandığı, 5.11.2009 tarihinde söz konusu arazinin Güngören
Derneği tarafından Güneştepe Petrol’e satıldığı belirtilerek, istasyonun bulunduğu
taşınmaz üzerindeki intifa hakkının kaldırılması için gereğinin yapılması talep
edilmektedir.

Konuyla ilgili olarak raportörlerce BP’den elde edilen bilgilerde; 5.4.2005 tarihinde
Güngören Derneği’nin maliki bulunduğu başvuruya konu taşınmaz üzerinde, BP lehine
15 yıl süreyle geçerli olmak üzere intifa hakkı tesis edildiği, anılan intifa hakkına
istinaden taşınmazda beş yıl süre ile BP marka ve logosu altında akaryakıt bayiliği
faaliyetinde bulunulmak üzere, Güngören Derneği ile herhangi bir bağlantısı olmayan 2290
Güneştepe Petrol ile 22.08.2005 tarihinde “BP Petrolleri A.Ş. İşleticilik Anlaşması
akdedildiği, intifa tesis tarihinde muhatap Güngören Derneği ile muhatap Bayi
Güneştepe Petrol arasında BP tarafından bilinen herhangi bir bağlantı bulunmadığı, bu



11-08/160-52

47

nedenle istasyonun bulunduğu taşınmazın mülkiyetinin Güngören Derneği’ne ait
olduğu dönem bakımından BP lehine olan intifa hakkı, 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5.
maddesinde yer alan istisna hükmünden yararlandığı belirtilmektedir.

BP’de elde edilen bilgilerde ayrıca; Güngören Derneği’nin, taşınmazın mülkiyetini
5.11.2009 tarihinde tapuda Bayi’ye devrettiği, Rekabet Kurulunun akaryakıt sektörüne
yönelik olarak daha önce almış olduğu kararlar çerçevesinde, BP’nin intifa hakkı
bulunan taşınmazın, Bayi Güneştepe Petrol tarafından devralınması ile birlikte 2300
5.11.2009 tarihi itibarıyla beş yıl süre ile muafiyetten yararlandığı, dolayısıyla intifa
hakkının 5.11.2014 tarihine kadar geçerliliğini koruduğu ifade edilmektedir.

Yukarıda yer verilen bilgi ve belgeler çerçevesinde; söz konusu taşınmazın maliki
tarafından BP lehine intifa hakkının tanındığı tarihte, malik ile bayi arasında kira
sözleşmesi bulunduğu, bir başka ifadeyle malik ile bayi arasında bağlantı bulunduğu,
bu nedenle söz konusu dikey ilişkinin 2002/2 sayılı Tebliğ’de yer alan istisna
hükmünden yararlanamayacağı anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, şikayet konusu
akaryakıt istasyonuna ilişkin olarak imzalanan bayilik sözleşmesi ile intifa hakkından
oluşan ve rekabet yasağı içeren dikey ilişkinin hâlihazırda kesintisiz olarak sürmekte
olduğu ve 18.09.2005 tarihi itibarıyla kalan süresi beş yılı aştığından, 18.09.2010 2310
tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanabildiği
değerlendirilmektedir. Bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi uyarınca, taraflara
30 günlük sürede dikey ilişkiyi sonlandırmaları hususunda süre verilmesinin aksi
takdirde haklarında soruşturma açılacağının kendilerine bildirilmesinin uygun olacağı
değerlendirilmektedir.

I.3.7.6. Ersay Turizm ve Petrol Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. (Ersay Petrol)

Kurum kayıtlarına 27.09.2010 tarihinde giren şikayet dilekçesinde özetle; mülkiyeti
Devlet Demiryollarına ait olan ve Mersin ili Nusratiye mahallesi İstasyon mevkiinde
bulunan taşınmazın, halen Ersay Petrol ortağı olan Yılmaz Er’e 8.10.1992 tarihinde
Yap-İşlet-Devret modeliyle devredildiği, söz konusu taşınmaz üzerindeki istasyonun 2320
Ersay Petrol tarafından inşa edildikten sonra BP ile bayilik anlaşması yapıldığı,
23.2.1995 tarihinde ise BP lehine 10 yıl süreli intifa hakkı tesis edildiği, intifanın
süresinin dolmasından sonra 28.2.2005 tarihinde yine BP lehine 10 yıl süreli intifa
hakkı tesis edildiği, Yap-İşlet-Devret modeliyle yapılan 10 yıl süreli devir sözleşmesinin
2002 yılında sona ermesinin ardından yapılan 1’er yıllık kira sözleşmeleri çerçevesinde
istasyonun Ersay Petrol tarafından işletildiği, kira bedellerinin Ersay Petrol tarafından
Devlet Demiryollarına ödendiği, bu çerçevede istasyonun bulunduğu taşınmaz
üzerindeki intifanın 18.9.2010 tarihinde sona ermesi gerekirken yapılan ihtarlara
rağmen BP tarafından intifanın kaldırılmadığı ifade edilmektedir.

Konuyla ilgili olarak raportörlerce BP’den elde edilen bilgilerde; T.C. Devlet 2330
Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü’nün maliki bulunduğu başvuruya konu
taşınmaz üzerine BP lehine 20.02.2005 tarihinden başlamak üzere 10 yıl süreli intifa
hakkı tesis edildiği, anılan intifa hakkına istinaden taşınmazda beş yıl süre ile BP
marka ve logosu altında akaryakıt bayiliği faaliyetinde bulunulmak üzere, malik ile
bağlantısı olmayan Ersay Petrol ile BP arasında 25.03.2005 tarihinde İşleticilik
Anlaşması akdedildiği, Ersay Petrol ile BP arasında imzalanan Bayilik Anlaşması ile
BP lehine tesis edilen intifa hakkının 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin (a) bendinde
yer alan istisna kapsamında olduğu, Bayi’nin BP ile akdettiği Anlaşmaları haksız
feshettiği ve istasyonu tahliye etmediği belirtilmektedir.

Yukarıda yer verilen bilgi ve belgeler çerçevesinde; söz konusu taşınmazın maliki 2340
tarafından BP lehine intifa hakkının tanındığı tarihte, malik ile bayi arasında Yap-İşlet-
Devret sözleşmesi bulunduğu, ayrıca malik ile bayi arasında 2002 yılından bu yana
birer yıllık kira sözleşmesi yapıldığı, bir başka ifadeyle malik ile bayi arasında bağlantı
bulunduğu, bu nedenle söz konusu dikey ilişkinin 2002/2 sayılı Tebliğ’de yer alan



11-08/160-52

48

istisna hükmünden yararlanamayacağı anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, şikayet konusu
akaryakıt istasyonuna ilişkin olarak imzalanan bayilik sözleşmesi ile intifa hakkından
oluşan ve rekabet yasağı içeren dikey ilişkinin hâlihazırda kesintisiz olarak sürmekte
olduğu ve 18.09.2005 tarihi itibarıyla kalan süresi beş yılı aştığından, 18.09.2010
tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanabildiği
değerlendirilmektedir. Bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesi uyarınca, taraflara 2350
bir aylık bir sürede dikey ilişkiyi sonlandırmaları hususunda süre verilmesinin aksi
takdirde haklarında soruşturma açılacağının kendilerine bildirilmesinin uygun olacağı
değerlendirilmektedir.

I.3.8. Petrol Ofisi A.Ş. (POAŞ) Hakkındaki Şikayetler, Tespit ve Değerlendirmeler

I.3.8.1. Kaynaşlı Petrol Otogaz İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti., Çiçek Petrol Ürünleri ve
Otomotiv tic. San. Ltd. Şti., İda Petrol ve Petrol Ürünleri Gıda San. Tic.Ltd. Şti.,
İPC Petrol A.Ş., Mustafa Erdem, Ahmet Bakış, Birol Bey, Ümit Saltık, İnce
Petrolcülük San. Tic. Ltd. Şti.

Dosyadaki bilgilere göre; yukarıdaki şikayetçiler tarafından yapılan başvurulara ilişkin
olarak, ilgili istasyonların bulunduğu taşınmazlar üzerindeki intifa/kira haklarının 2360
tapudan terkin edilmiş olması nedeniyle 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir
işlem yapılmasına gerek görülmemiştir. İpotek hakkının terkini ile ilgili olarak ise daha
önce yapılan açıklamalar burada da geçerlidir.

I.3.8.2. Yüksel Gültekin (Gültekin Ticaret)

Kurum kayıtlarına 13.8.2010 tarihinde giren başvuruda özetle; malik olunan akaryakıt
istasyonunun üzerinde bulunduğu taşınmazda POAŞ lehine 4.11.1991 tarihinde 15
yıllık intifa hakkı verildiği, 12.6.2006 tarihinde aynı taşınmaz üzerinde adı geçen şirket
lehine 20 yıllık yeni bir intifa hakkı verildiği ve 26.3.2008 tarihinde yeni bir bayilik
sözleşmesi yapıldığı ifade edilerek, ilgili dikey anlaşmanın süresinin ne zaman biteceği
konusunda karar alınması talep edilmektedir. Öte yandan, başvuru sahibinin 14.9.2010 2370
tarihinde Kurum kayıtlarına giren yazısında, POAŞ tarafından kendisine gönderilen bir
yazıda ilgili intifanın süresinin 12.6.2011 tarihinde biteceğinin bildirildiği ifade edilerek
konunun incelenmesi talep edilmektedir. Bu çerçevede, başvuranın ilk yazısına karşılık
Kurumdan gönderilen görüş yazısında, eldeki bilgilere göre, ilgili intifanın 18.9.2010
tarihinde bitebileceği belirtilmiştir.

POAŞ, konuyla ilgili savunmasında, söz konusu taşınmaz üzerinde POAŞ lehine
4.11.1991 tarihinde POAŞ lehine 15 yıllık intifa hakkı konulduğu, yapılan yeni
yatırımlar karşılığında 12.6.2006 tarihinde aynı taşınmaz üzerine POAŞ lehine 20 yıllık
intifa hakkı tescil edildiği ve 1.9.2006 tarihinde imzalanan bayilik sözleşmesiyle de
iradelerin yenilendiğini belirterek bu kapsamda ilgili intifanın 2002/2 sayılı Tebliğ 2380
karşısında 12.6.2011 tarihine kadar geçerliliğinin bulunduğunu belirtilmiştir.

Yukarıda yer verildiği üzere, başvuru sahibine Kurumdan gönderilen bilgi yazısında
ilgili intifanın 18.9.2010 tarihinde bitebileceği belirtilmiştir. Bununla birlikte POAŞ’ın
sunduğu belgelerden, ilgili dikey anlaşmanın 1991 yılından bu yana kesintisiz devam
etmesine rağmen, 12.6.2006 tarihinde intifa hakkının ve 1.9.2006 tarihinde bayilik
sözleşmesinin yenilendiği anlaşılmaktadır. Bu iki sözleşme arasındaki süreler dikkate
alındığında, önceki Kurul kararları çerçevesinde POAŞ ile bayi arasındaki iradenin
12.6.2006 tarihinde yenilendiği sonucuna varılmaktadır. Bu çerçevede, azami hadde
indirme prensibi çerçevesinde ilgili dikey anlaşmanın 12.6.2006 tarihinden itibaren beş
yıl süre ile 2002/2 Tebliğ kapsamında muafiyetten yararlandığı ve halihazırda konuyla 2390
ilgili yapılacak bir işlemin bulunmadığı değerlendirilmektedir.







11-08/160-52

49

I.3.8.3. Vakıf Enerji ve Madencilik A.Ş. (Vakıf Enerji)

Kurum kayıtlarına 27.10.2010 tarihinde giren şikayet dilekçesinde özetle,
Kahramanmaraş ilindeki bir akaryakıt istasyonu üzerine Shell lehine 1992 yılında kira
şerhi konduğu, bu şerhin 25.1.2005 tarihinde POAŞ’a geçtiği, sonrasında ilgili
istasyonun kira yüküyle birlikte şikayetçi tarafından satın alındığı belirtilerek, ilgili
kiranın 18.9.2010 tarihinde süresinin dolmasına rağmen POAŞ tarafından
kaldırılmadığı belirtilmekte ve gereğinin yapılması talep edilmektedir. 2400

POAŞ savunmasında, ilgili akaryakıt istasyonuna ilişkin dikey ilişkinin 18.9.2010
tarihine kadar geçerli olduğunu, istisna hükmünden yararlanmadığını, 18.9.2010
tarihinde bayi ile yeni sözleşme yapıldığı ve alt kiracılığın ise 20.10.2010 tarihinde
bayiye iade edildiğini ifade etmektedir. Şöyle ki; POAŞ kira hakkını Mevpet Ltd.
Şti.’den almış ve yine bu şirkete devretmiştir.

POAŞ’ın kira sözleşmesini Mevpet Ltd. Şti.’ye devretmesi, malik Vakıf Enerji’nin arazi
üzerindeki tasarrufunu hala kısıtlar niteliktedir. Şöyle ki; malik dışında bir şahsa
devredilen kira hakkı hala Vakıf Enerji’yi bağlayıcı durumdadır. Bu çerçevede, POAŞ’ın
kira şerhini tamamen kaldırması veya malik Vakıf Enerji’ye devretmesi gerekirken
Mevpet Ltd. Şti.’ye devretmiştir. Sonuç olarak, Mevpet Ltd. Şti’nin önaraştırma 2410
kapsamında bulunmaması nedeniyle bu aşamada konuyla ilgili yapılacak bir işlemin
bulunmadığı değerlendirilmektedir.

I.3.9. Lukoil Eurasia Petrol A.Ş. (Lukoil) ve Akpet Akaryakıt Dağıtım A.Ş. (Akpet)
Hakkındaki Şikayetler, Tespit ve Değerlendirmeler

I.3.9.1. Serinyıl Petrol İnş. Nak. Turizm Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti., Macide
Cantürk, Jeopet Petrol Ürünleri Pazarlama ve Nakliyat Ticaret Ltd. Şti.

Dosyadaki bilgilerden, yukarıda yer verilen şikayetçi bayiler tarafından ileri sürülen ve
ayrıntıları dosyada bulunan başvurulara ilişkin olarak özetle; intifa hakkının terkinine
ilişkin iddialar ile yapılan tespit ve incelemeler büyük ölçüde benzerlik taşıdığından,
anılan şikayetçiler ile Lukoil’e ilişkin değerlendirmelerin birlikte yapılması uygun 2420
görülmüştür.

Bu çerçevede, dosyada yer alan başvuru dilekçeleri, cevabi yazılar ve tüm ekler
incelendiğinde; şikayetçiler ile Lukoil arasında 18.9.2005 öncesinde kurulmuş
bayilik/intifa sözleşmeleri nedeni ile 18.9.2005 tarihi itibarıyla kalan süresi beş yılı aşan
bir dikey ilişki mevcuttur. Dolayısıyla, taraflar arasındaki dikey ilişkinin 2002/2 sayılı
Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlanacağı son tarih 18.9.2010’dur. Her ne
kadar Lukoil tarafından, bayinin başka bir dağıtım şirketi ile işletmecilik ilişkisine
girmesi engellenmese de, şikayetçiler ile Lukoil arasındaki para borçlarının ileri
sürülerek intifanın kaldırılmamasının 4054 sayılı Kanuna ve 2002/2 sayılı Tebliğe
uygun olmadığı kanaatine varılmaktadır. 2430

Bilindiği üzere, 4054 sayılı Kanun’un 56. maddesinde, daha önce yerine getirilmiş
edimlerin geçersizlik nedeniyle geri istenmesi halinde, tarafların iade borcunun Borçlar
Kanunu’nun 63. ve 64. maddelerine tabi olacağı düzenlenmiştir. Bu durumda beş yılı
aşan süreler bakımından dağıtıcı tarafından fazladan ödenmiş intifa bedelleri bayiden
talep edilebilecektir. Fakat ifade edildiği üzere, söz konusu talep ve haklar zaten 4054
Sayılı Kanun’un yaptığı atıfla Borçlar Kanunu’nun 63. ve 64. maddeleriyle güvence
altına alınmıştır ve taraflar arasındaki özel hukuk ilişkisini ilgilendirmektedir.
Dolayısıyla, söz konusu alacakların ileri sürülerek intifanın terkin edilmemesinin haklı
bir gerekçeye dayanmadığı değerlendirilmektedir.

Dolayısıyla, bayiler ile Lukoil arasındaki 18.9.2010 tarihinin geçmesi ile grup muafiyeti 2440
kapsamı dışında kalan dikey ilişkinin, borç-alacak ilişkisinden ayrı olarak, tapudan intifa
terkini suretiyle gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 30 gün içinde sona



11-08/160-52

50

erdirilmesi, aksi takdirde haklarında soruşturma açılacağı hususunda Lukoil’in
bilgilendirilmesinin uygun olacağı sonucuna varılmıştır. Taraflar arasındaki borç–alacak
ilişkisinden doğmuş ve doğacak her türlü talep ve dava hakları ise saklıdır.

I.3.9.2. Niyazi Gönen

Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; Lukoil ile şikayetçi Niyazi Gönen
arasında dikey ilişkinin hiç kurulmamış olması nedeniyle söz konusu başvurunun 4054
sayılı Kanun kapsamında bulunmadığı değerlendirilmektedir.

I.3.9.3. Murat Petrol Ürünleri (İzzet Çiçek) (Murat Petrol) 2450

Dosyadaki bilgi ve belgelere göre; Lukoil’in, anılan gayrimenkul üzerinde kendi lehine
tesis edilmiş olan intifa hakkının kaldırılması hususunda vekaletname verdiği
anlaşılmaktadır. Bu çerçevede söz konusu taşınmaz üzerindeki intifa hakkının
şikayetçi tarafından terkininin sağlanabileceği değerlendirilerek söz konusu dikey ilişki
ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde herhangi bir işlem yapılmasına gerek
olmadığı kanaatine varılmıştır.

I.3.10. Pet-Line Petrol Ürünleri Ticaret A.Ş (Petline) Hakkındaki Şikayet, Tespit ve
Değerlendirmeler

Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; Mehmet Başkan tarafından
yapılan başvuru ile ilgili olarak, taşınmaz üzerindeki intifa hakkının terkini için 2460
vekaletname gönderildiği tespit edildiğinden 4054 sayılı Kanun çerçevesinde herhangi
bir işlem yapılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.

I.3.11. Turkuaz Petrol Ürünleri A.Ş. (Turkuaz) Hakkındaki Şikayetler, Tespit ve
Değerlendirmeler

I.3.11.1. Kılıçlar Akaryakıt San. ve Tic. Limited Şirketi, Aksaray Düzgünler Dış Tic.
San. Ve Paz. Ltd. Şti., Bilal Gözen, Hasan Ertem ve Ortakları Koll. Şti., Hata Mert-
Adnan Mert

Dosyadaki bilgilere göre; yukarıdaki şikayetçiler tarafından yapılan başvurulara ilişkin
olarak, ilgili istasyonların bulunduğu taşınmazlar üzerindeki intifa hakkının terkini için
vekaletname gönderildiği tespit edildiğinden 4054 sayılı Kanun çerçevesinde herhangi 2470
bir işlem yapılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.

I.3.11.2. Bilal Gözen

Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, başvuruya konu taşınmaz
üzerinde Turkuaz lehine intifa hakkı tesis edilmediği, bayilik sözleşmenin de bayi
tarafından 18.9.2010 tarihi itibarıyla feshedildiği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede; taraflar arasındaki dikey ilişkinin sona erdirilmiş olması nedeniyle 4054
sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem tesis edilmesine gerek olmadığı
değerlendirilmiştir.

I.3.12. Erciyesgaz Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Erciyesgaz) Hakkındaki Şikayet, Tespit
ve Değerlendirmeler 2480

Dosyada yer alan bilgi ve belgelere göre, Erciyesgaz ile şikayetçi Özcanlar İnşaat
Nakliyat Petrol Ürünleri ve Gıda San. ve Tic. A.Ş. (Özcanlar) arasındaki bayilik ilişkisi
ilk olarak 12.5.1997 tarihinde imzalanan bayilik sözleşmesiyle kurulmuş ve zaman
zaman kesintiye uğrayarak devam etmiştir. Taraflar arasında en son bayilik sözleşmesi
30.1.2007 tarihinde imzalanmış olup bu sözleşmeye paralel olarak ilgili istasyon
üzerinde 27.2.2007 tarihinde 1.3.2007 tarihinden geçerli olmak üzere Erciyesgaz
lehine 8 yıl süreli intifa hakkı tanınmıştır. Dolayısıyla 30.1.2007 tarihli bayilik
sözleşmesinin imza tarihinde bayiyi yeniden anlaşmaya yapmaya zorlayacak şekilde
geçmişten gelen herhangi bir intifa, kira veya benzeri nitelikte bağlayıcı bir sözleşme



11-08/160-52

51

bulunmadığından taraflar arasında bir irade yenilemesi olduğu açıktır. Bununla birlikte, 2490
malik Ramazan Özcan’ın bayi konumundaki Özcanlar’ın ortağı olması nedeniyle
bağlantısız 3. kişi olduğundan ve söz konusu dikey ilişkinin 2002/2 sayılı Tebliğ’in
tanıdığı istisna hükmünden yararlanmasından bahsetmek mümkün değildir. Bu
çerçevede, taraflar arasındaki dikey anlaşmanın 30.1.2007 tarihinden itibaren beş yıl
süre ile 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanabileceği
değerlendirilmektedir.

J. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

1. Shell&Turcas Petrol A.Ş. bakımından;

- Özpet Petrol ve Otomotiv Tic. Ltd. Şti., Nadir Yapar, Erçoş Otomotiv Nak. İnş. 2500
Torna Tamir Aky. İst. ve LPG Bayiliği San. Tic. A.Ş., Erdiloğlu Petrol ve Petrol
Ürünleri Gıda Tekstil Nak. İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti., Arıcı Petrol İnş. Tic.
Ltd. Şti. tarafından yapılan başvurular ile ilgili olarak, intifa veya kira haklarının
tapudan terkin edilmiş olduğu ya da şikayetçilerin terkin etmelerine olanak
sağlayacak şekilde vekaletname gönderildiği tespit edildiğinden 4054 sayılı Kanun
kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığına,

- Mehmet Ercan Boran-Arsan Boran, Attila Başoğlu-Muradiye Başoğlu-Levent
Hüseyin Başoğlu-Hüseyin Başoğlu tarafından yapılan başvurular ile ilgili olarak,
beş yıllık dönem için taraflar arasında yeni bir anlaşma sağlandığı tespit
edildiğinden 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek 2510
olmadığına,

- Posta ve Telgraf Teşkilatı Biriktirme ve Yardım Sandığı tarafından yapılan
başvuru ile ilgili olarak, dikey ilişkinin temelini teşkil eden Turcas lehine 1992
yılında tanınan 25 yıl süreli tapuya şerh edilmiş kira hakkı ve akaryakıt bayilik
sözleşmesinden oluşan dikey ilişkinin 18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı
Tebliğ’in sağladığı grup muafiyetinden yararlanabildiğine, bahse konu dikey ilişkiye
4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet de
tanınamayacağına, bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca, taraflara gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 30 gün içinde
aralarındaki dikey anlaşmayı sonlandırmaları gerektiği, aksi takdirde haklarında 2520
4054 sayılı Kanun çerçevesinde işlem başlatılacağı yönünde görüş bildirilmesi
hususunda Başkanlığın görevlendirilmesine,

2. Total Oil Türkiye A.Ş. bakımından;

- Gümüş Petrol ve Makina Sanayi Ltd. Şti., Fatma Dağlıoğlu tarafından yapılan
başvurular ile ilgili olarak, intifa veya kira haklarının tapudan terkin edilmiş olduğu
ya da şikayetçilerin terkin etmelerine olanak sağlayacak şekilde vekaletname
gönderildiği tespit edildiğinden 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem
yapılmasına gerek olmadığına,

- Kaleli Enerji Akaryakıt San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan başvuru ile ilgili
olarak, taraflar arasında 16.11.2009 tarihinde beş yıl süreyle istasyonlu bayilik 2530
sözleşmesi akdedildiği ve Total lehine tesis edilmiş olan intifa hakkının 17.12.2009
tarihinde terkin edilmiş olduğu tespit edildiğinden 4054 sayılı Kanun kapsamında
herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığına,

- İsmail Bilgili ve Bilgili Petrol Otomobilcilik Hikmet Bahri Bilgili ve Ortakları
Koll. Şti. tarafından yapılan başvuru ile ilgili olarak, taraflar arasındaki dikey
ilişkinin sona ermiş olması ve taraflar arasındaki kiracılık ilişkisinin 2002/2 sayılı
Tebliğ’de öngörülen beş yıllık sınırlamaya tabi olmaması nedeniyle 4054 sayılı
Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığına,



11-08/160-52

52

- Bezirgan Akaryakıt Otomotiv İnş. Tic. ve San. A.Ş. tarafından yapılan başvuru
ile ilgili olarak, 27.10.2009 tarihinde tarafların dikey ilişkiyi beş yıllık süreyle 2540
sürdürme konusundaki iradelerini ortaya koydukları tespit edilmekle birlikte söz
konusu anlaşmanın feshedilmiş olması ve halihazırda haksız fesih iddiasıyla bu
hususun yargıya taşınmış olması nedeniyle, bu aşamada ilave bir değerlendirme
yapılmasına gerek olmadığına,

- Osman Karaoğlan, Mustafa Kemal Karaoğlan ve Hüseyin Avni Karaoğlan
tarafından yapılan başvuru ile ilgili olarak, Total ile Kutlay Petrol arasındaki bayilik
sözleşmesinin 18.09.2010 tarihine kadar geçerli olacak şekilde yenilendiği tespit
edilmekle birlikte, intifa hakkının terkini ve beş yıllık süreyle yeniden tesisine ilişkin
olarak akdedilen 25.03.2010 tarihli intifa tesis vaadi sözleşmesinin uygulanmaması
ve bu hususun yargıya intikal etmiş olması nedeniyle bu aşamada ilave bir 2550
değerlendirme yapılmasına gerek olmadığına,

- Adataş Eğitim Hiz. Tic. ve San. A.Ş. tarafından yapılan başvuru ile ilgili olarak,
dikey ilişkinin 05.03.2007 tarihinden itibaren beş yıl süreyle 2002/2 sayılı Tebliğ ile
sağlanan grup muafiyeti kapsamında olduğuna,

- Demirşah Petrol Day. Tük. Mal. Elektronik Gıda Zir. İlaç Mad. Tur. Tek. İnş.
Oto. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan başvuru ile ilgili olarak, taraflar
arasındaki dikey ilişkinin 13.07.2007 tarihinden itibaren beş yıl süreyle 2002/2
sayılı Tebliğ ile sağlanan grup muafiyeti kapsamında olduğuna,

- Tipet Ticaret ve Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan başvuru ile
ilgili olarak, taraflar arasında 31.05.1999 tarihinde 13 yıl süreyle akdedilen bayilik 2560
sözleşmesi ve 24.05.2005 tarihli üst kullanım hakkı sözleşmesinden oluşan dikey
ilişkinin 18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile sağlanan grup
muafiyetinden yararlanabildiğine, bahse konu dikey ilişkiye 4054 sayılı Kanun’un 5.
maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet de tanınamayacağına, bu nedenle 4054
sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, taraflara gerekçeli kararın
tebliği tarihinden itibaren 30 gün içinde aralarındaki dikey anlaşmayı
sonlandırmaları gerektiği, aksi takdirde haklarında 4054 sayılı Kanun çerçevesinde
işlem başlatılacağı yönünde görüş bildirilmesi hususunda Başkanlığın
görevlendirilmesine,

3. Bölünmez Petrolcülük A.Ş. bakımından; 2570

- Sonay Petrol Ür. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan başvuru ile ilgili
olarak, dikey ilişkinin temelini teşkil eden, Moil lehine 2003 yılında tanınan 20 yıl
süreli intifa hakkı ve bayilik sözleşmesinden oluşan dikey ilişkinin 18.09.2010
tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden
yararlanabildiğine, bahse konu dikey ilişkiye 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi
çerçevesinde bireysel muafiyet de tanınamayacağına, bu nedenle 4054 sayılı
Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, taraflara gerekçeli kararın tebliği
tarihinden itibaren 30 gün içinde aralarındaki dikey anlaşmayı sonlandırmaları
gerektiği, aksi takdirde haklarında 4054 sayılı Kanun çerçevesinde işlem
başlatılacağı yönünde görüş bildirilmesi hususunda Başkanlığın 2580
görevlendirilmesine,

- Üçel Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. / Ömer Bozkurt tarafından yapılan başvuru ile
ilgili olarak, dikey ilişkinin temelini teşkil eden, Moil lehine 2000 yılında tanınan 15
yıl süreli intifa hakkı ve bayilik sözleşmesinden oluşan dikey ilişkinin 18.09.2010
tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden
yararlanabildiğine, bahse konu dikey ilişkiye 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi
çerçevesinde bireysel muafiyet de tanınamayacağına, bu nedenle 4054 sayılı
Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, taraflara gerekçeli kararın tebliği



11-08/160-52

53

tarihinden itibaren 30 gün içinde aralarındaki dikey anlaşmayı sonlandırmaları
gerektiği, aksi takdirde haklarında 4054 sayılı Kanun çerçevesinde işlem 2590
başlatılacağı yönünde görüş bildirilmesi hususunda Başkanlığın
görevlendirilmesine,

- Hüsamettin Karakaşoğlu tarafından yapılan başvuru ile ilgili olarak, söz konusu
anlaşmanın daha önce üzerinde akaryakıt bayilik faaliyeti yapılmamış arazi
üzerinde kurulan yeni akaryakıt istasyonuna ilişkin olması dikkate alınarak dikey
anlaşmaya, “Moil tarafından üstlenilen ilişkiye özgü yatırımın, varsa kalan süreye
tekabül eden bedelini ödeyerek anlaşmayı sona erdirebilmesi” konusunda
tarafların anlaşmaları koşuluyla, dikey anlaşmanın başlangıç tarihinden itibaren on
yıla kadar bireysel muafiyet tanınmasına,

4. Termopet Akaryakıt Nakliyat Ticaret Ltd. Şti. Bakımından; 2600

- Vural Petrol Koll. Şti. tarafından yapılan başvuru ile ilgili olarak, ilgili intifa
hakkının tapudan terkini için vekaletname gönderilmiş olması ve ipotek hakkının
terkinine ilişkin hususların 2002/2 sayılı Tebliğ ile düzenlenen rekabet yasağı
süresi ile bağlantısının bulunmaması nedeniyle 4054 sayılı Kanun kapsamında
herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığına,

5. Altınbaş Petrol ve Ticaret A.Ş.(Altınbaş)’ye ve Yıldırım Petrol Ticaret ve
Nakliyat A.Ş. bakımından;

- Asa Yağ ve Petrol Ürünleri Depolama Pazarlama Nak. San. Tic. Ltd. Şti.,
Koçaklar Tic. ve San. Koll. Şti., İsmail Saraçoğlu Hayvan Ürünleri Petrol ve
Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., Hocaoğulları Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti., 2610
Elmadağ Tekstil Dış Ticaret Petrol İnşaat Nakliyat Turizm San. ve Tic. Ltd.
Şti., Dalyan Ak. Tic. Turz. İnş. ve San. Ltd. Şti., Akbıyık Petrol Gıda Turizm
San. Tic. Ltd. Şti., İva-Son Petrol Ürünleri Paz. Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.,
Tetik Petrol Ürünleri Nakliyat Emlak Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti., Ereğli Otogaz
Petrol ve Nak. San. Tic. Ltd. Şti., Zafer Petrol Muzaffer Anlı, Caner Petrol
Ürünleri Gıda Maddeleri ve Turizm İşletmeciliği San. ve Tic. Ltd. Şti.,
Mutlukent Turizm Petrol Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan başvurular
ile ilgili olarak, anılan taraflar ile Altınbaş arasındaki dikey ilişkilerin 18.09.2010
tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden
yararlanabildiğine, bahse konu dikey ilişkilere 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi 2620
çerçevesinde bireysel muafiyet de tanınamayacağına, bu nedenle 4054 sayılı
Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, taraflara gerekçeli kararın tebliği
tarihinden itibaren 30 gün içinde aralarındaki dikey anlaşmaları sonlandırmaları
gerektiği, aksi takdirde haklarında 4054 sayılı Kanun çerçevesinde işlem
başlatılacağı yönünde görüş bildirilmesi hususunda Başkanlığın
görevlendirilmesine,

- Koman Petrol Ürünleri Ağır Nakliyat İnşaat San. ve Tic.Ltd. Şti. ile ilgili olarak,
dikey anlaşmanın 08.12.2011 tarihine kadar grup muafiyetinden yararlandığına,

6. Opet Petrolcülük A.Ş. bakımından;

- İsotlar Motor Otomotiv Petrol Turizm Nakliye İnşaat San. ve Tic.A.Ş.,Yalçın 2630
Gıda İthalat İhracat Sanayi Ltd. Şti., M. Seven Pet. İnş. Turz. Eml. San. ve Tic.
Ltd. Şti. tarafından yapılan başvurular ile ilgli olarak, dikey anlaşmaların sona
erdirilmiş olması nedeniyle 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem
yapılmasına gerek olmadığına,

- Sedef İnşaat Ticaret Turizm A.Ş. tarafından yapılan başvuru ile ilgili olarak, dikey
ilişkinin 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde yer alan istisna hükmünden
yararlandığına,



11-08/160-52

54

- Hilal Petrol Gaz Ürünleri İnşaat Otomotiv Paz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.
tarafından yapılan başvuru ile ilgili olarak, dikey anlaşmaya “Opet tarafından
üstlenilen ilişkiye özgü yatırımın varsa kalan süreye tekabül eden bedelini 2640
ödeyerek anlaşmayı sona erdirebilmesi” konusunda tarafların anlaşmaları
koşuluyla, imza tarihinden itibaren on yıla kadar bireysel muafiyet tanınmasına,
bununla birlikte dikey anlaşmanın muafiyetten yararlanacağı sürenin
hesaplanmasında, istasyonun faaliyete geçtiği tarihin esas alınmasının mümkün
olmadığına,

- Opet Petrolcülük A.Ş. ile Enka Akaryakıt Ürünleri Nakliyat Gıda San. ve Tic.
Ltd. Şti. arasındaki dikey ilişkinin 18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile
tanınan grup muafiyetinden yararlanabildiğine, bahse konu dikey ilişkiye 4054
sayılı Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet de tanınamayacağına,
bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, taraflara 2650
gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 30 gün içinde aralarındaki dikey
anlaşmayı sonlandırmaları gerektiği, aksi takdirde haklarında 4054 sayılı Kanun
çerçevesinde işlem başlatılacağı yönünde görüş bildirilmesi hususunda
Başkanlığın görevlendirilmesine,

- Aygaz A.Ş. ile Enka Akaryakıt Ürünleri Nakliyat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.
arasındaki dikey ilişkinin 18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ
kapsamında grup muafiyetinden yararlanabildiğine, bahse konu dikey ilişkiye 4054
sayılı Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet de tanınamayacağına,
bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, taraflara
gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 30 gün içinde aralarındaki dikey 2660
anlaşmayı sonlandırmaları gerektiği, aksi takdirde haklarında 4054 sayılı Kanun
çerçevesinde işlem başlatılacağı yönünde görüş bildirilmesi hususunda
Başkanlığın görevlendirilmesine,

7. BP Petrolleri A.Ş. bakımından;

- Yem-Ak Petrol Ürünleri İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti., Halit Uzuner (Uzuner
Petrol), Turmak Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti., Kimaş Akaryakıt Din. Tes. İnş.
Taah. Mbl. Teks. Ürn. Nakl. ve Tic. Ltd. Şti., Adem Yavuz Açıcı (Sakarya
Donatım Akaryakıt Ürn. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.), Akata Petrol Ürünleri
Pazarlama İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Hasan Karakaya), Erdoğan Tözge, Tayas
Petrol Ürünleri İnş. Tur. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti, Rafet Dikici-Şerife Dikici 2670
(Kadıköy Cihaz ve Oto Tic. A.Ş.), Talip Apaydın (Apaydın Akaryakıt), Tase
Yağ Ticaret Akaryakıt San. Ltd. Şti. tarafından yapılan başvurulara ilişkin olarak,
ilgili istasyonların bulunduğu taşınmazlar üzerindeki intifa/kira haklarının tapudan
terkin edilmiş olması nedeniyle 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem
yapılmasına gerek olmadığına,

- Ak-Pet Akaryakıt San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan başvuru ile ilgili olarak,
söz konusu istasyona ilişkin dikey anlaşmanın mevcut durumda muafiyet
kapsamında olması, tarafların kendi aralarında mutabakata varmaları ve ayrıca
başvuru sahibinin yaptığı şikayetten vazgeçmesi nedeniyle 4054 sayılı Kanun
kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığına, 2680

- Recep Demirtaş ve Özden Tapçalap tarafından yapılan başvurular ile ilgili olarak,
söz konusu taşınmaz üzerindeki takyidatların tamamının şikayetçilerce terkini
sağlanabileceğinden 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem
yapılmasına gerek olmadığına,

- Güneştepe Petrol İnşaat Gıda Turizm Eğitim ve Tic. Ltd. Şti. ve Ersay Turizm
ve Petrol Tic. ve San. Ltd.Şti. tarafından yapılan başvurular ile ilgili olarak,
taraflar arasındaki dikey anlaşmaların 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin (a)



11-08/160-52

55

bendinde yer alan istisna hükmünden yararlanmadığına, bahse konu anlaşmalara
4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet de
tanınamayacağına, bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası 2690
uyarınca, taraflara gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 30 gün içinde söz
konusu anlaşmaları 4054 sayılı Kanun’a uygun hale getirmeleri gerektiği, aksi
takdirde haklarında 4054 sayılı Kanun çerçevesinde işlem başlatılacağı yönünde
görüş bildirilmesi hususunda Başkanlığın görevlendirilmesine,

8. Petrol Ofisi A.Ş. bakımından;

- Kaynaşlı Petrol Otogaz İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti., Çiçek Petrol Ürünleri ve
Otomotiv tic. San. Ltd. Şti., İda Petrol ve Petrol Ürünleri Gıda San. Tic.Ltd.
Şti., İPC Petrol A.Ş., Mustafa Erdem, Ahmet Bakış, Birol Bey, Ümit Saltık, İnce
Petrolcülük San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan başvurulara ilişkin olarak, ilgili
istasyonların bulunduğu taşınmazlar üzerindeki intifa/kira haklarının tapudan terkin 2700
edilmiş olması nedeniyle 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem
yapılmasına gerek olmadığına,

- Yüksel Gültekin tarafından yapılan başvuruya ilişkin olarak, ilgili dikey anlaşmanın
12.06.2006 tarihinden itibaren beş yıl süre ile 2002/2 Tebliğ kapsamında
muafiyetten yararlandığına,

- Vakıf Enerji ve Madencilik A.Ş. tarafından yapılan başvuru ile ilgili olarak, Petrol
Ofisi A.Ş’nin kira hakkını adı geçen şirkete devretmesi gerekirken Mevpet Petrol
İnş. Mad. Tic. Ltd. Şti.’ye devrettiği, bu çerçevede kira hakkını elinde tutan Mevpet
Petrol İnş. Mad. Tic. Ltd. Şti.’nin önaraştırma kapsamında bulunmaması nedeniyle
bu konuda bu aşamada işlem yapılamayacağına, 2710

9. Akpet Akaryakıt Dağıtım A.Ş. bakımından;

- Lukoil Eurasia Petrol A.Ş.(Lukoil) ile Serinyıl Petrol İnş. Nak. Turizm Plastik
San. ve Tic. Ltd. Şti., Macide Cantürk, Jeopet Petrol Ürünleri Pazarlama ve
Nakliyat Ticaret Ltd. Şti. arasındaki dikey anlaşmaların 18.09.2010 tarihine kadar
2002/2 sayılı Tebliğ’in sağladığı grup muafiyetinden yararlanabildiğine, bahse konu
anlaşmalara 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet de
tanınamayacağına, bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca, taraflara gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 30 gün içinde
aralarındaki dikey anlaşmayı sonlandırmaları gerektiği, aksi takdirde haklarında
4054 sayılı Kanun çerçevesinde işlem başlatılacağı yönünde görüş bildirilmesi 2720
hususunda Başkanlığın görevlendirilmesine

- Lukoil ile Niyazi Gönen arasında herhangi bir dikey anlaşma bulunmaması
nedeniyle söz konusu başvurunun 4054 sayılı Kanun kapsamında olmadığına,

- Lukoil ile Murat Petrol Ürünleri – İzzet Çiçek arasındaki dikey anlaşmanın sona
erdirilmiş olması nedeniyle 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem tesis
edilmesine gerek olmadığına,

- Kurum kayıtlarına 21.09.2010 tarih ve 7308 sayı ile giren başvuru ile ilgili olarak,
“4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun Uyarınca Yapılacak
İşlemlerde Uygulanacak Usule İlişkin Yönerge” kapsamında işlem yapılabilecek
nitelikte olmadığından herhangi bir işlem tesis edilmesine gerek olmadığına, 2730

10. Pet-Line Petrol Ürünleri Ticaret A.Ş. bakımından;

- Mehmet Başkan tarafından yapılan başvuru ile ilgili olarak, taşınmaz üzerindeki
intifa hakkının terkini için vekaletname gönderildiği tespit edildiğinden 4054 sayılı
Kanun çerçevesinde herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığına,





11-08/160-52

56

11. Turkuaz Petrol Ürünleri A.Ş. bakımından;

- Turkuaz ile Kılıçlar Akaryakıt San. ve Tic. Limited Şirketi, Aksaray Düzgünler
Dış Tic. San. Ve Paz. Ltd. Şti., Bilal Gözen, Hasan Ertem ve Ortakları Koll. Şti.,
Hata Mert- Adnan Mert arasındaki dikey anlaşmaların sona erdirilmiş olması
nedeniyle söz konusu başvurulara ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında 2740
herhangi bir işlem tesis edilmesine gerek olmadığına,

12. Erciyes Gaz Sanayi ve Ticaret A.Ş. bakımından;

- Özcanlar İnşaat Nakliyat Petrol Ürünleri ve Gıda San. ve Tic. A.Ş. tarafından
yapılan başvuru ile ilgili olarak, dikey ilişkinin 2002/2 sayılı Tebliğ’in tanıdığı istisna
hükmünden yararlanamadığına, taraflar arasındaki dikey anlaşmanın 30.01.2007
tarihinden itibaren beş yıl süre ile 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyeti
kapsamında olduğuna,

13. İpoteklerin terkini ile ilgili başvurular bakımından;

- Önaraştırma kapsamında şikayetlere konu olan ipoteklerin terkinine ilişkin
hususların 2002/2 sayılı Tebliğ ile düzenlenen rekabet yasağı süresi ile 2750
bağlantısının bulunmadığına ve bu konudaki şikayetlerin reddedilmesine,

14. Benzer nitelikteki dikey anlaşmalar bakımından;

- Haklarında önaraştırma yürütülen teşebbüslerin, 4054 sayılı Kanun’un 9.
maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca benzer nitelikteki tüm dikey anlaşmalarını
4054 sayılı Kanun ve 2002/2 sayılı Tebliğ hükümlerine uygun şekilde tadil etmeleri
gerektiği, aksi takdirde haklarında 4054 sayılı Kanun çerçevesinde işlem
başlatılacağı yönünde görüş bildirilmesi hususunda Başkanlığın
görevlendirilmesine

OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.

































11-08/160-52

57

Rekabet Kurulu’nun 09.02.2011 tarih ve 11-08/160-52 Sayılı Kararına;

KARŞI OY GEREKÇESİ



Rekabet Kurulu’nun mezkur kararına, kararda belirtilen yükümlülüklerin yalnızca
haklarında önaraştırma yürütülen teşebbüslere değil, bu teşebbüslerle dikey ilişki
içerisinde bulunan teşebbüslere de getirilmesi gerektiği görüşü ile katılmamız mümkün
olmamıştır.



Murat ÇETİNKAYA
Kurul Üyesi


Maddeye git
    
    
    Karar Metni
    Kaynak Metin (Kaynak: Rekabet Kurumu Sitesi)
    İlgili mevzuat yürürlükte değilse, bu ek/formları da yürürlükte olmayabilir.
    Söz Konusu Mevzuatla ilgili Yargı Kararları (2)
    " *** Kırmızı renk, söz konusu kanunun yürürlükte olmadığını; sarı renk, söz konusu kanunun tasarı aşamasında olduğunu ve mavi renk ise söz konusu kanunun yürürlükte olduğunu nitelemektedir."

    Copyright © 2018. Kanunum bir Karakullukçu Dan. A.Ş. (Şirket) servisidir. “Kanunum” Şirket’in tescilli markasıdır ve tüm hakları saklıdır. Kanunum bir resmi kaynak veya hukuk danışmanlık servisi değildir. Kullanıcılar Hizmet Şartlarını okumuş ve kabul etmiş sayılırlar. Adres: Aytar Cad. 28/4 Levent, 34330, İstanbul