• Dava Türü: İptal Davası
  • Süreç: Karar
  • Karar Türü: İptal
  • KANUNUM Yürürlük Değerlendirmesi: Yürürlükte
  • Esas No: 2018/105
  • Karar No: 2019/71
  • Karar Tarihi: 19.09.2019
Kaynak: Resmi Gazete
(Kanunum resmi kaynak değildir; kullanıcılar sunulan yürürlük ve metin bilgilerini resmi kaynaklardan teyid etmelidir.)

13 Kasım 2019 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 30947

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:

Esas Sayısı : 2018/105
Karar Sayısı: 2019/71
Karar Tarihi: 19/9/2019

İPTAL DAVASINI AÇAN: Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri Engin ALTAY,
Özgür ÖZEL, Engin ÖZKOÇ ile birlikte 126 milletvekili

İPTAL DAVASININ KONUSU: 9/5/2018 tarihli ve 7141 sayılı Kanun’un;

A. 5. maddesiyle 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na eklenen
geçici 77. maddenin birinci cümlesinin,

B. 7. maddesiyle 28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumlan Teşkilatı
Kanunu’na eklenen;

1. Ek 179. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin “Selçuk Üniversitesine bağlı Mühendislik Fakültesinin adı ve
bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesinden,
Selçuk Üniversitesine bağlı Mimarlık Fakültesinin adı ve bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe
bağlanan Mimarlık ve Tasarım Fakültesi,...” bölümünün,

b. (b) bendinin,

2. Ek 180. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin “Kütahya Dumlupınar Üniversitesine bağlı iken bağlantısı
değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Diş Hekimliği Fakültesi ile Tıp Fakültesinden, Kütahya
Dumlupınar Üniversitesine bağlı Kütahya Sağlık Yüksekokulunun fakülteye dönüştürülmesi ve
adı ile bağlantısının değiştirilmesi ile oluşturularak Rektörlüğe bağlanan Sağlık Bilimleri
Fakültesinden,...” bölümünün,

b. (b) bendinin “Kütahya Dumlupınar Üniversitesine bağlı iken bağlantısı
değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Gediz Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu ile Simav
Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulundan,...” bölümünün,

c. (c) bendinin,

3. Ek 181. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin “İnönü Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe
bağlanan Su Ürünleri Fakültesi ile Ziraat Fakültesinden,...” bölümünün,

b. (b) ve (c) bentlerinin,



4. Ek 182. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin “İstanbul Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek
Rektörlüğe bağlanan Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Flor ence Nightingale Hemşirelik Fakültesi,
Haşan Ali Yücel Eğitim Fakültesi, Orman Fakültesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Spor Bilimleri
Fakültesi, Veteriner Fakültesi, Mühendislik Fakültesi... "bölümünün,

b. (b) bendinin “İstanbul Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek
Rektörlüğe bağlanan Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Sosyal Bilimler Meslek
Yüksekokulu, Ormancılık Meslek Yüksekokulu, Veteriner Fakültesi Meslek Yüksekokulunun
adı ve bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Veterinerlik Meslek Yüksekokulu, Teknik
Bilimler Meslek Yüksekokulu... ” bölümünün,

c. (c) bendinin “İstanbul Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek
Rektörlüğe bağlanan Adli Tıp Enstitüsü, Kardiyoloji Enstitüsü, Nörolojik Bilimler Enstitüsü,
Akciğer Hastalıkları ve Tüberküloz Enstitüsü... ” bölümünün,

5. Ek 183. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin,

b. (b) bendinin “Gazi Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe
bağlanan Bankacılık ve Sigortacılık Yüksekokulu, Tapu Kadastro Yüksekokulu, Türk Müziği
Devlet Konservatuvarı... ” bölümünün,

c. (c) bendinin,

6. Ek 184. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin “Sakarya Üniversitesine bağlı Spor Bilimleri ile Teknoloji
fakültelerinin adları ve bağlantıları değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Söğütlü’de Spor
Bilimleri Fakültesi ve Arifiye ’de Teknoloji Fakültesinden, Sakarya Üniversitesine bağlı iken
bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Sapanca’da Turizm Fakültesinden...”
bölümünün,

b. (b) bendinin,

e. (c) bendinin “Sakarya Üniversitesine bağlı Kırkpınar Turizm Meslek Yüksekokulu
ile Sakarya Meslek Yüksekokulunun adları ve bağlantıları değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan
Sapanca Turizm Meslek Yüksekokulu ile Adapazarı Meslek Yüksekokulundan; Sakarya
Üniversitesine bağlı Ali Fuat Cebesoy Meslek Yüksekokulu ile Geyve Meslek Yüksekokulunun
birleştirilerek bağlantısının değiştirilmesiyle Rektörlüğe bağlanan Geyve Meslek
Yüksekokulundan; Sakarya Üniversitesine bağlı iken bağlantıları değiştirilerek Rektörlüğe
bağlanan Akyazı Meslek Yüksekokulu, Arifiye Meslek Yüksekokulu, Ferizli Meslek
Yüksekokulu, Hendek Meslek Yüksekokulu, Karasu Meslek Yüksekokulu, Kaynarca Seyfettin
Selim Meslek Yüksekokulu, Pamukova Meslek Yüksekokulu, Sapanca Meslek Yüksekokulu ve
Kocaali Meslek Yüksekokulu... ” bölümünün,



7. Ek 185. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin “...Ondokuz Mayıs Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek
Rektörlüğe bağlanan Gemi İnşaatı ve Deniz Bilimleri Fakültesi ile Havacılık ve Uzay
Bilimleri Fakültesinden, ” bölümünün,

b. (b) bendinin,

8. Ek 187. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin “Mersin Üniversitesine bağlı Tarsus Teknoloji Fakültesinin adı ve
bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Teknoloji Fakültesinden, Mersin Üniversitesine
bağlı Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesinin bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan
Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesinden,...” bölümünün,

b. (b) ve (c) bentlerinin,

9. Ek 188. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin “Karadeniz Teknik Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek
Rektörlüğe bağlanan Fatih Eğitim Fakültesi, Hukuk Fakültesi, Güzel Sanatlar Fakültesi,
İlahiyat Fakültesi, İletişim Fakültesi, Karadeniz Teknik Üniversitesine bağlı Beden Eğitimi ve
Spor Yüksekokulunun fakülteye dönüştürülmesi ve adı ile bağlantısının değiştirilmesi ile
oluşturulan ve Rektörlüğe bağlanan Spor Bilimleri Fakültesi... ” bölümünün,

b. (b), (c) ve (ç) bentlerinin,

10. Ek 189. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin “Erciyes Üniversitesine bağlı Uygulamalı Bilimler Yüksekokulunun
fakülteye dönüştürülmesi ve adı ile bağlantısının değiştirilmesi ile oluşturulan ve Rektörlüğe
bağlanan Uygulamalı Bilimler Fakültesi,... ” bölümünün,

b. (b) bendinin “Erciyes Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek
Rektörlüğe bağlanan Bünyan Meslek Yüksekokulu, Develi Hüseyin Şahin Meslek
Yüksekokulu, Mustafa Çıkrıkçıoğlu Meslek Yüksekokulu, Pınarbaşı Meslek Yüksekokulu,
Safiye Çıkrıkçıoğlu Meslek Yüksekokulu, Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu, Tomarza
Mustafa Akıncıoğlu Meslek Yüksekokulu, Yahyalı Meslek Yüksekokulu ile Erciyes
Üniversitesine bağlı Kayseri Meslek Yüksekokulunun adı ve bağlantısı değiştirilerek
oluşturulan Meslek Yüksekokulu... ” bölümünün,

11. Ek 190. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin “Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesine bağlı Elbistan
Teknoloji Fakültesinin adı ile bağlantısının değiştirilmesi ile oluşturularak Rektörlüğe
bağlanan Elbistan Mühendislik Fakültesi,...” bölümünün,

b. (b) bendinin,



12. Ek 193. maddenin ikinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinin,

13. Ek 194. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin “Süleyman Demirci Üniversitesine bağlı Ziraat Fakültesinin adı ve
bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesinden,
Süleyman Demirel Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan
Orman Fakültesi, Teknoloji Fakültesi, Eğirdir Su Ürünleri Fakültesinden... ” bölümünün,

b. (b) bendinin “Süleyman Demirel Üniversitesine bağlı iken bağlantısı
değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Eğirdir Turizm ve Otelcilik Yüksekokulu, Yalvaç
Büyükkutlu Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu... ” bölümünün,

c. (c) bendinin,

14. Ek 195. maddenin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinin,

Anayasa’nın 2., 10., 27. ve 130. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptallerine ve
yürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesi talebidir.

I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKÜMLERİ

Kanun’un iptali talep edilen kuralların da yer aldığı,

1. 5. maddesiyle 2547 sayılı Kanun’a eklenen geçici 77. madde şöyledir:

“Geçici Madde 77- (Ek: 9/5/2018-7141/5 md.)

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ilahiyat önlisans programından mezun
olanlara ilahiyat fakültesi ve aynı programı uygulayan fakültelerde, eşdeğer alanlarda
lisans tamamlama eğitimi yaptırılır. Bu eğitimin usul ve esasları ile her yıl tahsis edilecek
kontenjanlar Yükseköğretim Kurıdu tarafından belirlenir. ”

2.7. maddesiyle 2809 sayılı Kanun’a eklenen;

a. Ek 179. madde şöyledir:

“Konya Teknik Üniversitesi

Ek Madde 179- (Ek: 9/5/2018-7141/7 md.)

Konya'da Konya Teknik Üniversitesi adıyla yeni bir üniversite kurulmuştur.

Bu Üniversite;

a) Selçuk Üniversitesine bağlı Mühendislik Fakültesinin adı ve bağlantısı
değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesinden, Selçuk
Üniversitesine bağlı Mimarlık Fakültesinin adı ve bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe
bağlanan Mimarlık ve Tasarım Fakültesi, Rektörlüğe bağlı olarak yeni kurulan İşletme ve
Yönetim Bilimleri Fakültesi ile Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesinden,



b) Selçuk Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan
Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulundan,

c) Rektörlüğe bağlı olarakyeni kurulan Lisansüstü Eğitim Enstitüsünden,

oluşur. ”

b. Ek 180. madde şöyledir:

“Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi

Ek Madde 180- (Ek: 9/5/2018-7141/7 md.)

Kütahya’da Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi adıyla yeni bir üniversite
kurulmuştur.

Bu Üniversite;

a) Kütahya Dumlupınar Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe
bağlanan Diş Hekimliği Fakültesi ile Tıp Fakültesinden, Kütahya Dumlupınar
Üniversitesine bağlı Kütahya Sağlık Yüksekokulunun fakülteye dönüştürülmesi ve adı ile
bağlantısının değiştirilmesi ile oluşturularak Rektörlüğe bağlanan Sağlık Bilimleri
Fakültesinden, Rektörlüğe bağlı olarak yeni kurulan Mühendislik ve Doğa Bilimleri
Fakültesinden,

b) Kütahya Dumlupınar Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe
bağlanan Gediz Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu ile Simav Sağlık Hizmetleri
Meslek Yüksekokulundan, Rektörlüğe bağlı olarak yeni kurulan Meslek Yüksekokulu ile
Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulundan,

c) Kütahya Dumlupınar Üniversitesine bağlı Sağlık Bilimleri Enstitüsünün adı ve
bağlantısının değiştirilmesi ile oluşturularak Rektörlüğe bağlanan Lisansüstü Eğitim
Enstitüsünden,

oluşur. ”

c. Ek 181. madde şöyledir:

“Malatya Turgut Özal Üniversitesi

Ek Madde 181- (Ek: 9/5/2018-7141/7 md.)

Malatya’da Malatya Turgut Özal Üniversitesi adıyla yeni bir üniversite kurulmuştur.

Bu Üniversite;

a) İnönü Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Su
Ürünleri Fakültesi ile Ziraat Fakültesinden, Rektörlüğe bağlı olarak yeni kurulan
Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi, İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi ile
Mimarlık ve Tasarım Fakültesinden,



b) İnönü Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Sivil
Havacılık Yüksekokulundan,

c) İnönü Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan
Arapgir Meslek Yüksekokulu, Akçadağ Meslek Yüksekokulu, Battalgazi Meslek
Yüksekokulu, Darende Bekir Ilıcak Meslek Yüksekokulu, Doğanşehir Vahap Küçük
Meslek Yüksekokulu, Kale Turizm ve Otel İşletmeciliği Meslek Yüksekokulu, Hekimhan
Mehmet Emin Sungur Meslek Yüksekokulu ile Yeşilyurt Meslek Yüksekokulundan,

ç) Rektörlüğe bağlı olarakyeni kurulan Lisansüstü Eğitim Enstitüsünden,

oluşur. ”

ç. Ek 182. madde şöyledir:

“İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa

Ek Madde 182- (Ek: 9/5/2018-7141/7 md.)

İstanbul’da İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa adıyla yeni bir üniversite kurulmuştur.

Bu Üniversite;

a) İstanbul Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan
Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, Haşan Ali Yücel
Eğitim Fakültesi, Orman Fakültesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Spor Bilimleri Fakültesi,
Veteriner Fakültesi, Mühendislik Fakültesi ile Rektörlüğe bağlı olarak yeni kurulan Diş
Hekimliği Fakültesi, İktisat Fakültesi, İşletme Fakültesi ile Eczacılık Fakültesinden,

b) İstanbul Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan
Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu, Ormancılık
Meslek Yüksekokulu, Veteriner Fakültesi Meslek Yüksekokulunun adı ve bağlantısı
değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Veterinerlik Meslek Yüksekokulu, Teknik Bilimler
Meslek Yüksekokulu ile yeni kurulan Yabancı Diller Yüksekokulundan,

c) İstanbul Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan
Adli Tıp Enstitüsü, Kardiyoloji Enstitüsü, Nörolojik Bilimler Enstitüsü, Akciğer
Hastalıkları ve Tüberküloz Enstitüsü ve Rektörlüğe bağlı olarak yeni kurulan Lisansüstü
Eğitim Enstitüsünden,

oluşur. ”

d. Ek 183. madde şöyledir:

“Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi

Ek Madde 183- (Ek: 9/5/2018-7141/7 md.)

Ankara'da Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi adıyla yeni bir üniversite
kurulmuştur.

Bu Üniversite;



a) Gazi Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Güzel
Sanatlar Fakültesi, Edebiyat Fakültesi, Hukuk Fakültesi, İktisadi ve İdari Bilimler
Fakültesi, İletişim Fakültesi, Polatlı Fen-Edebiyat Fakültesi, Polatlı İlahiyat Fakültesi,
Sanat ve Tasarım Fakültesi ile Turizm Fakültesinden,

b) Gazi Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan
Bankacılık ve Sigortacılık Yüksekokulu, Tapu Kadastro Yüksekokulu, Türk Müziği Devlet
Konservatuvarı ile Rektörlüğe bağlı olarak yeni kurulan Yabancı Diller Yüksekokulundan,

c) Gazi Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Adalet
Meslek Yüksekokulu, Polatlı Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu ve Polatlı Teknik
Bilimler Meslek Yüksekokulundan,

ç) Rektörlüğe bağlı olarak yeni kurulan Lisansüstü Eğitim Enstitüsünden,

oluşur. ”

e. Ek 184. madde şöyledir:

“Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi

Ek Madde 184- (Ek: 9/5/2018-7141/7 md.)

Sakarya’da Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi adıyla yeni bir üniversite
kurulmuştur.

Bu Üniversite;

a) Sakarya Üniversitesine bağlı Spor Bilimleri ile Teknoloji fakültelerinin adları ve
bağlantıları değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Söğütlü"de Spor Bilimleri Fakültesi ve
Arifiye’de Teknoloji Fakültesinden, Sakarya Üniversitesine bağlı iken bağlantısı
değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Sapanca’da Turizm Fakültesinden ve Rektörlüğe bağlı
olarak yeni kurulan Ferizli’de Ulaştırma ve Lojistik Fakültesi, Ali Fuat Paşa Tarım Bilimleri
ve Teknolojileri Fakültesi, Akyazı ’da Sağlık Bilimleri Fakültesi ve Batı Karadeniz Deniz
Bilimleri Fakültesinden,

b) Sakarya Üniversitesine bağlı Yabancı Diller Yüksekokulunun adı ve bağlantısı
değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Adapazarı’hda Yabancı Diller Yüksekokulu, Sakarya
Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Kaynarca"da
Uygulamalı Bilimler Yüksekokulundan,

c) Sakarya Üniversitesine bağlı Kırkpınar Turizm Meslek Yüksekokulu ile Sakarya
Meslek Yüksekokulunun adları ve bağlantıları değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan
Sapanca Turizm Meslek Yüksekokulu ile Adapazarı Meslek Yüksekokulundan; Sakarya
Üniversitesine bağlı Ali Fuat Cebesoy Meslek Yüksekokulu ile Geyve Meslek
Yüksekokulunun birleştirilerek bağlantısının değiştirilmesiye Rektörlüğe bağlanan Geyve
Meslek Yüksekokulundan; Sakarya Üniversitesine bağlı iken bağlantıları değiştirilerek
Rektörlüğe bağlanan Akyazı Meslek Yüksekokulu, Arifıye Meslek Yüksekokulu, Ferizli
Meslek Yüksekokulu, Hendek Meslek Yüksekokulu, Karasu Meslek Yüksekokulu,
Kaynarca Seyfettin Selim Meslek Yüksekokulu, Pamukova Meslek Yüksekokulu, Sapanca
Meslek Yüksekokulu ve Kocaali Meslek Yüksekokulu ile Rektörlüğe bağlı olarak yeni



kurulan Karapürçek Meslek Yüksekokulu, Söğütlü Meslek Yüksekokulu ve Taraklı Meslek
Yüksekokulundan,

ç) Rektörlüğe bağlı olarakyeni kurulan Lisansüstü Eğitim Enstitüsünden,

oluşur. ”

f. Ek 185. madde şöyledir:

“Samsun Üniversitesi

Ek Madde 185- (Ek: 9/5/2018-7141/7 md)

Samsun 'da Samsun Üniversitesi adıyla yeni bir üniversite kurulmuştur.

Bu Üniversite;

a) Rektörlüğe bağlı olarakyeni kurulan Mühendislik Fakültesi, İktisadi, İdari ve Sosyal
Bilimler Fakültesi, Mimarlık ve Tasarım Fakültesi ve Ondokuz Mayıs Üniversitesine bağlı
iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Gemi İnşaatı ve Deniz Bilimleri
Fakültesi ile Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesinden,

b) Ondokuz Mayıs Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe
bağlanan Sivil Havacılık Yüksekokulu ile Kavak Meslek Yüksekokulundan,

c) Rektörlüğe bağlı olarakyeni kurulan Lisansüstü Eğitim Enstitüsünden,

oluşur. ”

g. Ek 187. madde şöyledir:

“Tarsus Üniversitesi

Ek Madde 187- (Ek: 9/5/2018-7141/7 md.)

Tarsus 'da Tarsus Üniversitesi adıyla yeni bir üniversite kurulmuştur.

Bu Üniversite;

a) Mersin Üniversitesine bağlı Tarsus Teknoloji Fakültesinin adı ve bağlantısı
değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Teknoloji Fakültesinden, Mersin Üniversitesine bağlı
Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesinin bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan
Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesinden, Rektörlüğe bağlı olarakyeni kurulan İktisadi ve
İdari Bilimler Fakültesi ile İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesinden,

b) Mersin Üniversitesine bağlı Tarsus Uygulamalı Teknoloji ve İşletmecilik
Yüksekokulunun adı ve bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Uygulamalı
Teknoloji ve İşletmecilik Yüksekokulundan,

c) Mersin Üniversitesine bağlı Tarsus Meslek Yüksekokulunun adı ve bağlantısı
değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Meslek Yüksekokulu ile Mersin Üniversitesine bağlı



Tarsus Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulunun adı ve bağlantısı değiştirilerek
Rektörlüğe bağlanan Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulundan,

ç) Rektörlüğe bağlı yeni kurulan Lisansüstü Eğitim Enstitüsünden,

oluşur. ”

ğ. Ek 188. madde şöyledir:

“Trabzon Üniversitesi

Ek Madde 188- (Ek: 9/5/2018-7141/7 md)

Trabzon Akçaabat’da, Trabzon Üniversitesi adıyla yeni bir üniversite kurulmuştur.

Bu Üniversite;

a) Karadeniz Teknik Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe
bağlanan Fatih Eğitim Fakültesi, Hukuk Fakültesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, İlahiyat
Fakültesi, İletişim Fakültesi, Karadeniz Teknik Üniversitesine bağlı Beden Eğitimi ve
Spor Yüksekokulunun fakülteye dönüştürülmesi ve adı ile bağlantısının değiştirilmesi ile
oluşturulan ve Rektörlüğe bağlanan Spor Bilimleri Fakültesi ile Rektörlüğe bağlı olarak
yeni kurulan İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesinden,

b) Karadeniz Teknik Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe
bağlanan Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu ile Devlet Konservatuvarından,

c) Karadeniz Teknik Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe
bağlanan Beşikdüzü Meslek Yüksekokulu, Şalpazarı Meslek Yüksekokulu, Turizm ve
Otelcilik Meslek Yüksekokulu, Tonya Meslek Yüksekokulu ile Vakfıkebir Meslek
Yüksekokulundan,

ç) Karadeniz Teknik Üniversitesine bağlı Eğitim Bilimleri Enstitüsünün adı ve
bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Lisansüstü Eğitim Enstitüsünden,

oluşur. ”

h. Ek 189. madde şöyledir:

“Kayseri Üniversitesi

Ek Madde 189- (Ek: 9/5/2018-7141/7 md.)

Kayseri'de Kayseri Üniversitesi adıyla yeni bir üniversite kurulmuştur.

Bu Üniversite;

a) Erciyes Üniversitesine bağlı Uygulamalı Bilimler Yüksekokulunun fakülteye
dönüştürülmesi ve adı ile bağlantısının değiştirilmesi ile oluşturulan ve Rektörlüğe
bağlanan Uygulamalı Bilimler Fakültesi, Rektörlüğe bağlı olarak yeni kurulan Develi



Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi ile Mühendislik, Mimarlık ve Tasarım Fakültesi ile
Develi İslami İlimler Fakültesinden,

b) Erciyes Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan
Bünyan Meslek Yüksekokulu, Develi Hüseyin Şahin Meslek Yüksekokulu, Mustafa
Çıkrıkçıoğlu Meslek Yüksekokulu, Pınarbaşı Meslek Yüksekokulu, Safiye Çıkrıkçıoğlu
Meslek Yüksekokulu, Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu, Tornana Mustafa Akıncıoğlu
Meslek Yüksekokulu, Yahyalı Meslek Yüksekokulu ile Erciyes Üniversitesine bağlı
Kayseri Meslek Yüksekokulunun adı ve bağlantısı değiştirilerek oluşturulan Meslek
Yüksekokulu ve Rektörlüğe bağlı olarak yeni kurulan Yeşilhisar Meslek Yüksekokulu ile
İncesu Meslek Yüksekokulundan,

c) Rektörlüğe bağlı olarak yeni kurulan Lisansüstü Eğitim Enstitüsünden,

oluşur. ”

ı. Ek 190. madde şöyledir:

“Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi

Ek Madde 190- (Ek: 9/5/2018-7141/7 md.)

Kahramanmaraş’ta Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi adıyla yeni bir üniversite
kurulmuştur.

Bu Üniversite;

a) Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesine bağlı Elbistan Teknoloji Fakültesinin
adı ile bağlantısının değiştirilmesi ile oluşturularak Rektörlüğe bağlanan Elbistan
Mühendislik Fakültesi, Rektörlüğe bağlı olarak yeni kurulan Mimarlık, Güzel Sanatlar ve
Tasarım Fakültesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi ile Sağlık Bilimleri Fakültesinden,

b) Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek
Rektörlüğe bağlanan Elbistan Meslek Yüksekokulu ve Elbistan Sağlık Hizmetleri Meslek
Yüksekokulundan,

c) Rektörlüğe bağlı olarak yeni kurulan Lisansüstü Eğitim Enstitüsünden,

oluşur. ”

i. Ek 193. madde şöyledir:

"Eskişehir Teknik Üniversitesi

Ek Madde 193- (Ek: 9/5/2018-7141/7 md.)

Eskişehir’de Eskişehir Teknik Üniversitesi adıyla yeni bir üniversite kurulmuştur.

Bu Üniversite;



a) Anadolu Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan
Fen Fakültesi, Mühendislik Fakültesi, Mimarlık ve Tasarım Fakültesi, Havacılık ve Uzay
Bilimleri Fakültesi ile Spor Bilimleri Fakültesinden,

b) Anadolu Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan
Porsuk Meslek Yüksekokulu ile Ulaştırma Meslek Yüksekokulundan,

c) Anadolu Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan
Fen Bilimleri Enstitüsü, Yer ve Uzay Bilimleri Enstitüsü ile Ulaştırma Bilimleri
Enstitüsünden,

oluşur. ”

j. Ek 194. madde şöyledir:

“İsparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi

Ek Madde 194- (Ek: 9/5/2018-7141/7 md.)

İsparta’da İsparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi adıyla yeni bir üniversite
kurulmuştur.

Bu Üniversite;

a) Süleyman Demirci Üniversitesine bağlı Ziraat Fakültesinin adı ve bağlantısı
değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesinden,
Süleyman Demirel Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan
Orman Fakültesi, Teknoloji Fakültesi, Eğirdir Su Ürünleri Fakültesinden ve Rektörlüğe
bağlı olarak yeni kurulan İşletme Fakültesinden,

b) Süleyman Demirel Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe
bağlanan Eğirdir Turizm ve Otelcilik Yüksekokulu, Yalvaç Büyükkutlu Uygulamalı
Bilimler Yüksekokulu ve Rektörlüğe bağlı yeni kurulan Yabancı Diller Yüksekokulundan,

c) Süleyman Demirel Üniversitesine bağlı iken bağlantıları değiştirilerek Rektörlüğe
bağlanan Aksu Mehmet Süreyya Demiraslan Meslek Yüksekokulu, Atabey Meslek
Yüksekokulu, Eğirdir Meslek Yüksekokulu, Gelendost Meslek Yüksekokulu, Gönen
Meslek Yüksekokulu, İsparta Meslek Yüksekokulu, Keçiborlu Meslek Yüksekokulu,
Senirkent Meslek Yüksekokulu, Sütçüler Prof. Dr. Haşan Gürbüz Meslek Yüksekokulu,
Şarkikaraağaç Meslek Yüksekokulu, Şarkikaraağaç Turizm Meslek Yüksekokulu, Teknik
Bilimler Meslek Yüksekokulu, Uluborlu Selahattin Karasoy Meslek Yüksekokulu,
Uzaktan Eğitim Meslek Yüksekokulu, Yalvaç Meslek Yüksekokulu, Yalvaç Teknik
Bilimler Meslek Yüksekokulu ile Yenişarbademli Meslek Yüksekokulundan,

ç) Rektörlüğe bağlı olarak yeni kurulan Lisansüstü Eğitim Enstitüsünden,

oluşur. ”

k. Ek 195. madde şöyledir:

“Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi



Ek Madde 195- (Ek: 9/5/2018-7141/7 md.)

Afyonkarahisar’da Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi adıyla yeni bir
üniversite kurulmuştur.

Bu Üniversite;

a) Afyon Kocatepe Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe
bağlanan Diş Hekimliği Fakültesi, Eczacılık Fakültesi ile Tıp Fakültesinden, Afyon
Kocatepe Üniversitesine bağlı Afyon Sağlık Yüksekokulunun fakülteye dönüştürülmesi ve
adı ile bağlantısının değiştirilmesi ile oluşturulan ve Rektörlüğe bağlanan Sağlık Bilimleri
Fakültesinden,

b) Afyon Kocatepe Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe
bağlanan Atatürk Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Bolvadin Sağlık Hizmetleri
Meslek Yüksekokulu ile Şuhut Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulundan,

c) Rektörlüğe bağlı olarakyeni kurulan Lisansüstü Eğitim Enstitüsünden,

oluşur. ”

il îlk İnceleme

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN, Burhan
ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Serruh KALELİ, Osman Alifeyyaz PAKSÜT, Hicabi DURSUN,
Celal Mümtaz AKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Haşan Tahsin GÖKCAN, Kadir
ÖZKAYA, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL ve Yusuf Şevki HAK YEMEZ’in katılımlarıyla
5/7/2018 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında dosyada eksiklik bulunmadığından işin
esasının incelenmesine, yürürlüğü durdurma talebinin esas inceleme aşamasında karara
bağlanmasına OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

III. ESASIN İNCELENMESİ

2. Dava dilekçesi ve ekleri, Raportör Berrak YILMAZ tarafından hazırlanan işin
esasına İlişkin rapor, dava konusu kanun hükümleri, dayanılan Anayasa kuralları ve bunların
gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp
düşünüldü:

A. Genel Açıklama

3. Dava konusu kuralların yer aldığı 7141 sayılı Kanun’la, 2547 sayılı ve 2809 sayılı
Kanunlarda değişiklikler yapılmıştır. Bu bağlamda 7141 sayılı Kanun’la esas itibarıyla yeni
üniversiteler kurulmuş, bu üniversitelerin akademik ve idari kadroları ihdas edilmiştir.

4. Ayrıca gerekçesinde ifade edildiği üzere 7141 sayılı Kanun’la, 2809 sayılı
Kanun’a geçici maddeler eklenmek suretiyle geçiş hükümleri düzenlenmiştir. Buna göre
mevcut üniversitelerin, adları ve bağlantıları değiştirilmek suretiyle yeni kurulan
üniversitelere bağlanan birimlerinin teşkilatı, mevcut kadroları ve pozisyonları ile birlikte
personeli, bu birimlerle ilgili yılı bütçe ödenekleri, bütçedeki ödenekleri tahakkuka bağlama
yetkisi, her türlü araç, gereç, malzeme, döşeme, demirbaş ve taşıtlarıyla birlikte tüm taşınır



malları başkaca bir işleme gerek kalmaksızın yeni kurulan üniversitelere devredilmiş
sayılacaktır. Yine mülkiyeti Hâzineye ait veya devletin hüküm ve tasarrufu altında olan
taşınmazlardan mevcut üniversitelerden yeni kurulan üniversitelere adı değiştirilerek veya
değiştirilmeyerek bağlanan birimlere Maliye Bakanlığınca tahsis edilmiş olanlar veya fiilen
bunların kullanımında bulunanlar hiçbir işleme gerek kalmaksızın ve tahsis amacı
doğrultusunda kullanılmak üzere, yeni kurulan üniversitelere tahsis edilmiş sayılacaktır.

5. Öte yandan 7141 sayılı Kanun’da hâlihazırda var olan fakültelerde öğrenim gören
öğrenciler ile bu fakültelerin ana bilim dallarında öğrenim gören lisansüstü öğrencilerin, bu
Kanun’la kurulan yeni üniversitelere ve üniversitelerin lisansüstü eğitim enstitülerine 2017-
2018 eğitim-öğretim dönemi sonundan geçerli olmak üzere aktarılması öngörülmüştür. Yine
bu bağlamda, mevcut üniversitelere bağlı iken adı değiştirilerek veya değiştirilmeyerek
Kanun’la yeni kurulan üniversitelere bağlanan birimlerin 2017-2018 eğitim-öğretim yılının
sonunda devredilmesi ve bu birimler için ilan edilmiş öğretim elemanı atımlarının yeni
üniversiteler tarafından tamamlanması hükme bağlanmıştır. Kanun’un yürürlüğe girdiği
tarihte var olan üniversitelere bağlı iken bağlantısı veya adı ve bağlantısı değiştirilerek yeni
üniversitelere bağlanan birimlerde kayıtlı bulunan öğrencilere verilecek mezuniyet belgeleri
ile diplomaların öğrencilerin istemesi hâlinde kayıt tarihlerinde bağlı bulundukları
üniversitenin adıyla o üniversite tarafından verilmesi ve bu konuda çıkabilecek ihtilaflar ile
bağlantısı değiştirilen birimlerde uygulamayla ilgili olarak ortaya çıkabilecek sorunların
Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından çözülmesi Kanun’la düzenlenen diğer
hususlardandır.

6. Dava konusu kurallarla ise ilahiyat önlisans programından mezun olanlara ilahiyat
fakültesi ve aynı programı uygulayan fakültelerde, eşdeğer alanlarda lisans tamamlama
eğitimi yaptırılması ile bazı üniversitedeki fakülte, yüksekokul, enstitü ve konservatuvarlarm
bağlantıları veya ad ve bağlantıları değiştirilmek suretiyle yeni kurulan üniversitelere
bağlanması hüküm altına alınmıştır.

B. Kanun’un 5. Maddesiyle 2547 Sayılı Kanun’a Eklenen Geçici 77. Maddenin
Birinci Cümlesinin İncelenmesi

1. İptal Talebinin Gerekçesi

7. Başvuru kararında özetle; dava konusu kuralla sadece ilahiyat önlisans
programlarından mezun olanlara ilahiyat ve aynı programı uygulayan fakültelerde lisans
tamamlama eğitimi yaptırılacağının hükme bağlandığı, bu itibarla yalnızca ilahiyat önlisans
mezunlarına yönelik olan kuralın eşitlik ve sosyal hukuk devleti ilkelerine aykırı olduğu,
kişisel nitelikleri ve durumları özdeş olanlar arasında kanunlarda öngörülen kurallarla değişik
uygulamalar yapılamayacağı, lisans programları olan önlisans programlarının tamamının aynı
durumda bulunduğu, ilahiyat önlisans mezunları dışındaki önlisans mezunlarının lisans
tamamlamak için sınava girerken ilahiyat önlisans mezunlarına hiçbir şart aranmaksızın lisans
tamamlama hakkı verilmesinin ayrıcalıklı bir durum yarattığı, ilahiyat önlisans mezunlarının
lisans programlarına geçişleriyle ilgili hükümlerin kanunda tam olarak açıklanmaması
nedeniyle kuralın belirsiz olduğu, belirli ve öngörülebilir kurallara bağlanmaksızm verilen
yetkilerin hukuki güvenlik ilkesini zedeleyeceği, kanunların devlet faaliyetlerinin düzenle
sürdürülebilmesi için gerekli olan hukuksal altyapıyı oluşturmak, kamu yararını
gerçekleştirmek ve uygulanmak amacıyla çıkarılması gerektiği, devlet faaliyetlerinin düzenle



sürdürülmesine engel olan, kamu yararı amacı taşımayan, kamu hizmetinin nitelikleriyle, hak,
hukuk ve adalet anlayışıyla bağdaşmayan, makul olmayan ve uygulanabilirliği bulunmayan
düzenlemenin hukuk devleti ve eşitlik ilkelerini ihlal ettiği belirtilerek kuralın Anayasa’nın 2.
ve 10. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

2. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu

8. Dava konusu kuralla 2547 sayılı Kanun’un geçici 77. maddesinin yürürlüğe girdiği
tarih olan 18/5/2018 tarihi itibarıyla ilahiyat önlisans programından mezun olanlara ilahiyat
fakültesi ve aynı programı uygulayan fakültelerde, eşdeğer alanlarda lisans tamamlama
eğitimi yaptırılacağı hüküm altına alınmaktadır.

9. Anayasa’nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti eylem ve işlemleri hukuka
uygun, insan haklarına saygılı, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, her alanda adil
bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, hukuki güvenliği sağlayan, Anayasa’ya
aykırı durum ve tutumlardan kaçman, hukuk kurallarıyla kendini bağlı sayan ve yargı
denetimine açık olan devlettir.

10. Hukuk devletinde kanunların kamu yararı gözetilerek çıkarılması zorunludur.
Kanunların kamu yararının sağlanması amacına yönelik olması, genel, objektif, adil kurallar
içermesi ve hakkaniyet ölçütlerini gözetmesi hukuk devleti olmanın gereğidir. Bu nedenle
kanun koyucunun hukuki düzenlemelerde kendisine tanınan takdir yetkisini anayasal sınırlar
içinde adalet, hakkaniyet ve kamu yararı ölçütlerini gözönünde tutarak kullanması gerekir.

11. 2547 sayılı Kanun’un 3. maddesinde önlisans “Orta öğretim yeterliliklerine
dayalı, en az iki yıllık bir programı kapsayan nitelikli insan gücü yetiştirmeyi amaçlayan veya
lisans öğretiminin ilk kademesini teşkil eden bir yüksek öğretim ” şeklinde tanımlanmışken
lisans, “Ortaöğretime dayalı, en az sekiz yarı yıllık bir programı kapsayan bir
yükseköğretim ” olarak tanımlanmıştır.

12. Yükseköğretim kuramlarından olan fakültelere giriş ve yerleştirme esasları 2547
sayılı Kanun’un 45. maddesinde ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir. Buna göre
yükseköğretim kuramlarına giriş ve yerleştirme işlemlerinin, YÖK tarafından imkân ve fırsat
eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla belirlenen usul ve esaslara göre yapılması
gerekmektedir. Yükseköğretim kuramlarına, esasları YÖK tarafından belirlenen merkezî
sınavlarla girilebilmektedir. Önlisans programlarında okuyan öğrencilere ancak ilişkili lisans
programlarında belirlenmiş kontenjanın yüzde onunu geçmeyecek şekilde YÖK kararı ile her
yıl dikey geçiş kontenjanı ayrılabilmekte ve bunlardan sadece yapılan sınavda başarılı
olanlara lisans programlarına geçiş imkânı tanınmaktadır.

13. Dava konusu kuralla ilahiyat önlisans programından mezun olanlara ilahiyat
fakültesi ve aynı programı uygulayan fakültelerde, eşdeğer alanlarda lisans tamamlama
eğitimi yaptırılacağı öngörülmek suretiyle bunlar hakkında diğer önlisans mezunlarından
farklı bir düzenleme getirilmektedir. Bu bağlamda diğer önlisans mezunlarının ilgili lisans
programlarında lisans tamamlama eğitimi yapmaları bakımından Kanun’da öngörülen şart ve
sınırlamalar, kural uyarınca ilahiyat önlisans mezunları hakkında uygulanmayacaktır.



14. Kuralın gerekçesinde ilahiyat önlisans mezunlarının bilimsel seviyelerinin
yükseltilerek topluma hizmet sunma kapasitelerinin daha üst düzeye çıkarılmasının ve
bunlardan kamuda çalışanların özlük haklarının iyileştirilerek, moral ve motivasyonlarının
artırılıp din hizmetlerinin daha iyi şekilde ifa edilmesinin sağlanması amacı ile söz konusu
düzenlemenin getirildiği ifade edilmiştir.

15. Lisans programlarına yerleştirme konusunda kurallar belirlenirken meslekî
alanlar arasında sadece birinin seçilerek buna yönelik bazı istisnalar öngörülmesi ancak bunu
gerektiren makul bir nedenin bulunması hâlinde adalet ve hakkaniyet ilkelerini ihlal etmez.
Ülkemizde lisans eğitimlerini tamamlamak suretiyle bilimsel seviyeleri ve topluma hizmet
sunma kapasiteleri arttırılabilecek, yine bu yolla özlük hakları iyileştirilerek moral ve
motivasyonları yükseltilebilecek çok sayıda meslek alanı bulunmaktadır. Bu nedenle anılan
gerekçenin bir meslek alanı ile ilgili olarak farklı kural getirilmesinin makul bir nedeni olarak
görülmesi mümkün değildir.

16. Öte yandan ülkemizde her yıl çok sayıda öğrenci bir lisans programına yerleşmek
üzere Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan sınavlara girmekte ve
bunların sadece belli bir kısmı anılan sınavı başararak lisans programlarına
yerleşebilmektedir. Önlisans programlarına yerleşmek için de kural olarak sınav şartı
aranmakla birlikte, bu sınavlar lisans programı sınavlarına nazaran başarılması daha kolay
sınavlar olup genellikle lisans programlarına yerleşemeyen öğrenciler bu programlara
yönelmektedir. İlahiyat önlisans mezunları dışındakiler yönünden lisans programlarına
yerleşmek için çok sayıda öğrenci ile yarışarak sınavda başarılı olma koşulu aranmaktayken,
sadece ilahiyat önlisans mezunları bakımından aynı programa sınavsız ve kontenjan
sınırlaması olmaksızın giriş istisnası tanıyan kural bu yönüyle de adalet ve hakkaniyet
ilkeleriyle bağdaşmamaktadır.

17. Açıklanan nedenlerle kural Anayasa’nın 2. maddesine aykırıdır. İptali gerekir.

Serdar ÖZGÜLDÜR, Burhan ÜSTÜN, Muammer TOPAL ve Recai AKYEL bu
görüşe katılmamışlardır.

Kural Anayasa’nın 2. maddesine aykırı görülerek iptal edildiğinden ayrıca
Anayasa’nın 10. maddesi yönünden incelenmemiştir.

C. İptal Davasının Konusu Bölümünün (B) Maddesi Başlığı Altında Belirtilen
Kuralların İncelenmesi

1. İptal Taleplerinin Gerekçesi

18. Başvuru kararında özetle; dava konusu kurallarla, mevcut üniversitelere bağh
bazı fakülte, yüksekokul, enstitü ve konservatuvarlarm yeni kurulan üniversitelere bağlandığı,
bir üniversitenin bölümlerinin ayrılarak başka bir üniversite oluşturulmasının bilim
özgürlüğüne doğrudan bir müdahale niteliğinde olduğu, sistematik yorum gereği bilim
özgürlüğü eğitim özgürlüğüne ve üniversitelere dair düzenlemelerle birlikte yorumlandığında
bu özgürlüğe getirilecek sınırlamaların Anayasa’da güvence altına alınan temel hak ve
özgürlüklerin sınırlanma rejimine göre değerlendirilmesi gerektiği, bu bağlamda Anayasa’da
bilimsel araştırma ve yayında bulunma hakkına getirilen tek sınırlamanın 27. maddenin ikinci



fıkrasında yer alan bilim ve sanatı yayma hakkının Anayasa’mn 1., 2. ve 3. maddeleri
hükümlerinin değiştirilmesini sağlamak amacıyla kullanılamayacağına ilişkin hüküm olduğu,
üniversitelerin bu niteliği taşıyabilmesinin ancak bilimsel özerkliğe sahip olmasıyla mümkün
olduğu, Anayasa’mn 130. maddesinin birinci fıkrasında üniversitelerin taşıması gereken
zorunlu niteliklerin değişik birimlerden oluşmak, kamu tüzel kişiliğine ve bilimsel özerkliğe
sahip olmak, devlet tarafından ve kanunla kurulmak şeklinde belirlendiği, bir yapının kanun
ile kurulup adına üniversite denmesiyle o yapının üniversite niteliği taşımayacağı, dava
konusu kurallarla üniversitelerin bölünerek, diğer bir ifadeyle nitelikleri değiştirilerek sahip
olduğu köklü üniversite özelliklerinin yok edildiği, ülkenin bilimsel, teknik, ekonomik,
sosyal, kültürel ve hukuki gelişmesine katkıda bulunan üniversitelerin yok edilmesinde kamu
yararının bulunmadığı, Ekonomik İş Birliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) tarafından
belirlenen ilkeler de gözetildiğinde üniversitelerin kanunla kurulması hakkmdaki ilkenin aynı
zamanda yasama organının istediği üniversiteyi istediği zaman kapatabileceği ya da
üniversitenin bazı fakülte, bölüm ve enstitülerini tüm öğretim üyeleri, personeli ve
öğrencileriyle birlikte başka üniversitelere nakledebileceği anlamına gelmediği, bu tür
müdahalelerin üniversite özerkliğini ortadan kaldırdığı belirtilerek kuralların Anayasa’mn 27.
ve 130. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

2. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu

19. Dava konusu kuralların yer aldığı 7141 sayılı Kanun’la yeni üniversiteler
kurulmuş ve bu yeni üniversitelerin hangi fakülte, yüksekokul, enstitü ve konservatuvarlardan
oluşacağı belirlenmiştir. Dava konusu kurallarla ise hâlihazırda var olan bazı üniversitelerin
bünyelerinde bulunan fakülte, yüksekokul, enstitü ve konservatuvarlarm bağlantıları veya ad
ve bağlantıları değiştirilmek suretiyle, yeni kurulan üniversitelere bağlanması
öngörülmektedir.

20. Anayasa’mn 27. maddesinin birinci fıkrasında “Herkes, bilim ve sanatı serbestçe
öğrenme ve öğretme, açıklama, yayma ve bu alanlarda her türlü araştırma hakkına sahiptir”
denilmek suretiyle bilim ve sanat özgürlüğü güvenceye bağlanmıştır. Bu kapsamda akademik
personelin de her türlü bilimsel çalışma yaparak bunları serbestçe öğrenme, öğretme,
açıklayıp yayabilme ve her türlü araştırmayı yapabilme hakkına sahip olduğunda kuşku
yoktur.

21. Anayasa’mn yükseköğretim kuramlarını düzenleyen 130. maddesinin birinci
fıkrasında “Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin
ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde
eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet
etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip
üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur. üçüncü fıkrasında “Kanun, üniversitelerin
ülke sathına dengeli bir biçimde yayılmasını gözetir. dördüncü fıkrasında “Üniversiteler ile
öğretim üyeleri ve yardımcıları serbestçe her türlü bilimsel araştırma ve yayında
bulunabilirler. Ancak, bu yetki, Devletin varlığı ve bağımsızlığı ve milletin ve ülkenin
bütünlüğü ve bölünmezliği aleyhinde faaliyette bulunma serbestliği vermez. dokuzuncu
fıkrasında “Yükseköğretim kuramlarının kuruluş ve organları ile işleyişleri ve bunların
seçimleri, görev, yetki ve sorumlulukları üniversiteler üzerinde Devletin gözetim ve denetim
hakkını kullanma usulleri, ... öğrenimin ve öğretimin hürriyet ve teminat içinde ve çağdaş
bilim ve teknoloji gereklerine göre yürütülmesi, ... kanunla düzenlenir” hükümleri yer



almakta ve madde gerekçesinde kanuna bırakılan konuların bilimsel özerklik ilkesi gözönünde
bulundurularak düzenlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

22. Bilimsel özerklik, bilimsel çalışmaların üniversite ortamında yürütülebilmesinin
olmazsa olmaz koşulu olup üniversite mensuplarının ekonomik ve siyasi yönden nüfuz sahibi
bulunan kişi ve kurumların baskısı, yönlendirmesi olmadan ve toplumda hâkim olan düşünce
ve kabuller doğrultusunda sonuçlara varmak gibi bir zorunluluk hissetmeden sadece bilimsel
ölçütler ve etik kurallar çerçevesinde eğitim, öğretim, araştırma ve yayın yapabilme
imkânlarına sahip bulunmalarını ifade etmektedir (AYM, E.2017/33, K.2019/20,10/4/2019, §
70). Bu bağlamda bilimsel özerklik, akademide görev yapanların bilim özgürlüğü şeklinde
ifade edilen akademik özgürlük kavramını da kapsayan ve akademik personelin her türlü
bilimsel çalışma yaparak bunları yayabildiği özgür bir ortamda bulunmasını ifade eden daha
geniş bir kavram şeklinde anlaşılmaktadır (AYM, E.2017/156, K.2019/37, 15/5/2019, § 24).
Üniversitelerin bilimsel özerkliği; üniversitelerde yürütülen eğitim, araştırma, yayın ve
benzeri etkinliklerin planlanması, düzenlenmesi ve icra edilmesi aşamalarında yönetim
yetkisinin serbestçe kullanılabilmesini, belirtilen faaliyetlerle ilgili üniversite kaynaklarının
kullanımına yönelik kararların üniversite yönetim organlarınca serbestçe alınabilmesini
gerektirmektedir (AYM, E.2015/61, K.2016/172, 2/11/2016, § 43).

23. 1961 Anayasası’nın 120. maddesinde üniversitelerin bilimsel ve idari
özerkliğinden söz edilmesine karşılık 1982 Anayasası’nın 130. maddesinde üniversitelerin
sadece bilimsel özerkliğe sahip olduğu belirtilmiş ise de bilimsel özerkliğin idari özerkliği de
gerektirdiği ve bu iki ilkenin birbirini tamamladığı açıktır. Nitekim Anayasa’nın 130.
maddesinde üniversitelerin bilimsel özerkliğinin vurgulanmasının yanında üniversitelerin
idari özerkliğini sağlamaya yönelik bazı güvencelere de yer verilmiştir.

24. Anayasa’nın 130. maddesinin birinci fıkrasında, üniversitelerin bilimsel özerkliğe
sahip kamu tüzelkişileri olarak tanımlanması ve bunların ancak devlet tarafından kanunla
kurulabileceklerinin hükme bağlanması ile güdülen amacın siyasal çevrelerin ve değişik baskı
gruplarının üniversite çalışmaları ile eğitim ve öğretimi etki altında tutabilme yolunu
kapatmak ve bu çalışmaların bilimsel gerekler ve gereksinmelerden başka herhangi bir dış
etkiden uzak kalacak bir ortamda sürdürülmesini sağlamak olduğunda kuşku
bulunmamaktadır.

25. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi akademik özgürlüğü açıkça düzenlememekle
birlikte Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), önüne gelen başvurular bağlamında bu
özgürlüğü Sözleşme’nin ifade hürriyetini düzenleyen 10. maddesi bağlamında
değerlendirmektedir. AİHM Mustafa Erdoğan ve diğerleri/Türkiye kararında açık bir şekilde
ayrı bir akademik özgürlük alanının var olduğunu ifade etmektedir. Anılan kararda AİHM,
akademik özgürlüğün ve akademik çalışmaların önemini vurgulamış; araştırma ve eğitimde
akademik özgürlüğün ifade ve eylem özgürlüğünü, bilgi yayma özgürlüğünü, araştırma
yapma ve kısıtlama olmaksızın bilgi ve gerçeği kitlelere iletme özgürlüğünü güvence altına
alması gerektiğini, ancak bu özgürlüğün akademik veya bilimsel araştırmayla sınırlı olmayıp
aynı zamanda akademisyenlerin araştırma, meslekî uzmanlık ve yeterlilik alanlarındaki görüş
ve fikirlerini -söz konusu görüş ve fikirler tartışmalı olsa veya rağbet görmese dahi- ifade
etme özgürlüğünü de kapsadığını, söz konusu özgürlüğün belirli bir siyasi sistem içindeki
kamu kuramlarının incelenmesini ve eleştirilmesini içerdiğini belirtmiştir (Mustafa Erdoğan
ve diğerleri/Türkiye, B. No: 346/04, 39779/04, 27/5/2014, § 40).



26. Dava konusu kuralların yer aldığı 7141 sayılı Kanun’un kabulü sürecindeki
yasama belgelerinde, son yıllarda üniversitelerin görevinin farklılaşarak bölgesel kalkınma
odaklı bir rol üstlendiği ve bunun yanında araştırma üniversitesi olarak bilimsel açıdan belli
konularda uzmanlaşmanın sağlandığı bir modelin geliştirildiği, bu tür üniversitelerin
Kalkınma Bakanlığı tarafından desteklendiği, bu çerçevede bilimsel açıdan rekabetçi, daha
kapsamlı, nitelikli, belli bir akademik alanda ihtisaslaşmış üniversitelerin kurulmasının
amaçlandığı belirtilmektedir. Bu belgelerde ayrıca üniversitenin yapısının küçüldükçe
üretkenliğinin, bilime, ülke stratejisine ve ekonomisine katkısının arttığı, üniversitelerin
büyüklüğünün belli bir seviyede tutulmasının iletişimin kopmaması, bilimsel çalışmalardaki
grup dinamiği ile sosyal paylaşımların devam etmesi bakımından önemli olduğu, köklü
üniversitelerin yeni kurulan üniversitelere tecrübe, donanım ve kadro konularında katkıda
bulunduğu, bu anlayışın küresel rekabete açık, ihtiyaca cevap verebilecek tematik
üniversiteler kurulmasında da devam etmesi gerektiği ifade edilmiştir. Kanun koyucunun bu
amaçları gerçekleştirmeye yönelik olarak 7141 sayılı Kanun’la yeni üniversiteler kurduğu ve
hâlihazırda büyüklüğü belli bir seviyeye ulaşmış üniversitelerdeki fakülte, yüksekokul, enstitü
ve konservatuvarların bağlantılarını veya ad ve bağlantılarını değiştirmek suretiyle yeni
kurulan üniversitelere bağladığı anlaşılmaktadır.

Tl. Kanun koyucunun yükseköğretimin Anayasa’da belirtilen ilkeler doğrultusunda
geliştirilmesi bağlamında yükseköğretim hayatına etkinlik kazandırmak ve eğitim sorunlarına
çözüm bulmak amacıyla, öğrenci sayısı, öğretim üyesi sayısı ve bölgesel ihtiyaçları da dikkate
alarak takdir yetkisi kapsamında düzenlediği dava konusu kuralların üniversitelerin bilimsel
verileri yaymak, ulusal alanda gelişime ve kalkınmaya destek olmak, ülkeye ve insanlığa
hizmet etmek gibi görevlerini yerine getirmesini engellediği söylenemeyeceği gibi
üniversitelerin bilimsel özerkliği kapsamında üniversitelerde yürütülen eğitim, araştırma,
yayın ve benzeri etkinliklerin planlanması, düzenlemnesi ve icra edilmesi aşamalarında
yönetim yetkisinin serbestçe kullanılabilmesini, belirtilen faaliyetlerle ilgili üniversite
kaynaklarının kullanımına yönelik kararların üniversite yönetim organlarınca serbestçe
alınabilmesini engellediği de ileri sürülemez. Ayrıca kuralların üniversitelerin bilimsel
özerkliği kapsamında üniversite mensuplarının ekonomik ve siyasi yönden nüfuz sahibi
bulunan kişi ve kuramların baskısı, yönlendirmesi olmadan ve toplumda hâkim olan düşünce
ve kabuller doğrultusunda sonuçlara varmak gibi bir zorunluluk hissetmeden sadece bilimsel
ölçütler ve etik kurallar çerçevesinde eğitim, öğretim, araştırma ve yayın yapabilme
imkânlarını kısıtladığından da söz edilemez.

28. Öte yandan kurallarla yasama belgelerinde ifade edildiği gibi aynı nitelikteki
eğitim birimleri olan mimarlık, mühendislik ve teknik bilimler meslek yüksekokulları bir
araya toplanarak teknik üniversiteler; tıp, diş hekimliği, sağlık hizmetleriyle ilgili meslek
yüksekokulları bir araya getirilerek sağlık bilimleri üniversiteleri; spor bilimleri, teknoloji
bilimleri ve turizm fakülteleri bir araya toplanarak uygulamalı bilimler üniversitelerinin
oluşturulmaya çalışıldığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla bölgesel ihtiyaçlar dikkate alınmak
suretiyle belli bir alanda üniversitelerin uzmanlaşmasını sağlamaya yönelik kuralların bu
yönüyle de bilimsel özerkliği ihlal ettiği söylenemez.

29. Ayrıca üniversitelerde öğretim elemanlarının gerek bilginin üretimi gerekse
dağıtımı aşamasında bilim özgürlüğü ve bilimsel özerklik kapsamında koruma alanına sahip
olması gerekir. Dava konusu kurallarla fakülte ve yüksekokullarda görev yapmakta olan
öğretim elemanlarının görev yapmakta olduğu fakülte ve yüksekokulların yeni kurulan



üniversitelere bağlanması durumunda bu yeni üniversitelerde bilim özgürlüğü ve bilimsel
özerklik kapsamında koruma alanına sahip olmaya devam edeceğinde kuşku yoktur. Bu
bağlamda kurallar; öğretim elemanlarının yeni kurulan üniversitelerde, bilim özgürlüğü ve
bilimsel özerklik kapsamında kanunlarda belirtilen amaç ve ilkelere uygun biçimde önlisans,
lisans ve lisansüstü düzeylerde eğitim-öğretim ve uygulamalı çalışmalar yapma, proje
hazırlıklarını ve seminerleri yönetme, bilimsel araştırmalar ve yayınlar yapma, öğrenci
yetiştirme, öğrencilere rehberlik etme şeklindeki faaliyetlere devam etmesine engel
olmamaktadır. Dolayısıyla kanun koyucunun takdir yetkisi kapsamındaki kuralların bilim
özgürlüğü ve bilimsel özerkliğe aykırı bir yönü bulunmamaktadır.

30. Açıklanan nedenlerle kurallar Anayasa’nın 27. ve 130. maddelerine aykırı
değildir. İptal talebinin reddi gerekir.

IV. YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI TALEBİ

31. Dava dilekçesinde özetle, dava konusu kuralların Anayasa’ya açıkça aykırı
olduğu ve uygulanması hâlinde hukuk devleti yönünden giderilmesi olanaksız durum ve
zararların ortaya çıkacağı belirtilerek yürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesi talep
edilmiştir.

9/5/2018 tarihli ve 7141 sayılı Kanun’un;

A. 5. maddesiyle 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na eklenen
geçici 77. maddenin birinci cümlesine yönelik yürürlüğün durdurulması talebinin, koşulları
oluşmadığından REDDİNE,

B. 7. maddesiyle 28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumlan Teşkilatı
Kanunu’na eklenen;

1. Ek 179. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin “Selçuk Üniversitesine bağlı Mühendislik Fakültesinin adı ve
bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesinden,
Selçuk Üniversitesine bağlı Mimarlık Fakültesinin adı ve bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe
bağlanan Mimarlık ve Tasarım Fakültesi,...” bölümüne,

b. (b) bendine,

2. Ek 180. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin “Kütahya Dumlupınar Üniversitesine bağlı iken bağlantısı
değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Diş Hekimliği Fakültesi ile Tıp Fakültesinden, Kütahya
Dumlupınar Üniversitesine bağlı Kütahya Sağlık Yüksekokulunun fakülteye dönüştürülmesi ve
adı ile bağlantısının değiştirilmesi ile oluşturularak Rektörlüğe bağlanan Sağlık Bilimleri
Fakültesinden,...” bölümüne,



b. (b) bendinin “Kütahya Dıımlupınar Üniversitesine bağlı iken bağlantısı
değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Gediz Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu ile Simav
Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulundan,...” bölümüne,

c. (c) bendine,

3. Ek 181. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin “İnönü Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe
bağlanan Su Ürünleri Fakültesi ile Ziraat Fakültesinden,...” bölümüne,

b. (b) ve (c) bentlerine,

4. Ek 182. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin “İstanbul Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek
Rektörlüğe bağlanan Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi,
Haşan Ali Yücel Eğitim Fakültesi, Orman Fakültesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Spor Bilimleri
Fakültesi, Veteriner Fakültesi, Mühendislik Fakültesi... ” bölümüne,

b. (b) bendinin “İstanbul Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek
Rektörlüğe bağlanan Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Sosyal Bilimler Meslek
Yüksekokulu, Ormancılık Meslek Yüksekokulu, Veteriner Fakültesi Meslek Yüksekokulunun
adı ve bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Veterinerlik Meslek Yüksekokulu, Teknik
Bilimler Meslek Yüksekokulu... ” bölümüne,

c. (c) bendinin “İstanbul Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek
Rektörlüğe bağlanan Adli Tıp Enstitüsü, Kardiyoloji Enstitüsü, Nörolojik Bilimler Enstitüsü,
Akciğer Hastalıkları ve Tüberküloz Enstitüsü... ” bölümüne,

5. Ek 183. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendine,

b. (b) bendinin “Gazi Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe
bağlanan Bankacılık ve Sigortacılık Yüksekokulu, Tapu Kadastro Yüksekokulu, Türk Müziği
DevletKonservatuvarı... ” bölümüne,

c. (c) bendine,

6. Ek 184. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin “Sakarya Üniversitesine bağlı Spor Bilimleri ile Teknoloji
fakültelerinin adları ve bağlantıları değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Söğütlü’de Spor
Bilimleri Fakültesi ve Arifıye ’de Teknoloji Fakültesinden, Sakarya Üniversitesine bağlı iken
bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Sapanca’da Turizm Fakültesinden...”
bölümüne,



b. (b) bendine,

c. (e) bendinin “Sakarya Üniversitesine bağlı Kırkpınar Turizm Meslek Yüksekokulu
ile Sakarya Meslek Yüksekokulunun adları ve bağlantıları değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan
Sapanca Turizm Meslek Yüksekokulu ile Adapazarı Meslek Yüksekokulundan; Sakarya
Üniversitesine bağlı Ali Fuat Cebesoy Meslek Yüksekokulu ile Geyve Meslek Yüksekokulunun
birleştirilerek bağlantısının değiştirilmesiyle Rektörlüğe bağlanan Geyve Meslek
Yüksekokulundan; Sakarya Üniversitesine bağlı iken bağlantıları değiştirilerek Rektörlüğe
bağlanan Akyazı Meslek Yüksekokulu, Arifiye Meslek Yüksekokulu, Ferizli Meslek
Yüksekokulu, Hendek Meslek Yüksekokulu, Karasu Meslek Yüksekokulu, Kaynarca Seyfettin
Selim Meslek Yüksekokulu, Pamukova Meslek Yüksekokulu, Sapanca Meslek Yüksekokulu ve
Kocaali Meslek Yüksekokulu... ” bölümüne,

7. Ek 185. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin “...Ondokuz Mayıs Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek
Rektörlüğe bağlanan Gemi İnşaatı ve Deniz Bilimleri Fakültesi ile Havacılık ve Uzay
Bilimleri Fakültesinden, ” bölümüne,

b. (b) bendine,

8. Ek 187. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin “Mersin Üniversitesine bağlı Tarsus Teknoloji Fakültesinin adı ve
bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Teknoloji Fakültesinden, Mersin Üniversitesine
bağlı Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesinin bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan
Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesinden,...” bölümüne,

b. (b) ve (c) bentlerine,

9. Ek 188. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin “Karadeniz Teknik Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek
Rektörlüğe bağlanan Fatih Eğitim Fakültesi, Hukuk Fakültesi, Güzel Sanatlar Fakültesi,
İlahiyat Fakültesi, İletişim Fakültesi, Karadeniz Teknik Üniversitesine bağlı Beden Eğitimi ve
Spor Yüksekokulunun fakülteye dönüştürülmesi ve adı ile bağlantısının değiştirilmesi ile
oluşturulan ve Rektörlüğe bağlanan Spor Bilimleri Fakültesi... ” bölümüne,

b. (b), (c) ve (ç) bentlerine,

10. Ek 189. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin “Erciyes Üniversitesine bağlı Uygulamalı Bilimler Yüksekokulunun
fakülteye dönüştürülmesi ve adı ile bağlantısının değiştirilmesi ile oluşturulan ve Rektörlüğe
bağlanan Uygulamalı Bilimler Fakültesi,...” bölümüne,

b. (b) bendinin “Erciyes Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek
Rektörlüğe bağlanan Bünyan Meslek Yüksekokulu, Develi Hüseyin Şahin Meslek



Yüksekokulu, Mustafa Çıkrıkçıoğlu Meslek Yüksekokulu, Pınarbaşı Meslek Yüksekokulu,
Safiye Çıkrıkçıoğlu Meslek Yüksekokulu, Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu, Tomarza
Mustafa Akıncıoğlu Meslek Yüksekokulu, Yahyah Meslek Yüksekokulu ile Erciyes
Üniversitesine bağlı Kayseri Meslek Yüksekokulunun adı ve bağlantısı değiştirilerek
oluşturulan Meslek Yüksekokulu... ” bölümüne,

11. Ek 190. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin “Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesine bağlı Elbistan
Teknoloji Fakültesinin adı ile bağlantısının değiştirilmesi ile oluşturularak Rektörlüğe
bağlanan Elbistan Mühendislik Fakültesi,... ” bölümüne,

b. (b) bendine,

12. Ek 193. maddenin ikinci fıkrasının (a), (b) ve (e) bentlerine,

13. Ek 194. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin “Süleyman Demirel Üniversitesine bağlı Ziraat Fakültesinin adı ve
bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesinden,
Süleyman Demirel Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan
Orman Fakültesi, Teknoloji Fakültesi, Eğirdir Su Ürünleri Fakültesinden... ” bölümüne,

b. (b) bendinin “Süleyman Demirel Üniversitesine bağlı iken bağlantısı
değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Eğirdir Turizm ve Otelcilik Yüksekokulu, Yalvaç
Büyükkııtlu Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu... ” bölümüne,

c. (c) bendine,

14. Ek 195. maddenin ikinci fıkrasının (a) ve (b) betlerine,

yönelik iptal talepleri 19/9/2019 tarihli ve E.2018/105, K.2019/71 sayılı kararla
reddedildiğinden, bu bentlere ve bölümlere ilişkin yürürlüğün durdurulması taleplerinin
REDDİNE,

19/9/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

V. HÜKÜM

9/5/2018 tarihli ve 7141 sayılı Kanun’un;

A. 5. maddesiyle 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na eklenen
geçici 77. maddenin birinci cümlesinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, Serdar
ÖZGÜLDÜR, Burhan ÜSTÜN, Muammer TOPAL ile Recai AKYEL’in karşıoyları ve
OYÇOKLUĞUYLA,

B. 7. maddesiyle 28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumlan Teşkilatı
Kanunu’na eklenen;



1. Ek 179. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin “Selçuk Üniversitesine bağlı Mühendislik Fakültesinin adı ve
bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesinden,
Selçuk Üniversitesine bağlı Mimarlık Fakültesinin adı ve bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe
bağlanan Mimarlık ve Tasarım Fakültesi,...” bölümünün,

b. (b) bendinin,

2. Ek 180. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin “Kütahya Dumlupınar Üniversitesine bağlı iken bağlantısı
değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Diş Hekimliği Fakültesi ile Tıp Fakültesinden, Kütahya
Dumlupınar Üniversitesine bağlı Kütahya Sağlık Yüksekokulunun fakülteye dönüştürülmesi ve
adı ile bağlantısının değiştirilmesi ile oluşturularak Rektörlüğe bağlanan Sağlık Bilimleri
Fakültesinden,...” bölümünün,

b. (b) bendinin “Kütahya Dumlupınar Üniversitesine bağlı iken bağlantısı
değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Gediz Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu ile Simav
Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulundan,...” bölümünün,

c. (c) bendinin,

3. Ek 181. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin “İnönü Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe
bağlanan Su Ürünleri Fakültesi ile Ziraat Fakültesinden,...” bölümünün,

b. (b) ve (c) bentlerinin,

4. Ek 182. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin “İstanbul Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek
Rektörlüğe bağlanan Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi,
Haşan Ali Yücel Eğitim Fakültesi, Orman Fakültesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Spor Bilimleri
Fakültesi, Veteriner Fakültesi, Mühendislik Fakültesi... "bölümünün,

b. (b) bendinin “İstanbul Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek
Rektörlüğe bağlanan Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Sosyal Bilimler Meslek
Yüksekokulu, Ormancılık Meslek Yüksekokulu, Veteriner Fakültesi Meslek Yüksekokulunun
adı ve bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Veterinerlik Meslek Yüksekokulu, Teknik
Bilimler Meslek Yüksekokulu... ” bölümünün,

e. (c) bendinin “İstanbul Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek
Rektörlüğe bağlanan Adli Tıp Enstitüsü, Kardiyoloji Enstitüsü, Nörolojik Bilimler Enstitüsü,
Akciğer Hastalıkları ve Tüberküloz Enstitüsü... ” bölümünün,

5. Ek 183. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin,



b. (b) bendinin “Gazi Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe
bağlanan Bankacılık ve Sigortacılık Yüksekokulu, Tapu Kadastro Yüksekokulu, Türk Müziği
Devlet Konservatuvarı... ” bölümünün,

c. (c) bendinin,

6. Ek 184. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin “Sakarya Üniversitesine bağlı Spor Bilimleri ile Teknoloji
fakültelerinin adları ve bağlantıları değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Söğütlü’de Spor
Bilimleri Fakültesi ve Arifıye ’de Teknoloji Fakültesinden, Sakarya Üniversitesine bağlı iken
bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Sapanca’da Turizm Fakültesinden...”
bölümünün,

b. (b) bendinin,

c. (c) bendinin “Sakarya Üniversitesine bağlı Kırkpınar Turizm Meslek Yüksekokulu
ile Sakarya Meslek Yüksekokulunun adları ve bağlantıları değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan
Sapanca Turizm Meslek Yüksekokulu ile Adapazarı Meslek Yüksekokulundan; Sakarya
Üniversitesine bağlı Ali Fuat Cebesoy Meslek Yüksekokulu ile Geyve Meslek Yüksekokulunun
birleştirilerek bağlantısının değiştirilmesiyle Rektörlüğe bağlanan Geyve Meslek
Yüksekokulundan; Sakarya Üniversitesine bağlı iken bağlantıları değiştirilerek Rektörlüğe
bağlanan Akyazı Meslek Yüksekokulu, Arifıye Meslek Yüksekokulu, Ferizli Meslek
Yüksekokulu, Hendek Meslek Yüksekokulu, Karasu Meslek Yüksekokulu, Kaynarca Seyfettin
Selim Meslek Yüksekokulu, Pamukova Meslek Yüksekokulu, Sapanca Meslek Yüksekokulu ve
Kocaali Meslek Yüksekokulu... ” bölümünün,

7. Ek 185. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin “...Ondokuz Mayıs Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek
Rektörlüğe bağlanan Gemi İnşaatı ve Deniz Bilimleri Fakültesi ile Havacılık ve Uzay
Bilimleri Fakültesinden, ” bölümünün,

b. (b) bendinin,

8. Ek 187. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin “Mersin Üniversitesine bağlı Tarsus Teknoloji Fakültesinin adı ve
bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Teknoloji Fakültesinden, Mersin Üniversitesine
bağlı Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesinin bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan
Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesinden,...” bölümünün,

b. (b) ve (c) bentlerinin,

9. Ek 188. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin “Karadeniz Teknik Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek
Rektörlüğe bağlanan Fatih Eğitim Fakültesi, Hukuk Fakültesi, Güzel Sanatlar Fakültesi,
İlahiyat Fakültesi, İletişim Fakültesi, Karadeniz Teknik Üniversitesine bağlı Beden Eğitimi ve



Spor Yüksekokulunun fakülteye dönüştürülmesi ve adı ile bağlantısının değiştirilmesi ile
oluşturulan ve Rektörlüğe bağlanan Spor Bilimleri Fakültesi... ” bölümünün,

b. (b), (c) ve (ç) bentlerinin,

10. Ek 189. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin “Erciyes Üniversitesine bağlı Uygulamalı Bilimler Yüksekokulunun
fakülteye dönüştürülmesi ve adı ile bağlantısının değiştirilmesi ile oluşturulan ve Rektörlüğe
bağlanan Uygulamalı Bilimler Fakültesi,... "bölümünün,

b. (b) bendinin “Erciyes Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek
Rektörlüğe bağlanan Bünyan Meslek Yüksekokulu, Develi Hüseyin Şahin Meslek
Yüksekokulu, Mustafa Çıkrıkçıoğlu Meslek Yüksekokulu, Pınarbaşı Meslek Yüksekokulu,
Safiye Çıkrıkçıoğlu Meslek Yüksekokulu, Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu, Tomarza
Mustafa Akıncıoğlu Meslek Yüksekokulu, Yahyalı Meslek Yüksekokulu ile Erciyes
Üniversitesine bağlı Kayseri Meslek Yüksekokulunun adı ve bağlantısı değiştirilerek
oluşturulan Meslek Yüksekokulu... ” bölümünün,

11. Ek 190. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin “Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesine bağlı Elbistan
Teknoloji Fakültesinin adı ile bağlantısının değiştirilmesi ile oluşturularak Rektörlüğe
bağlanan Elbistan Mühendislik Fakültesi,...” bölümünün,

b. (b) bendinin,

12. Ek 193. maddenin ikinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinin,

13. Ek 194. maddenin ikinci fıkrasının;

a. (a) bendinin “Süleyman Demirel Üniversitesine bağlı Ziraat Fakültesinin adı ve
bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesinden,
Süleyman Demirel Üniversitesine bağlı iken bağlantısı değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan
Orman Fakültesi, Teknoloji Fakültesi, Eğirdir Su Ürünleri Fakültesinden... ” bölümünün,

b. (b) bendinin “Süleyman Demirel Üniversitesine bağlı iken bağlantısı
değiştirilerek Rektörlüğe bağlanan Eğirdir Turizm ve Otelcilik Yüksekokulu, Yalvaç
Büyükkutlu Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu... ” bölümünün,

c. (e) bendinin,

14. Ek 195. maddenin ikinci fıkrasının (a) ve (b) betlerinin,

Anayasa’ya aykırı olmadıklarına ve iptal taleplerinin REDDİNE OYBİRLİĞİYLE,



19/9/2019 tarihinde karar verildi.

Başkan
Zühtü ARSLAN

Başkanvekili Başkanvekili
Engin YILDIRIM Haşan Tahsin GÖKCAN

Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR

Üye Üye
Recep KÖMÜRCÜ Burhan ÜSTÜN

Üye
Hicabi DURSUN

Üye Üye
Celal Mümtaz AKIN CI Muammer T OPAL

Üye
M. Emin KUZ

Üye Üye
Kadir ÖZKAYA Rıdvan GÜLEÇ

Üye Üye
Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ

Üye Üye
Yıldız SEFERİNOĞLU Selahaddin MENTEŞ



Esas Sayısı : 2018/105
Karar Sayısı: 2019/71

KARŞIOY GEREKÇESİ

1.9/5/2018 tarih ve 7141 sayılı Kanunun 5. maddesiyle 2547 sayılı Kanuna eklenen
geçici 77. maddenin iptal istemine konu 1. fıkrası ile ilahiyat önlisans programından mezun
olanlara (talepleri halinde) ilahiyat fakültesi veya aynı programı uygulayan fakültelerde,
eşdeğer alanlarda lisans tamamlama eğitimi yaptıracağı hüküm altına alınmaktadır. Kuralda
bir sınav şartı öngörülmediğinden, istekli olanların sınavsız olarak bu imkândan
yararlanacakları ve lisans tamamlama eğitiminde başarılı olmaları halinde lisans diploması
almaya müstehak olacakları açıktır. Kuralın vazediliş gerekçesi ise "...ilahiyat önlisans
mezunlarının bilimsel seviyelerinin yükseltilerek, topluma hizmet sorumluluklarının daha üst
düzeyde yerine getirilmesi ve bunlardan kamuda çalışanların özlük haklarının iyileştirilerek,
moral ve motivasyonlarının artırılıp din hizmetlerinin daha iyi şekilde ifa edilmesi..."
şeklindedir.

Yasa koyucu yasama faaliyetinde bulunurken, kamu yararına dayanmak ve
Anayasaya aykırı olmamak koşuluyla, ihtiyaç duyduğu alanlarda her türlü düzenlemeyi
yapmak konusunda geniş bir takdir yetkisine sahiptir. Kuralın gerekçesinde gösterilen ihtiyaç
nedeninin kamu yararına olduğunda kuşku bulunmadığı gibi, kuralla öngörülen amacın
gerçekleşip gerçekleşmeyeceği ya da kuralın gerçekten gerekli olup olmadığı hususları ise
esasen yerindelik denetimi kapsamına gireceğinden, Anayasallık denetiminde dikkate
alınacak hususlar değildir. Kuralda kamu yararının bulunup bulunmadığı meselesi ise bu
konuda çok açık ve bariz bir aykırılık saptanmadıkça, Anayasa Mahkemesinin denetim
alanına girmemektedir. Dolayısiyle kuralın Anayasa’nm 2. maddesinde öngörülen hukuk
devleti ilkesi ile çelişen bir yönü bulunmamaktadır.

l.îptal istemine konu kuralla paralellik öngören aşağıda temas edilen yasal
düzenlemelerin iptali başvuruları da Anayasa Mahkemesince reddedilmiştir:

-29.4.1992 tarih ve 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan
Verilmesi Hakkında Kanun’un 3 ncü maddesinin (e) bendi ile "Teknik Öğretmen unvanını
kazananlar için Yükseköğretim Kurulunca belirlenen mühendislik fakültelerince düzenlenecek
iki yarıyıl sürekli mühendislik eğitimi tamamlama programını en fazla dört yarı yıl içinde
bitirenlere dallarında mühendis unvanı verilir. ” düzenlemesi getirilmiştir. Aynı
maddenin (3. Md.) (d) bendinde ise “Teknik Öğretmen” tabirinin, lise üstü dört yıl süreli
yüksek teknik öğretim gören erkek ve kız teknik yüksek öğretmen okulu mezunlarına verilen
bir unvan olduğu anlaşılmaktadır. 3795 sayılı Kanunun 3,4 ve 5 nci maddeleri
düzenlemesinden, herhangi bir sınav şartına tâbi tutulmadan, salt açılan programlarda başarılı
olmak kaydıyla “mühendis” unvanının verilmesi öngören kuralın iptali istemiyle yapılan
başvuruda, Anayasa Mahkemesi 25.1.1994 tarih ve E. 1993/25, K. 1994/2 sayılı kararıyla, şu
gerekçeyle iptal istemini reddetmiştir:

“...İtiraz konusu kuralla, teknik eğitim fakültelerinden mezun olan teknik
öğretmenlerden, teknik eğitim fakültelerince düzenlenecek tamamlama programlarını
başarıyla bitirenlere dallarında mühendis unvanı verilmesi öngörülmektedir. Anayasa’nm 10.
maddesiyle, aynı hukuksal durumda bulunan kişiler arasında haklı bir nedene dayanmayan
ayrımın önlenmesi amaçlanmıştır. Böylece değişik hukuksal durumda olanların değişik
kurallara bağlı tutulmasının kanun önünde eşitlik ilkesine aykırılık oluşturmayacağı kabul



edilmiştir. Anayasa’nın 10. maddesinin ikinci fıkrasında kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa
imtiyaz tanınması yasaklanmıştır. Oysa teknik öğretmenlerden eğitim fakültesinde açılan
tamamlama programlarını başarıyla bitirenlere kendi dallarında ‘mühendis’ unvanı
verilmesi bir ayrıcalık niteliğinde değildir. Kaldı ki, Anayasanın 5. maddesinde, kişilerin
maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli koşulları hazırlamaya çalışmak Devletin
temel amaç ve görevleri arasında sayılmıştır. Bu yönden, itiraz konusu kural, Devlet’in temel
amaç ve görevlerinin belirlendiği Anayasa ’nın 5. maddesinde öngörülen doğrultuda uygun
bir düzenlemedir. Belirtilen nedenlerle Anayasanın 10. maddesine aykırılık savı yerinde
değildir... ”

-30.3.2012 tarih ve 6287 sayılı İlköğretim ile Eğitim Kanunu île Bazı Kanunlarda
Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 14. maddesi ile 2517 sayılı Yükseköğretim
Kanunu’nun 45. maddesi değiştirilmiş ve (d) bendi ile öngörülen “Mesleki ve teknik
ortaöğretim kuramlarından mezun olan öğrenciler, istedikleri takdirde veya bunlara en yakın
olan mesleki ve teknik önlisans yükseköğretim programlarına sınavsız olarak yerleştirilebilir.
Bu öğrencilerin yerleştirilmesine ilişkin usul ve esaslar Milli Eğitim Bakanlığının görüşü
üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. ” hükmü ile (e)
bendi ile öngörülen “Önlisans mezunları için, ilişkili lisans programlarında belirlenmiş
kontenjanın yüzde onunu geçmeyecek şekilde Yükseköğretim Kurulu kararı ile her yıl dikey
geçiş kontenjanı ayrılabilir. ” hükmünün (yani her iki kuralın) iptali istemiyle yapılan
başvuruda, Anayasa Mahkemesi 20.9.2012 tarih ve E.2012/65, K. 2012/128 sayılı kararıyla,
şu gerekçeyle iptal istemini reddetmiştir:

“...maddenin (d) bendiyle, mesleki ve teknik ortaöğretim burumlarından mezun olan
öğrencilerin, istedikleri takdirde bitirdikleri programın devamı niteliğinde veya bunlara en
yakın olan mesleki ve teknik önlisans programlarına sınavsız olarak yerleştirilmeleri olanağı
getirilmiş; (e) bendiyle ise önlisans mezunları için, ilişkili lisans programlarında belirlenmiş
kontenjanın yüzde onunu geçmeyecek şekilde YÖK kararı ile her yıl dikey geçiş kontenjanı ve
bu yolla önlisans mezunlarının belli bir bölümünün meslekleriyle ilgili lisans programlarına
yerleştirilmeleri mümkün, kılınmıştır. Dava konusu düzenlemenin amacının, mesleki eğitim
kuramlarının cazip hale getirilmesi ve bu nitelikteki okullara yönelimin artırılması olduğu
anlaşılmaktadır. Mesleki ve teknik eğitim kurumlan, iş dünyasının ihtiyaç duyduğu yüksek
nitelikli ana insan gücünün karşılanması amacıyla faaliyet gösteren kurumlar olup, bu
yönüyle diğer eğitim kuramlarından ayrılmaktadır. Amaçları yönünden farklı konumda
oldukları açık olan mesleki eğitim kurumlan ile diğer eğitim kurumlan yapılamasına
olanak bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, dava konusu kurallar Anayasa’nın 10.
maddesine aykırı değildir. İptal istemlerinin reddi gerekir... ”

Yukarıda işaret edilen kararlardan da açıkça görüleceği üzere, farklı eğitim-öğretim
kollarına ilişkin olmak üzere, gördüğü lüzum ve ihtiyaç üzerine, yasa koyucunun farklı
düzenlemelere gitmesi, sahip olduğu takdir yetkisinin doğal bir sonucudur. Bu şekilde
yürürlüğe konulan kuralların eşitlik ilkesine aykırı düştüğü ya da bir zümreye imtiyaz
sağladığı düşünülemez. Diğer bir deyişle, karşılaştırma yapılmaya müsait olacak şekilde
benzer durumda olan gruplar sözkonusu olmadığından; bir kısım önlisans mezunları lehine
getirilen farklı düzenlemenin dayandığı nesnel ve makul gerekçe ile temel karşısında, eşitlik
ilkesine aykırı bir düzenlemenin varlığından söz edilemez. Bu nedenle dava konusu kuralın
eşitlik ilkesine aykırı bir yönü bulunmamaktadır.



3.Yukarıda açıklanan gerekçelerle, kuralın Anayasa’nın 2. ve 10. maddelerine aykırı
olmadığı ve iptal isteminin reddi gerektiği kanaatine vardığımızdan; çoğunluğun aksi yöndeki
kararma katılmıyoruz.

Üye
Serdar ÖZGÜLDÜR

Üye
Burhan ÜSTÜN



Esas Sayısı : 2018/105
Karar Sayısı: 2019/71

KARŞIOY GEREKÇESİ

9/5/2018 tarihli ve 7141 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun
Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 5. maddesiyle 4/11/1981
tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na eklenen geçici 77. maddenin "Bu maddenin
yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ilahiyat önlisans programından mezun olanlara ilahiyat
fakültesi ve aynı programı uygulayan fakültelerde, eşdeğer alanlarda lisans tamamlama
eğitimi yaptırılır. ” şeklindeki birinci cümlesi Mahkememiz çoğunluğunca iptal edilmiştir.

Dava konusu kuralla, ilahiyat önlisans programından mezun olanlara ilahiyat
fakültesi ve aynı programı uygulayan fakültelerde, eşdeğer alanlarda lisans tamamlama
eğitimi yaptırılacağı hüküm altına alınmak suretiyle bunlara bir imkân sağlanmaktadır.

“Hukuk devleti” ilkesi gereğince, yasama işlemlerinin kişisel yararları değil kamu
yararını gerçekleştirmek amacıyla yapılması zorunludur. Kamu yararı kavramı, genel bir
ifadeyle, bireysel, özel çıkarlardan ayrı ve bunlara üstün olan toplumsal yararı ifade
etmektedir. Bütün kamusal işlemler, nihai olarak kamu yararını gerçekleştirmek hedefine
yönelmek durumundadır. Bir kuralın Anayasa’ya aykırılık sorunu çözümlenirken “kamu
yararı” konusunda Anayasa Mahkemesinin yapacağı inceleme yalnızca kanunun kamu yararı
amacıyla yapılıp yapılmadığı ile sınırlıdır. Kanun koyucunun kamu yararı amacıyla hareket
edip etmediği ancak ilgili yasama belgeleri incelenerek ve kuralın objektif anlamına bakılarak
tespit edilebilir.

Dava konusu kuralın gerekçesinde ilahiyat önlisans mezunlarının bilimsel
seviyelerinin yükseltilerek topluma hizmet sunma kapasitelerinin daha üst düzeye çıkarılması
ve bunlardan kamuda çalışanların özlük haklarının iyileştirilerek, moral ve motivasyonlarının
artırılıp din hizmetlerinin daha iyi şekilde ifa edilmesini sağlama amacıyla kuralın kabul
edildiği ifade edilmektedir. Devletin uygulamak istediği politikalar ve toplumsal ihtiyaçlar
çerçevesinde din hizmeti alanında istihdam durumunu dikkate alarak ihtiyaç duyduğu ilahiyat
önlisans ve ilahiyat lisans programı mezunları hakkında düzenlemeler yapması kanun
koyucunun takdir yetkisi kapsamındadır. İlahiyat önlisans eğitiminin cazip hale getirilerek
tercih edilmesini ve bu eğitime yönelimin artırılmasını sağlamak suretiyle daha iyi ve nitelikli
bir şekilde din hizmetlerinin ifa edilmesine yönelik kuralın kamu yararı amacı taşımadığı
söylenemez. Somut düzenlemelerin bu amaçları etkin bir şekilde gerçekleştirmeye elverişli
olup olmadığı yönündeki bir değerlendirme ise anayasallık denetiminin kapsamı dışındadır.
Dolayısıyla din hizmetlerinin ifasına yönelik daha iyi ve nitelikli personel istihdamının
teminini amaçlayan kural, kanun koyucunun takdir yetkisi kapsamında olup Anayasa’nın 2.
maddesine aykırı bir yönü bulunmadığı değerlendirilmektedir.

Nitekim Anayasa Mahkemesi 24/7/2019 tarihli ve E.2017/016, K.2019/64 sayılı
kararında 4/6/1937 tarihli ve 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu’nun Ek 24. maddesine
ikinci fıkradan sonra gelmek üzere eklenen fıkranın birinci cümlesinde yer alan “ ...Kamu
Personel Seçme Sınavı şartı aranmaksızın,..." ibaresinin iptali talebiyle ilgili olarak,
kanunların kamu yararının sağlanması amacına yönelik olması, genel, objektif, adil kurallar
içermesi ve hakkaniyet ölçütlerini gözetmesinin hukuk devleti olmanın gereği olduğu, bu
nedenle kanun koyucunun hukuki düzenlemelerde kendisine tanınan takdir yetkisini anayasal
sınırlar içinde adalet, hakkaniyet ve kamu yararı ölçütlerini göz önünde tutarak kullanması
gerektiği, Anayasa’ya uygunluk denetiminde kanun koyucunun kamu yararı anlayışının



isabetli olup olmadığının değil, incelenen kuralın kamu yararı dışında belli bireylerin ya da
grupların çıkarları gözetilerek yasalaştırılmış olup olmadığının incelenebildiği ifade edildikten
sonra dava konusu kuralla ilgili değerlendirmede; özel harekat birimlerinde istihdam edilmek
üzere belirli yaş ve eğitim koşulunu taşıyanların, fiziki yeterlilik ve mülakat sınavlarında
başarılı olmaları hâlinde kamu personel seçme sınavı şartı aranmaksızın polis meslek eğitim
merkezlerine alınabilecekleri hakkında dava konusu kuralın, özel harekât biriminde istihdam
edilecek adayların tümü için geçerli, soyut ve genel hüküm niteliğinde olduğu, kamu yararı
amacı taşıdığı, özel harekât biriminde görevli polislerce icra edilen görevin özelliği dikkate
alınarak söz konusu birim tarafından yerine getirilen görevin gerektirdiği niteliklere uygun
öğrenci alınmasının amaçlandığı, kurala göre ancak belirli bir eğitim koşulunu sağlayanların
bu kapsamda başvuru yapabileceği, başvuran kişilerin de bilgi ve liyakatlerinin kuralın
öngördüğü fiziki yeterlilik ve mülakat sınavlarıyla değerlendirilmesinin mümkün kılındığı
gözetildiğinde kuralın keyfi tercih ve uygulamalara yol açmadığı belirtilerek Anayasa’ya
aykırı bir yönünün bulunmadığı belirtilmiştir.

Eşitlik ilkesi yönünden yapılacak anayasallık denetiminde ise öncelikle Anayasa’nın
10. maddesi çerçevesinde aynı ya da benzer durumda bulunan kişilere farklı muamelenin
mevcut olup olmadığı tespit edilmeli, bu bağlamda aynı ya da benzer durumdaki kişiler
arasında lisans tamamlama eğitimi bakımından farklılık gözetilip gözetilmediği
belirlenmelidir. Yapılacak bu belirlemenin ardından ise farklı muamelenin nesnel ve makul
bir temele dayanıp dayanmadığı, toplumsal ihtiyaçların veya durumlarındaki özelliklerin
değişik kuralları gerektirip gerektirmediği, farklı düzenlemenin ölçülü olup olmadığı hususları
irdelenmelidir.

2547 sayılı Kanun’un 45. maddesinin (e) bendine göre önlisans mezunları için,
ilişkili lisans programlarında belirlenmiş kontenjanın yüzde onunu geçmeyecek şekilde
Yükseköğretim Kurulu kararı ile her yıl dikey geçiş kontenjanı ayrılabilmektedir. Bu itibarla
ilahiyat önlisans programından mezun olanlardan ilahiyat fakültesi ve aynı programı
uygulayan fakültelerde, eşdeğer alanlarda lisans tamamlama eğitimi yaptırılanlar ile diğer
önlisans mezunlarından ilişkili lisans programlarında belirlenen koşullarda lisans tamamlama
eğitimi yapanların karşılaştırma yapılmaya müsait olacak şekilde benzer durumda oldukları
söylenebilir. Dolayısıyla dava konusu kuralla, ilahiyat önlisans programından mezun olanların
ilahiyat fakültesi ve aynı programı uygulayan fakültelerde, eşdeğer alanlarda lisans
tamamlama eğitimi yapmaları ile diğer önlisans mezunlarının ilişkili lisans programlarında
lisans tamamlama eğitimi yapmaları arasında bir farklılık yaratıldığı söylenebilir.

Bununla birlikte, iptali talep edilen dava konusu kuralın gerekçesinde ifade edildiği
üzere kuralın din hizmetlerinin daha iyi şekilde ifa edilmesini sağlamak amacıyla kabul
edildiği anlaşılmaktadır. Kanun koyucunun devletin uygulamak istediği politikalar ve
toplumsal ihtiyaçlar çerçevesinde din hizmeti alanında istihdam durumunu dikkate alarak
ihtiyaç duyduğu ilahiyat önlisans mezunları hakkında düzenlemeler yapması ve bu konuda
ilahiyat önlisans mezunları lehine düzenlemeler öngörmesinin nesnel ve makul bir nedene
dayalı olmadığı söylenemez. Bu bağlamda nesnel ve makul bir nedene dayalı olarak din
hizmetlerinin daha kaliteli yerine getirilmesine yönelik toplumsal bir ihtiyaç ve amaca yönelik
olan ve bu durumun özellikleri bağlamında farklılık getiren dava konusu kuralın eşitlik
ilkesine aykırı bir yönünün de bulunmadığı düşünülmektedir.



Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde dava konusu kuralın Anayasa’nm 2. ve 10.
maddelerine aykırı olmadığını düşündüğümüzden çoğunluğun iptal yönündeki görüşüne
katılmıyoruz.

Üye
Muammer TOPAL

Üye
Recai AKYEL


Dosyalar

Kaynak Metin
(Kaynak: Resmi Gazete resmi web sitesi)
İlgili mevzuat yürürlükte değilse, bu ek/formları da yürürlükte olmayabilir.
Söz Konusu Mahkeme Kararında İptal İstemine Konu Olan Mevzuat (3)
Söz Konusu Yargı Kararının ilgili olduğu Mevzuat (1)
Söz Konusu Yargı Kararının Metinsel Değişiklik Yaptığı Mevzuat (2)
" *** Kırmızı renk, söz konusu kanunun yürürlükte olmadığını; sarı renk, söz konusu kanunun tasarı aşamasında olduğunu ve mavi renk ise söz konusu kanunun yürürlükte olduğunu nitelemektedir."

Copyright © 2018. Kanunum bir Karakullukçu Dan. A.Ş. (Şirket) servisidir. “Kanunum” Şirket’in tescilli markasıdır ve tüm hakları saklıdır. Kanunum bir resmi kaynak veya hukuk danışmanlık servisi değildir. Kullanıcılar Hizmet Şartlarını okumuş ve kabul etmiş sayılırlar. Adres: Aytar Cad. 28/4 Levent, 34330, İstanbul