Dönem: 22                                                     Yasama Yılı: 3

 

T.B.M.M.           (S. Sayısı: 861)

 

Gelir İdaresi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Tasarısı ile Plan ve Bütçe Komisyonu Raporu (1/989)

 

                         T.C.

            Başbakanlık                  2.3.2005

Kanunlar ve Kararlar

    Genel Müdürlüğü

                        Sayı: B.02.0.KKG.0.10/101-898/915

 

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Maliye Bakanlığınca hazırlanan ve Başkanlığınıza arzı Bakanlar Kurulunca 29.7.2004 tarihinde kararlaştırılan “Gelir İdaresi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Tasarısı” ile gerekçesi ilişikte gönderilmiştir.

Gereğini arz ederim.

                        Recep Tayyip Erdoğan

                                       Başbakan

GENEL GEREKÇE

Vergi idarelerinin temel görevi, gelir politikalarını, en iyi hizmet anlayışı içinde, şeffaflık, hesap verilebilirlik, dürüstlük, katılımcılık, verimlilik, etkililik, mükellef odaklılık ilkeleri çerçevesinde, adalet ve tarafsızlıkla uygulamak suretiyle; kamu hizmetlerinin gerçekleştirilmesi için gerekli geliri çağdaş vergileme prensipleri çerçevesinde en az maliyetle toplamak ve mükelleflerin vergi yasalarına gönüllü uyumunu sağlamak; vergi mükellefleri ile olan ilişkileri karşılıklı anlayış ve güven esasına uygun olarak geliştirmektir.

Milli gelirin yaklaşık % 25'ini vergi olarak toplayan gelir idaresinin, farklı mükellef gruplarının sorunlarının çözümlenmesi, vergi sisteminin ekonomi ve sosyal politikalara uyumunun gözetilmesi, ekonomik kalkınmanın sürdürülebilmesi, etkin vergi politikası uygulamalarıyla mükelleflerin vergiye uyumunun en üst seviyeye yükseltilmesi açısından önemli sorumlulukları vardır. Bu çok yönlü ve karmaşık görev ve fonksiyonlar ile ağır sorumluluklar gelir idarelerini bütün ülkelerde çok önemli kılmaktadır.

Diğer önemli bir konu ise dünyada vergi rekabetinin her geçen gün artıyor olmasıdır. Küreselleşme ve teknolojideki hızlı gelişmelere bağlı olarak, başta sermaye olmak üzere üretim faktörlerinin ülkeler arasındaki akışkanlığı artmakta ve vergileme tabanı daha kaygan ve değişken hale gelmektedir. Gerek doğrudan yabancı sermaye gerekse portföy yatırımları daha düşük vergi ortamlarına kaymaktadır. Zaman içerisinde elektronik ticaretin yaygınlaşması katma değer vergisi ve özel tüketim vergisinin tabanını da zayıflatacaktır. Bunun yanında başta Avrupa Birliği olmak üzere uluslararası anlaşmalar vergilemede yeni normlar ve vergi istisnalarında sınırlamaları beraberinde getirmektedir. Bütün bu gelişmeler vergi sistemimizin dünya trendlerine uyumlaştırılmasını, vergi oranlarının düşürülerek vergi tabanının yaygınlaştırılmasını zorunlu ve gerekli kılmaktadır. Bu amacın gerçekleştirilmesi sürdürülebilir büyümenin sağlanması, yatırım ve istihdamın artırılması bakımından da stratejik önem taşımaktadır. Şüphesiz vergi politikalarının bu amacı gerçekleştirecek şekilde yapılandırılabilmesi ancak gelir idaresinin performansı ve etkililiği ile mümkündür. Bu hedefe ise ancak idarenin köklü şekilde yeniden yapılanması ile ulaşılabilir.

Türk gelir idaresinin mevcut yapısı bu çerçevede incelendiğinde; içe dönük bir organizasyon yapısının bulunduğu, merkez ve taşra teşkilatının yönetsel bir bütünlük arz etmediği, iş ve işlem süreçlerinin birbirinden kopuk olduğu, vergi politikası oluşturma sürecinin yetersiz bulunduğu, kaynakların etkin ve verimli kullanılmadığı, çalışanların motivasyonunun yetersiz olduğu, nitelikli insan gücünün elde tutulamadığı, ulusal ve uluslararası düzeyde ilişkili kuruluşlardan standart ve düzenli veri akışının sağlanamadığı, teknolojik altyapının daha da geliştirilmesi ihtiyacının bulunduğu, mükelleflere etkin ve kaliteli hizmet sunulamadığı, katılımcı ve şeffaf yönetim anlayışının yerleştirilemediği gözlenmektedir.

Gelir idaresinin önemi ve söz konusu sorunların çözümünün gerekliliği de dikkate alındığında mevcut yönetim kapasitesinin güçlendirilmesine ve yeni bir anlayışla yapılandırılmasına ihtiyaç vardır. Bu konuda genel bir görüş birliği de bulunmaktadır.

Tüm bu hususlar ve özellikle mükellefe en iyi hizmet anlayışı esas alınarak hazırlanan Tasarıda, gelir idaresinin Maliye Bakanlığına bağlı bir başkanlık şeklinde örgütlenmesi öngörülmektedir. Önerilen yapıda; güçlü bir merkez ve taşra teşkilatının oluşturulması, yönetsel anlamda taşranın doğrudan merkeze bağlı olması, yetki devrini esas alan ve mümkün olduğunca yatay bir organizasyonun ortaya konulması, bu amaçla merkez ve taşradaki fonksiyonel birimlerin hiyerarşiye yol açmadan doğrudan ve hızlı bir şekilde iletişimin sağlanması hedeflenmiştir. Merkezde yer alan birimlerin strateji geliştirme, koordinasyon ve yönlendirme kapasiteleri artırılırken taşra birimlerine inisiyatif kullanma ve operasyonel esneklik imkanının sağlanması, merkez ve taşradaki birimlerin görev tanımları netleştirilerek mükerrerliklerin önlenmesi, özellikle taşra yapılanmasında ortak hizmetlerin birleştirilerek etkinliğin ve verimliliğin artırılması, sadece vergi türlerini esas alan mevcut vergi tipi organizasyon yapısından; mükellef odaklılığı esas alan fonksiyonel bir yapıyı da bünyesine taşıyan karma yapılanmaya gidilmesi hedeflenmektedir.

Yeni yapılanmada, gelir politikalarını üretme süreci Maliye Bakanlığı bünyesinde bırakılırken bu politikaların uygulanması Gelir İdaresi Başkanlığına bırakılmıştır. Bu yapılanmada görevler arasında mükerrerlikler oluşmaması; aynı hizmetin birden çok birim tarafından yüklenilmemesi ve birimler arasında iletişimin ve işbirliğinin gözetilmesi öngörülmüştür.

Stratejik yönetim anlayışının, sürekli kurumsal gelişimin sağlanması ve değişen çevre faktörlerini analiz ederek politikalar oluşturulması, performans ve kalite ölçütlerinin geliştirilmesi ve verimliliğin artırılması bakımından yeni yapılanmada bütün birimlere yaygınlaştırılması hedeflenmektedir. Değişim yönetiminin ve performans hedefleri gerçekleşmelerinin izlenmesi ve tavsiyelerde bulunulması amacıyla geçiş süreci, oluşturulan İzleme Komitesi ile desteklenmiştir.

Mükelleflere en iyi hizmetin adalet ve tarafsızlıkla sunulması ve mükellef haklarının korunması da yeniden yapılanmanın önemli hedefleri arasında yer almaktadır. Bu amaçla söz konusu hizmetlerin ana hizmet birimi çatısı altında sürdürülmesi öngörülmüştür.

Vergi kanunlarının mükellef tarafından doğru ve kolay anlaşılabilmesi ve kolay uygulanabilmesi vergi yönetiminde yeni bir anlayışın oluşmasını gerekli kılmaktadır. Bu açıdan hizmet anlayışı yeniden tanımlanırken katılımcı yönetim anlayışını sağlamak amacıyla meslek birlikleri temsilcilerinin ve akademisyenlerin de katılımı ile oluşan Vergi Danışma Komitesi ile yorum birliğinin sağlanması ve ihtilafların en aza indirilmesi hedeflenmiştir.

İnsan kaynakları yeni yapılanmayı başarıya taşıyacak en temel faktörler arasındadır. Bu amaçla insan kaynağı yetkinliklerinin geliştirilmesi ve farklı uzmanlıkların idareye kazandırılması, kariyerlerin planlanması ve yeni yönetim anlayışının oluşmasını sağlayacak eğitim alt yapısının oluşturulması büyük önem taşımaktadır.

Başkanlığın bir bütün olarak hedeflere ulaşabilmesi açısından performans yönetim sistemi yeni yapının en temel ve önemli unsurudur. Bir taraftan mükellef memnuniyetinin artırılması sağlanırken diğer taraftan kayıt dışı ekonominin önlenmesine yönelik hedeflere aynı anda ulaşılabilmesi, Bakanlık tarafından belirlenecek genel performans hedeflerine paralel olarak, Başkanlığın taşra teşkilatı dahil tüm birimlerinde birbirleriyle uyumlu özel performans hedeflerinin hem bireysel planda hem de kurumsal planda oluşturulmasını gerekli kılmaktadır.

Tasarıda teşkilat yapısı, başkanlık ve bölge başkanlıklarından oluşan iki kademeli bir yapı olarak öngörülmektedir. Taşra teşkilatının mevcut yönetim yapısı ve sorunları dikkate alınarak önerilen düzenlemeyle; temel fonksiyonlarını yerine getirebilen, güçlü, kendi kendine yeterli, yönetsel bütünlüğe sahip, yetkileri artırılmış, merkezden planlama ve uygulama birliğini temine, uzmanlaşmaya ve yetki devrine imkan veren, ortak hizmetleri birleştirilmiş bir taşra teşkilatlanması hedeflenmektedir.

Mevcut yapıda, vergi dairesi yöneticilerinin ve çalışanlarının gelir vergisinden kurumlar vergisine, katma değer vergisinden damga vergisine kadar bütün vergilerin vergilendirme işlemlerini, muhasebesini, takibini bilmeleri; mükellefi tespit ve denetim görevlerini yerine getirmeleri gerekmektedir. Bunların her biri ayrı uzmanlık gerektiren işlemler olup, bir vergi dairesi yöneticisinin bütün bunları bilmesini ve etkin ve verimli bir şekilde uygulanmasını beklemek yerinde değildir.

Klasik vergi dairesi yapılanmasında, vergi daireleri; vergilendirme, muhasebe, kovuşturma (cebri takip) olmak üzere üç temel bölümden oluşmaktadır. Bu fonksiyonlar dikkate alındığında, her vergi dairesinde ayrı bir muhasebe ve takibat bölümünün bulunmasına gerek olmadığı; muhasebe ve takibat gibi fonksiyonların ortak hizmetler olarak bölge başkanlığı bünyesinde yapılandırılmasının etkinlik ve verimliliği artıracağı, ayrıca uzmanlaşmaya imkan sağlayacağı düşünülmektedir.

Bu çerçevede yeni oluşturulacak taşra teşkilatı yapılandırılmasında, merkez teşkilatı yapılanmasına paralel olarak, merkezde öngörülen fonksiyonel birimlerin aynen taşra yapılanmasına da yansıtılması mümkün olacaktır. Buna göre, yeni taşra yapısında da; mükellef hizmetleri, vergilendirme, tahsilat ve hukuk işleri, muhasebe, denetim ve uyum yönetimi, insan kaynakları ve destek hizmetleri grup müdürlükleri ile bunlara bağlı müdürlük ve şubeler oluşturulabilecektir.

Vergi dairelerinin temel fonksiyonu olan vergilendirme hizmetleri, vergilendirme grup müdürlüğü altında ihtiyaca göre mükellef grupları (büyük mükellefler, banka ve finans kuruluşları, dış ticaret kuruluşları, serbest meslek, gayrimenkul sermaye iratları vb.) itibarıyla oluşturulacak ayrı vergi müdürlükleri eliyle yerine getirilecektir. Bu müdürlükler esas itibarıyla; beyannamenin alınması, iade - mahsup ve düzeltme taleplerinin yerine getirilmesi, vadesindeki teciller, beyannamelerin revizyonu, inceleme ve yoklama talepleri, beyanname vermeyenlerin tespiti ve diğer tarh işlemlerini yerine getireceklerdir.

Tahsilat ve hukuk işleri grup müdürlüğü; takip, icra, satış müdürlükleriyle, vergi avukatlarından oluşacak ve esas itibarıyla cebri takip, haciz ve paraya çevirme işlemlerini yapacaklardır. Muhasebe müdürlüğü bütün vergilendirme müdürlükleriyle, tahsilat ve hukuk işleri grup müdürlüğüne tek elden muhasebe hizmeti verecektir. Bu birimler bölge başkanlığı merkezinde kurulacak; mükellefle yakın temas gerektiren sicil/yoklama, tebliğ işlemleri, sicil değişikliği işlemleri, borcu yoktur yazısı, mükelleflerin bilgilendirilmesi, zorunlu hallerde beyannamelerin alınması gibi işlemler il, ilçe, mahalle ve semtlerde kurulacak şubeler eliyle yerine getirilecektir. Diğer bir ifade ile, vergi dairelerinin mevcut halindeki işlem yükleri bir taraftan hafifletilirken, faaliyetleri dışa dönük hale getirilmekte, şube yapısı içerisinde yaygın ve mükellefe daha yakın hizmet sunulması, mükellef ihtiyaçlarının giderilmesi, yetki alanı içerisindeki ekonomik aktivitelerin izlenmesi, mükelleflerin fiziki kontrollerinin yapılması suretiyle yeni bir anlayışın kazandırılması öngörülmektedir.

Geçiş aşamasında, herhangi bir sorun çıkmaması için vergi dairelerinin mevcut yapıları korunmakta ve bu dairelerin, tasfiye oluncaya kadar, 178 sayılı KHK'de yer alan taşrayla ilgili hükümleri ve bu maddelerde belirtilen görev yetki ve sorumlulukları kullanmaya aynen devam etmesi Tasarının geçici 5 inci maddesiyle sağlanmaktadır. Şüphesiz ki vergi dairelerinin bu dönüşümü ve bölge başkanlıklarının oluşturularak tüm fonksiyonlarıyla faaliyete geçişi, tüm işlemlerin elektronik ortamda gerçekleştirilebilecek düzeye getirilmesine bağlı olarak uzun bir süreci ve yoğun bir çalışmayı gerektirmektedir.

Tasarıyla yeniden yapılanması öngörülen Gelir İdaresi Başkanlığı, etkin ve modern kamu yönetiminin en temel göstergesi olacaktır.

 

MADDE GEREKÇELERİ

Madde 1.- Madde ile, tasarının amacı, Gelir İdaresi Başkanlığının kuruluş, teşkilat, görev ve sorumluluklarına ilişkin esaslar düzenlenmektedir.

Buna göre; gelir politikalarını en iyi hizmet anlayışı içinde adalet ve tarafsızlıkla uygulamak suretiyle mükelleflerin vergi yasalarına gönüllü uyumunu sağlamak; şeffaflık, hesap verebilirlik, dürüstlük, katılımcılık, verimlilik, etkililik ve mükellef odaklılık ilkelerine göre hizmeti hedefleyen, Maliye Bakanlığına bağlı Gelir İdaresi Başkanlığının kurulması amaçlanmaktadır.

Madde 2.- Madde ile tasarı metninde geçen "Bakanlık", "Bakan", "Başkanlık", "Başkan", "Başkan yardımcısı", "Bölge başkanı", "Merkez teşkilatı" ve "Taşra teşkilatı" ifadeleri tanımlanmaktadır.

Madde 3.- Madde ile Başkanlığın merkez teşkilatının, ana hizmet, danışma ve yardımcı hizmet birimlerinden oluştuğu belirtilmektedir. Böylece Gelir İdaresi Başkanlığının merkez teşkilatı fonksiyonel bazda örgütlenerek daha etkin ve verimli bir idare hedeflenmiştir.

Madde 4.- Madde ile Başkanlığın amacını gerçekleştirmesi için öngörülen temel ilkeler sayılmaktadır. Buna göre, Bakanlıkça belirlenen genel performans hedeflerinin, en iyi hizmet anlayışı içinde ve mükellef hakları gözetilerek yerine getirileceği; mükellef ve idare ilişkilerinde karşılıklı güvenin esas olacağı; orta ve uzun vadeli değişim çabalarının sahiplenilmesini sağlayacak politika ve stratejilerin geliştirileceği; gelir politikalarının uygulanmasında ve mevzuat alt yapısının oluşturulmasında basitlik ve kolaylığın esas olacağı; uygulama birliğinin ve istikrarının sağlanması ve ihtilafların en aza indirilmesini temin edecek tedbirlerin zamanında alınacağı; uygulama kararlarında, şeffaflık, hesap verebilirlik, dürüstlük, katılımcılık, verimlilik, etkililik ve mükellef odaklılık ilkelerinin varlığının sorgulanacağı; amaçları doğrultusunda kurumsal kapasitenin oluşturulması ve geliştirilmesi ile bu kapasitenin kendi hedefleri doğrultusunda ve stratejik yönetim anlayışıyla tüm alt birimlere ve süreçlere taşınmasının sağlanacağı; mükellefin vergiye uyumunun tam ve zamanında sağlanmasının Başkanlığın temel hedefi olacağı; uyumun sağlanmasında mükellef davranışları ve ihtiyaçları farklı mükellef grupları itibarıyla analiz edileceği; ulusal veri alt yapısından en etkin şekilde yararlanılacağı;  Kamu Görevlileri Etik Kurulunun belirlediği ilkeler çerçevesinde kurumsal etik kuralların düzenlenerek personele ve mükelleflere duyurulacağı; nitelikli insan kaynağının kazandırılması, yetkinliklerinin geliştirilmesi, kariyer planlarının yapılması ve performanslarının ölçülmesinin sağlanacağı; Avrupa Birliği, uluslararası kuruluşlar ve diğer devletlerle görev alanına giren konularda işbirliği ile uygulamalarında uluslararası gelişmelere paralellik sağlanacağı; faaliyet sonuçlarının yıl içinde düzenli aralıklarla kamuoyuna duyurulacağı ve yıllık faaliyet raporunun ertesi yıl kamuoyuna açıklanacağı hükme bağlanmaktadır.

Madde 5.- Madde ile, 4 üncü maddede belirlenen temel ilkeler çerçevesinde Başkanlığın amaçlarını gerçekleştirmesi için öngörülen görevler sayılmaktadır.

Madde 6.- Madde ile, Başkanlığın en üst amiri olarak Başkanın, görevlerini en iyi şekilde yerine getirme; yetkilerini, mevzuat hükümlerine, genel ekonomik politika ve ilkeler ile kalkınma planlarına ve yıllık programlara uygun olarak tarafsız ve objektif hukuk kuralları içinde kullanma sorumluluğunu taşıdığı hususu hükme bağlanmaktadır.

Madde 7.- Madde ile, Başkana; mükellef hizmetleri ve vergi yönetimi, denetim ve uyum yönetimi ile ortak hizmetlerin yerine getirilmesinde, ayrıca taşranın koordinasyonu ve merkezle ilişkilerinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesinde yardımcı olmak üzere üç Başkan Yardımcısı görevlendirilmesi öngörülmektedir.

Madde 8.- Madde ile, Başkanlığın amaçlarını sahip olduğu temel değerler çerçevesinde gerçekleştirmek, sürekli gelişim ile performans hedeflerinin yerine getirilmesine katkıda bulunmak, birimler arasında eşgüdümü, bilgi akışını ve uygulama birliğini sağlamak, sorunlara ortak çözümler üretmek üzere İcra Kurulu oluşturulmaktadır.

Madde 9.- Madde ile, Başkanlığın üstlenmiş olduğu temel fonksiyonlar dikkate alınarak ana hizmet birimlerinin daire başkanlığı şeklinde kurulması öngörülmektedir. Bunlar; Gelirler Kont-rolörleri Daire Başkanlığı, Mükellef Hizmetleri Daire Başkanlığı, Vergi Yönetimi Daire Başkanlığı, Tahsilat ve İhtilaflı İşler Daire Başkanlığı, Denetim ve Uyum Yönetimi Daire Başkanlığı, Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığı ile Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Daire  Başkanlığıdır.

Madde 10.- Madde ile, Gelirler Kontrolörleri Daire Başkanlığının görevleri belirlenmektedir.

Madde 11.- Madde ile, mükellef gruplarının özel ihtiyaçlarına uygun hizmetleri yapılandırmak ve yetkinlikleri geliştirmek suretiyle vergi sorumluluklarını yerine getirmelerine yardımcı olmak, vergiye gönüllü uyumun ve vergi bilincinin artırılması için gerekli çalışmaları yapmak üzere oluşturulan Mükellef Hizmetleri Daire Başkanlığının görevleri belirtilmektedir.

Madde 12 .- Madde ile, vergi kanunlarının birbiriyle tutarlı bir şekilde tüm kesimler tarafından doğru bir olarak anlaşılmasını, etkin ve kolay uygulanmasını sağlayacak yorumlar üretmek üzere oluşturulan Vergi Yönetimi Daire Başkanlığının görevleri belirtilmektedir.

Madde 13.- Madde ile, amme alacaklarının süresinde ve mevzuata uygun bir şekilde tahsili için gerekli tedbirleri almak ve hukuki anlaşmazlıkların etkin bir şekilde çözümü ve en aza indirilmesi için öneriler geliştirmek üzere oluşturulan Tahsilat ve İhtilaflı İşler Daire Başkanlığının görevleri belirtilmektedir.

Madde 14.- Madde ile, bütün mükelleflerin farklılıklarını da gözeterek vergi yasalarına tam ve zamanında gönüllü uyumunu sağlamak üzere oluşturulan Denetim ve Uyum Yönetimi Daire Başkanlığının görevleri belirtilmektedir.

Madde 15.- Madde ile, tüm ekonomik faaliyetlere ilişkin ulusal mali bilgi alt yapısının tek merkezden geliştirilmesi ve yönetilmesi ile bu bilgilerin ilgili birimlerin kullanımına sunulması, birimler arasında koordinasyonu ve uygulama birliğini sağlamak üzere oluşturulan Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığının görevleri belirtilmektedir.

Madde 16.- Madde ile, vergi uygulamalarına ilişkin uluslararası ilişkileri yürütmek ve Türk vergi sisteminin Avrupa Birliğine uyumuna ilişkin çalışmaları yürütmek üzere oluşturulan Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Daire Başkanlığının görevleri belirtilmektedir.

Madde 17.- Madde ile Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı, Hukuk Müşavirliği ve Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri merkez teşkilatındaki danışma birimleri olarak düzenlenmektedir.

Madde 18.- Maddede, Başkanlığın bir bütün olarak; süreç yönetimi, performans yönetimi, yetkinlik yönetimi ve bütçe yönetimi stratejilerini ve bu suretle kurumsal gelişimi sağlamak üzere oluşturulan Strateji Geliştirme Daire Başkanlığının görevleri belirtilmektedir.

Madde 19.- Madde ile, Hukuk Müşavirliğinin görevleri belirtilmektedir.

Madde 20.- Madde ile, Başkanlığın basın ve halkla ilişkilere ilişkin faaliyetlerini planlamak ve bu faaliyetleri belirlenecek usul ve ilkelere göre yürütmek üzere Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri görevlendirilebileceği belirtilmektedir.

Madde 21.- Madde ile, Başkanlığın merkez teşkilatında yardımcı hizmet birimi olarak İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı ile Destek Hizmetleri Daire Başkanlığının kurulması öngörülmektedir.

Madde 22.- Madde ile, farklı disiplinlerde nitelikli insan gücünün Başkanlığa kazandırılması ve geliştirilmesinin sağlanması, yetkinlik modelinin geliştirilmesi, her seviyede çalışanın kariyer ve eğitim planlamasının gerçekleştirilmesi, birey bazında performans değerlendirmelerinin koordine edilmesini sağlamak üzere oluşturulan İnsan Kaynakları Daire Başkanlığının görevleri belirtilmektedir.

Madde 23.- Madde ile, fiziki ortamları uygun ve standart hale getirmek, kaynak ihtiyaçlarını etkin, verimli ve zamanında karşılamak üzere oluşturulan Destek Hizmetleri Daire Başkanlığının görevleri belirtilmektedir.

Madde 24.- Madde ile, Başkanlığın; sorunları asgari düzeye indirmeyi hedefleyen güçlü ve yetkin bir merkez teşkilatı yanında, doğabilecek sorunları büyük ölçüde mahallinde çözmeyi amaçlayan, yeterli insan gücü ve teknik donanıma sahip bir taşra teşkilatının da oluşturulması öngörülmektedir.

Taşra teşkilatı; gelir idaresi bölge başkanlıkları ile bunlara bağlı birimlerden oluşmaktadır.

Madde 25.- Madde ile, yetki bölgesi içerisinde ekonomik faaliyetleri ve gelişmeleri yakından takip etmek, sektör ve mükellef gruplarının özel ihtiyaçlarına uygun hizmetleri en iyi şekilde sunmak ve yetkinlikleri geliştirmek suretiyle vergi sorumluluklarını yerine getirmek üzere kurulması öngörülen gelir idaresi bölge başkanlıklarının görevleri belirtilmektedir.

Maddede yapılan düzenlemeye göre bölge başkanlıkları bünyesinde; mükellef hizmetleri, vergilendirme, denetim, tahsilat ve hukuk işleri, muhasebe, insan kaynakları ve destek hizmetleri grup müdürlükleri ve bunlara bağlı müdürlükler ile yetki alanlarında ekonomik analizler yapmak ve mükellef hizmetlerini en yakından sunmak üzere şubeler kurulabileceği ve bunların organizasyon yapıları, görevleri, yetki ve sorumlulukları, merkez teşkilatıyla ilişkileri ile çalışma usul ve esaslarının yönetmelikle düzenleneceği belirtilmektedir.

Madde 26.- Madde ile, yetki bölgesindeki işlemlerin mevzuat hükümlerine göre yürütülmesinden ve izlenmesinden, vergi inceleme ve denetimleri ile kendisine bağlı birimlerin görevlerini etkin bir şekilde yerine getirmelerinden, mükelleflere kanunların uygulanmasına ilişkin görüş bildirilmesinden, mükellef haklarının gözetilmesinden, faaliyetleri hakkında Başkanlığın bilgilendirilmesinden, kanunlara aykırı hareketi görülenler hakkında takibatta bulunulmasından ve emrine atanan personelin özlük işlemlerinin yürütülmesinden sorumlu olacak gelir idaresi bölge başkanının görevleri belirtilmektedir.

Madde 27.- Madde ile, hangi kademede olurlarsa olsunlar, Başkanlığın merkez ve taşra teşkilatında görev yapan yöneticilerin sorumlulukları belirlenmektedir.

Madde 28.- Madde ile, Başkan ve her kademedeki Başkanlık merkez ve taşra teşkilatı yöneticisi, Başkanlığın üstlendiği hizmetlerin en iyi şekilde yerine getirilmesini sağlamak üzere, yetkilerinin bir kısmını astlarına devredebilir. Böylece üst yönetimin günlük işlerin yoğunluğundan uzaklaşarak birimi ile ilgili politika ve stratejiler üretmelerine imkan sağlanmaktadır. Yetki devri sırasında, birbiriyle çelişen yetkilerin aynı kişide toplanmamasına, sınırlarının yazılı olarak açıkça belirtilmesine, yetki ve sorumluluk dağılımının iç kontrolünün en iyi şekilde yapılmasına dikkat edilir. Ayrıca yetki devrinin uygun araçlarla ilgililere duyurulması gerekmektedir.

Madde 29.- Madde ile, yönetici kadrolar ile özellik arz eden kadrolara yapılacak atamalarda aranacak şartlar hükme bağlanmaktadır.

Madde 30.- Madde ile, Başkanlıkta çalışacak bazı personelin mesleğe alınmaları ile çalışma usul ve esasları düzenlenmektedir.

Madde 31.- Madde ile, Bakan tarafından belirlenen performans ölçütleri ve hedefleri çerçevesinde Başkanlığın ve vergi incelemesine yetkili denetim elemanlarının gösterecekleri performans oranında motive edilmelerini ve yükselmelerini, yetki ve sorumluluk alma konusunda istekli olmayı sağlayacak düzenlemeler yapılmakta ve bu maddenin uygulamasına ilişkin usul ve esasların Bakan tarafından belirleneceği hüküm altına alınmaktadır.

Madde 32.- Madde ile, vergi kanunlarının genel anlamda uygulanmasında ortaya çıkan tereddütlerin giderilmesi ve yorum birliğinin sağlanması, ilke ve prensiplerin oluşturulmasına yönelik önerilerde bulunmak üzere, ilgili başkan yardımcısının başkanlığında ilgili birim başkanları ile vergi incelemesine yetkili denetim birimlerinden, ilgili meslek birliği temsilcileri ile akademisyenlerden oluşan Vergi Danışma Komitesinin kurulması öngörülmekte ve Komitenin çalışma usul ve esaslarının Başkanlıkça belirleneceği hükme bağlanmaktadır.

Madde 33.- Madde ile, iptal ve ihdas olunan kadrolara ilişkin hususlar hükme bağlanmaktadır.

Madde 34.- Madde ile, diğer mevzuatta yapılmış bazı atıfların yeni kurulan Başkanlıkta nereye yapılmış sayılacağı, diğer taraftan; Başkanlığın görev alanına giren konularda, bazı yetkilerin bundan böyle kimler tarafından kullanılacağı belirtilmektedir.

Madde 35.- Maddede, Gelir İdaresi Başkanlığının Maliye Bakanlığının bağlı kuruluşu olarak yapılandırılması dolayısıyla oluşturulan yeni personel unvanlarının, 14.7.1965 tarihli 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa ekli (I) ve (II) sayılı Ek Gösterge Cetvellerinin uygun yerlerine yerleştirilmesine ilişkin düzenlemeler yer almaktadır.

Madde 36.- Madde ile, Gelir İdaresi Başkanlığının bağlı kuruluş olarak yapılandırılması dolayısıyla diğer kanunlarda yapılması zorunlu değişiklikler yapılmaktadır.

Madde 37.- Maddede, yapılan düzenlemelere paralel olarak diğer mevzuattan kaldırılan hükümler yer almaktadır.

Geçici Madde 1.- Madde ile, 31.12.2004 tarihi itibarıyla teşkilat, personel, kadro, taşınır ve taşınmaz mallar, araç, gereç, malzeme, demirbaş ve taşıtlar, her türlü hak ve yükümlülükler ile 2005 yılı bütçe ödeneklerinin Başkanlığa devrine ilişkin hususlar düzenlenmektedir.

Geçici Madde 2.- Madde ile, bu Kanun ile yapılan yeni düzenlemeler nedeniyle kadro ve görev unvanı değişmeyenlerin yeni kadrolarına atanmış sayılacağı, kadro ve görev unvanları değişenlerin veya kaldırılanların, gerekli atama işlemleri yapılıncaya kadar, durumlarına uygun işlerde görevlendirileceği ve bu personelin özlük hakları hükme bağlanmaktadır.

Geçici Madde 3.- Madde ile, Başkanlık kadrolarına, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren üç yıllık geçiş döneminde yapılacak atamalarda aranacak şartlar belirtilmektedir.

Geçici Madde 4.- Madde ile, bu Kanunda öngörülen yönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar, aynı konuları düzenleyen tüzük ve yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunacağı hükme bağlanmaktadır.

Geçici Madde 5.- Hizmetlerin aksamaması bakımından; Başkanlığa bağlı bölge başkanlıklarının kurulup faaliyete geçeceği tarihe kadar; 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 8, 9, 10, 13, 14, 15 ve 16 ncı maddelerinin uygulanmaya devam olunması ve bu maddelere göre gelirler bölge müdürlükleri ile defterdarlık gelir birimlerinin faaliyetlerine devam etmesi öngörülmekte; ayrıca, gelirler bölge müdürlükleri ile defterdarlığa bağlı gelir birimlerinden bu Kanuna göre kurulan bölge başkanlıklarına devrolunanların, bölge başkanlıkları bütün fonksiyonlarıyla faaliyete geçene ve mevcut vergi dairelerinin tüm işlemleri sonuçlandırılıncaya kadar 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede öngörülen görev, yetki ve sorumlulukları kullanmaları sağlanmaktadır.

Geçici Madde 6.- Madde ile, stratejik yönetim anlayışı ile yapılandırılan Gelir İdaresi Başkanlığının belirlenen vizyon, prensipler ile performans hedefleri açısından istişari mahiyette tavsiyelerde bulunmak ve on yıl süreyle görev yapmak üzere İzleme Komitesi kurulmaktadır. İzleme Komitesi Maliye Bakanının başkanlığında üçü kamudan, diğerleri ise özel kesimden seçilen ve hukuk, makro ekonomi, kamu maliyesi, insan kaynakları, halkla ilişkiler alanlarında birer uzman ile yönetim bilimleri alanında iki uzman olmak üzere ve en az onbeş yıl deneyime sahip üniversite öğretim üyesi veya kamu kesimi dışındaki kişiler arasından Bakan tarafından seçilen toplam on üyeden oluşmaktadır. Bu yapı ile bütün ekonomik aktiviteler ve kamuoyu gündeminin yakından izlenmesine olanak sağlanarak, kurulacak Gelir İdaresi Başkanlığına dışa dönük bir yapı özelliği verecektir. Ayrıca özel kesimin kamuyu tamamlayıcı yönünden yararlanılacaktır. Bu sayede toplumun gelir idaresine güven duyması ve toplumla olan işbirliğinin geliştirilmesi sağlanacaktır. Oluşturulacak İzleme Komitesinin katkısı ile mükellefe ve hizmete odaklı, kurumun verimliliğini ve hizmet kalitesini artıran, faaliyetlerin şeffaf bir şekilde ve hesap verme sorumluluğu altında yürütülmesini sağlayacak performans yönetimi anlayışının Gelir İdaresi Başkanlığında gerçekleştirilmesi sağlanacaktır.

Geçici Madde 7.- Madde ile bu Kanunun 31 inci maddesinde öngörülen performans hedeflerinin 2005 yılında Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren 30 gün içinde başlamasına yönelik düzenleme yapılmaktadır.

Madde 38.- Yürürlük maddesidir.

Madde 39.- Yürütme maddesidir.

 

 

Plan ve Bütçe Komisyonu Raporu

Türkiye Büyük Millet Meclisi

Plan ve Bütçe Komisyonu 8.4.2005

Esas No.: 1/989

Karar No.: 27

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Maliye Bakanlığınca hazırlanarak Bakanlar Kurulunca 2.3.2005 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulan ve Başkanlıkça 8.3.2005 tarihinde Komisyonumuza havale edilen "Gelir İdaresi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Tasarısı" Komisyonumuzun 10.3.2005 tarihinde yapılan 38 inci birleşiminde, Hükümeti temsilen Maliye Bakanı Kemal Unakıtan’ın, Maliye Bakanlığı, Adalet Bakanlığı, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı ve Devlet Personel Başkanlığı temsilcilerinin de katılımıyla görüşülmeye başlanmıştır.

Bilindiği gibi, çağdaş vergi idarelerinin temel görevi, gelir politikalarını, en iyi hizmet anlayışı içinde, şeffaflık, hesap verebilirlik, dürüstlük, katılımcılık, verimlilik, etkinlik, mükellef odaklılık ilkeleri çerçevesinde, adalet ve tarafsızlıkla uygulamak suretiyle; kamu hizmetlerinin gerçekleştirilmesi için gerekli geliri çağdaş vergileme prensipleri çerçevesinde en az maliyetle toplamak ve mükelleflerin vergi yasalarına gönüllü uyumunu sağlamak; vergi mükellefleri ile olan ilişkileri karşılıklı anlayış ve güven esasına uygun olarak geliştirmektir. Milli gelirin yaklaşık % 25'ini vergi olarak toplayan gelir idaresinin, farklı mükellef gruplarının sorunlarının çözümlenmesi, vergi sisteminin ekonomik ve sosyal politikalara uyumunun gözetilmesi, ekonomik kalkınmanın sürdürülebilmesi, etkin vergi politikası uygulamalarıyla mükelleflerin vergiye uyumunun en üst seviyeye yükseltilmesi açısından önemli sorumlulukları vardır. Bu çok yönlü ve karmaşık görev ve fonksiyonlar ile ağır sorumluluklar gelir idarelerini bütün ülkelerde çok önemli kılmaktadır. Ayrıca, dünyada vergi rekabeti her geçen gün artmaktadır. Küreselleşme ve teknolojideki hızlı gelişmelere bağlı olarak, başta sermaye olmak üzere üretim faktörlerinin ülkeler arasındaki akışkanlığı artmakta ve vergileme tabanı daha kaygan ve değişken hale gelmektedir. Gerek doğrudan yabancı sermaye, gerekse portföy yatırımları giderek daha düşük vergi ortamlarına kaymaktadır. Zaman içerisinde elektronik ticaretin yaygınlaşmasıyla katma değer vergisi ve özel tüketim vergisi tabanının da zayıflaması beklenmektedir. Bunun yanında başta Avrupa Birliği olmak üzere uluslararası anlaşmalar vergilemede yeni normları ve vergi istisnalarında sınırlamaları beraberinde getirmektedir. Türk gelir idaresinin mevcut yapısı incelendiğinde  ise; içe dönük bir organizasyon yapısının bulunduğu, merkez ve taşra teşkilatının yönetsel bir bütünlük arz etmediği, iş ve işlem süreçlerinin birbirinden kopuk olduğu, vergi politikası oluşturma sürecinin yetersiz bulunduğu, kaynakların etkin ve verimli kullanılmadığı, çalışanların motivasyonunun yetersiz olduğu, nitelikli insan gücünün elde tutulamadığı, ulusal ve uluslararası düzeyde ilişkili kuruluşlardan standart ve düzenli veri akışının sağlanamadığı, teknolojik altyapının daha da geliştirilmesi ihtiyacının bulunduğu, mükelleflere etkin ve kaliteli hizmet sunulamadığı, katılımcı ve şeffaf yönetim anlayışının yerleştirilemediği söylenebilir. Bu durum vergi sistemimizin dünyadaki gelişmelerle uyumunun sağlanmasını, vergi oranlarının düşürülerek vergi tabanının yaygınlaştırılmasını zorunlu ve gerekli kılmaktadır. Bu hedefe ulaşılabilmesi, öncelikle, vergi idaresinin günün ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde  yapılandırılmasına bağlıdır. Tasarı bu ihtiyacın giderilmesi amacıyla hazırlanmıştır.

Tasarı ile gerçekleştirilmesi öngörülen başlıca amaçlar aşağıdaki şekilde özetlenebilir.

1. Güçlü bir merkez ve taşra teşkilatının oluşturulması, yönetsel anlamda taşranın doğrudan merkeze bağlı olması, yetki devrini esas alan ve mümkün olduğunca yatay bir organizasyonun ortaya konulması, bu amaçla merkez ve taşradaki fonksiyonel birimlerin hiyerarşiye yol açmadan doğrudan ve hızlı bir şekilde iletişiminin sağlanması hedeflenerek, Gelir idaresinin Maliye Bakanlığına bağlı bir başkanlık şeklinde örgütlenmesi öngörülmekte, Gelir politikalarını belirleme yetkisi Maliye Bakanlığına, bu politikaların uygulanması Gelir İdaresi Başkanlığına bırakılmaktadır.

2. Çağdaş bir vergi idaresi anlayışıyla, Başkanlığın işleyişinde gözetilecek temel ilkeler belirlenmekte, Başkana görevlerini yürütürken yardımcı olmak üzere üç başkan yardımcısının görevlendirilmesi, ayrıca, merkez ve taşra birimleri arasında koordinasyonun, bilgi akışının ve uygulama birliğinin sağlanmasına yardımcı olmak ve sorunlara ortak çözümler üretmek üzere, Gelir İdaresi Başkanının başkanlığında bir İcra Kurulu  kurulması amaçlanmaktadır.

3. Ana hizmet birimlerinin görevleri belirlenirken, merkezde yer alan birimlerin strateji geliştirme, koordinasyon ve yönlendirmeye ilişkin fonksiyonları artırılırken, taşra birimlerine inisiyatif kullanma ve operasyonel esneklik imkanı sağlanmakta, merkez ve taşradaki birimlerin görev tanımları netleştirilerek mükerrerliklerin önlenmesi amaçlanmakta, özellikle taşra yapılanmasında ortak hizmetlerin birleştirilerek etkinliğin ve verimliliğin artırılması, sadece vergi türlerini esas alan mevcut vergi tipi organizasyon yapısından; mükellef odaklılığı esas alan fonksiyonel bir yapıyı da bünyesine taşıyan karma yapılanmaya gidilmesi hedeflenmektedir.

4. Sürekli kurumsal gelişimin sağlanması ve değişen çevre faktörlerini analiz ederek politikalar oluşturulması, performans ve kalite ölçütlerinin geliştirilmesi ve verimliliğin artırılması bakımından stratejik yönetim anlayışının bütün birimlere yaygınlaştırılması hedeflenmektedir.

5. Mükelleflere en iyi hizmetin adalet ve tarafsızlıkla sunulması ve mükellef haklarının korunması da yeniden yapılanmanın önemli hedefleri arasında yer almaktadır. Bu amaçla söz konusu hizmetlerin ana hizmet birimi olarak kurulacak Mükellef Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından yürütülmesi öngörülmektedir.

6. Vergi kanunlarının mükellef tarafından doğru ve kolay anlaşılabilmesi ve uygulanabilmesi, katılımcı yönetimin gerçekleştirilmesi amacıyla meslek birlikleri temsilcilerinin ve akademisyenlerin de katılımı ile oluşan Vergi Danışma Komitesi ile yorum birliğinin sağlanması ve ihtilafların en aza indirilmesi hedeflenmektedir.

7. Mükellef memnuniyetinin artırılması ve kayıt dışı ekonominin önlenmesine yönelik hedeflere aynı anda ulaşılabilmesi amacıyla, Bakanlık tarafından belirlenecek genel performans hedeflerine paralel olarak, Başkanlığın taşra teşkilatı dahil tüm birimlerinde birbirleriyle uyumlu özel performans hedeflerinin hem bireysel planda hem de kurumsal planda oluşturulmasını gerekli kılmaktadır.

8. Teşkilat yapısında başkanlık ve doğrudan Başkanlığa bağlı 22 bölge başkanlığından oluşan iki kademeli bir yapı olarak öngörülmektedir. Taşra teşkilatının mevcut yönetim yapısı ve sorunları dikkate alınarak önerilen düzenlemeyle; temel fonksiyonlarını yerine getirebilen, güçlü, kendi kendine yeterli, yönetsel bütünlüğe sahip, yetkileri artırılmış, merkezden planlama ve uygulama birliğini temine, uzmanlaşmaya ve yetki devrine imkan veren, ortak hizmetleri birleştirilmiş bir taşra teşkilatlanması hedeflenmektedir.

9. Vergi dairesi yöneticilerinin ve çalışanlarının gelir vergisinden kurumlar vergisine, katma değer vergisinden damga vergisine kadar bütün vergilerin vergilendirme işlemlerini, muhasebesini, takibini bilmelerini, mükellefi tespit ve denetim görevlerini yerine getirmelerini gerektiren ve  vergi daireleri; vergilendirme, muhasebe, kovuşturma (cebri takip) olmak üzere üç temel bölümden oluşan mevcut yapıdan, bu işlemlerin her birisi için uzmanlaşmanın sağlandığı, muhasebe ve takibat gibi fonksiyonların ortak hizmetler olarak bölge başkanlığı bünyesinde yapılandırıldığı bir modele geçilmesi amaçlanmaktadır. Yeni taşra yapısında, merkezdeki yapılanmaya paralel olarak, mükellef hizmetleri, vergilendirme, tahsilat ve hukuk işleri, muhasebe, denetim ve uyum yönetimi, insan kaynakları ve destek hizmetleri grup müdürlükleri ile bunlara bağlı müdürlük ve şubeler oluşturulabilmesine imkan tanınmaktadır.

10. Vergi dairelerinin temel fonksiyonu olan vergilendirme hizmetlerinin, vergilendirme grup müdürlüğü altında ihtiyaca göre mükellef grupları (büyük mükellefler, banka ve finans kuruluşları, dış ticaret kuruluşları, serbest meslek, gayrimenkul sermaye iratları vb.) itibarıyla oluşturulacak ayrı vergi müdürlükleri eliyle yürütülebilmesi öngörülmektedir. Bu müdürlüklerin esas itibarıyla; beyannamenin alınması, iade - mahsup ve düzeltme taleplerinin yerine getirilmesi, vadesindeki teciller, beyannamelerin revizyonu, inceleme ve yoklama talepleri, beyanname vermeyenlerin tespiti ve diğer tarh işlemlerini yerine getirmeleri amaçlanmaktadır.

11. Mükellefle yakın temas gerektiren sicil/yoklama, tebliğ işlemleri, sicil değişikliği işlemleri, borcu yoktur yazısı, mükelleflerin bilgilendirilmesi, zorunlu hallerde beyannamelerin alınması gibi işlemlerin il, ilçe, mahalle ve semtlerde kurulacak şubeler eliyle yerine getirilmesi öngörülmektedir.

12. Yeni örgütlenme çerçevesinde, Maliye Bakanlığı kadro cetvellerinde yer alan bazı kadro unvanları iptal edilirken, yerlerine Gelir İdaresi Başkanlığı kadro cetvellerinde yer almak üzere yeni kadro unvanları ihdas edilmektedir. Buna paralel olarak, Başkanlık personelinin özlük haklarına ilişkin olarak, Devlet Memurları Kanununda gerekli değişiklikler yapılmaktadır.

13. Geçiş aşamasında, herhangi bir sorun çıkmaması için vergi dairelerinin mevcut yapıları korunmakta ve bu daireler tasfiye edilinceye kadar, Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede yer alan taşrayla ilgili hükümleri ve bu maddelerde belirtilen görev yetki ve sorumlulukları kullanmaya aynen devam etmesi sağlanmaktadır.

14. Geçici hükümlerle, halen Gelirler Genel Müdürlüğü, gelirler bölge müdürlükleri ve defterdarlık gibi birimlerce kullanılan taşınır ve taşınmazlar ile bu birimlerde görevli personelin Gelir İdaresi Başkanlığına devri sağlanmakta, Başkanlıkta kanunun yayımı tarihinden itibaren üç yıl içinde yapılacak atamalara ilişkin esaslar belirlenmekte, Başkanlığın çalışmaları ve uygulamaları ile yönetim sistemini stratejik plan ve hedefler açısından on yıl süreyle gözlemlemek ve tavsiyelerde bulunmak üzere Maliye Bakanının başkanlığında, Gelir İdaresi Başkanı, Vergi Konseyi Başkanı belli alanlarda uzman kişilerden oluşacak İzleme Komitesinin kurulması öngörülmektedir.

Komisyonumuzda Tasarının geneli üzerinde yapılan görüşmelerde;

-  Tasarının, geniş toplum kesimlerinin beklentilerini karşılamaktan uzak olduğu, mali idarenin en önemli bölümü olan gelir idaresinin Tasarı ile öngörülen konumunun ötesinde, daha özerk, en azından müsteşarlık düzeyinde bir yapıya kavuşturulması gerektiği, Tasarıda öngörülen Bakana bağlı bir Başkanlık şeklindeki yapılanmanın özerkliği sağlamayacağı,

-  Denetimdeki çok başlılığın gelir idaresinin en önemli sorunlarından birisi olduğu, Tasarı ile Gelir İdaresi Başkanlığı olması gereken konuma getirilmediği için, doğal olarak, vergi denetimi yapan Hesap Uzmanları ile   Maliye Müfettişlerine yeni yapılanma içerisinde yer verilemediği, bu durumun denetimdeki çok başlılığın sürmesi anlamına geleceği, böylece en önemli sorunlardan birisinin çözüm fırsatının kullanılamamış olacağı,

-  Bakanlık bünyesinde vergi politikasını oluşturmakla görevli bir birimin oluşturulması ve bu birimle Gelir İdaresi Başkanlığının işbirliğinin sağlanması gerektiği,

-  Bölge esaslı taşra örgütlenmesi ve vergi dairelerinin bölge başkanlığına bağlanması olumlu karşılanmakla birlikte Tasarının güçlü bir taşra örgütü oluşturamadığı, daha fazla yetki devredilerek taşra örgütünün güçlendirilmesi suretiyle sorunların yerinde çözümünün sağlanması gerektiği,

-  Tasarının geneli itibarıyla olumlu karşılandığı, uzmanlaşmaya önem veren, mükellef odaklılığı temel alan yaklaşımının özellikle memnuniyet verici olduğu, ancak, denetimdeki çok başlılığa son verilemediği, ayrıca, belli meslek mensuplarına üst düzey görevlere yükselme imkanı tanınırken bazılarının bu imkandan yararlandırılmadığı, bu durumun çalışma barışını ve motivasyonu olumsuz etkileyeceği, bütün personel için üst düzey görevlere atanma yolunun açık tutulması gerektiği,

- Tasarının dili ve üslubunun kanun diline ve tekniğine uymadığı, hukuki ve idari sistemimizde yerleşmemiş kavramların kullanıldığı, bu bakımdan Tasarının kurulacak bir alt komisyonda gözden geçirilmesinin zorunlu olduğu,

- Gelir idaresinin yapılandırılması zorunluluğunun herkesçe kabul edildiği, ancak, Tasarı ile getirilen düzenlemelerin olumlu yönleri bulunmakla birlikte ihtiyacı gideremeyeceği, özerkliği son derece sınırlı, pek çok konuda inisiyatif sahibi olmayan bir kuruluş oluşturulduğu, bu çerçevede, vergi inceleme politikasının belirlenmesi yetkisinin Maliye Bakanlığına bırakılmasının Tasarının amacına uygun düşmediği, mükellef haklarının korunması bakımından Başkanlığın siyasetin etkisinden uzak tutulmasında yarar bulunduğu, esasen, genel gerekçede ileri sürülen argümanlar ile Tasarının getirdiği düzenlemelerin örtüşmediği, gerekçede belirtilen sorunların hiç birisinin Tasarı ile çözülemediği,

- Yeniden yapılanma çalışmalarının, mevzuatın, teşkilatın ve özlük haklarının iyileştirilmesine dayanan üçlü bir temele oturması gerektiği, ancak, Tasarıda etkin ve verimli bir gelir idaresi için önkoşul olan özlük haklarının iyileştirilmesi konusunun ihmal edildiği,

- Tasarıda kayıt dışı ekonominin kavranmasına ilişkin düzenlemelere yer verilmemesinin önemli bir eksiklik olduğu, ayrıca, dünyada gelir idarelerinin siyasetin etki alanından çıkarılarak bağımsızlıklarının sağlanmasına yönelik bir eğilimin bulunduğu, Tasarının bu eğilime uygun düşmeyen bir düzenleme öngördüğü, 

-  Tasarının başlıca amacının dürüst ve adil bir idarenin kurulması suretiyle vatandaşların memnuniyetinin sağlanması olduğu, gelir idaresinin sağlıklı işlemesinden en başta Hükümetin sorumlu olduğu, bu nedenle, Hükümetten tamamen bağımsız bir idarenin kurulmasının söz konusu olamayacağı,

Şeklindeki değerlendirmeleri takiben Hükümet adına yapılan tamamlayıcı açıklamalarda;

-  Tasarının yıllardır sürdürülen çalışmaların ve geniş bir birikimin ürünü olduğu, değişik ülke uygulamalarından ve ilgili toplum kesimleriyle uluslararası kuruluşların görüşlerinden yararlanılarak ülkemiz koşullarına uygun olarak hazırlandığı,

-  Hükümetin, vergi sistemine ilişkin olarak anlaşılabilir bir vergi mevzuatı, öngörülebilir bir vergi yükü ve etkin bir gelir idaresi oluşturmayı hedeflediği,mevzuatın başarılı bir şekilde uygulanabilmesi için etkin ve verimli bir gelir idaresi oluşturmanın zorunlu olduğu, Tasarının gelir idaresinin aksayan yönlerine çözüm bulmak amacıyla hazırlandığı, bu çerçevede teknolojik alt yapının da güçlendirilmesinin hedeflendiği,

-  Gelir İdaresi Başkanlığının Bakanlıkça belirlenecek vergi politikalarını uygulamakla görevli olacağı, politikaları belirlemek üzere Maliye Bakanlığı bünyesinde bir birim kurulacağı,

-  Tasarının en önemli hedeflerinden birisinin de mükellef odaklı bir yönetim oluşturulması olduğu, bu amaçla yetki devrinde bulunularak taşra örgütünün güçlendirildiği, hızlı ve etkin bir uygulamayı sağlayacak koordinasyon sisteminin oluşturulduğu, mükellefin teknolojiyi daha fazla kullanmasının teşvik edildiği, Tasarı ile öngörülen modelin kayıt dışı ekonomiyle mücadele konusunda önemli bir katkı sağlayacağı,

İfade edilmiştir.

Geneli üzerindeki görüşmeleri müteakip Tasarı ve gerekçesi Komisyonumuzca da benimsenerek maddelerin görüşülmesine geçilmiş ve Tasarının ayrıntılı bir şekilde incelenebilmesini teminen kurulacak bir alt komisyonda ele alınmasına karar verilmiştir.

Alt Komisyon, 16.3.2005 tarihinde kamu görevlileri sendikalarının temsilcileri ile Tasarıda mensupları ile ilgili düzenlemeler bulunan Maliye Bakanlığı çalışanlarının unvanlarına göre kurmuş oldukları derneklerin temsilcilerinin görüşlerini dinlemiş ve önerilerini almıştır. 24.3.2005 tarihinde ise Vergi Konseyinin görüş ve önerileri alınmıştır. Aynı tarihteki ayrı bir toplantıda da Gelirler Genel Müdürlüğü yetkililerinden bilgi alınmıştır. Ayrıca, Alt Komisyonun, 30.3.2005 ve 31.3.2005 tarihlerinde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcilerinin de katılımıyla yapmış olduğu toplantılarda, Tasarı üzerinde gerekli çalışmalar yapılmıştır.

Alt Komisyon, Tasarıda Gelir İdaresi Bölge Başkanlıkları şeklinde öngörülmüş bulunan taşra teşkilatı yerine, Bakanlar Kurulunca belirlenecek sayıda ve yerlerde kurulacak ve doğrudan merkeze bağlı Vergi Dairesi Başkanlıklarından oluşan bir taşra teşkilatının daha yararlı olacağı kanaatine varmış ve bu doğrultuda Tasarının  maddelerinde  geçen "Gelir İdaresi Bölge Başkanı" ve "Gelir İdaresi Bölge Başkanlığı" ibarelerini, "Vergi Dairesi Başkanı" ve  "Vergi Dairesi Başkanlığı" olarak değiştirmiş ve bölge başkanlıklarına ilişkin olarak Tasarıya ekli bulunan (2) sayılı listeyi çıkarmıştır. Ayrıca, yapılan değişiklikler sonucunda vergi dairesi müdürlükleri muhafaza edildiğinden, Tasarı ile kaldırılması öngörülen vergi dairesi müdürü, vergi dairesi müdür yardımcısı ve şef kadro unvanları da muhafaza edilmiş ve Tasarıya ekli kadro cetvellerinde gerekli değişiklikler yapılmıştır.

Alt Komisyonda yapılan çalışmalar sonucunda  Tasarının;

- 1 inci maddesi; amacın daha iyi ifade edilmesi ve anlatıma açıklık kazandırılmasını teminen kısmen değiştirilmesi suretiyle,

- 2 nci maddesi; tanımlar arasında yer alan Gelir İdaresi Bölge Başkanının çıkarılması ve yerine  Daire Başkanı tanımının eklenmesi,

- 3 üncü maddesi, aynen,

- 4 üncü maddesi metinden çıkarılmak suretiyle,

- 7 nci maddesi; başkan yardımcılarının, vergi dairesi başkanlıklarının koordinasyonu ile görevlendirileceğine ilişkin hükmün, ihtiyarilik sağlanması amacıyla "görevlendirilebilir" şeklinde düzenlenmesi suretiyle, Tasarıdan çıkarılan madde nedeniyle 6 ncı madde olarak,

- 8 inci maddesi; madde ile düzenlenen "İcra Kurulu"nun,  icracı bir kurul olmayıp koordinasyon işlevini yürütecek olması nedeniyle "Koordinasyon Kurulu" olarak düzenlenmesi suretiyle, 7 nci madde olarak,

- 9 uncu maddesi; Başkanlığın ana hizmet birimleri arasında yer alan "Vergi Yönetimi Daire Başkanlığı"nın adının, görevleriyle uyumunu sağlamak amacıyla "Gelir Yönetimi Daire Başkanlığı" olarak değiştirilmesi ve bazı bentlerin yerinin değiştirilmesi suretiyle, 8 inci madde olarak,

- 24 üncü maddesi; taşra teşkilatı olarak öngörülen gelir idaresi bölge başkanlıkları kaldırıldığından, ekli (2) sayılı listenin çıkarılması; vergi dairesi başkanlıklarına bağlı vergi dairesi müdürlükleri ile şubelerin kurulması, bunların faaliyete geçirilmesi, mükelleflerin işyeri ve kanuni merkezlerine bağlı kalınmaksızın bağlı olacakları vergi dairesi başkanlıkları ile müdürlüklerin belirlenmesi hususlarında Bakana yetki veren bir düzenlemenin eklenmesi suretiyle, 23 üncü madde olarak,

- 29 uncu maddesi; ikinci fıkrasında yer alan ve özel sektörde üst düzey yönetici olarak on yıl çalışmış olanların Gelir İdaresi Başkanı olarak atanabilmesine imkan veren hükmün madde metninden çıkarılması, son fıkrasında yer alan "gelirler kontrolörleri" ibaresinin "gelirler kontrolörü ünvanını almış olanlar" şeklinde değiştirilmesi suretiyle, 28 inci madde olarak,

- 30 uncu maddesi; ikinci fıkrasında yer alan ve vergi denetmenlerinin belli şartları taşımaları ve açılacak sınavlarda başarılı olmaları kaydıyla gelirler kontrolörü olarak atanmalarına imkan veren düzenlemenin metinden çıkarılması suretiyle, 29 uncu madde olarak,

- 35 ve 36 ncı maddeleri; bazı kanunlarda ibare değişiklikleri yapan maddeler olduklarından birleştirilmeleri, Gelir İdaresi başkan yardımcılarının Devlet Memurları Kanununa Ekli (I) sayılı ek gösterge cetvelinin Genel İdare Hizmetleri sınıfı bölümünün (d) bendine alınması, (f) bendine Gelir İdaresi Daire başkanları ile Ankara, İstanbul, İzmir Vergi Dairesi Başkanlarının eklenmesi, ekli (II) sayılı ek gösterge cetvelinin (2) numaralı bölümüne Gelir İdaresi grup başkanı ile vergi dairesi başkanının eklenmesi, (5) numaralı bölümüne vergi dairesi müdürü ve müdür unvanlarının eklenmesi, aynı Kanuna ekli (IV) sayılı Makam Tazminatı Cetvelinin  5 inci sırasının (c) bendine "Vergi Dairesi Başkanı," , 7 inci sırasına  " Gelir İdaresi Grup Başkanı ve Grup Müdürü," unvanlarının eklenmesini ve 8 inci sırasının (a) bendindeki " Müsteşarlık kontrolörleri," ibaresinin " Müsteşarlık  ve Başkanlık kontrolörleri," şeklinde değiştirilmesini öngören bir düzenlemenin, vergi denetmenlerinin, Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinin kariyer meslekleri düzenleyen kısmına "vergi denetmenlerinin" eklenmesi, istisnai memur olarak öngörülmüş bulunan Gelir İdaresi Başkanının, istisnai memuriyet kapsamında bulunmasına gerek duyulmadığından çıkarılması, yerine Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirinin konulması suretiyle, 34 üncü madde olarak,

- Geçici 2 nci maddesi, aynen,

- Geçici 3 üncü maddesi; birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan ve özel sektörde üst düzey yönetici olarak on yıl çalışmış olanların Gelir İdaresi Başkanı olarak atanabilmesine imkan veren düzenlemenin, 29 uncu maddenin ikinci fıkrasında yapılan değişikliğe paralel olarak, madde metninden çıkarılması; (b) bendine "vergi dairesi başkanı"nın eklenmesi ve defterdar veya gelir idaresi grup başkanı kadrolarında çalışmış olanların da başkan yardımcısı, daire başkanı ve vergi dairesi başkanı olarak atanabilmelerine imkan veren bir hükmün eklenmesi; (c) bendinde yer alan bölge başkanının (b) bendine alınması nedeniyle çıkarılması, gelir idaresi grup başkanı ve grup müdürü olarak atanabilecekler arasına vergi dairesi müdürü, gelir müdürü, takdir komisyonu başkanı ve en az on hizmet yılını doldurmuş devlet gelir uzmanlarının eklenmesi, (d) bendinde yer alan ve denetim grup müdürlüğünde  vergi müdürü olarak atanabilmeye ilişkin hükmün metinden çıkarılması, müdür ve vergi müdürü olarak atanacaklar arasından "gelir uzmanları"nın çıkarılması ve "on hizmet yılı" şartının "sekiz hizmet yılı" olarak değiştirilmesi; Gelirler Genel Müdürlüğü merkez teşkilatında; organizasyon metod uzmanlığı eğitimi alarak organizasyon metod şubesinde en az beş yıl süreyle fiilen organizasyon metod uzmanı olarak görevlendirilen personel ile uzman kadrolarında çalışan personelin belirlenen şartları taşımaları ve açılacak sınavda başarılı olmaları kaydıyla  devlet gelir uzmanlığı kadrosuna atanabilmelerine ilişkin bir hükmün ikinci fıkradan sonra gelmek üzere yeni üçüncü fıkra olarak maddeye eklenmesi; üçüncü fıkrasında yer alan ve geçiş döneminde açılacak sınavların süresini belirleyen "dört yıl" ibaresinin "beş yıl" olarak değiştirilmesi; son fıkrasının, 22/7/1998 tarihine kadar  vergi denetmeni veya yardımcısı kadrosunda olup, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte kamuda görev yapanlardan bu unvanlarda fiilen en az üç yıl çalışmış olanların da Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla yeterlik sınavını vermiş sayılmalarını teminen yeniden düzenlenmesi suretiyle,

- Geçici 4, 5 ve 6 ncı maddeleri, aynen,

- Geçici 7 nci maddesi; Başkanlık personeline, performansları göz önünde bulundurularak, net aylık tutarının dört katına kadar  ikramiye ödenebilmesini öngören bir düzenlemenin eklenmesi suretiyle,

- Gelir İdaresi Başkanlığının  teknolojik ve fiziki altyapısının oluşturulabilmesini teminen, Kanunun yürürlük tarihinden itibaren beş yıl süre ile bir önceki yıl vergi gelirlerinin onbinde beşi tutarında ödeneğin ayrılacağına ve bu tutarın yatırım programıyla ilişkilendirilmiş sayılacağına ilişkin bir düzenlemenin geçici 8 inci madde olarak eklenmesi suretiyle,

- Yürürlük ve yürütmeye ilişkin 38 ve 39 uncu maddeleri, 36 ve 37 nci maddeler olarak aynen,

Kabul edilmiştir.

Ayrıca, Alt Komisyonda Tasarı kanunların hazırlanmasında uygulanan usül ve esaslar  çerçevesinde gözden geçirilerek, kanun diline ve tekniğine uygunluğun sağlanması amacıyla redaksiyona tabi tutulmuştur.

Alt Komisyon ayrıntılı çalışmalar  sonucunda oluşturduğu metni bir raporla birlikte Komisyonumuza sunmuştur.

Bu defa, Komisyonumuzun 7.4.2005 tarihinde, Maliye Bakanı Kemal UNAKITAN ile ilgili kamu kuruluşlarının temsilcilerinin de katılımıyla yapmış olduğu 42 nci birleşimde, görüşmelere Alt Komisyon tarafından hazırlanan metin üzerinden devam edilmesine karar verilmiştir.

Komisyonumuzda yapılan görüşmeler sonucunda Alt Komisyon metni;

- 1 inci maddesinin, Başkanlığın görevlerini yerine getirirken uyacağı ilkelerin temel ilkeler olması göz önüne alınarak anlatıma vurgu da kazandırmak üzere "ilkelerine" ibaresinin "temel ilkelerine" şeklinde değiştirilmesi suretiyle,

- 4 üncü maddesinin, (c) bendinde geçen "karşılıklı güven unsuruna" ibaresinin "karşılıklı güven esasına" şeklinde değiştirilmesi; (e) bendinde geçen "Devlet gelirleri politikasına uygun" ibaresinin "Devlet gelirleriyle ilgili" şekline dönüştürülmesi; (f) bendinin başında yer alan "Görev alanındaki" ibaresinin gereksiz görülerek çıkarılması; Tasarıda yer alan ve Alt Komisyonda çıkarılan "Temel ilkeler" başlıklı 4 üncü maddede ilke olarak yer aldığı halde nitelik olarak görev vasfı taşıyan ve görevler arasında da sayılmamış bulunan bazı görevlerin metne konu uygunluğu dikkate alınarak (g), (p) ve (s) bentleri olarak eklenmesi; yeni sıralamada (o) bendi olan bendin sonundaki "işlemleri yapmak" ibaresinin "işlemlerin yerine getirilmesini sağlamak" şeklinde ifade edilmesi suretiyle,

- 5 inci maddesinin, (a) bendinde geçen "amaç" ibaresinin çıkarılması, (b) bendinde geçen "yasal ve idari düzenleme" ibaresinin" mevzuat olarak değiştirilmesi, "bütçesini" ibaresinin "bütçe teklifini" şeklinde değiştirilmesi ve (d) bendinin sonunda geçen "işbirliği yapar" ibaresinin "işbirliği yapılmasını sağlar" olarak ifade edilmesi suretiyle,

- 7 nci maddesinin, birinci cümlesinde geçen "temel ilkeler çerçevesinde gerçekleştirmek" ibaresinin metinden çıkarılması, son cümlesinden önce gelmek üzere Koordinasyon Kurulunun yılda en az bir defa toplanacağını öngören bir hükmün eklenmesi suretiyle,

- 9 uncu maddesinin, (d) bendinde geçen "kanun tasarılarının" ibaresinin "kanun tasarıları ile kararnamelerinin" şeklinde değiştirilmesi, Başkanlığın görevleri arasında olan ve Gelir Yönetimi Daire Başkanlığını ilgilendiren bazı görevlerin (e) ve (f) bendi olarak ilavesi suretiyle,

- 12 nci maddesinin, (h) bendinin, vergi avukatı istihdamı yerine ilgili hizmetlerin hazine avukatlarınca görülmesi benimsendiğinden değiştirilmesi suretiyle,

- 13 üncü maddesinin, (a) bendinde geçen "tam ve zamanında" ibaresinin, (f) bendinde geçen "tüm" ibaresinin metinden çıkarılması,        

- 17 nci maddesinin, Başkanlığın görevleri arasında belirtilen vergi indirim, istisna ve muafiyetlerinin maliyetini ölçme, etkilerini analiz etme görevinin (d) bendi olarak Strateji Daire Başkanlığının görevleri arasına dahil edilmesi suretiyle,

- 21 inci maddesinin, Başkanlığın görevleri arasında yer alan ve İnsan Kaynakları Daire Başkanlığını ilgilendiren, kurumsal etik kurallar düzenleyip duyurma görevinin (g) bendi olarak ilavesi suretiyle,

  - 24 üncü maddesinin, ikinci fıkrasında geçen "idareyi temsilen" ibaresinin metinden çıkarılması suretiyle,

- 29 uncu maddesinin, vergi avukatları eliyle görülmesi düşünülen hizmetlerin hazine avukatlarınca gördürülmesi benimsendiğinden son fıkrasının buna göre yeniden düzenlenmesi, madde başlığının da bu doğrultuda değiştirilmesi suretiyle,

- 31 inci maddesinin, metinde geçen "yorum" ibaresinin, kanun yorumu kavramının farklı tartışmalara yol açacağı gerekçesiyle "uygulama" şeklinde değiştirilmesi suretiyle,

- 32 nci maddesi, maddeye bağlı İhdas edilen kadrolara ilişkin (3) sayılı listenin merkeze ait kadrolarının sehven yanlış yazılan toplamının düzeltilmesi, taşra kısmında yer alan vergi avukatlığı kadrolarının kaldırılması suretiyle,

- 33 üncü maddesinin, atıflar arasına ilin en büyük mal memurunun da alınması suretiyle,

- 34 üncü maddesinin, istisnai memuriyet görevleri arasına alınan Gelir İdaresinde Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliğinin Başbakanlık Basın Müşavirliğinden sonraya eklenmesi suretiyle,

- 35 inci maddesinin, (2) numaralı fıkrasına, 657 sayılı Kanuna ekli (II) sayılı Ek Gösterge Cetvelinde bir üst bölüme alındığı halde mevcut yerinden çıkarılması gereken iki unvanın eklenmesi suretiyle,

- Geçici 2 nci maddesinin, ikinci fıkrasında geçen "müktesebatları" ibaresinin "müktesep hakları" şeklinde değiştirilmesi suretiyle,

- Geçici 3 üncü maddesinin, vergi avukatlığı istihdamından vazgeçildiği için ikinci fıkrasının ilk cümlesinin metinden çıkarılması suretiyle,

- Geçici 6 ncı maddesinin, birinci fıkrasında geçen "istişari" ibaresinin metinden çıkarılması suretiyle,     

- Geçici 7 nci maddesinin, ikinci fıkrasının, kamu personel rejiminde özlük haklarını da içeren düzenleme çalışmalarının yakında gündeme geleceği, bu aşamada mali haklarla ilgili farklı herhangi bir düzenlemeye yer verilmesinin uygun olmayacağı gerekçesiyle metinden çıkarılması suretiyle,

- Geçici 8 inci maddesinin, kamu mali yönetimindeki genel ilke ve yaklaşımlara uygun olmayan ve bağlayıcı şekilde belli bir ödenek ayrılmasını öngören bir hüküm içerdiğinden, metinden çıkarılması suretiyle,   

Kabul edilmiştir.  Alt Komisyon metninin; 2, 3, 6, 8, 10, 11, 14, 15, 16, 18, 19, 20, 22, 23, 25, 26, 27, 28, 30,  geçici 1, geçici 4, geçici 5 inci maddeleri ile yürürlük ve yürütmeye ilişkin 36 ve 37 nci maddeleri ise aynen kabul edilmiştir.

Raporumuz, Genel Kurulun onayına sunulmak üzere Yüksek Başkanlığa saygıyla arz olunur.

 

Başkan

Başkanvekili

Sözcü

 

 

Sait Açba

M. Altan Karapaşaoğlu

Sabahattin Yıldız

 

 

Afyonkarahisar

Bursa

Muş

 

 

Kâtip

Üye

Üye

 

 

Mehmet Sekmen

Halil Aydoğan

Mehmet Zekai Özcan

 

 

İstanbul

Afyonkarahisar

Ankara

 

 

Üye

Üye

Üye

 

 

Osman Kaptan

Mehmet Mesut Özakcan

A. Kemal Deveciler

 

 

Antalya

Aydın

Balıkesir

 

 

(Ayrışık oy yazımız ektedir)

(Ayrışık oy yazımız ektedir)

(Ayrışık oy yazımız ektedir)

 

 

Üye

Üye

Üye

 

 

Ali Osman Sali

Ahmet İnal

Osman Nuri Filiz

 

 

Balıkesir

Batman

Denizli

 

 

(Muhalefet şerhim ektedir)

 

 

 

 

Üye

Üye

Üye

 

 

Alaattin Büyükkaya

Ali Kemal Kumkumoğlu

Kemal Kılıçdaroğlu

 

 

İstanbul

İstanbul

İstanbul

 

 

 

(Ayrışık oy yazım ektedir)

(Ayrışık oy yazımız ektedir)

 

 

Üye

Üye

Üye

 

 

M. Mustafa Açıkalın

Bülent Baratalı

Fazıl Karaman

 

 

İstanbul

İzmir

İzmir

 

 

 

(Ayrışık oy yazımız ektedir)

 

 

 

Üye

Üye

Üye

 

 

Y. Selahattin Beyribey

Mustafa Elitaş

Taner Yıldız

 

 

Kars

Kayseri

Kayseri

 

 

Üye

Üye

Üye

 

 

Mikail Arslan

Muzaffer Baştopçu

Hasan Fehmi Kinay

 

 

Kırşehir

Kocaeli

Kütahya

 

 

Üye

Üye

Üye

 

 

Mustafa Özyürek

Gürol Ergin

O. Seyfi Terzibaşıoğlu

 

 

Mersin

Muğla

Muğla

 

 

(Ayrışık oy)

(Ayrışık oy yazımız ektedir)

 

 

 

Üye

Üye

Üye

 

 

Osman Seyfi

Cemal Uysal

Kazım Türkmen

 

 

Nevşehir

Ordu

Ordu

 

 

 

 

(Ayrışık oy yazımız ektedir)

 

 

Üye

Üye

Üye

 

 

İmdat Sütlüoğlu

Musa Uzunkaya

Sabahattin Cevheri

 

 

Rize

Samsun

Şanlıurfa

 

 

Üye

Üye

Üye

 

 

M. Ergun Dağcıoğlu

Enis Tütüncü

M. Akif Hamzaçebi

 

 

Tokat

Tekirdağ

Trabzon

 

 

 

(Ayrışık oy yazımız ektedir)

(Ayrışık oy yazımız ektedir)

 

 

 

MUHALEFET ŞERHİ

 

Gelir politikasını uygulamakla görevli bir teşkilatın vergi inceleme ve denetiminde tek yetkili olmaması, vergi inceleme ve denetim birimlerinin Bakanlık ve Başkanlıkta ayrı ayrı faaliyetine devam edecek olmaları, özetle vergi inceleme ve denetiminde çok başlılığın önlenememesinin doğru olmadığı.

Vergi Dairelerinin kapatılmaması olumlu bir gelişme olmakla birlikte; Vergi Usul Kanununda Vergi Daireleri ve Şubelerin kurulma usulü belli olduğu halde, Vergi Dairesi Başkanlıkları, Vergi Dairesi Müdürlükleri ve şubelerin kurulması için Tasarıda yeni bir usul belirlenmesi ve Vergi Dairesi Başkanlıklarının hem Vergi Dairesi Müdürlüklerinin üst birimi hem de Vergi Dairesi Müdürlüğü yetkisine haiz olmaları ve bazı mükellefler için Vergi Dairesi Müdürlüğü görevi yapabilecek olmaları; her ilimizde prensip olarak Vergi Dairesi Başkanlığı kurulması söz konusu olmayacağından bazı mükellefler açısından sorun alanı oluşturabileceği,

Genel kamu yönetimi sisteminden farklı olarak, bazı kadrolara atanmada zorluk-kolaylık mekanizmalarının kurulmuş olmasının personel açısından fırsat eşitliğini bozduğu; personel üzerinde olumsuz motivasyona sebep olacağı,

Üst kademe yöneticilerin malî haklarının hükümet tasarısına nazaran yükseltilmesinin kamudaki ücret dengesini olumsuz etkileyeceği,

Görüşündeyim.

 

Ali Osman Sali

          Balıkesir

 

 

AYRIŞIK OY

Gelir İdaresi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Tasarısı'nın TBMM’ne gönderilmesi Bakanlar Kurulunca 29.7.2004 tarihinde kararlaştırılmış ise de Tasarının TBMM’ye gönderilmesi yedi ayı aşan bir süreden sonra gerçekleşmiştir. Başbakanlığın sevk yazısından Tasarının 2.3.2005 tarihinde Meclise gönderildiği anlaşılmaktadır. Yasama tarihinde örneği olup olmadığını bilmiyoruz ama bir tasarının Bakanlar  Kurulunca Meclise sevkine karar verilmesinden sonra sevkedilmeyip aylarca üzerinde çalışılması dikkat çeken bir örnektir. Meclise sevkedilmesi öncesindeki hazırlık dönemini de dikkate alırsak Tasarının hazırlığı yaklaşık iki yıllık bir zamanı kapsamaktadır. Üzerinde oldukça emek harcanan bir çalışmadan sonra ortaya çıkan bir tasarıdan doğal olarak sorunları çok büyük ölçüde çözmesi ve hedefe ulaşması beklenir. Ancak Tasarının böyle bir  niteliği bulunmamaktadır.

Gelir idaresinin görevleri ve yapılanması Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararname(KHK)de düzenlenmiştir. Ayrıca Vergi Usul Kanunu(VUK)nda da vergi idaresi ile ilgili çeşitli kurallar düzenlenmiştir. 178 sayılı KHK ve VUK birlikte değerlendirildiğinde idarenin örgütsel yapısı ile idarenin uymak zorunda olduğu kurallar maddi hukuk - usul hukuku biçiminde şekillendiği ülkemizin geleneksel hukuk yapısı ortaya çıkmaktadır. Bu yapının Tasarıyla da devam ettiği görülmektedir.

Vergi sistemi ve vergi idaresi öteden beri ülkemizde en çok eleştirilen kurumlardandır. Bunun temel nedeni kaynak eksikliği, yani vergi tabanının yeterince kavranamamış olması nedeniyle toplanması gereken verginin toplanamaması ve bunun kamu finansmanında ve kalkınma ve gelişmede yarattığı açmazlardır.

Bütçenin vergi yerine borçla finansmanının öne çıktığı 80’li yıllarda vergi idaresinde ve vergi sisteminde reform veya yeniden yapılanma kavramları bir ihtiyaç olarak bu kadar güçlü bir şekilde kendini hissettirmiyordu. Vergi özellikle 90’lı yılların ortalarından itibaren yeniden ön plana çıkmış ve vergi yükü bu süreç içerisinde giderek artmıştır. IMF destekli olarak uygulanan programların etkisiyle 2000’li yıllarda vergi yükünün uluslararası ortalamalara yaklaşmasıyla birlikte vergi sisteminde ve vergi idaresinde reform ihtiyacı kendisini daha güçlü bir şekilde hissettirmeye başlamıştır.

Öte yandan gerek toplumsal talepler gerekse uluslararası vergi rekabeti vergi oranlarının indirilmesi yönünde güçlü bir eğilimi ortaya koymuştur. Bunun anlamı aynı vergi gelirinin veya ihtiyaç duyulan ölçüdeki vergi gelirinin daha düşük vergi oranlarıyla sağlanması gerçeğidir.

Bu gerçek vergi idaresinde reform ihtiyacını şiddetlendirmektedir.

Öte yandan vergi yükünün OECD ortalamalarına geldiği Türkiye'de bu yükün dağılımı da son derece adaletsizdir. Vergi yükü belli kesimlerin, özellikle de tüketicilerin omuzundadır. OECD'nin en son yayınlanan rakamlarına göre sosyal güvenlik katkı payları hariç olmak üzere 2002 yılında OECD ülkeleri için toplam vergi yükü ortalaması yüzde 27, AB 19 için yüzde 28.3, AB 15 için yüzde 29.2 ve Türkiye için ise yüzde 24.9’dur. Türkiye'de konsolide bütçe vergi gelirlerinin GSMH’ya oranı da 2004 yılında yüzde 23.83’tür. Bu oranın 2005 yılı için yüzde 24.73 olması öngörülmüştür. Böyle bir tabloda güçlü gelir idaresi Türkiye'nin olmazsa olmazlarındandır. Yine 2002 sonrasında Türkiye'de toplam vergi yükü yüzde 27 seviyelerine ulaşmıştır.

Kısaca güçlü bir gelir idaresine ihtiyacımız vardır. Ancak güçlü gelir idaresine sahip olmak da vergi sistemindeki sorunları çözmek için yeterli değildir. Bu işin sadece bir yanıdır. Güçlü gelir idaresinin tamamlayıcısı, fiskal amacı sağlamasının yanında ülkenin ekonomik ve sosyal gerçeklerine ve ihtiyaçlarına uygun bir vergi sistemidir.

Hükümetin getirmiş olduğu Gelir İdaresi Yasa Tasarısı ise Türkiye'nin ihtiyacı olan, sorunlara çözüm üreten, vergi yükünün adil dağılımı için gerekli araçlardan biri olan güçlü gelir idaresinin çok uzağındadır. Güçlü Gelir İdaresi sloganı ile kamuoyuna ve TBMM'ye sunulan Tasarı mevcut temel sorunları çözmediği gibi gelir idaresi bazı konularda bugünkü gücünün de gerisine gitmektedir.

Tasarıya aşağıdaki nedenlerle katılmıyoruz:

1. TASARININ HAZIRLANMA USULÜNDEKİ YETERSİZLİK

Gelir İdaresi Yasa Tasarısı herhangi bir yasa tasarısından farklı özelliklere sahip olmak durumundadır. Bu Tasarı klasik bir teşkilat yasa tasarısı olmamalıdır. Toplumun taşıdığı vergi yükünün yönetimi, milli gelirin çok önemli bir kısmının kamuya aktarılması yani kamunun ihtiyaç duyduğu kaynakların sağlanması gibi tüm kesimleri ilgilendiren bir konuyu düzenlemektedir. Böyle bir düzenlemenin hemen her kesimde tartışılması Tasarının hazırlık aşamasında  bir yöntem olarak benimsenmeliydi. Ancak tasarı hazırlığında böyle bir yöntem benimsenmemiş tam aksine hazırlık çalışmaları çok dar bir grup tarafından yürütülmüştür. Tasarı hazırlığında sivil toplum kuruluşlarından TÜSİAD dışında görüşü alınan olmamıştır. Tasarı hazırlığında görev alan Vergi Konseyi'nin Tasarıya hazırlık olmak üzere hazırladığı metinleri sadece TÜSİAD’da tartışmaya açıp toplumun diğer kesimlerinde tartışmaya açmamasını da oldukça anlamlı(!) buluyoruz. Vergi Konseyi'nin toplumun tüm kesimlerinin temsilcilerinden oluştuğu dikkate alınırsa Tasarıya ilişkin bu yaklaşımın ne kadar tek yanlı, subjektif olduğu ortaya çıkar.

Ayrıca yine Cumhuriyet tarihinde bir ilk olmak üzere Tasarı Başbakanlıkça görüşleri alınmak üzere bir siyasi parti grubuna, AKP’ye gönderilmiştir. Kanun hazırlama usülünde Başbakanlık bürokrasisinin siyasi partilerden görüş alması şeklinde yöntem yoktur. Böyle bir görüş alınacaksa da bunun iktidar partisi ile sınırlı tutulmuş olması ülkemizde AKP hükümeti döneminde yerleştirilmeye çalışılan kamu yönetimi anlayışının ne kadar partizanca olduğunun çok somut bir göstergesidir.

Tasarı üzerinde toplumsal uzlaşmanın olmadığı, hatta bunun asgari ölçüde dahi sağlanamadığı bir tasarıdır.

2. TASARININ DİLİ, ÜSLUBU UYGUN DEĞİLDİR

Tasarı tutarlı bir dile ve üsluba sahip değildir. Genel gerekçesinden madde metinlerine kadar kanun diline uygun olmayan kelimeler ve cümle yapıları ile eklektik bir üslup ortaya çıkmıştır. Cümleler yer yer diğer ülkelerdeki bazı vergi düzenlemelerine ilişkin tercümelerin adeta zorla metine monte edilmiş olması nedeniyle düzgün ve anlamlı değildir. Türk Hukuk Sistemine, İdare Hukukuna ve kamu yönetimine aykırı bir takım düzenlemeler madde metinlerinde yer almıştır.

Alt komisyon çalışmaları sırasında dile, üsluba ilişkin sorunlar önemli ölçüde giderilmeye çalışılmışsa da Tasarı yer yer bu üslubun izlerini taşımaktadır.

3. YÖNETİM ŞEMASINDA KAMU YÖNETİMİ TEMEL YASASININ MODEL ALINMIŞ OLMASI

TBMMde kabul edilmiş olmakla birlikte Sayın Cumhurbaşkanının bazı maddelerinin bir kez daha görüşülmesi gerektiği düşüncesiyle Meclise iade ettiği dolayısıyla yürürlüğe girmemiş olan Kamu Yönetimi Temel Yasasının Tasarıdaki yapılanmada model olarak alınmasını, kanun yapma anlayışında ciddi bir eksiklik, yanlışlık olarak değerlendiriyoruz.

Halen Kamu Yönetiminin temel çerçevesini çizen Bakanlıkların Kuruluş ve Görevlerine ilişkin 3046 sayılı Kanuna göre Bakanlıklar ve diğer kuruluşlarda denetim birimleri Ana Hizmet Birimleri içinde değil Danışma ve Denetim Birimleri içinde yer almaktadır. Tasarıda ise Gelirler Kontrolörleri Daire Başkanlığı Ana Hizmet Birimleri içerisinde yer almaktadır.

Şüphesiz hükümetler bu gruplandırmayı değiştirebilirler. Ancak 3046  sayılı Yasada olduğu gibi kamu yönetimine ilişkin temel bir çerçeve oluşturulmadan bu gruplandırmanın münferit yasalarla yapılmasını kanun yapma usulü ve kamu yönetiminin istikrarı açısından doğru bulmuyoruz.

Yine kamu yönetiminde kontrolör veya benzeri denetim elemanı istihdam eden kurumlarda kontrolörler doğrudan birim amirine bağlı iken Tasarı kontrolörleri doğrudan birim amiri yerine daire başkanına bağlı kılmıştır. Buna paralel olarak daire başkanı da doğrudan başkana bağlı değil başkan yardımcısına bağlı olmaktadır.

4. GÜÇLÜ GELİR İDARESİ KURULAMAMIŞTIR

Özerk veya yarı özerk yapının olduğu ülkelerdeki yaygın uygulama Maliye Bakanlığının bakan dahil mükelleflerin işlerinin yönetiminde hiçbir rol oynamamasıdır. Bu kural gelir idaresinin yönetiminde en önemli unsur olan bağımsızlık görüşünün temelidir. Yoksa harcama veya insan kaynakları politikalarında kamu yönetiminin genel kurallarına kıyasla belirli esnekliklerinin ve hatta tüzel kişiliğinin olması bu idarelerin mükellef işlerinin yönetiminde bağımsız hareket etmelerini sağlamak için yeterli değildir.

Türk Vergi İdaresi malmüdürlüğü bünyesindekiler de dahil olmak üzere 1.000 dolaylarında vergi dairesi ve 43.000 dolayındaki personeli ile Türk kamu yönetiminde en önemli idari birimlerden birisidir. Ancak devletin organizasyon yapısı içerisinde Gelirler Genel Müdürlüğünün yeri Maliye Bakanlığının altı genel müdürlüğü ile eşit düzeydedir. Gümrük vergilerini toplayan ve Devlet Bakanlığına bağlı, müsteşarlık düzeyinde örgütlenen gümrük idaresi ile karşılaştırıldığında daha alt düzeydedir. Mevcut yapı temel olarak şu sorunları yaratmaktadır.

– Vergi idaresindeki en üst düzey yönetici Genel Müdürdür. Bu ise yeterince üst düzey pozisyonu yaratarak nitelikli personel çekebilme ve tutabilme esnekliğinin olmaması demektir.

– Vergi idaresinin Maliye Bakanlığına bağlı olması Bakanlığın mükelleflerin vergi ile ilgili işlemlerine ve sorunlarına müdahale etmesi ihtimalini artırmakta bu da teknik düzeyde değil, politik düzeyde karar alma riskini yaratmaktadır.

– Merkezdeki yapılanmanın fonksiyonel olmak yerine vergi türüne göre olması verimliliği azaltmaktadır.

– Gelir idaresi vergi denetimlerini tek elden planlayamamakta ve gerçekleştirememektedir.

Tasarıyı mevcut yapının yarattığı temel sorunlar açısından değerlendirdiğimizde bu sorunların önemli bir kısmına çözüm getirilmediği kanaatine varıyoruz. Fonksiyonel örgütlenme şeklinde getirilen yeni yapılanma ise temel sorunların çözülmemiş olması karşısında hedefe ulaşmak için yeterli olmayacaktır.

Tasarının Gelir İdaresi Başkanı için kamu yönetiminde öngördüğü müsteşar ile müsteşar yardımcısı arasındaki konum ve buna paralel olarak başkan yardımcıları, daire başkanları ve silsile yoluyla aşağıdaki kademeler ile taşra teşkilatındaki vergi dairesi başkanları, vergi müdürleri ve diğerleri için öngördüğü konumlar güçlü gelir idaresinin birimlerinin sahip olması gereken konumlar değildir. Üç başkan yardımcısı kadrosu dışında yeterince üzt düzey yönetim pozisyonu yaratılmış değildir. Aynı sorun taşra örgütlenmesi için de geçerlidir.

Vergi denetimine ilişkin politika ve stratejilerin Maliye Bakanlığınca belirlenmesi (Madde 4/i) hükmü yanında, Gelir İdaresi Başkanlığının çalışmalarını 10 yıl süreyle izleyecek olan Bakanlık Müsteşarının da üyesi olduğu Bakan başkanlığındaki İzleme Komitesine ilişkin hüküm başta olmak üzere çeşitli hükümleriyle gelir idaresi üzerinde Maliye Bakanlığının ciddi bir vesayeti olduğunu ortaya koymaktadır.

İzleme Komitesinin ABD'deki IRS(Internal Revenue Service)in yeniden yapılandırılması sırasında oluşturulan "IRS İzleme Komitesi"nden esinlenilerek Tasarıya dahil edildiği anlaşılmaktadır. Ancak IRS modelinde bile IRS çalışanlarını temsilen komiteye atanan bir üye vardır.

İzleme Komitesinde gelir idaresi çalışanlarını temsilen bir üye ile mükelleflerle idare arasında çok önemli bir görevi yürütmekte olan TURMOB'u temsilen bir üyenin olmamasını ciddi bir eksiklik olarak görüyoruz.

Ayrıca denetimdeki parçalı, çok kurumlu yapı devam etmektedir.

Bütün bunlar Tasarının Güçlü Gelir İdaresini kuramamış olduğunun çok açık göstergeleridir.

5. VERGİ DENETİMİNDEKİ SORUNLAR ÇÖZÜLMEMİŞTİR

Mükellef uyumunu yönetmek için en temel unsur olan denetim gelir idaresinin bir sorumluluğu ise de mevcut yapıda Türkiye'de denetim fonksiyonu tümüyle gelir idaresinin kontrolünde değildir.

Tasarının genel gerekçesinde "yeni yapılanmada görevler arasında mükerrerlikler oluşmaması; aynı hizmetin (görevin olması lazım) birden çok birim tarafından yüklenilmemesi öngörülmüştür" denilmesine rağmen vergi denetiminde buna uyulmamış ve bugünkü parçalı, çok başlı yapının devam etmesi öngörülmüştür. Vergi denetiminde bugün yaşanan en büyük sorun gelir idaresinin yani Gelirler Genel Müdürlüğünün vergi denetimlerini planlayamaması ve koordine edememesidir. Tasarı bu konuda en küçük bir iyileştirme düzenlemesi yapmamaktadır. Gerçekte denetimde mevcut olan sorunlar aynen devam ediyor demek Tasarıya iyimser yaklaşmak olur. Tasarı bugünkünden daha geri, garip bir modeli benimsemiştir.

Tasarı madde 4/i ye göre vergi inceleme ve denetimlerine ilişkin temel politika ve stratejiler Bakanlıkca belirlenecektir. Bu düzenleme güçlü gelir idaresi kavramı ile bağdaşmamaktadır. Bununla vergi denetimi Bakanlığın vesayeti altına alınmış olmaktadır.

Vergi politikalarının, vergi kanunlarının uygulayıcısı gelir idaresi olduğuna göre vergi inceleme ve denetimlerinde önceliklerin neler olduğunu ve buna göre politika ve stratejinin ne olması gerektiğini de en iyi bu idare bilmek durumundadır. Düzenleme Bakanlığın gelir idaresi üzerindeki gücünden vazgeçmek istemediğini göstermektedir. Buna göre örneğin Bakanlık belirli sektörlerin, alanların veya mükellef gruplarının belirli sürelerle vergi denetimi dışında bırakılmasını bir politika olarak gelir idaresine bildirebilecek ve gelir idaresi de bu konularda denetim yapma iradesini ortaya koyamayacaktır.

Bu düzenlemelerle gelir idaresi vergi denetiminde bugünkü gücünün de gerisine gitmektedir.

6. VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIKLARI

Hükümet Tasarısında 22 bölgede kurulması düşünülen Bölge Başkanlıkları alt komisyon çalışmaları sırasında Maliye Bakanlığının önerisi üzerine Vergi Dairesi Başkanlıklarına dönüştürülmüştür. Hükümet Tasarısında bölge başkanlıkları vergi dairesi olarak tanımlanmıştır. Değişiklikten sonra ise Vergi Dairesi Başkanlığı altında ayrıca yine bugünkü uygulamada olduğu şekliyle vergi dairesi müdürlüklerinin olması öngörülmüştür.

Bu düzenleme hükümetin vergi dairesi örgütlenmesi konusunda kesin bir kararının olmadığını göstermektedir. Bölge Başkanlığı modeli düzenlemede bazı eksiklikleri olmasına rağmen kendi içinde tutarlılığı olan bir yapıyı tanımlamaktaydı. Değişiklik sonrasındaki durumun ise şu anda mevcut olan yapıdan çok önemli bir farklılığının olmadığını düşünüyoruz.

Ayrıca Vergi Dairesi Başkanlığı Tasarıda Vergi Usul Kanunu(VUK)nda tanımlanan şekliyle vergi dairesi olarak tanımlanmıştır. Ancak bu başkanlıkların altında yer alan vergi dairesi müdürlüklerinin VUK’daki vergi dairesi tanımına uygun vergi daireleri olduğu dikkate alınırsa aynı birimde iki veya daha çok vergi dairesi olması gibi bir sonuç ortaya çıkmaktadır. Bu durum uygulamada sorun yaratacaktır.

Buna paralel olarak VUK’ndaki vergi incelemesine yetkili olanların kapsamı da genişlemiştir.

Vergi Dairesi Başkanlıklarının bölge başkanlıklarının yerine ikame edilecek olması halinde ise Anayasanın bölge teşkilatlarının kuruluşuna ilişkin temel kuralları düzenleyen 126 ncı maddesinin üçüncü fıkrası karşısında anayasal açıdan tartışmalı bir durum meydana gelecektir.

7. DÜZENLEYİCİ İŞLEM YETKİSİ ANAYASA İLE UYUMLU DEĞİLDİR

Tasarının 9/b maddesine göre gelir kanunlarının uygulanmasını düzenleyici işlemlerle yönlendirmek Gelir Yönetimi Daire Başkanlığının görevleri arasındadır. Yine Tasarının 13/m maddesine göre de Denetim ve Uyum Yönetimi Daire Başkanlığı 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa ilişkin düzenleyici işlemleri yapmakla yetkili ve görevlidir.

Bilindiği gibi idarenin yapacağı düzenleyeci işlemler; tüzük, yönetmelik , kararname, genelge gibi düzenlemelerdir. Anayasanın 115 inci maddesinde tüzüklerin Bakanlar Kurulunca 124 üncü maddesinde ise yönetmeliklerin Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerince çıkarılacağı hükme bağlanmıştır.

Tasarının 9 uncu maddesinin (b) bendinde Vergi Yönetimi Daire Başkanlığına gelir kanunlarının uygulanmasını düzenleyeci işlemlerle yönlendirme konusunda genel bir yetki  verilmekte ve verilen bu yetki, bir sınırlandırma olmadığı için her türlü düzenleyici işlemi yapabilmeyi de kapsamaktadır.

Diğer taraftan bir hukuk devletinde çok başlılık düşünülemeyeceğinden, düzenleyici işlemin ancak üst organ tarafından yapılması esastır.

Düzenlemeler bu yönüyle Anayasaya aykırılık oluşturmaktadır. Amaçlanan tüzük ve yönetmelik dışında kalan daha alt gruptaki düzenlemeler ise maddenin yazım şekli buna uygun değildir. Ancak bu durumda da Gelir İdaresi Başkanlığı yönetmelik çıkaramayacak bir konumda olacaktır. Bu da güçlü değil  güçsüz gelir idaresinin bir göstergesi olacaktır.

8. PERSONEL POLİTİKALARI SON DERECE YETERSİZDİR

Tasarının genel gerekçesinde mevcut idari yapı çalışanların motivasyonunun yetersiz olması, nitelikli insan gücünün elde tutulamaması gibi nedenlerle eleştirilirken bu soruna çözüm getiren düzenlemelere yer vermemektedir. Bir çok ülkede nitelikli personeli çekebilmek, istihdam edebilmek ve genel performansı artırmak için gelir idaresinde özel performans değerlendirme sistemleri ve özel ikramiye ve teşvik sistemleri uygulanmaktadır. Hükümet Tasarısı bu açıdan hiçbir iyileştirici düzenlemeye yer vermemektedir.

Tasarı taşrada ve merkezde yardımcı hizmetler sınıfında görevli personelden, her derece ve unvandaki memura, şefe, müdür yardımcısına, müdüre, vergi dairesi başkanına, şube müdürüne, daire başkanına, genel müdür yardımcısına, her unvandaki denetim elemanına ve genel müdüre kadar personeli motive edecek bir özlük hakkı ve görevde yükselme düzenlemelerine sahip değildir.

Alt komisyon çalışmaları sırasında Tasarıya eklenen dört maaş tutarına kadar ödeme ise komisyonun bazı AKP’li üyelerinin vermiş olduğu önergenin kabul edilmesi sonucunda Tasarıdan çıkarılmıştır. Bu durum gelir idaresi personeli açısından tam bir hayal kırıklığıdır.  Gelir idaresi personelinin halen almakta olduğu ek ödemenin emeklilik ile bağının kurulması yönünde bir düzenleme de bulunmamaktadır.

Ayrıca bazı unvanlara adeta "jest" olarak bazı olanaklar tanınırken bunun yol açtığı diğer taleplerin karşılanmamış olmasının hiçbir objektif gerekçesi bulunmamaktadır. Öte yandan bazı jestleri öngören Tasarı "şef" ve "müdür yardımcısı" gibi yıllardır bu idareyi adeta sırtında taşımış, bütün yükünü taşımış unvanları ortadan kaldırarak bu unvanları taşıyan 6.000 civarındaki personeli bir belirsizliğin içine itmiştir. Alt komisyon çalışmaları sırasında şef ve müdür yardımcısı kadroları yeniden ihdas edilmiş ise de bu düzenleme ihtiyaca cevap veren bir çözüm olmamıştır.

Sonuçta reform adına hazırlanan Tasarıdan gelir idaresi çalışanlarından mükelleflere kadar mutlu olan hiçbir kesim yoktur. Tasarı gelir idaresinin 43.000’i aşkın çalışanından hiçbirini tatmin etmiş değilse Tasarı üzerinde yeniden düşünmek gerekir.

9. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞININ YATIRIM HARCAMALARINDA BİR ESNEKLİĞİ YOKTUR

Tasarı ile yeni bir yapının öngörülmesi, özellikle vergi dairesi başkanlıklarının oluşumu gelir idaresini ek bir takım yatırım harcamaları ile karşı karşıya bırakacaktır. Güçlü gelir idaresinin temel şartlarından birisi de idarenin harcama konusunda (Türkiye örneğinde bunu yatırım harcamaları olarak ele alabiliriz) genel kurallara kıyasla bir esnekliğinin olmasıdır. Gelir idaresinin yeni yapılanma döneminde ihtiyaç duyacağı yatırımlara ilişkin harcamaların karşılanabilmesi amacıyla, kendisine belli bir tutarda ödenek güvencesi verilmesini sağlamaya yönelik olarak Tasarıya alt komisyonda eklenen Geçici 8 inci maddenin Tasarıdan çıkarılmış olmasını güçlü gelir idaresi kurulması konusunda samimi bir niyetin olmadığının göstergesi olarak kabul ediyoruz.

10. PERFORMANS DENETİMİ VE DEĞERLENDİRMESİ HÜKÜMLERİ ESKİMİŞ YAKLAŞIMLARI TAŞIMAKTADIR

Tasarının "Yöneticilerin sorumlukları" başlıklı 26 ncı maddesinde, her kademedeki yöneticilerin görevlerini performans ölçütlerine uygun yürütmekten sorumlu olduğu yazılıdır. Tasarı, genel olarak "performansla" ilgili konularda hatalı yaklaşımları sergilemektedir. Kamu görevlilerinin görevlerini performans ölçütlerine uygun olarak yürütmeleri söz konusu olamaz. Çünkü, performans ölçütü, en kaba tanımı ile, herhangi bir şeyin sayısal göstergesidir. Yani, bazen birim başına maliyet tutarı, bazen başvuru sayısı, bazen uyuşturucunun sokaktaki satış fiyatı, bazen havadaki karbondioksit oranı, bazen hasta başına düşen hemşire sayısı, performans ölçütü veya performans göstergesi olarak kullanılabilir. Yöneticilerin faaliyetlerini birim başına maliyete ya da başvuru sayısına uygun yürütmekten sorumlu olmalarının hiçbir makul açıklaması yoktur.

Sorumluluk, çıktı ve sonuçlar üzeriden değerlendirilen bir kavramdır. Performans ölçütleri veya performans göstergeleri amaç ve hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığını anlamamıza yardım eder. Bu nedenle performans ölçütlerini oluştururken, bunların çıktı ve sonuçlarla ilgili değerlendirme yapmaya uygun göstergeler olmasına büyük dikkat sarf edilir. Amaç ve uzun dönemli hedefler sonuçlarla, yıllık hedefler çıktılarla ilgili olduğundan değerlendirme yapmaya uygun ölçütler seçilirken bu hususa da dikkat edilir.

Tasarının "Performans yönetimi" başlıklı 30 uncu maddesindeki düzenleme, oluşturulacak performans yönetiminin, "genel performans ölçütleri ve hedefleri" ile "özel performans ölçütleri ve hedefleri" ni belirlemekten ibaret olduğu izlenimini vermektedir. Sadece hedef ve ölçüt belirleyerek performans yönetimi oluşturulamaz. Performans yönetimi, yeni bir yönetim sistemi oluşturmaktır. Bu sistemin içinde elbette hedef ve performans ölçütü belirleme işi vardır. Ama sadece bundan ibaret bir şey değildir. Hedef ve ölçüt belirleyerek yönetim sistemi oluşturulamaz. Gerçek bir performans yönetiminden sözedebilmek için en azından şunların olması gerekir:

Performans yönetimi oluşturacak herhangi bir yönetim, uzun dönemli stratejik plana sahip olmalı, bu plan çerçevesinde ölçülebilir amaç ve hedefler belirlemeli, bu amaç ve hedeflere ulaşabilmek için yıllık performans planları çerçevesinde yıllık hedeflerini ve hedeflere ulaşma araçlarını belirlemeli, amaç, hedef ve yıllık hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığını değerlendirmeye uygun performans göstergeleri setini oluşturmalı, oluşturulan bilgi yönetim sistemi doğrultusunda performans bilgileri üretmeli ve bütçe sürecinde kaynak tahsislerini performans ölçümü sonucu ortaya çıkan performans bilgilerine dayalı olarak yapmalıdır.

Tasarı böyle bir yaklaşımı benimsemediği gibi, "genel performans ölçütleri ve hedefleri" ile "özel performans ölçütleri ve hedefleri"ni belirleyerek performans yönetimi oluşturulacağı varsayımına dayanmaktadır. Belirtmek gerekir ki, tasarıda olduğu gibi genel performans ölçütleri, özel performans ölçütleri adı altında toplanabilecek bir performans ölçütü kategorisi yoktur. Performans ölçütleri; Girdi ölçütleri-Çıktı ölçütleri- Sonuç ölçütleri- Maliyet ölçütleri- Kalite ölçütleri- Tutumluluk ölçütleri- Verimlilik ölçütleri- Etkinlik ölçütleri gibi kategoriler altında toplanır ve değerlendirmeler bunlara göre yapılır.

Kişilerin, birimlerin, (Tasarının özel performans olarak adlandırdığı) faaliyetlerin, (Tasarının genel performans olarak adlandırdığı) performansı yukarıda belirtilen ölçütler çerçevesinde değerlendirilir. Kaldı ki performans değerlendirmesi sadece kişiler, birimler ve faaliyetlerle sınırlı değildir. Sistemler, süreçler, elde edilen sonuçlar, yaratılan etkiler gibi değerlendirme yapılabilecek başka alanlar da vardır.

Performans değerlendirmesi yapmanın ve performansı ölçmenin en zor tarafı performans bilgileri üretmeye elverişli veri tabanı oluşturmaktır. Her idarenin elinde bir takım veriler vardır. Bu veriler kullanılarak değerlendirme yapılır yaklaşımının doğru olmadığı uygulamada ortaya çıkmıştır. Belirlenen amaç ve hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığını ancak, değerlendirme yapmaya uygun verilerle yapabiliriz. Performans değerlendirmesi yapmayan kuruluşların çok büyük bir bölümünde maliyetlerle, kaliteyle, verimlilikle, ulaşılan sonuçlar ve yaratılan etkilerle ilgili veri tabanları yoktur. Daha da önemlisi bunları bir zaman serisi içinde izleyecek yönetim bilgi sistemleri oluşturulmamıştır. Kısaca ifade etmek gerekirse, performans veri ve bilgisi, performans değerlendirmesi yapmanın en zor ve en kritik noktasıdır. Güvenilir, güncel ve geçerli veri ve bilgiler olmadan hiçbir şey yapılamaz. Bu nedenle, belirlenen amaç ve hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığını ölçecek maliyetle, verimlilikle, kaliteyle, etkinlik vb. ile ilgili veri ve bilgilerin üretilmesi gerekmektedir.

Tasarı, Gelir İdaresi Başkanlığının performans yönetimi oluşturacağından, stratejik plana ve performans ölçütlerine sahip olacağından söz etmektedir ama performans verisi ve performans bilgileri üretmekten tek söz etmemektedir. Tasarının 11 inci maddesinin başlığı "Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığı"dır. Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığı'nın 11 bent halinde sayılan görevleri arasında bu önemli görevler yoktur. Buna karşılık Tasarı, "nitelikli ekonomik bilgi üretim," (bu ifade alt komisyon çalışmaları sırasında metinden çıkarılmıştır) "mükellefiyet, vergilendirme, denetim ve risk analizine dayalı bilgi" gibi performans değerlendirmesi yaparken kullanılmayan eski ve geleneksel terminolojiye yer vermektedir.

11. İÇ DENETİM BİRİMİ YOKTUR

Gelir idaresi için doğrudan başkana rapor verecek şekilde bir iç denetim biriminin Tasarıyla oluşturulmamış olması önemli bir eksikliktir.

 

 

M. Akif Hamzaçebi

Osman Kaptan

M. Mesut Özakcan

 

 

Trabzon

Antalya

Aydın

 

 

A. Kemal Deveciler

A. Kemal Kumkumoğlu

Kemal Kılıçdaroğlu

 

 

Balıkesir

İstanbul

İstanbul

 

 

Bülent Baratalı

Gürol Ergin

Kazım Türkmen

 

 

İzmir

Muğla

Ordu

 

 

Enis Tütüncü

Musafa Özyürek

 

 

 

Tekirdağ

Mersin

 

 

 

HÜKÜMETİN TEKLİF ETTİĞİ METİN

 

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞININ TEŞKİLAT VE GÖREVLERİ HAKKINDA KANUN TASARISI

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1.- Bu Kanunun amacı; ülkenin ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarına uygun olarak belirlenen gelir politikasını adalet ve tarafsızlık içinde uygulamak; vergi toplama maliyetleri ile idari giderleri en aza indirerek azami ölçüde vergileri ve diğer gelirleri toplamak; mükelleflerin vergiye gönüllü uyumunu sağlamak; mükellef haklarını gözeterek yüksek kalitede hizmet sunmak suretiyle yükümlülüklerini kolayca yerine getirmeleri için gerekli tedbirleri almak; şeffaflık, hesap verebilirlik, dürüstlük, katılımcılık, verimlilik, etkililik ve mükellef odaklılık ilkelerine göre hizmet sunmak üzere, Maliye Bakanlığına bağlı Gelir İdaresi Başkanlığının kurulmasına, teşkilat, görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin esasları düzenlemektir.

Tanımlar

MADDE 2.- Bu Kanunda geçen;

a) Bakanlık: Maliye Bakanlığını,

b) Bakan: Maliye Bakanını,

c) Başkanlık: Gelir İdaresi Başkanlığını,

d) Başkan: Gelir İdaresi Başkanını,

e) Başkan  yardımcısı: Gelir İdaresi Başkan Yardımcısını,

f) Bölge başkanı: Gelir İdaresi Bölge Başkanını,

g) Merkez teşkilatı: Gelir İdaresi Başkanlığının merkez teşkilatını,

h) Taşra teşkilatı: Gelir İdaresi Başkanlığının taşra teşkilatını,

İfade eder.

 

İKİNCİ BÖLÜM

Teşkilat, Görev ve Yetkiler

Teşkilat

MADDE 3.- Başkanlık, merkez ve taşra teşkilatından meydana gelir.

Başkanlığın merkez teşkilatı ana hizmet, danışma ve yardımcı hizmet birimlerinden oluşur.

Başkanlığın merkez teşkilatı ekli (1) sayılı listede gösterilmiştir.

Temel ilkeler

MADDE 4.- Başkanlık işleyişinde aşağıdaki temel ilkeleri gözetir.

a) Bakanlıkça belirlenen genel performans hedefleri, en iyi hizmet anlayışıyla mükellef hakları gözetilerek yerine getirilir.

b) Mükellef ve idare ilişkilerinde karşılıklı güven esastır.

c) Orta ve uzun vadeli değişim çabalarının sahiplenilmesini sağlayacak politika ve stratejiler geliştirilmesi ve sürekli gelişim bütün birimlerin ortak hedefidir.

d) Gelir politikalarının uygulanmasında ve mevzuat alt yapısının oluşturulmasında, basitlik ve kolaylık esastır. Uygulama birliğinin ve istikrarının sağlanması ve ihtilafların en aza indirilmesini temin edecek tedbirler zamanında alınır.

e) Uygulama kararlarında, şeffaflık, hesap verebilirlik, dürüstlük, katılımcılık, verimlilik, etkililik ve mükellef odaklılık ilkeleri gözetilir.

f) Amaçları doğrultusunda kurumsal kapasitenin oluşturulması ve geliştirilmesi ile bu kapasitenin kendi hedefleri doğrultusunda ve stratejik yönetim anlayışıyla tüm alt birimlere ve süreçlere taşınması sağlanır.

g) Başkanlığın temel hedefi, mükellefin vergiye uyumunun tam ve zamanında sağlanmasıdır. Uyumun sağlanmasında mükellef davranışları ve ihtiyaçları farklı mükellef grupları itibarıyla analiz edilir, ulusal veri alt yapısından en etkin şekilde yararlanılır.

h) Kamu Görevlileri Etik Kurulunun belirlediği ilkeler çerçevesinde kurumsal etik kurallar düzenlenerek personele ve mükelleflere duyurulur.

i) Nitelikli insan kaynağının kazandırılması, yetkinliklerinin geliştirilmesi, kariyer planlarının yapılması ve performanslarının ölçülmesi sağlanır.

j) Başkanlığın görev alanına giren konularda uluslararası gelişmelere paralellik sağlanır.

k) Faaliyet sonuçlarının yıl içinde düzenli aralıklarla kamuoyuna duyurulması ve yıllık faaliyet raporunun izleyen yıl kamuoyuna açıklanması esastır.

Görevler

MADDE 5.- Başkanlığın görevleri şunlardır:

a) Bakanlık tarafından belirlenen Devlet gelirleri politikasını uygulamak,

b) Mükelleflerin vergiye uyumunu sağlamak ve hizmetlerini yerine getirmek,

c) Mükellef haklarının korunması ve mükellef ile idare ilişkilerinin karşılıklı güven unsuruna dayanması konusunda gerekli tedbirleri almak, bu konuda uluslararası gelişmelere paralellik sağlamak,

d) Görev alanına giren konularda iç ve dış dinamikler ile teknolojideki gelişmeleri sürekli, planlı, koordineli ve öncü bir anlayışla izlemek, bu yöndeki gelişmeleri uygulamalarına yansıtmak,

e) Mükellefleri vergi mevzuatından doğan hakları ve ödevleri konusunda basılı veya elektronik ortamda bilgilendirmek,

f) Bakanlık tarafından belirlenecek Devlet gelirleri politikasına uygun mevzuat çalışmalarına yardımcı olmak,

g) Devlet alacaklarının tahsilini sağlamak ve bu konuda gerekli tedbirleri almak,

h) Vergilendirmeyle ilgili bilgileri toplamak ve bilgi işlem faaliyetlerini yürütmek,

i) Vergi kanunlarında veya diğer malî kanunlarda yer alan her türlü istisna, muaflık ve indirimlerin maliyetlerini ölçmek, ekonomik ve sosyal etkileri analiz etmek ve yıllık faaliyet raporunda yer vermek,

j) Bakanlıkça belirlenen temel politikalar ve stratejiler doğrultusunda vergi inceleme ve denetimlerini gerçekleştirmek,

k) Mahalli idare gelirlerinin Devlet gelir sistemi ile uyumlu bir şekilde uygulanmasını sağlayıcı tedbirleri almak,

l) Devlet gelirlerini etkileyen her türlü kanun tasarı ve tekliflerini, vergi tekniği ve uygulamaları açısından inceleyerek görüş bildirmek,

m) Gelir mevzuatının uygulanmasına ilişkin olarak diğer kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapmak, veri alışverişini gerçekleştirmek,

n) Avrupa Birliği, uluslararası kuruluşlar ve diğer devletlerle görev alanına giren konularda işbirliği yapmak,

o) Silinmesi gereken vergiler ile tahsili zamanaşımına uğrayan hazine alacaklarının kanunlar gereğince silinmesiyle ilgili işlemleri yapmak,

p) Kanunla verilen diğer görevleri yapmak.

Başkan

MADDE 6.- Başkan, Başkanlığın en üst amiri olup;

a) Başkanlığı mevzuat hükümlerine, hükümet programına ve Bakanlar Kurulunca belirlenen politika ve stratejilere uygun olarak yönetir.

b) Başkanlığın görev alanına giren hususlarda politika ve stratejiler geliştirir, bunlara uygun olarak yıllık amaç ve hedefler oluşturur, performans ölçütleri belirler, başkanlık bütçesini hazırlar, gerekli yasal ve idari düzenleme çalışmalarını yapar. Belirlenen stratejiler, amaçlar ve performans ölçütleri doğrultusunda uygulamayı koordine eder, izler ve değerlendirir.

c) Başkanlığın faaliyetlerini ve işlemlerini denetler, yönetim sistemlerini gözden geçirir, kurumun yapısı ile yönetim süreçlerinin etkililiğini gözetir ve yönetimin geliştirilmesini sağlar.

d) Başkanlığın orta ve uzun vadeli strateji ve politikalarının belirlenmesinde üniversite, meslek kuruluşları ve sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliği için gerekli ortamı oluşturur.

e) Faaliyet alanına giren konularda diğer kamu kurum ve kuruluşları ile işbirliği ve koordinasyonu sağlar.

f) Başkanlığın merkez ve taşra birimleri arasında iletişimi ve iş akışını hızlandırmak, esnek, yalın ve katılımcı yönetim anlayışını gerçekleştirmek amacıyla birimler arasında doğrudan iletişim ve ilişkileri sağlar.

Başkan yukarıda belirtilen hizmetlerin yürütülmesinden doğrudan Bakana karşı sorumludur.

Başkan yardımcıları

MADDE 7.- Hizmetlerin yürütülmesinde Başkana yardımcı olmak üzere üç başkan yardımcısı görevlendirilir. Başkan yardımcıları Başkana karşı sorumludur. Başkan yardımcılarından biri aynı zamanda bölge başkanlıklarının koordinasyonu ile görevlendirilir.

İcra Kurulu

MADDE 8.- Başkanlığın amaçlarını sahip olduğu temel değerler çerçevesinde gerçekleştirmek, sürekli gelişim ile performans hedeflerinin yerine getirilmesine katkıda bulunmak, birimler arasında eşgüdümü, bilgi akışını ve uygulama birliğini sağlamak, sorunlara ortak çözümler üretmek üzere İcra Kurulu oluşturulur. Kurul, Başkanın başkanlığında, başkan yardımcıları, ana hizmet birimi amirleri, Strateji Geliştirme Daire Başkanı, I. Hukuk Müşaviri ile Ankara, İstanbul ve İzmir bölge başkanlarından oluşur. Başkan gündeme göre diğer bölge başkanlarını da toplantılara davet edebilir. Kurulun sekretarya hizmetleri Strateji Geliştirme Daire Başkanlığınca yürütülür.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Ana Hizmet Birimleri

Ana hizmet birimleri

MADDE 9.- Başkanlığın ana hizmet birimleri şunlardır:

a) Gelirler Kontrolörleri Daire Başkanlığı,

b) Mükellef Hizmetleri Daire Başkanlığı,

c) Vergi Yönetimi Daire Başkanlığı,

d) Tahsilat ve İhtilaflı İşler Daire Başkanlığı,

e) Denetim ve Uyum Yönetimi Daire Başkanlığı,

f) Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığı,

g) Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Daire Başkanlığı.

Gelirler Kontrolörleri Daire Başkanlığı

MADDE 10.- Gelirler Kontrolörleri Daire Başkanlığının görevleri şunlardır:

a) Başkanlığın vergi inceleme ve denetim yıllık planına uygun olarak, vergi inceleme ve denetimlerinin gelirler kontrolörleri ve stajyer gelirler kontrolörleri tarafından yerine getirilmesini sağlamak,

b) Gelirler kontrolörleri ve stajyer gelirler kontrolörleri tarafından yapılacak vergi inceleme ve denetimine ilişkin yöntem ve teknikleri geliştirmek, standart ve ilkelerin oluşturulmasını sağlamak, inceleme ve denetim rehberleri hazırlamak,

c) Gelirler kontrolörleri ve stajyer gelirler kontrolörlerinin Başkanlıkça belirlenecek görev yerlerinde çalıştırılmalarına ilişkin usul ve esasları belirlemek,

d) Vergi denetimlerinin etkinlik ve verimliliğini artırıcı tedbirleri almak, bu konudaki görüş ve önerileri Başkana sunmak,

e) Başkanlıkça verilecek konularda araştırma ve incelemeler yapmak, önerilerde bulunmak,

f) Mevzuatla gelirler kontrolörlerine verilen görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak,

g) Başkan tarafından verilecek diğer görevleri yapmak.

Mükellef Hizmetleri Daire Başkanlığı

MADDE 11.- Mükellef Hizmetleri Daire Başkanlığı, mükellef gruplarının özel ihtiyaçlarına uygun hizmetleri yapılandırmak ve yetkinlikleri geliştirmek suretiyle vergi sorumluluklarını yerine getirmelerine yardımcı olmak amacıyla aşağıdaki görevleri yerine getirir:

a) Vergiye gönüllü uyumun ve vergi bilincinin artırılması için gerekli çalışmaları yapmak,

b) Her türlü iletişim araçları ve basılı veya elektronik ortamda dağıtacağı çeşitli yayınlarla, mükellefleri vergi mevzuatından doğan hakları ve ödevleri konusunda bilgilendirmek,

c) Mükellefe hizmetin ve her türlü iletişimin hızlı ve etkin bir şekilde yürütülmesi için gerekli tedbirleri almak,

d) Mükellefe hukuki yardımda bulunmak ve bununla ilgili gereken alt yapıyı hazırlamak,

e) Mükellef şikayetlerini değerlendirmek, karara bağlamak ve şikayetlerle ilgili gerekli tedbirleri almak, mükellef haklarının korunması ile memnuniyetini ölçmek ve değerlendirmek,

f) Mükelleflere kanunların ve diğer ilgili mevzuatın adil ve eşit uygulanmasını sağlamak ve bu konuda personele gerekli eğitimin verilmesi hususunda önerilerde bulunmak,

g) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.

Mükellef hizmetleri, özel hizmet ihtiyacı bulunan mükellef grupları ve sektörler de dikkate alınmak suretiyle gerçekleştirilir.

Vergi Yönetimi Daire Başkanlığı

MADDE 12.- Vergi Yönetimi Daire Başkanlığı, vergi kanunlarının birbiriyle tutarlı ve tüm kesimler tarafından doğru bir şekilde anlaşılmasını; etkin, kolay ve istikrarlı bir uygulamayı sağlayacak yorumlar üretmek amacıyla aşağıdaki görevleri yerine getirir:

a) Vergi kanunlarının doğru anlaşılmasını, etkin ve kolay uygulanmasını sağlayacak yorumlar üretmek,

b) Gelir kanunlarının uygulanmasını düzenleyici işlemlerle yönlendirmek, ilgili tarafların görüşlerini düzenli olarak aktarabileceği ortamlar oluşturmak,

c) Vergi düzenlemeleri ile ilgili olarak uygulamadaki sorunlar hakkında mükellefe görüş bildirmek ve ortaya çıkan sorunları çözmek, tereddütleri gidermek, oluşturduğu görüşleri tüm mükelleflere duyurmak,

d) Uygulamada mevzuattan kaynaklanan aksaklıkların giderilebilmesi amacıyla mevzuat değişikliği önerilerinde bulunmak,

e) Gelir kanun tasarılarının hazırlanmasında Bakanlığa yardımcı olmak,

f) Vergi beyannameleri ve mükelleflerce kullanılacak formların şekil ve içeriği konusunda görüş bildirmek,

g) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.

Tahsilat ve İhtilaflı İşler Daire Başkanlığı

MADDE 13.- Tahsilat ve İhtilaflı İşler Daire Başkanlığı, amme alacaklarının süresinde ve kanunlara uygun bir şekilde tahsili için gerekli tedbirleri almak ve hukuki anlaşmazlıkların etkin bir şekilde çözümü ve en aza indirilmesi için öneriler geliştirmek amacıyla aşağıdaki görevleri yerine getirir:

a) Amme alacaklarının süresinde ve kanunlara uygun bir şekilde tahsili için gerekli tedbirleri almak ve uygulanmasını sağlamak,

b) 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun uygulanması ve sorunların çözümü konusunda mükelleflere ve ilgili birimlere görüş bildirmek,

c) İhtilaflı konuları analiz ederek mükelleflerle anlaşmazlıkları en aza indirecek tedbirler almak,

d) Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre kamu alacaklarının taksitlendirme, tecil ve terkin işlemlerini yürütmek,

e) Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun uygulamasında kamu kurum ve kuruluşları arasında uygulama birliğini sağlamak,

f) Silinmesi gereken vergiler ile tahsili zamanaşımına uğrayan hazine alacaklarının kanunlar gereğince silinmesine ilişkin işlemleri yapmak,

g) Vergi ve diğer kamu gelirleri ile ilgili kanunların uygulanmasından doğan ihtilaflardan kaynaklanan davaların yetkili mercilerde takip ve savunmasının yapılmasını sağlamak,

h) Hukuki anlaşmazlıkların etkin bir şekilde çözümü ve en aza indirilmesi için öneriler geliştirmek,

i) Vergi avukatlığı hizmetlerini geliştirmek ve uygulama birliğini sağlamak,

j) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.

Denetim ve Uyum Yönetimi Daire Başkanlığı

MADDE 14.- Denetim ve Uyum Yönetimi Daire Başkanlığı, mükelleflerin farklılıklarını da gözeterek vergi kanunlarına tam ve zamanında gönüllü uyumunu sağlamaya yönelik vergi inceleme ve denetimleri yerine getirmek amacıyla aşağıdaki görevleri yerine getirir:

a) Mükelleflerin farklılıklarını da gözeterek vergi kanunlarına uyum bozukluklarını tespit ve analiz etmek, çözümler üreterek mükelleflerin tam ve zamanında gönüllü uyumunu sağlamak,

b) Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığında oluşacak bilgileri değerlendirerek vergi incelemesine yetkili birimlerin kullanımına sunmak,

c) Başkanlığın vergi denetim yıllık planını hazırlamak,

d) Vergi inceleme ve denetimine ilişkin yöntem ve teknikleri geliştirmek, standart ve ilkelerin oluşturulmasını sağlamak, inceleme ve denetim rehberleri hazırlamak,

e) Vergi kaçakçılığı ile mücadele etmek ve bu konuda gerekli tedbirleri önermek ve çalışmaları yapmak,

f) Başkanlığın vergi inceleme ve denetim yıllık planına uygun olarak vergi denetmenleri ve yardımcıları tarafından vergi inceleme ve denetimlerinin yapılmasını sağlamak,

g) Vergi incelemesine yetkili tüm birimlerin inceleme ve denetim sonuçlarını izlemek, değerlendirmek ve istatistikler oluşturmak,

h) Vergi denetimlerinin etkinlik ve verimliliğini artırıcı tedbirleri almak, bu konudaki görüş ve önerileri Başkana sunmak,

i) Vergi inceleme ve denetim çalışmalarında merkez ve taşra birimleri arasında koordinasyonu sağlamak,

j) Mükelleflerin faaliyetlerini gruplar ve sektörler itibarıyla analiz etmek, mukayeseler yapmak ve bu suretle risk alanlarını tespit etmek,

k) İhbar ve şikayetleri değerlendirmek,

l) Görev alanı ile ilgili olarak Başkanlıkça verilecek konularda araştırma ve incelemeler yapmak, önerilerde bulunmak,

m) Başkanlığın görev alanına giren konularda, 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa ilişkin düzenleyici işlemleri yapmak ve tereddütleri gidermek,

n) Tek düzen hesap planı ve malî tablolara ilişkin düzenleyici işlemleri yapmak veya yapılmasına katkıda bulunmak,

o) Muhasebe standartlarının belirlenmesine ilişkin çalışmalara katılmak ve görüş bildirmek,

p) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.

Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığı

MADDE 15.- Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığı, tüm ekonomik faaliyetlere ilişkin ulusal malî bilgi alt yapısının tek merkezden geliştirilmesi ve yönetilmesi ile bu bilgilerin ilgili birimlerin kullanımına sunulmasını, birimler arasında koordinasyonu ve uygulama birliğini sağlamak amacıyla aşağıdaki görevleri yerine getirir:

a) Mükellefle ilgili her türlü işlemlerin hızlı ve etkin bir şekilde yürütülmesi için gerekli bilgi işlem sistemlerini kurmak, teknolojik gelişmelere uygun bir şekilde geliştirmek ve bilişim faaliyetlerini yürütmek,

b) Başkanlığın taşra teşkilatının görev ve çalışma esasları ile ilgili yönetmelik ve yönergeleri, diğer birimlerle işbirliği yapmak suretiyle hazırlamak ve uygulanmasını izlemek,

c) Taşra birimlerinin kuruluşuna ilişkin işlemleri yürütmek,

d) Merkez ve taşra teşkilatının iş ve işlem akışlarını düzenlemek ve verimliliğini artırmaya yönelik tedbirler almak,

e) Taşra birimlerinin iş ve işlemlerinde koordinasyon ve uygulama birliğini sağlamak,

f) İdare ve mükelleflerce kullanılacak belge ve formlar ile vergi beyannamelerini düzenlemek,

g) Tüm ekonomik faaliyetlere ilişkin ulusal malî bilgi alt yapısını tek merkezden geliştirmek, yönetmek ve bu bilgileri ilgili birimlerin kullanımına sunmak,

h) Kurumsal veri tabanının oluşturulması ve ulusal veri tabanıyla entegrasyonunu sağlamak,

i) Mükellefiyet, vergilendirme, denetim ve risk analizine yönelik her türlü bilgi, veri ve istatistiği toplamak ve işlemek,

j) Yönetime vergilendirme, denetim, planlama ve kayıt dışı ekonomiyle mücadele konularında standart veya anlık sorgulama raporlarını hazırlamak,

k) Nitelikli ekonomik bilginin üretimi, değişimi ve kullanımını sağlayacak ulusal veri alt yapısının hazırlanmasına katkı sağlamak,

l) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.

Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Daire Başkanlığı

MADDE 16.- Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Daire Başkanlığı, vergi uygulamaları ile ilgili uluslararası ilişkileri ve bu çerçevede Türk vergi sisteminin Avrupa Birliğine uyumuna ilişkin çalışmaları yürütmek amacıyla aşağıdaki görevleri yerine getirir:

a) Uygulamaya ilişkin uluslararası vergi ilişkilerini yürütmek ve bu kapsamla sınırlı ikili ve çok taraflı anlaşmalarla ilgili işlemleri yapmak,

b) Devlet gelirlerine etkisi olan her türlü uluslararası anlaşma tekliflerini vergi tekniği ve uygulamaları açısından inceleyerek görüş bildirmek,

c) Avrupa Birliği ile vergi uygulamasıyla ilgili ilişkileri yürütmek ve Türk vergi sisteminin Birliğin vergi sistemine uyumuna ilişkin çalışmaları yürütmek,

d) Uluslararası kuruluşlar ve diğer devletlerle görev alanına giren konularda işbirliği yapmak ve bu çerçevede eğitim faaliyetlerini yürütmek,

e) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Danışma Birimleri

Danışma birimleri

MADDE 17.- Başkanlığın danışma birimleri şunlardır:

a) Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı,

b) Hukuk Müşavirliği,

c) Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri.

Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı

MADDE 18.- Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı, Başkanlığın bir bütün olarak; süreç yönetimi, performans yönetimi, yetkinlik yönetimi ve bütçe yönetimi stratejilerini ve bu suretle kurumsal gelişimini sağlamak amacıyla aşağıdaki görevleri yerine getirir:

a) Ulusal kalkınma strateji ve politikaları, yıllık program ve hükümet programı çerçevesinde Başkanlığın orta ve uzun vadeli strateji ve politikalarını belirlemek, amaçlarını oluşturmak üzere gerekli çalışmaları yapmak,

b) Başkanlığın görev alanına giren konularda performans ve kalite ölçütleri geliştirmek, izlemek, değerlendirmek, sürekli gelişim önerilerinde bulunmak ve bu kapsamda verilecek diğer görevleri yerine getirmek,

c) Başkanlık bütçesini stratejik plana ve yıllık hedeflere göre hazırlamak; Başkanlık faaliyetlerinin bunlara uygunluğunu izlemek ve değerlendirmek,

d) Merkez ve taşra teşkilatının iş ve işlem akışları ile verimliliğinin artırılmasına yönelik öneriler geliştirmek,

e) Başkanlığın faaliyetleriyle ilgili bilgi ve verileri toplayarak yönetim hizmetlerinin geliştirilmesi ve performansa yönelik olarak analiz yapmak, yorumlamak ve yıllık faaliyet raporlarını hazırlamak,

f) Başkanlık üst yönetiminin iç denetime yönelik işlevinin etkililiğini ve verimliliğini artırmak için gerekli hazırlıkları yapmak,

g) Başkanlığın görev alanına giren konularda, hizmetleri etkileyecek iç ve dış faktörleri incelemek ve bu konuda gerekli kriz yönetimi planını hazırlamak, kurum içi kapasite araştırması yapmak, hizmetlerin etkililiğini ve tatmin düzeyini analiz etmek ve genel araştırmalar yapmak,

h) Yapılacak yeni düzenlemeler ve ihdas edilecek birimler için düzenleyici etki analizi yapmak, vergi kanunu tasarılarını uygulanabilirliği açısından değerlendirmek ve görüş bildirmek,

i) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.

Hukuk Müşavirliği

MADDE 19.- Hukuk Müşavirliği aşağıdaki görevleri yapar:

a) Başkan, Başkanlık birimleri ve bakanlıklar tarafından gönderilen kanun, tüzük ve yönetmelik tasarıları ile diğer hukuki konular hakkında görüş bildirmek,

b) Başkanlığın menfaatlerini koruyucu, anlaşmazlıkları önleyici hukuki tedbirleri zamanında almak, anlaşma ve sözleşmelerin bu esaslara uygun olarak yapılmasına yardımcı olmak,

c) 8.1.1943 tarihli ve 4353 sayılı Kanun hükümlerine göre adli ve idari davalarda gerekli bilgileri hazırlamak, taraf olduğu idari davalarda Başkanlığı temsil etmek veya Başkanlıkça hizmet satın alma yoluyla temsil ettirilen davaları takip ve koordine etmek,

d) Başkan tarafından verilecek diğer görevleri yapmak.

Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri

MADDE 20.- Basın ve halkla ilişkiler ve tanıtımla ilgili faaliyetleri planlamak ve bu faaliyetlerin belirlenecek usul ve ilkelere göre yürütülmesini sağlamak ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununa göre yapılacak bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru bir şekilde sonuçlandırmak üzere bir adet Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri görevlendirilebilir.

 

BEŞİNCİ BÖLÜM

Yardımcı Hizmet Birimleri

Yardımcı hizmet birimleri

MADDE 21.- Başkanlığın yardımcı hizmet birimleri şunlardır:

a) İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı,

b) Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı.

İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı

MADDE 22.- İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı, farklı disiplinlerde nitelikli insan gücünün Başkanlığa kazandırılması ve geliştirilmesinin sağlanması, yetkinlik modelinin geliştirilmesi, her seviyede çalışanın kariyer ve eğitim planlamasının gerçekleştirilmesi, birey bazında performans değerlendirmelerinin koordine edilmesini sağlamak amacıyla aşağıdaki görevleri yerine getirir:

a) Başkanlığın fonksiyonlarının gerektirdiği yetkinlikleri tanımlamak, bu yetkinliklere uygun insan gücü politikası ve planlaması konusunda çalışmalar yapmak ve tekliflerde bulunmak,

b) Başkanlığın her seviyede çalışanının kariyer ve eğitim planlarını hazırlamak, uygulamak ve değerlendirmek,

c) Performans değerlendirmelerini koordine etmek,

d) Başkanlık personelinin atama, nakil, sicil, terfi, ücret, emeklilik ve benzeri özlük işlemlerini yürütmek,

e) Başkanlık personelinin mesleğe giriş, yeterlik ve görevde yükselme sınavlarına ilişkin işlemleri yürütmek,

f) Personelin görev ve çalışma esasları ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak ve uygulamak,

g) Görev alanına giren konularda Başkanlığın ilgili birimleri ile işbirliği yapmak,

h) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.

Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı

MADDE 23.- Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı, fiziki çalışma ortamlarını fonksiyonlara uygun ve standart hale getirmek, ihtiyaçları etkin, verimli ve zamanında karşılamak, finansal analiz ve uygulamaları yapmak amacıyla aşağıdaki görevleri yerine getirir:

a) Başkanlığın ihtiyacı olan her türlü yapım, satın alma, kiralama, bakım ve onarım, arşiv, sağlık ve benzeri her türlü idari ve mali hizmetlerini yürütmek,

b) Fiziki çalışma ortamlarını uygun ve standart hale getirmek,

c) Kaynak ihtiyaçlarını etkin, verimli ve zamanında karşılamak,

d) Taşınır ve taşınmaz mal kayıtlarını tutmak,

e) Basılı kağıtlar ve malzemenin temini ile yayın faaliyetleriyle ilgili hizmetleri yürütmek,

f) Başkanlığın sivil savunma ve seferberlik hizmetlerini planlamak ve yürütmek,

g) Görev alanına giren konularda Başkanlığın ilgili birimleri ile işbirliği yapmak,

h) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.

ALTINCI BÖLÜM

Taşra Teşkilatı

Taşra teşkilatı

MADDE 24.- Başkanlığın taşra teşkilatı, ekli (2) sayılı listede gösterilen gelir idaresi bölge başkanlıklarından oluşur.

Bölge başkanlıklarının kuruluş yerleri, sayıları ve kapsadıkları illere ilişkin değişiklikler Bakanlar Kurulunca belirlenir.

Gelir İdaresi Bölge Başkanlığı

MADDE 25.- Gelir İdaresi Bölge Başkanlığının amacı, yetki bölgesi içinde ekonomik faaliyetleri ve gelişmeleri yakından takip etmek, sektör ve mükellef gruplarının özel ihtiyaçlarına uygun hizmetleri en iyi şekilde sunmak ve yetkinlikleri geliştirmek suretiyle vergi sorumluluklarını yerine getirmelerini sağlamaktır.

Gelir İdaresi Bölge Başkanlığı; yetki bölgesi içindeki mükellefi tespit etmek, vergi ve benzeri malî yükümlülüklerin tarh, tahakkuk, tahsil, terkin, tecil, iade, ödeme ve muhasebe işlemlerini yapmak, bu işlemlere ilişkin olarak yaratılan ihtilaflarla ilgili yargı mercileri nezdinde idareyi temsilen talep ve savunmalarda bulunmak, gerektiğinde temyiz ve tashihi karar talebinde bulunmak, yargı kararlarının uygulanması işlemlerini yürütmek, vergi uygulamalarını geliştirmek ve iyileştirmek, mükelleflere kanunların uygulanması ile ilgili görüş bildirmek, mükellefi hakları konusunda bilgilendirmek ve uygulamalarında mükellef haklarını gözetmek, mükellef hizmetleri ile bilgi işlem, istatistik, bilgi toplama, eğitim, satın alma, kiralama, vergi denetimi, uzlaşma, takdir ve benzeri görevleri ve işlemleri yürütmekle görevli ve yetkilidir.

Bölge başkanlıkları bünyesinde; mükellef hizmetleri, vergilendirme, denetim, tahsilat ve hukuk işleri, muhasebe, insan kaynakları ve destek hizmetleri grup müdürlükleri ve bunlara bağlı müdürlükler ile yetki alanlarında ekonomik analizler yapmak ve mükellef hizmetlerini mükellefe en yakından sunmak üzere şubeler kurulur. Merkez ile taşra birimleri arasındaki fonksiyonel ilişkiler doğrudan sağlanır. Bunların organizasyon yapıları, görevleri, yetki ve sorumlulukları, merkez teşkilatıyla ilişkileri ile çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.

Gelir İdaresi Bölge Başkanı

MADDE 26.- Bölge Başkanı; bölge başkanlığının amiri olup, yetki bölgesindeki işlemlerin mevzuat hükümlerine göre yürütülmesinden ve izlenmesinden, vergi inceleme ve denetimleri ile kendisine bağlı birimlerin görevlerini etkin bir şekilde yerine getirmelerinden, mükelleflere kanunların uygulanmasına ilişkin görüş bildirilmesinden, mükellef haklarının gözetilmesinden, faaliyetleri hakkında Başkanlığın bilgilendirilmesinden, kanunlara aykırı hareketi görülenler hakkında takibatta bulunulmasından ve emrine atanan personelin özlük işlemlerinin yürütülmesinden doğrudan Başkanlığa karşı sorumludur.

Ödenek gönderme belgesi ile verilen harcama yetkisine ilişkin olarak bölge başkanlığınca yapılacak ödemelere ilişkin harcama yetkisi, 5018 sayılı Kanunun 31 inci maddesinde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde bölge başkanlığınca kısmen veya tamamen grup müdürlüklerine devredilebilir.

YEDİNCİ BÖLÜM

Yetki ve Sorumluluk

Yöneticilerin sorumlulukları

MADDE 27.- Başkanlığın her kademedeki yöneticileri görevlerini mevzuata, stratejik plan ve programlara, performans ölçütlerine ve hizmet kalite standartlarına uygun olarak yürütmekten üst kademelere karşı sorumludur.

Yetki devri

MADDE 28.- Başkan ve her kademedeki Başkanlık yöneticileri, sınırlarını açıkça belirtmek ve yazılı olmak şartıyla, yetkilerinden bir kısmını astlarına devredebilir. Yetki devri uygun araçlarla ilgililere duyurulur.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Çeşitli Hükümler

Atama

MADDE 29.- Başkan yardımcıları, daire başkanları, gelirler kontrolörleri ve bölge başkanları Başkanın önerisi üzerine Bakan tarafından; 23.4.1981 tarihli ve 2451 sayılı Kanun hükümleri dışında kalan diğer personelin atamaları Başkan tarafından yapılır. Başkan bu yetkilerini gerekli gördüğü takdirde alt kademelere devredebilir.

Başkan kadrosuna atanmak için; hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakültelerinde en az lisans düzeyinde yüksek öğrenim görmüş olup, Başkanlıkta daire başkanı, eşiti veya üstü görevlerde en az üç yıl görev yapmış ya da kamuda veya özel sektörde üst düzey yönetici olarak en az on yıl çalışmış olmak gerekir.

Başkan yardımcısı, daire başkanı ve bölge başkanı kadrolarına atanacakların; hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakültelerinde en az lisans düzeyinde yüksek öğrenim görmüş ve Devlet memuriyetinde en az on hizmet yılını doldurmuş olanlardan; Başkanlıkta en az üç yıl yönetici düzeyinde çalışmış ya da maliye müfettişi, hesap uzmanı veya gelirler kontrolörü olması gerekir.

Gelirler Kontrolörleri Daire Başkanı, başkan yardımcısı olma niteliklerini haiz gelirler kontrolörleri arasından atanır.

Denetim elemanı, uzman personel ve vergi avukatı çalıştırılması

MADDE 30.- Gelirler kontrolörleri; en az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakültelerinden mezun olanlar arasından yapılacak özel yarışma sınavı sonucuna göre mesleğe stajyer gelirler kontrolörü olarak alınırlar ve en az üç yıl çalışmak ve olumlu sicil almak kaydıyla yeterlik sınavına girmeye hak kazanırlar. Yapılacak yeterlik sınavında başarılı olanlar gelirler kontrolörlüğüne atanırlar. Gelirler kontrolörlerinin mesleğe alınmaları ve yeterlik sınavları ile çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.

Vergi denetmenleri; en az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakültelerinden mezun olanlar arasından yapılacak özel yarışma sınavı sonucuna göre mesleğe vergi denetmen yardımcısı olarak alınırlar ve en az üç yıl çalışmak ve olumlu sicil almak kaydıyla yeterlik sınavına girmeye hak kazanırlar. Yapılacak yeterlik sınavında başarılı olanlar vergi denetmenliğine atanırlar. Ayrıca, vergi denetmenleri en az üç yıl üst üste doksan ve üstü sicil puanı almak ve otuzbeş yaşını doldurmamış olmak şartıyla, açılacak gelirler kontrolörlüğü yeterlik sınavlarından birine katılabilir ve başarılı olmaları halinde gelirler kontrolörlüğüne atanırlar. Vergi denetmenleri bölge başkanlığı emrinde çalıştırılırlar. Vergi denetmenlerinin mesleğe alınmaları ile çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.

Devlet gelir uzmanları, vergi istihbarat uzmanları ve gelir uzmanları; en az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakülteleri ve mühendislik fakültelerinin lisans bölümleri ile matematik ve istatistik lisans bölümlerinden mezun olanlar arasından yapılacak özel yarışma sınavı sonucuna göre mesleğe devlet gelir uzman yardımcısı, vergi istihbarat uzman yardımcısı ve gelir uzman yardımcısı olarak alınırlar. Bunlar en az üç yıl çalışmak ve olumlu sicil almak kaydıyla yeterlik sınavına girmeye hak kazanırlar. Yapılacak yeterlik sınavında başarılı olanlar durumlarına uygun devlet gelir uzmanlığı, vergi istihbarat uzmanlığı veya  gelir uzmanlığına atanırlar. Bunların mesleğe alınmaları ile çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.

Vergi avukatları; 8.1.1943 tarihli ve 4353 sayılı Kanunun 18 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen temsil yetkisini haiz olup, Başkanlığa bağlı birimlerin taraf olduğu davalarda ilgili birimleri vekil sıfatıyla tüm yargı mercilerinde temsil ederler. Vergi avukatları bölge başkanlığı emrinde çalıştırılırlar. Vergi avukatlarının çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.

Performans yönetimi

MADDE 31.- Başkanlık personelinin; mükellef memnuniyeti, vergi gelirlerindeki tahakkuk ve tahsilat artış oranı, vergi toplama maliyeti, uyum oranı ve benzeri genel performans ölçütleri ve hedefleri Başkan tarafından belirlenir. Uyum oranından maksat, mükellef beyanlarının vergi kanunlarına uygunluğu ölçüsüdür.

Başkan, performans modeli çerçevesinde birimlerin ve bireylerin genel performans hedeflerini gerçekleştirmek üzere özel performans ölçütleri ve hedeflerini belirler. Personel bazındaki bireysel performanslar merkezdeki personel ve bölge başkanları için Başkan, taşradaki personel için Bölge Başkanları tarafından belirlenir.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakan tarafından belirlenir.

Vergi Danışma Komitesi

MADDE 32.- Vergi Danışma Komitesi, vergi kanunlarının genel anlamda uygulanmasında ortaya çıkan tereddütlerin giderilmesinde ve yorum birliğinin sağlanmasında, ilke ve prensiplerin oluşturulmasına yönelik önerilerde bulunmak üzere, ilgili başkan yardımcısının başkanlığında ilgili birim başkanları ile vergi incelemesine yetkili denetim birimleri ve ilgili meslek birliği temsilcileri ile akademisyenlerden oluşur. Komitenin teşkili ile çalışma usul ve esasları Başkanlıkça belirlenir.

Kadrolar

MADDE 33.- Ekli (3) sayılı listede yer alan kadrolar iptal edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin Maliye Bakanlığına ait bölümünden çıkarılmış ve ekli (4) sayılı listede yer alan kadrolar ihdas edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvele Gelir İdaresi Başkanlığı olarak eklenmiştir.

 

Atıflar ve yetkiler

MADDE 34.- Diğer mevzuatta Gelirler Genel Müdürlüğüne yapılmış olan atıflar ilgisine göre Gelir İdaresi Başkanlığına; Gelirler Genel Müdürüne yapılmış atıflar Gelir İdaresi Başkanına; Bölge Başkanlığının kurulduğu yerler bakımından, Başkanlığın görev alanına giren konularda mülki idare amirlerine, mahallin en büyük memuruna, defterdara, defterdarlığa ve vergi dairesi başkanına yapılmış atıflar ilgisine göre bölge başkan ve başkanlığına; gelir müdürlüğüne, tahsil dairesine, vergi dairesi müdürü ve müdürlüğüne, mal müdürü ve müdürlüğüne yapılmış atıflar ilgisine göre bölge başkanlığı ile ilgili müdürüne; vergi kontrol memuruna yapılmış atıflar ise vergi denetmenine yapılmış sayılır.

Eklenen ve çıkarılan hükümler

MADDE 35.- 14.7.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;

a) Ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin "I- Genel İdare Hizmetleri Sınıfı" bölümünün (c) bendine "Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanı," ibaresinden sonra gelmek üzere "Gelir İdaresi Başkanı,", (e) bendine "Başbakan Müşavirleri," ibaresinden sonra gelmek üzere "Gelir İdaresi Başkan Yardımcıları", (f) bendine "Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkan Yardımcısı" ibaresinden sonra gelmek üzere ", Gelir İdaresi Ankara, İstanbul, İzmir Bölge Başkanları", (g) bendine "Dış Ticaret Müsteşarlığı Dış Ticaret Uzmanları ve Dış Ticaret Kontrolörleri," ibaresinden sonra gelmek üzere "Gelirler Kontrolörleri,"; ekli (II) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin "2- Yargı Kuruluşları, Bağlı ve İlgili Kuruluşlar ile Yüksek Öğretim Kuruluşlarında" bölümüne "Genel Müdür Yardımcısı" ibaresinden önce gelmek üzere "Gelir İdaresi Daire Başkanı, Gelir İdaresi Bölge Başkanı,", "5- Yargı Kuruluşları, Bağlı ve İlgili Kuruluşlar ile Yüksek Öğretim Kuruluşlarında" bölümüne "Daire Başkanı," ibaresinden sonra gelmek üzere "Gelir İdaresi Grup Başkanı," ve "Bölge Başmüdürü," ibaresinden sonra gelmek üzere "Gelir İdaresi Grup Müdürü,"ibareleri eklenmiş,

b) Ekli (II) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin "1- Başbakanlık ve Bakanlıklarda" bölümünde yer alan "Gelirler Bölge Müdürü, Vergi Dairesi Başkanı", "4- Başbakanlık ve Bakanlıklarda" bölümünde yer alan "Bilgi İşlem Merkezi Müdürü (Maliye Bakanlığı-Bölgede), Vergi İstihbarat Müdürü (Maliye Bakanlığı), Vergi Müdürü (Maliye Bakanlığı)," ibareleri ilgili bölümlerden çıkarılmıştır.

MADDE 36.- a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 59 uncu maddesinin birinci fıkrasına "Başbakan Başmüşaviri," ibaresinden sonra gelmek üzere "Gelir İdaresi Başkanı,",

b) 2451 sayılı Bakanlıklar ve Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanuna ekli (2) sayılı cetvele "Devlet Personel Başkanı" ibaresinden sonra gelmek üzere "Gelir İdaresi Başkanı",

c) 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I) sayılı cetvele "56- Gelir İdaresi Başkanlığı",

d) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 128 inci maddesinin birinci fıkrasına "5. Gelir uzmanları;"

ibareleri eklenmiştir.

e) 178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 35/A maddesine "a) Gelir İdaresi Başkanlığı," bendi eklenmiş ve mevcut (a), (b), (c) ve (d) bentleri (b), (c), (d) ve (e) olarak teselsül ettirilmiş; 43 üncü maddesinin (a) bendinin ikinci paragrafına "bağlı bulundukları" ibaresinden sonra gelmek üzere "Başkanlık ve" ibaresi eklenmiştir.

Kaldırılan hükümler

MADDE 37.- 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin;

a) 2 nci maddesinin (e) bendinde yer alan "uygulamak ve devlet gelirlerini tahsil etmek," ibaresi,

b) 8 inci maddesinin (d) bendi,

c) 9 uncu maddesinin dördüncü ve beşinci fıkraları,

d) 12 nci maddesi,

e) 34 üncü maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi,

f) 43 üncü maddesinin (a) bendinde yer alan "Gelirler,", (b) bendinin (1) numaralı alt bendindeki "Gelirler Genel Müdürlüğünde Devlet Gelir Uzmanı,", (2) numaralı alt bendindeki "Gelir Uzmanı,", (4) numaralı alt bendindeki "Gelirler Genel Müdürlüğü," ve "Devlet Gelir Uzmanlığı,", (5) numaralı alt bendindeki "Gelir Uzmanı," ibareleri ile (c) bendinin birinci paragrafı,

g) Ek 8, 9, 10, 13, 14, 15 ve 16 ncı maddeleri,

h) Ek 11 inci maddesinin üçüncü fıkrası,

i) Ek 12 nci maddesinin birinci fıkrasındaki "gelir" kelimesi,

j) Ekli (1) sayılı cetvelinin "Ana Hizmet Birimleri" bölümünde yer alan "4- Gelirler Gn. Md." ibaresi,

k) "Maliye Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğü Gelirler Bölge Müdürlüklerinin Merkezleri ve Kapsadığı İller" başlıklı ekli (3) sayılı cetveli,

ile diğer kanun ve kanun hükmünde kararnamelerin bu Kanuna aykırı hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır.

GEÇİCİ MADDE 1.- 31.12.2004 tarihi itibarıyla Bakanlık merkez ve taşra teşkilatına ait taşınır mallar, araç, gereç, malzeme, demirbaş ve taşıtlardan fiilen Gelirler Genel Müdürlüğü, gelirler bölge müdürlükleri ve defterdarlık gelir birimlerince kullanılanlar ve bu idarelerde fiilen görev yapan personel ile Bakanlığa ait her türlü hak ve yükümlülüklerden Gelirler Genel Müdürlüğünü ilgilendirenler hiçbir işleme gerek kalmaksızın ilgisine göre Başkanlığın merkez ve taşra teşkilatına devredilmiş, taşınmaz mallar ise tahsis edilmiş sayılır.

Başkanlığın merkez ve taşra teşkilatı bu Kanun esaslarına göre kısmen veya tamamen yeniden düzenleninceye kadar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihteki mevcut kadroların kullanımına devam olunur.

Başkanlığın 2005 mali yılı harcamaları 2005 Mali Yılı Bütçe Kanununun 15 inci maddesinin (a) fıkrasının (8) numaralı bendine istinaden yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar Bakanlığın 2005 yılı bütçesinde yer alan Gelirler Genel Müdürlüğüne ait ödeneklerden karşılanır.

Bu Kanunun uygulanmasında teşkilat, personel, kadro, demirbaş devri ile taşınmaz malların tahsisi ve benzeri hususlarda ortaya çıkabilecek sorunları gidermeye Bakan yetkilidir.

GEÇİCİ MADDE 2.- Bu Kanunla yapılan yeni düzenlemeler nedeniyle kadro ve görev unvanı değişmeyenlerden bu Kanunda öngörülen şartları taşıyanlar başka bir işleme gerek kalmaksızın durumlarına uygun aynı unvanlı kadrolara atanmış sayılır.

Bu Kanuna göre kadro ve görev unvanları değişen yahut kaldırılan veya gerekli şartları taşımayan personel durumlarına uygun boş kadrolara en geç bir yıl içinde atanır ve atama işlemi yapılıncaya kadar Başkanlıkça ihtiyaç duyulan işlerde görevlendirilebilir. Bunlar, yeni bir kadroya atanıncaya kadar, eski kadrolarına ait aylık, ek gösterge ve her türlü zam ve tazminatlar ile diğer mali haklarını almaya devam ederler. Söz konusu personelin atandıkları yeni kadroların aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar ile diğer mali hakları toplamının net tutarının, eski kadrolarına bağlı olarak en son aldıkları aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar ile diğer mali hakları toplamının net tutarından az olması halinde, aradaki fark giderilinceye kadar atandıkları kadrolarda kaldıkları sürece herhangi bir kesintiye tabi tutulmaksızın tazminat olarak ödenir.

GEÇİCİ MADDE 3.- Başkanlık kadrolarına, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren üç yıl içinde yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır:

a) Başkan kadrosuna atanacaklarda; Gelirler Genel Müdürlüğünde daire başkanı ve üstü görevlerde bulunmak veya bulunmuş olmak ya da Bakanlıkta genel müdür yardımcısı veya daha üst görevlerde en az iki yıl bulunmuş veya Devlet memuriyetinde en az oniki hizmet yılını doldurmuş maliye müfettişi, hesap uzmanı veya gelirler kontrolörü olmak ya da kamuda veya özel sektörde üst düzey yönetici olarak en az on yıl çalışmış olmak,

b) Başkan yardımcısı ve daire başkanı kadrolarına atanacaklarda; Gelirler Genel Müdürlüğünde daire başkanı görevinde bulunmak veya bulunmuş olmak ya da Bakanlıkta daire başkanı veya daha üst görevlerde en az iki yıl bulunmuş veya Devlet memuriyetinde en az oniki hizmet yılını doldurmuş maliye müfettişi, hesap uzmanı veya gelirler kontrolörü olmak,

c) Gelir idaresi grup başkanı, bölge başkanı ve grup müdürü kadrolarına atanacaklarda; Gelirler Genel Müdürlüğünde daire başkanı görevinde bulunmak veya bulunmuş olmak ya da Gelirler Genel Müdürlüğünde şube müdürü, gelirler bölge müdürü, vergi dairesi başkanı, defterdar veya defterdar yardımcısı kadrolarında en az üç yıl çalışmış ya da Devlet memuriyetinde en az on hizmet yılını doldurmuş maliye müfettişi, hesap uzmanı, gelirler kontrolörü veya vergi denetmeni olmak,

d) Müdür ve vergi müdürü kadrolarına atanacaklarda; Gelirler Genel Müdürlüğünde şube müdürü, vergi dairesi müdürü, gelir müdürü veya takdir komisyonu başkanı kadrolarında çalışmış olmak veya Devlet memuriyetinde en az on hizmet yılını doldurmuş vergi denetmeni, devlet gelir uzmanı veya gelir uzmanı olmak, denetim grup müdürlüğünde vergi müdürü kadrosuna atanabilmek için Devlet memuriyetinde en az on hizmet yılını doldurmuş vergi denetmeni, devlet gelir uzmanı veya gelir uzmanı olmak,

Gerekir.

Bakanlık hazine avukatlarından talepte bulunanlar arasından Başkanlıkça uygun görülenler vergi avukatlığına atanabilirler.

Başkanlığın merkez veya taşra teşkilatı kadrolarında görev yapan ve son üç yılda olumlu sicil almış olan personel, yaş ve öğrenim alanı şartları hariç Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik ile Maliye Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğü Gelir Uzmanlığı Görev, Çalışma ve Atama Yönetmeliğindeki şartları taşımaları kaydıyla, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren dört yıl içinde açılacak özel sınavlardan en fazla ikisine girme hakkına sahiptir. Bu sınavı kazananlar gelir uzmanı olarak atanırlar.

22.7.1998 tarihi itibarıyla vergi denetmeni veya yardımcısı kadrosunda bulunup bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte halen bu kadrolarda çalışanlar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla yeterlik sınavını vermiş sayılırlar.

GEÇİCİ MADDE 4.- Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar, aynı konuları düzenleyen tüzük ve yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.

GEÇİCİ MADDE 5.- Bölge başkanlıklarının faaliyete geçmesiyle birlikte vergi dairesi başkanlıkları, vergi dairesi müdürlükleri, gelir müdürlükleri ile takdir komisyonu başkanlıkları ilgili bölge başkanlığına bağlanmış; defterdarlıklara ve gelirler bölge müdürlüklerine bağlı vergi denetmen ve yardımcıları ise ekli (2) sayılı listede gösterilen ilgili bölge başkanlıklarına atanmış sayılır. Mal müdürlükleri bünyesinde bulunan bağlı vergi daireleri ise bölge başkanlığı birimi haline dönüştürülünceye kadar defterdarlıklara bağlı olarak faaliyetlerine devam ederler. Buralarda çalışan Başkanlık personeli fiilen görev yaptıkları bu birimlerde görevlendirilmiş sayılır. Bölge başkanlıklarına bağlanan birimler ile defterdarlıklar ve gelirler bölge müdürlükleri bünyesinde faaliyetine devam eden birimler açısından 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin bu Kanunla kaldırılan ek 8, 9, 10, 13, 14, 15 ve 16 ncı maddeleri ile ek 11 inci maddesinin üçüncü fıkrası hükümlerinin yürürlüğü ve anılan maddelerde yer alan görev, yetki ve sorumlulukların kullanılması bu birimlerin tüm iş ve işlemlerinin sona erdirilmesine kadar devam eder.

GEÇİCİ MADDE 6.- Başkanlığın çalışmaları ve uygulamaları ile yönetim sistemini on yıl süreyle stratejik plan ve hedefler açısından gözlemlemek ve istişari tavsiyelerde bulunmak üzere Bakanlık bünyesinde İzleme Komitesi kurulur. Komite Bakanın başkanlığında, Bakanlık Müsteşarı, Gelir İdaresi Başkanı ve Vergi Konseyi Başkanı ile hukuk, makro ekonomi, kamu maliyesi, insan kaynakları, halkla ilişkiler alanlarında birer uzman ile yönetim bilimleri alanında iki uzman olmak üzere ve en az onbeş yıl deneyime sahip üniversite öğretim üyesi veya kamu kesimi dışındaki kişiler arasından Bakan tarafından seçilen toplam on üyeden oluşur. Kamu kesimi dışındaki üyelerin görev süresi üç yıldır. İzleme Komitesi üyelerinin görev süreleri ile çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir. İzleme Komitesinin sekretarya hizmetlerini Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı yürütür.

İzleme Komitesinin başkan ve üyelerinden uhdesinde kamu görevi bulunmayanlara (3000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda ve ayda iki toplantıyı geçmemek üzere, her toplantı günü için damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın Bakanlık bütçesinden huzur hakkı ödenir.

GEÇİCİ MADDE 7.- Bu Kanunun yürürlüğe girmesini takip eden 30 gün içinde Bakan 2005 yılı ile ilgili performans hedeflerini Başkanlığa ve vergi incelemesine yetkili bakanlık denetim birimlerine bildirir. Bu hedefler doğrultusunda ilgili birimler bu Kanunun 31 inci maddesinin hükümlerini uygularlar.

Yürürlük

MADDE 38.- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 39.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

 

 

 

PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONUNUN KABUL ETTİĞİ METİN

 

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞININ TEŞKİLAT VE GÖREVLERİ HAKKINDA KANUN TASARISI

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç ve Tanımlar

      Amaç

MADDE 1.- Bu Kanunun amacı; gelir politikasını adalet ve tarafsızlık içinde uygulamak; vergi ve diğer gelirleri en az maliyetle toplamak; mükelleflerin vergiye gönüllü uyumunu sağlamak; mükellef haklarını gözeterek yüksek kalitede hizmet sunmak suretiyle yükümlülüklerini kolayca yerine getirmeleri için gerekli tedbirleri almak; saydamlık, hesap verebilirlik, katılımcılık, verimlilik, etkililik ve mükellef odaklılık temel ilkelerine göre görev yapmak üzere, Maliye Bakanlığına bağlı Gelir İdaresi Başkanlığının kurulmasına, teşkilat, görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin esasları düzenlemektir.

Tanımlar

MADDE 2.- Bu Kanunda geçen;

a) Bakanlık: Maliye Bakanlığını,

b) Bakan: Maliye Bakanını,

c) Başkanlık: Gelir İdaresi Başkanlığını,

d) Başkan: Gelir İdaresi Başkanını,

e) Başkan yardımcısı: Gelir İdaresi Başkan Yardımcısını,

f) Daire başkanı: Gelir İdaresi Daire Başkanını,

g) Merkez teşkilatı: Gelir İdaresi Başkanlığının merkez teşkilatını,

h) Taşra teşkilatı: Gelir İdaresi Başkanlığının taşra teşkilatını,

İfade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Teşkilat ve Görevler

Teşkilat

MADDE 3.- Başkanlık, merkez ve taşra teşkilatından meydana gelir.

Başkanlığın merkez teşkilatı ana hizmet, danışma ve yardımcı hizmet birimlerinden oluşur.

Başkanlığın merkez teşkilatı ekli (1) sayılı listede gösterilmiştir.

Görevler

MADDE 4.- Başkanlığın görevleri şunlardır:

a) Bakanlıkça belirlenen Devlet gelirleri politikasını uygulamak,

b) Mükelleflerin vergiye uyumunu kolaylaştırmak ve hizmetlerini yerine getirmek,

c) Mükellef haklarının korunması ve mükellef ile Başkanlık ilişkilerinin karşılıklı güven esasına dayanması konusunda gerekli tedbirleri almak,

d) Mükellefleri vergi mevzuatından doğan hakları ve ödevleri konusunda bilgilendirmek,

e) Devlet gelirleri politikasıyla ilgili kanun ve kararname çalışmalarına katılmak,

f) Devlet alacaklarının tahsilini sağlamak ve bu konuda gerekli tedbirleri almak,

g) Uygulamada ortaya çıkan ihtilafların en aza indirilmesine ve uygulama birliğinin sağlanmasına yönelik tedbirler almak,

h) Vergilendirmeyle ilgili bilgileri toplamak ve bilgi işlem faaliyetlerini yürütmek,

i) Vergi kanunlarında veya diğer mali kanunlarda yer alan her türlü istisna, muaflık ve indirimlerin maliyetlerini ölçmek, ekonomik ve sosyal etkilerini analiz etmek,

j) Bakanlıkça belirlenen temel politikalar ve stratejiler doğrultusunda vergi inceleme ve denetimlerini gerçekleştirmek, vergi kayıp ve kaçağının önlenmesi konusunda gerekli tedbirleri almak,

k) Mahallî idare gelirleri politikası ile Devlet gelirleri politikasının uygulanmasında uyumu sağlayıcı tedbirler almak,

l) Gelirleri etkileyen her türlü kanun tasarı ve tekliflerini, vergi tekniği ve uygulamaları açısından inceleyerek görüş bildirmek,

m) Gelir mevzuatının uygulanmasına ilişkin olarak diğer kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapmak, bu amaçla veri alışverişini gerçekleştirmek,

n) Görev alanına giren konularda, uluslararası gelişmeleri izlemek ve Avrupa Birliği, uluslararası kuruluşlar ve diğer devletlerle işbirliği yapmak,

o) Terkini gereken vergiler ile tahsili zamanaşımına uğrayan Hazine alacaklarının kanunlar gereğince terkin edilmesiyle ilgili işlemlerin yerine getirilmesini sağlamak,

p) Nitelikli insan kaynağının kazandırılması, yetkinliklerin geliştirilmesi, kariyer planlarının yapılması ve performanslarının ölçülmesini sağlamak,

r) Kamu Görevlileri Etik Kurulunun belirlediği ilkeler çerçevesinde kurumsal etik kurallar düzenleyerek personele ve mükelleflere duyurmak,

s) Faaliyet sonuçlarını düzenli aralıklarla kamuoyuna duyurmak ve yıllık faaliyet raporunu izleyen yıl kamuoyuna açıklamak,

t) Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.

Başkan

MADDE 5.- Başkan, Başkanlığın en üst amiri olup;

a) Başkanlığı mevzuat hükümlerine, Başkanlığın politika ve stratejilerine uygun olarak yönetir.

b) Başkanlığın görev alanına giren hususlarda politika ve stratejiler geliştirir, bunlara uygun olarak yıllık amaç ve hedefler oluşturur, performans ölçütleri belirler, gerekli mevzuat çalışmalarını yapar; Başkanlık bütçe teklifini hazırlar, belirlenen strateji, amaç ve performans ölçütleri doğrultusunda uygulamayı koordine eder, izler ve değerlendirir.

c) Başkanlığın faaliyet ve işlemlerini denetler, yönetim sistemlerini gözden geçirir, kurumsal yapı ile yönetim süreçlerinin etkililiğini gözetir ve yönetimin geliştirilmesini sağlar.

d) Başkanlığın orta ve uzun vadeli strateji ve politikalarının belirlenmesinde üniversite, meslek kuruluşları ve sivil toplum kuruluşları ile işbirliği yapılmasını sağlar.

e) Faaliyet alanına giren konularda diğer kamu kurum ve kuruluşları ile işbirliği ve koordinasyonu sağlar.

f) Yalın, esnek ve katılımcı yönetim anlayışının gerçekleşmesini sağlar.

g) Başkanlığın merkez ve taşra birimleri arasında doğrudan ve süratli iletişimi ve iş akışını sağlayacak tedbirleri alır.

Başkan yukarıda belirtilen görevlerin yürütülmesinden doğrudan Bakana karşı sorumludur.

 

Başkan yardımcıları

MADDE 6.- Görevlerin yürütülmesinde Başkana yardımcı olmak üzere üç başkan yardımcısı görevlendirilir. Başkan yardımcıları Başkana karşı sorumludur. Başkan yardımcıları aynı zamanda vergi dairesi başkanlıklarının koordinasyonu ile görevlendirilebilir.

Koordinasyon Kurulu

MADDE 7.- Başkanlığın amaçlarına ve sürekli gelişim ile performans hedeflerine ulaşılmasına katkıda bulunmak, birimler arasında koordinasyonu, bilgi akışını ve uygulama birliğini sağlamak, sorunlara ortak çözümler üretmek üzere Koordinasyon Kurulu oluşturulur. Kurul, Başkanın başkanlığında, başkan yardımcıları, daire başkanları, I. Hukuk Müşaviri ile Ankara, İstanbul ve İzmir vergi dairesi başkanlarından oluşur. Başkan gündeme göre diğer vergi dairesi başkanlarını da toplantılara davet edebilir. Kurul yılda en az bir defa toplanır. Kurulun sekretarya hizmetleri Strateji Geliştirme Daire Başkanlığınca yürütülür.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Ana Hizmet Birimleri

Ana hizmet birimleri

MADDE 8.- Başkanlığın ana hizmet birimleri şunlardır:

a) Gelir Yönetimi Daire Başkanlığı,

b) Mükellef Hizmetleri Daire Başkanlığı,

c) Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığı,

d) Tahsilat ve İhtilaflı İşler Daire Başkanlığı,

e) Denetim ve Uyum Yönetimi Daire Başkanlığı,

f) Gelirler Kontrolörleri Daire Başkanlığı,

g) Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Daire Başkanlığı.

Gelir Yönetimi Daire Başkanlığı

MADDE 9.- Gelir Yönetimi Daire Başkanlığının görevleri şunlardır:

a) Gelir kanunlarının uygulanmasına yönelik görüş oluşturmak ve ortaya çıkan tereddütleri gidermek,

b) Gelir kanunlarının uygulanmasını düzenleyici işlemlerle yönlendirmek, ilgili tarafların görüşlerini düzenli olarak aktarabileceği ortamlar oluşturmak,

c) Mevzuat değişikliği önerilerinde bulunmak,

d) Gelir kanun tasarıları ile kararnamelerin hazırlık çalışmalarına katılmak,

e) Gelirleri etkileyen her türlü kanun tasarı ve tekliflerini, vergi tekniği ve uygulamaları açısından inceleyerek görüş bildirmek,

f) Mahalli idare gelirleri politikası ile Devlet gelirleri politikasının uygulanmasında uyumu sağlayıcı tedbirler almak,

g) Vergi beyannameleri ve mükelleflerce kullanılacak formların şekil ve içeriği konusunda görüş bildirmek,

h) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.

Mükellef Hizmetleri Daire Başkanlığı

MADDE 10.- Mükellef Hizmetleri Daire Başkanlığının görevleri şunlardır:

a) Vergi bilincinin artırılması için gerekli çalışmaları yapmak,

b) Mükellefleri vergi mevzuatından doğan hakları ve ödevleri konusunda bilgilendirmek,

c) Mükelleflere yönelik hizmetlerin ve her türlü iletişimin, hızlı ve etkin bir şekilde yürütülmesi için gerekli tedbirleri almak,

d) Mükellef haklarının korunmasını sağlamak ve buna ilişkin gerekli alt yapıyı hazırlamak,

e) Mükellef şikayetlerini değerlendirmek ve bu konuda gerekli tedbirleri almak,

f) Mükellef memnuniyetini ölçmek ve değerlendirmek,

g) Vergi mevzuatının adil uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri almak,

h) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.

Mükellef hizmetleri, mükellef grupları ve sektörler ile bunların hizmet ihtiyaçları da dikkate alınmak suretiyle gerçekleştirilir.

Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığı

MADDE 11.- Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığının görevleri şunlardır:

a) İşlemlerin hızlı ve etkin bir şekilde yürütülmesi için gerekli bilgi işlem sistemlerini kurmak, teknolojik gelişmelere uygun bir şekilde geliştirmek ve bilişim faaliyetlerini yürütmek,

b) Başkanlığın taşra teşkilatının görev ve çalışma esasları ile ilgili yönetmelik ve yönergeleri, diğer birimlerle işbirliği yapmak suretiyle hazırlamak ve uygulanmasını izlemek,

c) Taşra birimlerinin kuruluşuna ilişkin işlemleri yürütmek,

d) Merkez ve taşra teşkilatının iş ve işlem akışlarını düzenlemek ve verimliliğini artırmaya yönelik tedbirler almak,

e) Taşra birimlerinin iş ve işlemlerinde koordinasyon ve uygulama birliğini sağlamak,

f) İdare ve mükelleflerce kullanılacak belge ve formlarla vergi beyannamelerini hazırlamak,

g) Tüm ekonomik faaliyetlere ilişkin ulusal mali bilgi alt yapısını tek merkezden geliştirmek, yönetmek ve bu bilgileri ilgili birimlerin kullanımına sunmak,

h) Kurumsal veri tabanını oluşturmak ve ulusal veri alt yapısının hazırlanmasına katkıda bulunmak,

i) Mükellefiyet, vergilendirme, denetim ve risk analizine yönelik her türlü bilgi, veri ve istatistiği toplamak ve işlemek,

j) Vergilendirme, denetim, planlama ve kayıt dışı ekonomiyle mücadele konularında veri sağlamak,

k) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.

Tahsilat ve İhtilaflı İşler Daire Başkanlığı

MADDE 12.- Tahsilat ve İhtilaflı İşler Daire Başkanlığının görevleri şunlardır:

a) Amme alacaklarının süresinde ve kanunlara uygun bir şekilde tahsili için gerekli tedbirleri almak ve uygulanmasını sağlamak,

b) 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun uygulanması ve sorunların çözümü konusunda mükelleflere ve ilgili birimlere görüş bildirmek,

c) İhtilaflı konuları analiz ederek mükelleflerle anlaşmazlıkları en aza indirecek tedbirler almak,

d) Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre kamu alacaklarının taksitlendirme, tecil ve terkin işlemlerini yürütmek,

e) Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun uygulamasında kamu kurum ve kuruluşları arasında uygulama birliğini sağlamak,

f) Terkini gereken vergiler ile tahsili zamanaşımına uğrayan Hazine alacaklarının kanunlar gereğince terkin edilmesiyle ilgili işlemleri yapmak,

g) Vergi ve diğer kamu alacakları ile ilgili kanunların uygulanmasından doğan ihtilaflardan kaynaklanan davaların yetkili mercilerde takibi ile savunmasının yapılmasını sağlamak,

h) Vergi ihtilaflarının takibi ve savunmasıyla ilgili uygulama birliğini sağlamak,

i) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.

Denetim ve Uyum Yönetimi Daire Başkanlığı

MADDE 13.- Denetim ve Uyum Yöne-timi Daire Başkanlığının görevleri şunlardır:

a) Uyum bozukluklarını tespit ve analiz etmek, çözümler üretmek suretiyle mükelleflerin vergi kanunlarına gönüllü uyumunu sağlamak,

b) Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığında oluşacak bilgileri değerlendirerek vergi incelemesine yetkili birimlerin kullanımına sunmak,

c) Başkanlığın vergi inceleme ve denetim yıllık planını hazırlamak,

d) Vergi inceleme ve denetimine ilişkin yöntem ve teknikleri geliştirmek, standart ve ilkelerin oluşturulmasını sağlamak, inceleme ve denetim rehberleri hazırlamak,

e) Vergi kayıp ve kaçağı ile mücadele etmek, bu konuda gerekli tedbirleri önermek ve çalışmaları yapmak,

f) Başkanlığın vergi inceleme ve denetim yıllık planına uygun olarak vergi denetmenleri ve yardımcıları tarafından vergi inceleme ve denetimlerinin yapılmasını sağlamak,

g) Vergi incelemesine yetkili birimlerin inceleme ve denetim sonuçlarını izlemek, değerlendirmek ve istatistikler oluşturmak,

h) Vergi inceleme ve denetimlerinin etkinlik ve verimliliğini artırıcı tedbirleri almak, bu konuda görüş ve önerilerde bulunmak,

i) Vergi inceleme ve denetim çalışmalarında merkez ve taşra birimleri arasında koordinasyonu sağlamak,

j) Mükelleflerin faaliyetlerini gruplar ve sektörler itibarıyla analiz etmek, mukayeseler yapmak ve bu suretle risk alanlarını tespit etmek,

k) Vergi yükümlülüklerine ilişkin ihbar ve şikayetleri değerlendirmek,

l) Görev alanıyla ilgili olarak Başkanlıkça verilecek konularda araştırma ve incelemeler yapmak, önerilerde bulunmak,

m) Başkanlığın görev alanına giren konularda 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa ilişkin düzenleyici işlemleri yapmak ve tereddütleri gidermek,

n) Tek düzen hesap planı ve mali tablolara ilişkin düzenleyici işlemleri yapmak veya yapılmasına katkıda bulunmak,

o) Muhasebe standartlarının belirlenmesine ilişkin çalışmalara katılmak ve görüş bildirmek,

p) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.

Gelirler Kontrolörleri Daire Başkanlığı

MADDE 14.- Gelirler Kontrolörleri Daire Başkanlığının görevleri şunlardır:

a) Başkanlığın vergi inceleme ve denetim yıllık planına uygun olarak, vergi inceleme ve denetimlerinin gelirler kontrolörleri ve stajyer gelirler kontrolörleri tarafından yerine getirilmesini sağlamak,

b) Gelirler kontrolörleri ve stajyer gelirler kontrolörleri tarafından yapılacak vergi inceleme ve denetimine ilişkin yöntem ve teknikleri geliştirmek, standart ve ilkelerin oluşturulmasını sağlamak, inceleme ve denetim rehberleri hazırlamak,

c) Gelirler kontrolörleri ve stajyer gelirler kontrolörlerinin Başkanlıkça belirlenecek görev yerlerinde çalıştırılmalarına ilişkin usul ve esasları belirlemek,

d) Vergi inceleme ve denetimlerinin etkinlik ve verimliliğini artırıcı tedbirler konusunda görüş ve önerilerde bulunmak,

e) Başkanlıkça verilecek konularda etüt, araştırma ve incelemeler yapmak,

f) Mevzuatla gelirler kontrolörlerine verilen görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak,

g) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.

Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Daire Başkanlığı

MADDE 15.- Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Daire Başkanlığının görevleri şunlardır:

a) Uygulamaya ilişkin uluslararası vergi ilişkilerini yürütmek ve bu kapsamla sınırlı ikili ve çok taraflı anlaşmalarla ilgili işlemleri yapmak,

b) Devlet gelirlerine etkisi olan her türlü uluslararası anlaşma tekliflerini vergi tekniği ve uygulamaları açısından inceleyerek görüş bildirmek,

c) Avrupa Birliği ile vergi uygulamasıyla ilgili ilişkileri ve Türk vergi sisteminin Birliğin vergi sistemine uyumuna ilişkin çalışmaları yürütmek,

d) Uluslararası kuruluşlar ve diğer devletlerle görev alanına giren konularda işbirliği yapmak ve bu çerçevede eğitim faaliyetlerini yürütmek,

e) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.

 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Danışma Birimleri

Danışma birimleri

MADDE 16.- Başkanlığın danışma birimleri şunlardır:

a) Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı,

b) Hukuk Müşavirliği,

c) Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği.

Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı

MADDE 17.- Strateji Geliştirme Daire Başkanlığının görevleri şunlardır:

a) Ulusal kalkınma strateji ve politikaları ile yıllık program çerçevesinde Başkanlığın orta ve uzun vadeli strateji ve politikalarını belirlemek, amaçlarını oluşturmak üzere gerekli çalışmaları yapmak,

b) Başkanlığın görev alanına giren konularda performans ve kalite ölçütleri geliştirmek, izlemek, değerlendirmek, sürekli gelişim önerilerinde bulunmak ve bu kapsamda verilecek diğer görevleri yerine getirmek,

c) Başkanlık bütçesini stratejik plana ve yıllık hedeflere göre hazırlamak; Başkanlık faaliyetlerinin bunlara uygunluğunu izlemek ve değerlendirmek,

d) Vergi kanunlarında veya diğer mali kanunlarda yer alan her türlü istisna, muaflık ve indirimlerin maliyetlerini ölçmek, ekonomik ve sosyal etkilerini analiz etmek,

e) Merkez ve taşra teşkilatının iş ve işlem akışları ile verimliliğinin artırılmasına yönelik öneriler geliştirmek,

f) Başkanlığın faaliyetleriyle ilgili bilgi ve verileri toplayarak yönetim hizmetlerinin geliştirilmesi ve performansa yönelik olarak analiz yapmak, yorumlamak ve yıllık faaliyet raporlarını hazırlamak,

g) Başkanlık üst yönetiminin iç denetime yönelik işlevinin etkililiğini ve verimliliğini artırmak için gerekli hazırlıkları yapmak,

h) Başkanlığın görev alanına giren konularda, hizmetleri etkileyecek iç ve dış faktörleri incelemek ve bu konuda gerekli kriz yönetimi planını hazırlamak, kurum içi kapasite araştırması yapmak, hizmetlerin etkililiğini ve tatmin düzeyini analiz etmek ve genel araştırmalar yapmak,

i) Yapılacak yeni düzenlemeler ve ihdas edilecek birimler için düzenleyici etki analizi yapmak, gelir kanunlarına ilişkin tasarıları uygulanabilirliği açısından değerlendirmek ve görüş bildirmek,

j) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.

Hukuk Müşavirliği

MADDE 18.- Hukuk Müşavirliğinin görevleri şunlardır:

a) Başkan, Başkanlık birimleri ve bakanlıklar tarafından gönderilen kanun, tüzük ve yönetmelik tasarı ve taslakları ile diğer hukuki konular hakkında görüş bildirmek,

b) Başkanlığın menfaatlerini koruyucu ve anlaşmazlıkları önleyici hukuki tedbirleri zamanında almak, anlaşma ve sözleşmelerin bu esaslara uygun olarak yapılmasına yardımcı olmak,

c) 8/1/1943 tarihli ve 4353 sayılı Kanun hükümlerine göre adli ve idari davalarda gerekli bilgileri hazırlamak, taraf olduğu idari davalarda Başkanlığı temsil etmek veya Başkanlıkça hizmet satın alma yoluyla temsil ettirilen davaları takip ve koordine etmek,

d) Başkan tarafından verilecek diğer görevleri yapmak.

Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği

MADDE 19.- Basın ve Halkla İlişkiler  Müşavirliğinin görevleri şunlardır:

a) Basın ve halkla ilişkilerle ilgili faaliyetleri planlamak ve bu faaliyetlerin belirlenecek usul ve ilkelere göre yürütülmesini sağlamak,

b) 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununa göre yapılacak bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru bir şekilde sonuçlandırmak üzere gerekli tedbirleri almak,

c) Başkan tarafından verilecek diğer görevleri yapmak.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Yardımcı Hizmet Birimleri

Yardımcı hizmet birimleri

MADDE 20.- Başkanlığın yardımcı hizmet birimleri şunlardır:

a) İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı,

b) Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı.

İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı

MADDE 21.- İnsan Kaynakları Daire Başkanlığının görevleri şunlardır:

a) Başkanlığın fonksiyonlarının gerektirdiği yetkinlikleri tanımlamak, bu yetkinliklere uygun insan gücü politikası ve planlaması konusunda çalışmalar yapmak ve önerilerde bulunmak,

b) Başkanlığın her seviyede çalışanının kariyer ve eğitim planlarını hazırlamak, uygulamak ve değerlendirmek,

c) Performans değerlendirmelerini koordine etmek,

d) Başkanlık personelinin atama, nakil, sicil, terfi, ücret, emeklilik ve benzeri özlük işlemlerini yürütmek,

e) Başkanlık personelinin mesleğe giriş, yeterlik ve görevde yükselme sınavlarına ilişkin işlemleri yürütmek,

f) Personelin görev ve çalışma esasları ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak ve uygulamak,

g) Görev alanına giren konularda Başkanlığın ilgili birimleri ile işbirliği yapmak,

h) Kamu Görevlileri Etik Kurulunun belirlediği ilkeler çerçevesinde kurumsal etik kurallar düzenleyerek personele ve mükelleflere duyurmak,

i) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.

Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı

MADDE 22.- Destek Hizmetleri Daire Başkanlığının görevleri şunlardır:

a) Başkanlığın ihtiyacı olan her türlü yapım, satın alma, kiralama, bakım ve onarım, arşiv, sağlık ve benzeri hizmetler ile mali hizmetleri yürütmek,

b) Fiziki çalışma ortamlarını uygun ve standart hale getirmek,

c) Kaynak ihtiyaçlarını etkin, verimli ve zamanında karşılamak,

d) Taşınır ve taşınmaz kayıtlarını tutmak,

e) Basılı kâğıtlar ve malzemenin temini ile yayın faaliyetleriyle ilgili hizmetleri yürütmek,

f) Başkanlığın sivil savunma ve seferberlik hizmetlerini planlamak ve yürütmek,

g) Görev alanına giren konularda Bakanlığın ilgili birimleri ile işbirliği yapmak,

h) Başkanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.

 

ALTINCI BÖLÜM

Taşra Teşkilatı

Taşra teşkilatı

MADDE 23.- Başkanlığın taşra teşkilatı, doğrudan merkeze bağlı vergi dairesi başkanlıklarından oluşur. Vergi dairesi başkanlıklarının kuruluş yerleri ve sayıları ile bunlara ilişkin değişiklikler Bakanlar Kurulunca belirlenir.

Vergi dairesi başkanlıklarına bağlı vergi dairesi müdürlükleri ile şubeler kurulmasına ve bunların faaliyete geçirilmesine ilişkin usul ve esaslar ile mükelleflerin, işyeri ve kanuni merkezlerine bağlı kalınmaksızın belirlenecek ölçütlere göre hangi vergi dairesi müdürlüğü veya başkanlığına bağlı olacağını belirlemeye Bakan yetkilidir.

Vergi Dairesi Başkanlığı

MADDE 24.- Vergi dairesi başkanlığının amacı, yetki alanı içinde ekonomik faaliyetleri ve gelişmeleri yakından takip etmek, sektör ve mükellef gruplarının ihtiyaçlarına uygun hizmetleri en iyi şekilde sunmak ve yetkinlikleri geliştirmek suretiyle vergi yükümlülüklerini yerine getirmelerini sağlamaktır.

Vergi Dairesi Başkanlığı; yetki alanı içindeki mükellefi tespit etmek, vergi ve benzeri mali yükümlülüklere ilişkin tarh, tahakkuk, tahsil, terkin, tecil, iade, ödeme, muhasebe ve benzeri işlemleri yapmak, bu işlemlere ilişkin olarak yaratılan ihtilaflarla ilgili yargı mercileri nezdinde talep ve savunmalarda bulunmak, gerektiğinde temyiz ve tashihi karar talebinde bulunmak, yargı kararlarının uygulanması işlemlerini yürütmek, vergi uygulamalarını geliştirmek ve iyileştirmek, mükelleflere kanunların uygulanması ile ilgili görüş bildirmek, mükellefi hakları konusunda bilgilendirmek ve uygulamalarında mükellef haklarını gözetmek, mükellef hizmetleri ile bilgi işlem, istatistik, bilgi toplama, eğitim, satın alma, kiralama, vergi inceleme ve denetimi, uzlaşma, takdir ve benzeri görevleri ve işlemleri yürütmekle görevli ve yetkilidir.

Vergi dairesi başkanlıkları bünyesinde; mükellef hizmetleri, vergilendirme, denetim, tahsilat ve hukuk işleri, muhasebe, insan kaynakları, destek hizmetleri ve benzeri fonksiyonlar için grup müdürlükleri ve bunlara bağlı müdürlükler ile yetki alanlarında ekonomik analizler yapmak ve mükellef hizmetlerini en yakın yerden sunmak üzere şubeler kurulur. Merkez ile taşra birimleri arasındaki fonksiyonel ilişkiler doğrudan sağlanır. Bunların organizasyon yapıları, görevleri, yetki ve sorumlulukları, merkez teşkilatıyla ilişkileri ile çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.

Vergi Dairesi Başkanı

MADDE 25.- Vergi Dairesi Başkanı; vergi dairesi başkanlığının amiri olup, yetki alanındaki işlemlerin mevzuat hükümlerine göre yürütülmesi ve izlenmesi, vergi inceleme ve denetimlerinin gerçekleştirilmesi, kendisine bağlı birimlerin görevlerini etkin bir şekilde yerine getirmelerinin sağlanması, mükelleflere kanunların uygulanmasına ilişkin görüş bildirilmesi, mükellef haklarının gözetilmesi, faaliyetleri hakkında Başkanlığın bilgilendirilmesi, kanunlara aykırı hareketi görülenler hakkında takibatta bulunulması ve emrine atanan personelin özlük işlemlerinin yürütülmesinden doğrudan Başkanlığa karşı sorumludur.

Ödenek gönderme belgesi ile verilen harcama yetkisi çerçevesinde vergi dairesi başkanlığınca yapılacak ödemelere ilişkin harcama yetkisi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 31 inci maddesinde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde vergi dairesi başkanlığınca kısmen veya tamamen grup müdürlüklerine veya vergi dairesi müdürlüklerine devredilebilir.

YEDİNCİ BÖLÜM

Yetki ve Sorumluluk

Yöneticilerin sorumlulukları

MADDE 26.- Başkanlığın her kademedeki yöneticileri görevlerini mevzuata, stratejik plan ve programlara, performans ölçütlerine ve hizmet kalite standartlarına uygun olarak yürütmekten üst kademelere karşı sorumludur.

Yetki devri

MADDE 27.- Başkan ve her kademedeki Başkanlık yöneticileri, sınırlarını açıkça belirtmek ve yazılı olmak şartıyla, yetkilerinden bir kısmını astlarına devredebilir. Yetki devri uygun araçlarla ilgililere duyurulur.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Çeşitli Hükümler

Atama

MADDE 28.- Başkan yardımcıları, daire başkanları, vergi dairesi başkanları ve gelirler kontrolörleri Başkanın önerisi üzerine Bakan tarafından; 23/4/1981 tarihli ve 2451 sayılı Kanun hükümleri dışında kalan diğer personelin atamaları Başkan tarafından yapılır. Başkan bu yetkilerini gerekli gördüğü takdirde alt kademelere devredebilir.

Başkan kadrosuna atanmak için; hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakültelerinde en az lisans düzeyinde yüksek öğrenim görmüş, Bakanlıkta veya Başkanlıkta fiilen en az üç yıl çalışmış olmak gerekir.

Başkan yardımcısı, daire başkanı ve vergi dairesi başkanı kadrolarına atanacakların; hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakültelerinde en az lisans düzeyinde yüksek öğrenim görmüş ve Devlet memuriyetinde en az on hizmet yılını doldurmuş olanlardan; Başkanlıkta en az üç yıl yönetici düzeyinde çalışmış ya da maliye müfettişi, hesap uzmanı veya gelirler kontrolörü olması gerekir.

Gelirler Kontrolörleri Daire Başkanı, daire başkanı olma niteliklerini haiz gelirler kontrolörü unvanını almış olanlar arasından atanır.

 

Denetim elemanı ve uzman personel çalıştırılması

MADDE 29.- Gelirler kontrolörleri; en az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakültelerinden mezun olanlar arasından yapılacak özel yarışma sınavı sonucuna göre mesleğe stajyer gelirler kontrolörü olarak alınırlar ve en az üç yıl çalışmak ve olumlu sicil almak kaydıyla yeterlik sınavına girmeye hak kazanırlar. Yapılacak yeterlik sınavında başarılı olanlar gelirler kontrolörlüğüne atanırlar. Gelirler kontrolörlerinin mesleğe alınmaları ve yeterlik sınavları ile çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.

Vergi denetmenleri; en az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakültelerinden mezun olanlar arasından yapılacak özel yarışma sınavı sonucuna göre mesleğe vergi denetmen yardımcısı olarak alınırlar ve en az üç yıl çalışmak ve olumlu sicil almak kaydıyla yeterlik sınavına girmeye hak kazanırlar. Yapılacak yeterlik sınavında başarılı olanlar vergi denetmenliğine atanırlar. Vergi denetmenleri vergi dairesi başkanlığı emrinde çalıştırılırlar. Vergi denetmenlerinin mesleğe alınmaları ve yeterlik sınavları ile çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.

Devlet gelir uzmanları, vergi istihbarat uzmanları ve gelir uzmanları; en az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakülteleri ve mühendislik fakültelerinin lisans bölümleri ile matematik ve istatistik lisans bölümlerinden mezun olanlar arasından yapılacak özel yarışma sınavı sonucuna göre mesleğe devlet gelir uzman yardımcısı, vergi istihbarat uzman yardımcısı ve gelir uzman yardımcısı olarak alınırlar. Bunlar en az üç yıl çalışmak ve olumlu sicil almak kaydıyla yeterlik sınavına girmeye hak kazanırlar. Yapılacak yeterlik sınavında başarılı olanlar durumlarına uygun devlet gelir uzmanlığı, vergi istihbarat uzmanlığı veya gelir uzmanlığına atanırlar. Bunların mesleğe alınmaları ve yeterlik sınavları ile çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.

Vergi dairesi başkanlıklarının taraf olduğu davaların ilgili mercilerde takip ve savunmasını yapmak üzere, vergi dairesi başkanlıkları emrinde yeterli sayıda hazine avukatı görevlendirilir. Vergi dairesi başkanı, 8/1/1943 tarihli ve 4353 sayılı Kanunun 22 nci maddesi ile kendisine verilen yetkiyi, hazine avukatlarına veya ilgili müdürlere devredebilir. Vergi dairesi başkanlıkları emrinde çalıştırılacak hazine avukatlarının çalışma usul ve esasları, Başkanlık ile Maliye Bakanlığı Başhukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğü tarafından müştereken belirlenir.

 

Performans yönetimi

MADDE 30.- Başkanlık personelinin; mükellef memnuniyeti, vergi gelirlerindeki tahakkuk ve tahsilat artış oranı, vergi toplama maliyeti, uyum oranı ve benzeri genel performans ölçütleri ve hedefleri Başkan tarafından belirlenir. Uyum oranından maksat, mükellef beyanlarının vergi kanunlarına uygunluğu ölçüsüdür.

Başkan, performans modeli çerçevesinde birimlerin ve bireylerin genel performans hedeflerini gerçekleştirmek üzere özel performans ölçütleri ve hedeflerini belirler. Personel bazındaki bireysel performanslar merkezdeki personel ve vergi dairesi başkanları için Başkan, taşradaki personel için vergi dairesi başkanları tarafından belirlenir.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakan tarafından belirlenir.

Vergi Danışma Komitesi

MADDE 31.- Vergi Danışma Komitesi, vergi kanunlarının uygulanması sırasında ortaya çıkan tereddütlerin giderilmesi ve uygulama birliğinin sağlanması için ilke ve prensiplerin oluşturulmasına yönelik önerilerde bulunmak üzere; ilgili başkan yardımcısının başkanlığında ilgili daire başkanları, vergi incelemesine yetkili denetim birimleri ve ilgili meslek birliği temsilcileri ile akademisyenlerden oluşur. Komitenin teşkili ile çalışma usul ve esasları Başkanlıkça belirlenir.

Kadrolar

MADDE 32.- Ekli (2) sayılı listede yer alan kadrolar iptal edilerek 190 sayılı Genel Kadro Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin Maliye Bakanlığına ait bölümünden çıkarılmış ve ekli (3) sayılı listede yer alan kadrolar ihdas edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvele Gelir İdaresi Başkanlığı olarak eklenmiştir.

Atıflar ve yetkiler

MADDE 33.- Diğer mevzuatta Gelirler Genel Müdürlüğüne yapılmış olan atıflar ilgisine göre Gelir İdaresi Başkanlığına; Gelirler Genel Müdürüne yapılmış atıflar Gelir İdaresi Başkanına; Başkanlığın görev alanına giren konularda mülki idare amirlerine, mahallin en büyük memuruna, ilin en büyük malmemuruna, defterdara ve defterdarlığa yapılmış atıflar ilgisine göre vergi dairesi başkanı ve başkanlığına; gelir müdürlüğüne, takdir komisyonu başkanı veya başkanlığına, tahsil dairesine, mal müdürü ve müdürlüğüne yapılmış atıflar ilgisine göre vergi dairesi başkanı ve başkanlığına veya ilgili müdür veya müdürlüğüne; vergi kontrol memuruna yapılmış atıflar ise vergi denetmenine yapılmış sayılır.

Değiştirilen hükümler

MADDE 34.- 1) 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;

a) 36 ncı maddesinin "ORTAK HÜKÜMLER" başlıklı bölümünün (A) fıkrasının (11) numaralı bendine "Özürlüler Uzman Yardımcıları," ibaresinden sonra gelmek üzere "Vergi Denetmen Yardımcıları," ibaresi, "Özürlüler Uzmanlığına," ibaresinden sonra gelmek üzere "Vergi Denetmenliğine," ibaresi eklenmiştir.

b) 59 uncu maddesinin birinci fıkrasına "Başbakanlık Basın Müşavirliğine," ibaresinden sonra gelmek üzere "Gelir İdaresi Başkanlığında Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliğine," ibaresi eklenmiştir.

c) Ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin; "I- Genel İdare Hizmetleri Sınıfı" bölümünün (c) bendine "Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu Başkanı," ibaresinden sonra gelmek üzere "Gelir İdaresi Başkanı,", (d) bendine "Sosyal Güvenlik Kurumu Başkan Yardımcısı," ibaresinden önce gelmek üzere "Gelir İdaresi Başkan Yardımcıları", (f) bendine "Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkan Yardımcısı" ibaresinden sonra gelmek üzere "Gelir İdaresi Daire Başkanları ile Ankara, İstanbul, İzmir Vergi Dairesi Başkanları", (g) bendine "Dış Ticaret Müsteşarlığı Dış Ticaret Uzmanları ve Dış Ticaret Kontrolörleri," ibaresinden sonra gelmek üzere "Gelirler Kontrolörleri," ibareleri eklenmiştir.

d) Ekli (II) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin; "2- Yargı Kuruluşları, Bağlı ve İlgili Kuruluşlar ile Yüksek Öğretim Kuruluşlarında" bölümüne "Genel Müdür Yardımcısı," ibaresinden sonra gelmek üzere "Gelir İdaresi Grup Başkanı ile Vergi Dairesi Başkanı,", "5- Yargı Kuruluşları, Bağlı ve İlgili Kuruluşlar ile Yüksek Öğretim Kuruluşlarında" bölümüne "Bölge Başmüdürü," ibaresinden sonra gelmek üzere "Gelir İdaresinde Grup Müdürü, Vergi Dairesi Müdürü ve Müdür," ibareleri eklenmiştir.

e) Ekli (IV) sayılı Makam Tazminatı Cetvelinin; 5 inci sırasının (c) bendine "Genel Müdür Yardımcıları" ibaresinden sonra gelmek üzere ", Vergi Dairesi Başkanı,", 7 nci sırasına "Başbakanlık, Bakanlık, Müsteşarlık, Kurum Başkanlığı ve Müstakil Genel Müdürlüklerin merkez teşkilatı Daire Başkanı kadrolarına atananlar (Bütçe Dairesi Başkanı hariç)," ibaresinden sonra gelmek üzere " Gelir İdaresi Grup Başkanı ve Grup Müdürü," ibareleri eklenmiş ve 8 inci sırasının (a) bendindeki " Müsteşarlık kontrolörleri," ibaresi " Müsteşarlık ve Başkanlık kontrolörleri," şeklinde değiştirilmiştir.

2) 23.4.1981 tarihli ve 2451 sayılı Bakanlıklar ve Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanuna ekli (2) sayılı cetvele "Devlet Personel Başkanı" ibaresinden önce gelmek üzere "Gelir İdaresi Başkanı" ibaresi eklenmiştir.

3) 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I) sayılı cetvele "56- Gelir İdaresi Başkanlığı" ibaresi eklenmiştir.

4) 4.1.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 128 inci maddesinin birinci fıkrasına "5. Gelir uzmanları;" ibaresi eklenmiştir.

5) 13.12.1983 tarihli ve 178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 35/A maddesine "a) Gelir İdaresi Başkanlığı," bendi eklenmiş ve mevcut bentler teselsül ettirilmiş; 43 üncü maddesinin (a) bendinin ikinci paragrafına "Kontrolörler" ibaresinden sonra gelmek üzere "(Gelir İdaresi Başkanlığı gelirler kontrolörleri dahil)" ibaresi, "bağlı bulundukları" ibaresinden sonra gelmek üzere "Başkanlık ve" ibareleri eklenmiştir.

Yürürlükten kaldırılan hükümler

MADDE 35.- 1) 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin;

a) 2 nci maddesinin (e) bendinde yer alan "uygulamak ve devlet gelirlerini tahsil etmek," ibaresi,

b) 8 inci maddesinin (d) bendi,

c) 9 uncu maddesinin dördüncü ve beşinci fıkraları,

d) 12 nci maddesi,

e) 34 üncü maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi,

f) 43 üncü maddesinin (a) bendinde yer alan "Gelirler,", (b) bendinin (1) numaralı alt bendindeki "Gelirler Genel Müdürlüğünde Devlet Gelir Uzmanı,", (2) numaralı alt bendindeki "Gelir Uzmanı,", (4) numaralı alt bendindeki "Gelirler Genel Müdürlüğü," ve "Devlet Gelir Uzmanlığı,", (5) numaralı alt bendindeki "Gelir Uzmanı," ibareleri ile (c) bendinin birinci paragrafı,

g) Ek 8, 9, 10, 13, 14, 15 ve 16 ncı maddeleri,

h) Ek 11 inci maddesinin üçüncü fıkrası,

i) Ek 12 nci maddesinin birinci fıkrasındaki "gelir" ibaresi,

j) Ekli (1) sayılı cetvelinin "Ana Hizmet Birimleri" bölümünde yer alan "4- Gelirler Gn. Md." ibaresi,

k) "Maliye Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğü Gelirler Bölge Müdürlüklerinin Merkezleri ve Kapsadığı İller" başlıklı ekli (3) sayılı cetveli,

2) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun, ekli (II) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin "1- Başbakanlık ve Bakanlıklarda" bölümünde yer alan " Defterdar" ibaresinden sonra gelen " (Ankara, İstanbul, İzmir)", "Gelirler Bölge Müdürü, Vergi Dairesi Başkanı", "4- Başbakanlık ve Bakanlıklarda" bölümünde yer alan "Defterdar,", "Vergi Dairesi Müdürü,", "Gelir Müdürü,", "Takdir Komisyonu Başkanı,", "Bilgi İşlem Merkezi Müdürü (Maliye Bakanlığı-Bölgede), Vergi İstihbarat Müdürü (Maliye Bakanlığı), Vergi Müdürü (Maliye Bakanlığı)," ibareleri,

3 ) Diğer kanun ve kanun hükmünde kararnamelerin bu Kanuna aykırı hükümleri,

Yürürlükten kaldırılmıştır.

GEÇİCİ MADDE 1.- 31/12/2004 tarihi itibarıyla Bakanlık merkez ve taşra teşkilatına ait taşınırlar, araç, gereç, malzeme, demirbaş ve taşıtlardan fiilen Gelirler Genel Müdürlüğü, gelirler bölge müdürlükleri ve defterdarlık gelir birimlerince kullanılanlar ve bu idarelerde fiilen görev yapan personel ile Bakanlığa ait her türlü hak ve yükümlülüklerden Gelirler Genel Müdürlüğünü ilgilendirenler hiçbir işleme gerek kalmaksızın ilgisine göre Başkanlığın merkez ve taşra teşkilatına devredilmiş, taşınmazlar ise tahsis edilmiş sayılır.

Başkanlığın merkez ve taşra teşkilatı bu Kanun esaslarına göre kısmen veya tamamen yeniden düzenleninceye kadar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihteki mevcut kadroların kullanımına devam olunur.

Başkanlığın 2005 mali yılı harcamaları 2005 Mali Yılı Bütçe Kanununun 15 inci maddesinin (a) fıkrasının (8) numaralı bendine istinaden yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar Bakanlığın 2005 yılı bütçesinde yer alan Gelirler Genel Müdürlüğüne ait ödeneklerden karşılanır.

Bu Kanunun uygulanmasında teşkilat, personel, kadro, demirbaş devri ile taşınmazların tahsisi ve benzeri hususlarda ortaya çıkabilecek sorunları gidermeye Bakan yetkilidir.

GEÇİCİ MADDE 2.- Bu Kanunla yapılan yeni düzenlemeler nedeniyle kadro ve görev unvanı değişmeyenlerden bu Kanunda öngörülen şartları taşıyanlar başka bir işleme gerek kalmaksızın durumlarına uygun aynı unvanlı kadrolara atanmış sayılır.

Bu Kanuna göre kadro ve görev unvanları değişen yahut kaldırılan veya gerekli şartları taşımayan personel müktesep hakları da dikkate alınarak durumlarına uygun boş kadrolara en geç bir yıl içinde atanır ve atama işlemi yapılıncaya kadar Başkanlıkça ihtiyaç duyulan işlerde görevlendirilebilir. Bunlar, yeni bir kadroya atanıncaya kadar, eski kadrolarına ait aylık, ek gösterge ve her türlü zam ve tazminatlar ile diğer mali haklarını almaya devam ederler. Söz konusu personelin atandıkları yeni kadroların aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar ile diğer mali hakları toplamının net tutarının, eski kadrolarına bağlı olarak en son aldıkları aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar ile diğer mali hakları toplamının net tutarından az olması halinde, aradaki fark giderilinceye kadar atandıkları kadrolarda kaldıkları sürece herhangi bir kesintiye tabi tutulmaksızın tazminat olarak ödenir.

Başkanlık; vergi dairesi müdürlerini veya müdürleri, takdir komisyonlarına başkanlık etmek üzere görevlendirmeye yetkilidir.

GEÇİCİ MADDE 3.- Başkanlık kadrolarına, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren üç yıl içinde yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır:

a) Başkan kadrosuna atanacaklarda; Gelirler Genel Müdürlüğünde daire başkanı veya üstü görevlerde bulunmak veya bulunmuş olmak ya da Bakanlıkta genel müdür yardımcısı veya daha üst görevlerde en az iki yıl bulunmuş veya Devlet memuriyetinde en az oniki hizmet yılını doldurmuş maliye müfettişi, hesap uzmanı veya gelirler kontrolörü olmak ya da kamuda üst düzey yönetici olarak en az on yıl çalışmış olmak,

b) Başkan yardımcısı, daire başkanı ve vergi dairesi başkanı kadrolarına atanacaklarda; Gelirler Genel Müdürlüğünde daire başkanı veya üstü görevlerde bulunmak veya bulunmuş olmak ya da Bakanlıkta daire başkanı veya daha üst görevlerde en az iki yıl bulunmuş ya da defterdar veya gelir idaresi grup başkanı veya grup müdürü kadrolarında çalışmış olmak ya da Devlet memuriyetinde en az on hizmet yılını doldurmuş maliye müfettişi, hesap uzmanı veya gelirler kontrolörü olmak,

c) Gelir idaresi grup başkanı ve grup müdürü kadrolarına atanacaklarda; Gelirler Genel Müdürlüğünde daire başkanı görevinde bulunmak veya bulunmuş olmak ya da defterdar veya defterdar yardımcısı kadrolarında çalışmış ya da Gelirler Genel Müdürlüğü şube müdürü ile vergi dairesi müdürü, gelir müdürü, takdir komisyonu başkanı olmak veya Devlet memuriyetinde en az on hizmet yılını doldurmuş maliye müfettişi, hesap uzmanı, gelirler kontrolörü, devlet gelir uzmanı veya vergi denetmeni olmak,

d) Müdür ve vergi dairesi müdürü kadrolarına atanacaklarda; Gelirler Genel Müdürlüğü şube müdürü kadrosunda bulunmak veya bu kadroda en az iki yıl süreyle görev yapmış olmak veya vergi dairesi müdürü, gelir müdürü veya takdir komisyonu başkanı kadrolarında bulunmak ya da Devlet memuriyetinde en az sekiz hizmet yılını doldurmuş devlet gelir uzmanı veya vergi denetmeni olmak,

Gerekir.

İhtiyaç duyulması halinde, Bakanlık merkez atamalı personel, yaptıkları görevlere uygun merkez ve taşra teşkilatındaki muhasebe, insan kaynakları ve destek hizmetleriyle ilgili kadrolara atanabilirler.

Gelirler Genel Müdürlüğü merkez teşkilatında; organizasyon metot uzmanlığı eğitimi alarak organizasyon metot şubesinde en az beş yıl süreyle fiilen organizasyon metod uzmanı olarak görevlendiren personel ile uzman kadrolarında çalışan personelden son üç yılda olumlu sicil almış olanlar yaş ve öğrenim alanı şartları hariç Maliye Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğü Devlet Gelir Uzmanlığı Görev, Çalışma ve Atama Yönetmeliğindeki şartları taşımaları kaydıyla bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren üç yıl içinde açılacak özel sınavlardan en fazla ikisine girme hakkına sahiptir. Bu sınavı kazananlar devlet gelir uzmanlığı kadrosuna atanırlar.

Başkanlığın merkez veya taşra teşkilatı kadrolarında görev yapan ve son üç yılda Bakanlıkta olumlu sicil almış olan personel, yaş ve öğrenim alanı şartları hariç Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik ile Maliye Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğü Gelir Uzmanlığı Görev, Çalışma ve Atama Yönetmeliğindeki şartları taşımaları kaydıyla, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren beş yıl içinde açılacak özel sınavlardan en fazla üçüne girme hakkına sahiptir. Bu sınavı kazananlar gelir uzmanı olarak atanırlar.

22/7/1998 tarihine kadar vergi denetmeni veya yardımcısı kadrosunda olup, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte halen bu kadrolarda veya kamuda görev yapanlardan bu unvanlarda fiilen en az üç yıl çalışmış olanlar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla yeterlik sınavını vermiş sayılırlar.

GEÇİCİ MADDE 4.- Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar, aynı konuları düzenleyen tüzük ve yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.

GEÇİCİ MADDE 5.- Kurulacak vergi dairesi başkanlıklarının faaliyete geçmesiyle birlikte vergi dairesi müdürlükleri ile gelir müdürlükleri ilgili vergi dairesi başkanlığına bağlanmış; defterdarlıklara ve gelirler bölge müdürlüklerine bağlı vergi denetmen ve yardımcıları ise ilgili vergi dairesi başkanlıklarına atanmış sayılır. Mal müdürlükleri bünyesinde bulunan bağlı vergi daireleri ise vergi dairesi başkanlığı birimi haline dönüştürülünceye kadar defterdarlıklara bağlı olarak faaliyetlerine devam ederler. Buralarda çalışan Başkanlık personeli fiilen görev yaptıkları bu birimlerde görevlendirilmiş sayılır. Vergi dairesi başkanlıklarına bağlanan birimler ile defterdarlıklar ve gelirler bölge müdürlükleri bünyesinde faaliyetine devam eden birimler açısından 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin bu Kanunla kaldırılan ek 8, 9, 10, 13, 14, 15 ve 16 ncı maddeleri ile ek 11 inci maddesinin üçüncü fıkrası hükümlerinin yürürlüğü ve anılan maddelerde yer alan görev, yetki ve sorumlulukların kullanılması bu birimlerin tüm iş ve işlemlerinin sona erdirilmesine kadar devam eder.

GEÇİCİ MADDE 6.- Başkanlığın çalışmaları ve uygulamaları ile yönetim sistemini on yıl süreyle stratejik plan ve hedefler açısından gözlemlemek ve tavsiyelerde bulunmak üzere Bakanlık bünyesinde İzleme Komitesi kurulur. Komite Bakanın başkanlığında, Bakanlık Müsteşarı, Gelir İdaresi Başkanı ve Vergi Konseyi Başkanı ile hukuk, makro ekonomi, kamu maliyesi, insan kaynakları, halkla ilişkiler alanlarında birer uzman ile yönetim bilimleri alanında iki uzman olmak üzere ve en az onbeş yıl deneyime sahip üniversite öğretim üyesi veya kamu kesimi dışındaki kişiler arasından Bakan tarafından seçilen toplam on üyeden oluşur. Kamu kesimi dışındaki üyelerin görev süresi üç yıldır. İzleme Komitesi üyelerinin görev süreleri ile çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir. İzleme Komitesinin sekretarya hizmetlerini Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı yürütür.

İzleme Komitesinin başkan ve üyelerinden uhdesinde kamu görevi bulunmayanlara (3000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda ve ayda iki toplantıyı geçmemek üzere, her toplantı günü için damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın Bakanlık bütçesinden huzur hakkı ödenir.

GEÇİCİ MADDE 7.- Bu Kanunun yürürlüğe girmesini takip eden 30 gün içinde Bakan 2005 yılı ile ilgili performans hedeflerini Başkanlığa ve vergi incelemesine yetkili bakanlık denetim birimlerine bildirir. Bu hedefler doğrultusunda ilgili birimler bu Kanunun 30 uncu maddesinin hükümlerini uygularlar.

 

Yürürlük

MADDE 36.- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 37.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

                           

Recep Tayyip Erdoğan

 

 

Başbakan

 

 

Dışişleri Bak. ve Başb. Yrd.

Devlet Bak. ve Başb. Yrd.

Devlet Bak. ve Başb. Yrd.

A. Gül

A. Şener

M. A. Şahin

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı

B. Atalay

A. Babacan

M. Aydın

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı

Adalet Bakanı

G. Akşit

K. Tüzmen

C. Çiçek

Millî Savunma Bakanı

İçişleri Bakanı V.

Maliye Bakanı

M. V. Gönül

M. V. Gönül

K. Unakıtan

Millî Eğitim Bakanı

Bayındırlık ve İskân Bakanı

Sağlık Bakanı

H. Çelik

Z. Ergezen

R. Akdağ

Ulaştırma Bakanı

Tarım ve Köyişleri Bakanı

Çalışma ve Sos. Güv. Bakanı

B. Yıldırım

S. Güçlü

M. Başesgioğlu

Sanayi ve Ticaret Bakanı

En. ve Tab. Kay. Bakanı

Kültür ve Turizm Bakanı

A. Coşkun

M. H. Güler

E. Mumcu

Çevre ve Orman Bakanı

 

 

O. Pepe

 

 

 

 

 

HÜKÜMETİN TEKLİF ETTİĞİ METNE EKLİ LİSTELER

 

(1) SAYILI LİSTE

 

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI MERKEZ TEŞKİLATI

 

 

 

 

 

Başkan

Başkan Yardımcıları

Ana Hizmet Birimleri

Danışma Birimleri

Yardımcı Hizmet Birimleri

Başkan

Başkan Yardımcısı

1. Gelirler Kontrolörleri Daire Başkanlığı

1. Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı

1. İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı

 

Başkan Yardımcısı

2. Mükellef Hizmetleri Daire Başkanlığı

2. Hukuk Müşavirliği

2. Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı

 

Başkan Yardımcısı

3. Vergi Yönetimi Daire Başkanlığı

3. Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri

 

 

 

4. Tahsilat ve İhtilaflı İşler Daire Başkanlığı

 

 

 

 

5. Denetim ve Uyum Yönetimi Daire Başkanlığı

 

 

 

 

6. Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığı

 

 

 

 

7. Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Daire Başkanlığı

 

 

 

 

(2) SAYILI LİSTE

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

TAŞRA TEŞKİLATI

 

 

BÖLGE

 

 

 

 

BAŞKANLIĞINA

 

 

BÖLGE BAŞKANLIĞININ ADI               

BÖLGE MERKEZİ

BAĞLI İLLER

 

 

GELİR İDARESİ İSTANBUL ANADOLU

 

 

 

 

BÖLGE BAŞKANLIĞI

İSTANBUL

İSTANBUL

 

 

 

 

ANADOLU

 

 

 

 

YAKASI

 

 

GELİR İDARESİ İSTANBUL AVRUPA

 

 

 

 

BÖLGE BAŞKANLIĞI

İSTANBUL

İSTANBUL

 

 

 

 

AVRUPA

 

 

 

 

YAKASI

 

 

GELİR İDARESİ ANKARA BÖLGE

 

 

 

 

BAŞKANLIĞI

ANKARA

ANKARA

 

 

 

 

BOLU

 

 

 

 

ÇANKIRI

 

 

 

 

KIRIKKALE

 

 

GELİR İDARESİ İZMİR BÖLGE

 

 

 

 

BAŞKANLIĞI

İZMİR

İZMİR

 

 

 

 

MANİSA

 

 

 

 

UŞAK

 

 

GELİR İDARESİ ADANA BÖLGE

 

 

 

 

BAŞKANLIĞI

ADANA

ADANA

 

 

 

 

MERSİN

 

 

 

 

OSMANİYE

 

 

GELİR İDARESİ ANTALYA BÖLGE

 

 

 

 

BAŞKANLIĞI

ANTALYA

ANTALYA

 

 

 

 

BURDUR

 

 

 

 

ISPARTA

 

 

GELİR İDARESİ BURSA BÖLGE

 

 

 

 

BAŞKANLIĞI

BURSA

BURSA

 

 

 

 

BALIKESİR

 

 

 

 

ÇANAKKALE

 

 

 

 

YALOVA

 

 

GELİR İDARESİ DENİZLİ BÖLGE

 

 

 

 

BAŞKANLIĞI

DENİZLİ

DENİZLİ

 

 

 

 

AYDIN

 

 

 

 

MUĞLA

 

 

GELİR İDARESİ EDİRNE BÖLGE

 

 

 

 

BAŞKANLIĞI

EDİRNE

EDİRNE

 

 

 

 

KIRKLARELİ

 

 

 

 

TEKİRDAĞ

 

 

 

 

BÖLGE

 

 

 

 

BAŞKANLIĞINA

 

 

GELİR İDARESİ ERZURUM BÖLGE

 

 

 

 

BAŞKANLIĞI

ERZURUM

ERZURUM

 

 

 

 

AĞRI

 

 

 

 

ARDAHAN

 

 

 

 

BAYBURT

 

 

 

 

BİNGÖL

 

 

 

 

GÜMÜŞHANE

 

 

 

 

IĞDIR

 

 

 

 

KARS

 

 

 

 

MUŞ

 

 

GELİR İDARESİ ESKİŞEHİR BÖLGE

 

 

 

 

BAŞKANLIĞI

ESKİŞEHİR

ESKİŞEHİR

 

 

 

 

AFYON-

 

 

 

 

KARAHİSAR

 

 

 

 

BİLECİK

 

 

 

 

KÜTAHYA

 

 

GELİR İDARESİ GAZİANTEP BÖLGE

 

 

 

 

BAŞKANLIĞI

GAZİANTEP

GAZİANTEP

 

 

 

 

HATAY

 

 

 

 

K. MARAŞ

 

 

 

 

KİLİS

 

 

GELİR İDARESİ KARABÜK BÖLGE

 

 

 

 

BAŞKANLIĞI

KARABÜK

KARABÜK

 

 

 

 

BARTIN

 

 

 

 

KASTAMONU

 

 

 

 

ZONGULDAK

 

 

GELİR İDARESİ KAYSERİ BÖLGE

 

 

 

 

BAŞKANLIĞI

KAYSERİ

KAYSERİ

 

 

 

 

KIRŞEHİR

 

 

 

 

NEVŞEHİR

 

 

 

 

NİĞDE

 

 

 

 

YOZGAT

 

 

GELİR İDARESİ KOCAELİ BÖLGE

 

 

 

 

BAŞKANLIĞI

KOCAELİ

KOCAELİ

 

 

 

 

DÜZCE

 

 

 

 

SAKARYA

 

 

GELİR İDARESİ KONYA BÖLGE

 

 

 

 

BAŞKANLIĞI

KONYA

KONYA

 

 

 

 

AKSARAY

 

 

 

 

KARAMAN

 

 

 

 

BÖLGE

 

 

 

 

BAŞKANLIĞINA

 

 

 

 

 

 

 

GELİR İDARESİ MALATYA BÖLGE

 

 

 

 

BAŞKANLIĞI

MALATYA

MALATYA

 

 

 

 

ADIYAMAN

 

 

 

 

ELAZIĞ

 

 

 

 

TUNCELİ

 

 

 

 

 

 

 

GELİR İDARESİ SAMSUN BÖLGE

 

 

 

 

BAŞKANLIĞI

SAMSUN

SAMSUN

 

 

 

 

AMASYA

 

 

 

 

ÇORUM

 

 

 

 

ORDU

 

 

 

 

SİNOP

 

 

GELİR İDARESİ SİVAS BÖLGE

 

 

 

 

BAŞKANLIĞI

SİVAS

SİVAS

 

 

 

 

ERZİNCAN

 

 

 

 

TOKAT

 

 

GELİR İDARESİ ŞANLIURFA BÖLE

 

 

 

 

BAŞKANLIĞI

ŞANLIURFA

ŞANLIURFA

 

 

 

 

BATMAN

 

 

 

 

DİYARBAKIR

 

 

 

 

MARDİN

 

 

GELİR İDARESİ TRABZON BÖLGE

 

 

 

 

BAŞKANLIĞI

TRABZON

TRABZON

 

 

 

 

ARTVİN

 

 

 

 

GİRESUN

 

 

 

 

RİZE

 

 

GELİR İDARESİ VAN BÖLGE

 

 

 

 

BAŞKANLIĞI

VAN

VAN

 

 

 

 

BİTLİS

 

 

 

 

HAKKÂRİ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

SİİRT

 

 

 

 

ŞIRNAK

 

 

 


(3) SAYILI LİSTE

KURUMU  : MALİYE BAKANLIĞI

TEŞKİLATI: MERKEZ

İPTAL EDİLEN KADROLAR

 

 

 

 

Serbest

 

 

 

 

Kadro

 

Sınıfı

Unvanı

Derecesi

Adedi

Toplam

                                                                                                                                            

 

 

 

 

G.İ.H.

Gelirler Genel Müdürü

1

1

1

G.İ.H.

Genel Müdür Yardımcısı

1

9

9

G.İ.H.

Daire Başkanı

1

38

38

G.İ.H.

Şube Müdürü

1

95

95

G.İ.H.

Şube Müdürü

2

17

17

G.İ.H.

Şube Müdürü

3

7

7

G.İ.H.

Şube Müdürü

4

1

1

G.İ.H.

Bilgi İşlem Merkezi Müdürü

1

8

8

G.İ.H.

Bilgi İşlem Merkezi Müdürü

2

7

7

G.İ.H.

Bilgi İşlem Merkezi Müdürü

3

1

1

G.İ.H.

Gelirler Başkontrolörü

1

320

320

G.İ.H.

Gelirler Başkontrolörü

2

215

215

G.İ.H.

Gelirler Kontrolörü

3

95

95

 

 

 

 

 

G.İ.H.

Gelirler Kontrolörü

4

110

110

G.İ.H.

Gelirler Kontrolörü

5

120

120

G.İ.H.

Gelirler Kontrolörü

6

140

140

G.İ.H.

Gelirler Kontrolörü

7

140

140

G.İ.H.

Stajyer Gelirler Kontrolörü

8

385

385

G.İ.H.

Stajyer Gelirler Kontrolörü

9

375

375

G.İ.H.

Devlet Gelir Uzmanı

1

40

40

G.İ.H.

Devlet Gelir Uzmanı

2

25

25

G.İ.H.

Devlet Gelir Uzmanı

3

25

25

G.İ.H.

Devlet Gelir Uzmanı

4

30

30

G.İ.H.

Devlet Gelir Uzmanı

5

75

75

G.İ.H.

Devlet Gelir Uzmanı

6

125

125

G.İ.H.

Devlet Gelir Uzmanı

7

180

180

G.İ.H.

Devlet Gelir Uzman Yardımcısı

8

225

225

G.İ.H.

Devlet Gelir Uzman Yardımcısı

9

325

325

G.İ.H.

Eğitim Uzmanı

1

1

1

G.İ.H.

Eğitim Uzmanı

3

2

2

G.İ.H.

Eğitim Uzmanı

5

1

1

G.İ.H.

Gelir Saymanlık Müdürü

3

1

1

G.İ.H.

Gelir Saymanlık Müdür Yardımcısı

3

1

1

G.İ.H.

Uzman

1

27

27

G.İ.H.

Uzman

2

1

1

G.İ.H.

Uzman

3

1

1

 

 

 

 

 

G.İ.H.

Şef

3

106

106

G.İ.H.

Şef

4

3

3

G.İ.H.

Şef

5

2

2

G.İ.H.

Mütercim

1

2

2

G.İ.H.

Mütercim

2

1

1

G.İ.H.

Mütercim

3

1

1

G.İ.H.

Mütercim

4

1

1

G.İ.H.

Mütercim

5

2

2

G.İ.H.

Mütercim

6

5

5

G.İ.H.

Mütercim

7

6

6

G.İ.H.

Mütercim

8

2

2

G.İ.H.

Çözümleyici

1

16

16

G.İ.H.

Çözümleyici

2

4

4

G.İ.H.

Çözümleyici

3

3

3

G.İ.H.

Çözümleyici

4

3

3

G.İ.H.

Çözümleyici

5

2

2

G.İ.H.

Çözümleyici

6

2

2

G.İ.H.

Programcı

1

86

86

G.İ.H.

Programcı

2

30

30

G.İ.H.

Programcı

3

4

4

G.İ.H.

Programcı

4

8

8

G.İ.H.

Programcı

5

18

18

G.İ.H.

Programcı

6

4

4

G.İ.H.

Bilgisayar İşletmeni

1

11

11

G.İ.H.

Bilgisayar İşletmeni

2

11

11

G.İ.H.

Bilgisayar İşletmeni

3

67

67

G.İ.H.

Bilgisayar İşletmeni

4

25

25

G.İ.H.

Bilgisayar İşletmeni

5

17

17

G.İ.H.

Bilgisayar İşletmeni

6

9

9

G.İ.H.

Bilgisayar İşletmeni

7

10

10

G.İ.H.

Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni

3

776

776

G.İ.H.

Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni

4

45

45

G.İ.H.

Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni

5

60

60

G.İ.H.

Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni

6

120

120

G.İ.H.

Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni

7

96

96

G.İ.H.

Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni

8

50

50

G.İ.H.

Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni

9

1

1

G.İ.H.

Memur

5

122

122

G.İ.H.

Memur

6

25

25

G.İ.H.

Memur

7

23

23

G.İ.H.

Memur

8

27

27

G.İ.H.

Memur

9

9

9

G.İ.H.

Memur

10

5

5

G.İ.H.

Daktilograf

5

5

5

G.İ.H.

Daktilograf

6

1

1

G.İ.H.

Daktilograf

7

1

1

G.İ.H.

Veznedar

4

3

3

G.İ.H.

Veznedar

6

1

1

G.İ.H.

Koruma ve Güvenlik Şefi

3

3

3

G.İ.H.

Koruma ve Güvenlik Görevlisi

5

16

16

G.İ.H.

Koruma ve Güvenlik Görevlisi

7

15

15

G.İ.H.

Koruma ve Güvenlik Görevlisi

9

10

10

G.İ.H.

Koruma ve Güvenlik Görevlisi

10

9

9

T.H.

Mühendis

1

7

7

T.H.

Mühendis

2

3

3

T.H.

Mühendis

3

2

2

T.H.

Mühendis

4

3

3

T.H.

Mühendis

5

4

4

T.H.

Mühendis

6

3

3

T.H.

Mühendis

7

3

3

T.H.

Mimar

1

1

1

T.H.

Mimar

2

1

1

T.H.

Mimar

3

1

1

T.H.

İstatistikçi

1

3

3

T.H.

İstatistikçi

3

1

1

T.H.

İstatistikçi

4

2

2

T.H.

İstatistikçi

5

5

5

T.H.

İstatistikçi

6

4

4

T.H.

İstatistikçi

7

5

5

T.H.

İstatistikçi

8

5

5

T.H.

Tekniker

1

7

7

T.H.

Tekniker

2

4

4

T.H.

Tekniker

4

1

1

T.H.

Tekniker

5

1

1

T.H.

Tekniker

6

1

1

                                                                                                                                            

 

 

 

 

T.H.

Tekniker

7

1

1

T.H.

Tekniker

8

1

1

T.H.

Tekniker

9

1

1

T.H.

Teknisyen

3

5

5

T.H.

Teknisyen

4

4

4

T.H.

Teknisyen

5

2

2

T.H.

Teknisyen

6

3

3

T.H.

Teknisyen

7

3

3

T.H.

Teknisyen

8

5

5

T.H.

Teknisyen

9

3

3

T.H.

Teknisyen

10

3

3

 

 

 

         

         

 

TOPLAM

 

5 151

5 151

 

 

 

 

(3)  SAYILI LİSTE

 

KURUMU   : MALİYE BAKANLIĞI

TEŞKİLATI : TAŞRA

 

İPTAL EDİLEN KADROLARIN

 

 

 

Serbest

 

 

 

 

Kadro

 

Sınıfı

Unvanı                                   

Derecesi

Adedi

Toplam

G.İ.H.

Gelirler Bölge Müdürü

1

12

12

G.İ.H.

Gelirler Bölge Müdür Yardımcısı

1

40

40

G.İ.H.

Gelirler Bölge Müdür Yardımcısı

2

20

20

G.İ.H.

Vergi Dairesi Başkanı

1

60

60

G.İ.H.

Vergi Dairesi Müdürü

1

395

395

G.İ.H.

Vergi Dairesi Müdürü

2

41

41

G.İ.H.

Vergi Dairesi Müdürü

3

43

43

G.İ.H.

Vergi Dairesi Müdürü

4

42

42

G.İ.H.

Vergi Dairesi Müdürü

5

23

23

G.İ.H.

Vergi Dairesi Müdürü

6

3

3

G.İ.H.

Vergi Dairesi Müdür Yardımcısı

1

740

740

G.İ.H.

Vergi Dairesi Müdür Yardımcısı

2

126

126

G.İ.H.

Vergi Dairesi Müdür Yardımcısı

3

86

86

G.İ.H.

Vergi Dairesi Müdür Yardımcısı

4

49

49

G.İ.H.

Vergi Dairesi Müdür Yardımcısı

5

63

63

G.İ.H.

Vergi Dairesi Müdür Yardımcısı

6

22

22

G.İ.H.

Vergi Dairesi Müdür Yardımcısı

7

3

3

G.İ.H.

Vergi Müdürü

1

30

30

G.İ.H.

Vergi Müdürü

2

10

10

G.İ.H.

Vergi Müdürü

3

5

5

G.İ.H.

Vergi Müdürü

4

5

5

 

 

 

 

 

G.İ.H.

Vergi Müdürü

5

5

5

G.İ.H.

Vergi Müdür Yardımcısı

2

20

20

G.İ.H.

Vergi Müdür Yardımcısı

3

10

10

G.İ.H.

Vergi Müdür Yardımcısı

4

30

30

G.İ.H.

Vergi Müdür Yardımcısı

5

40

40

G.İ.H.

Vergi Müdür Yardımcısı

6

10

10

G.İ.H.

Takdir Komisyonu Başkanı

1

55

55

G.İ.H.

Takdir Komisyonu Başkanı

2

18

18

G.İ.H.

Takdir Komisyonu Başkanı

3

12

12

G.İ.H.

Takdir Komisyonu Başkanı

4

8

8

G.İ.H.

Takdir Komisyonu Başkanı

5

8

8

G.İ.H.

Gelir Müdürü

1

103

103

G.İ.H.

Gelir Müdürü

2

25

25

G.İ.H.

Gelir Müdürü

3

16

16