• KANUNUM Yürürlük Değerlendirmesi: Yürürlükten Kaldırılmış
(Kanunum resmi kaynak değildir; kullanıcılar sunulan yürürlük ve metin bilgilerini resmi kaynaklardan teyid etmelidir.)
Pay Piyasası'nda Likidite Sağlayıcılık Hk.

Genelge No:407 
Pay Piyasası Müdürlüğü

Sayın Üyemiz, Sayın Genel Müdür,

İlgi : 30/12/2011 Tarih ve 385 Sayılı Genelge.

Mevcut düzenlemelerimizde yer alan piyasa yapıcılı sürekli müzayede işlem yönteminin yanı sııa dünya borsalarında örnekleri bulunan, daha esnek kurallarla oluşturulan, özellikle düşük işlem hacmine sahip payların likiditesine katkı sağlamak amacıyla geliştirilen ve Yönetim Kurulumuzun 03/10/2012 tarihli ve 1500 sayılı kararı ile kabul edilen "Pay Piyasası'nda likidite sağlayıcılık" uygulamasına ilişkin esaslar ekte (Ek-1) yer almaktadn-.

"Likidite sağlayıcılık" uygulaması Pay Piyasası'nda işlem gören ve belirlenen kriterleri sağlayan paylar için geçerli olacak ve bu genelgenin yayımlanma tarihinden itibaren başlatılacaktır.

Dilgi edinilmesini rica ederiz.

Saygılarımızla,

Ek-1

LİKİDİTE SAĞLAYICILIK UYGULAMA ESASLARI

A)Likidite Sağlayıcılık:

Likidite sağlayıcılık faaliyeti, kapsam dahilindeki payların likiditesini, dolayısıyla payların işlem görme kabiliyetini artırmaya yönelik isteğe bağlı bir faaliyet olup, fiyat istikrarım sağlamaya yönelik bir faaliyet değildir.

B)Kapsam:

Likidite sağlayıcılığı, Ulusal Pazar, îkinci Ulusal Pazar ve Kurumsal Ürünler Pazarında piyasa yapıcıîı sürekli müzayede ve tek fiyat işlem yöntemi ile işlem gören payların dışında kalan ve Borsa tarafından belirlenen kriterleri sağlayan paylarda uygulanabilir.

Likidite sağlayıcılığı uygulamasına dahil olabilecek paylar:

-Değerleme dönemi itibariyle günlük ortalama işlem hacmi, tüm payların (Ulusal Pazar, İkinci Ulusal Pazar ve Kurumsal Ürünler Pazarında "eski" ve "yeni" sıralarında işlem gören payların) günlük ortalama işlem hacmi ortalamasının altında olan ve

-Günlük ortalama İşlem hacminin fiili dolaşımda bulunan payların piyasa değerine oranı % 2'nin altında olan paylardır.

Günlük ortalama işlem hacminin hesaplanmasında özel emirler dikkate alınmaz. Fiili dolaşımda bulunan payların piyasa değeri, MKK tarafından yayınlanan ilgili paylara ait "fiili dolaşımda bulunan nominal değer" rakamları kullanılarak hesaplanır. Değerlemeye esas alınacak olan % 2 oranının hesaplanmasında kullanılacak fiili dolaşımda bulunan payların piyasa değeri ilgili payın, on iki aylık değerleme döneminin başına, ortasına ve sonuna ait kapanış fiyatları ile aynı günlere ait "fiili dolaşımda bulunan nominal değer" rakamlarının çarpılması sonucu bulunan değerlerin aritmetik ortalaması alınarak elde edilir (Tek seans yapılması halinde o seansa ait veriler, o gün işlem yapılmamışsa en son seansa ait veriler kullanılır). Fiili dolaşımda bulunan payların piyasa değeri bulunurken varsa ilgili paya ait "yeni" sırasında işlem gören paylar da dikkate al mır. İMKB'de yeni sırasının açılmaması halinde "eski" sırasında oluşan fiyat hem "eski" hem "yeni" payların piyasa değerinin bulunmasında kullanılır.

Bununla birlikte;

-Piyasa yapıcılı sürekli müzayede veya tek fiyat işlem yöntemi ile işlem gören paylar,

-İMKB 30 kapsamında yer alan paylar,

-Fiili dolaşımda bulunan pay oranı % 1 'in altında kalan paylar (Merkezi Kayıt Kuruluşu -MKK verileri baz alınır),

Son bir ay içerisinde İMKB'de işlem görmeye başlamış olan paylar bu uygulama kapsamında yer alamaz.

Birden fazla grup payı ayrı sıralarda işlem gören şirketlerin herbir grup payı değerlemeye ayrı ayrı dahil edilir. Örneğin bir şirketin üç ayrı grup payı işlem görürken, bunlardan sadece bir grubu kriterleri sağlayabilir ve sadece o grup payda likidite sağlayıcılık faaliyeti yapılabilir.

"Eski" paylarında likidite sağlayıcılık yapılan bir şirketin, "yeni" paylarında ve/veya rüçhan hakkı kuponlarında likidite sağlayıcılık yapılması/yapılmaması hususu, likidite sağlayıcı aracı kurumun şirketle yapacağı sözleşme kapsamında belirlenir.

Dönemsel değerlemeler, İMKJ3 pay endeksleri dönemleriyle uyum sağlama açısından, Mart, Haziran, Eylül, Aralık aylarının son işlem gününden geriye doğru on iki aylık veriler kullanılarak gerçekleştirilir ve "likidite sağlayıcılık faaliyetinin gerçekleştirilebileceği paylar listesi" (liste) takip eden ayların (Nisan, Temmuz, Ekim, Ocak) 4'üncü işlem gününde ÎMKB Pay Piyasası Müdürlüğünce KAP'ta ilan edilir. Örneğin; Ocak-Mart 2013 dönemi için geçerli olacak liste 07/01/2013 tarihinde yayınlanır ve listeye ilişkin değerleme yapılırken:

-01/01/2012-31/12/2012 tarihli veriler kullanılır.

-Fiili dolaşımda bulunan payların piyasa değerinin hesaplanmasında 02/01/2012, 02/07/2012 ve 31/12/2012 günlerine ait MKK verileri (fiili dolaşımda bulunan nominal değerler) ve ilgili payların aym günlere ait kapanış fiyatları kullanılır.

Değerleme sırasında on iki aydan daha az işlem verisine sahip şirketler varolan veriler ile değerlendirmeye girerler; şu kadar ki işlem verisi bir aydan az olan şirketler kapsam dışında bırakılır.

Değerleme günü itibariyle son bir ay içerisinde İMKB'de işlem görmeye başlamış olan paylar, likidite sağlayıcı bir aracı kurum ile anlaşma yapma ve bu düzenlemede sayılan diğer şartları yerine getirme koşullarıyla listeye dahil edilebilirler.

Tür ve/veya işlem kodu değişen şirketlere ait veriler on iki aylık dönem içerisinde, değişiklik ile bölünme yaratılmadan, bir bütün olarak değerlendirilir.

Yapılan değerleme sonucunda kriterleri sağlamayan paylarda, bir likidite sağlayıcı aracı kurum faaliyet göstermiyorsa söz konusu paylar listeden çıkartılır. Kriterleri sağlamayan paylarda likidite sağlayıcı aracı kurum varsa, bu aracı kurum söz konusu paylarda bir dönem dalıa likidite sağlayıcılık faaliyetlerine devam edebilir. Aracı kurum likidite sağlayıcılık faaliyetini kendi isteği ile bıraktığında veya anlaşmasının süresi dolduğunda, listede yer almayan bir pay için likidite sağlayıcılık faaliyeti sürdürülemez.

İşlem yöntemi değişerek, payları piyasa yapıcıh sürekli müzayede veya tek fiyat yöntemi ile işlem görmeye başlayan şirketler söz konusu değişikliğin yürürlüğe girmesi ile birlikte listeden çıkartılır, bu durumda liste güncellenerek KAP'ta ilan edilir.

Likidite sağlayıcılık işlemlerinde kullanılacak paylar Borsa'da işlem görebilir nitelikte olmalıdır. Likidite sağlayıcı, ilgili şirketin tüzel kişiliği dışında şirket ortaklarından da pay temin edebilir. Gerek likidite sağlayıcı aracı kurum kaynaklarından gerekse şirket ortaklarından likidite sağlayıcılık faaliyeti için tahsis edilen pay tutarı işlemlere başlamadan önce ilgili şirket ve aracı kurum tarafından doldurulacak ekteki (Ek-2) form aracılığı ile Pay Piyasası Müdürlüğünce KAP'ta ilan edilir. Likidite sağlayıcılık sürecinde, bu amaca yönelik her yeni pay tahsisi ekte yer alan (Ek-3) form ile ayrıca ilan edilir.

C)Likidite Sağlayıcılık Yapacak Kurumlar:

Likidite sağlayıcılık işlevi, türev araçlar yetki belgesine sahip olan ve başvuru tarihi itibariyle açıklanmış bağımsız denetimden geçmiş son mali tablolarında özsermayesi 5 milyon TL'nin üzerinde olan aracı kurumlar tarafından yerine getirilir.

Bir pay sırasında sadece bir yetkili aracı kurum likidite sağlayıcılık yapabilir.

Likidite sağlayıcı olabilecek nitelikteki aracı kurumlar, birden fazla menkul kıymette likidite sağlayıcı olarak atanmak amacıyla başvuru yapabilir. Likidite sağlayıcı olarak atanıl abilecek menkul kıymet sayısı İMKB Yönetim Kurulu tarafından aracı kurum bazında sınırlandırılabilir.

Değerleme döneminde likidite sağlayıcı aracı kurumun, likidite sağlayıcılık görevi yaptığı payların fiili dolaşımda bulunan paylarının piyasa değerleri toplamı likidite sağlayıcı aracı kurumun özkaynaklarının 20 katını geçemez (Söz konusu değerleme dönem süresince yapılmaz yalmzca başvuru sırasında yapılır),

Ç)Likidite Sağlayıcılık İşlemlerinin Başlaması:

Belirlenen paylarda likidite sağlamaya yönelik işlemlerin başlatılabilmesi için, ilgili şirketin yönetim kurulunun söz konusu işlemlerin yapılabilmesine izin veren bir karar alması ve şirket ile İMKB Pay Piyasası'nda likidite sağlayıcıhğı faaliyetinde bulunma yeterliliğine sahip bir aracı kurum arasında anlaşma yapılması gereklidir. Bu anlaşma ile taraflar işlemlerin ileri bir tarihte başlamasını da kararlaştırabilirler.

Likidite sağlayıcı aracı kurum, ilgili pay veya paylarda likidite sağlayıcılık işlemlerine başlamak için İMKB'ye başvuru yapar. Bu başvuru sırasında herbir pay sırası için ekte (Ek-2) yer alan dilekçeyi doldurur ve yine ekte yer alan (Ek-4) taahhütnameyi imzalar. Söz konusu dilekçe ilgili aracı kurum ve ilgili şirket yetkililerince imzalanır. Bu dilekçe, ekinde istenecek dokümanların gönderilme şekli (elektronik veya matbu) ve içeriği Pay Piyasası Müdürlüğünce belirlenir. Taahhütname ıslak imzalı olarak Pay Piyasası Müdürlüğüne iletilir.

Söz konusu başvurunun incelenmesinin ardından, İMKB Pay Piyasası Müdürlüğü tarafından KAP'ta, ilgili kurumun hangi pay sıralarında likidite sağlayıcılık işlemleri yapabileceğine ilişkin bir duyuru yapılır. Söz konusu duyurunun yapılması ile birlikte (veya anlaşmadan kaynaklanıyorsa ileri bir tarihte) likidite sağlayıcılık işlemleri başlar.

D)Likidite Sağlayıcılık İşlemlerinin Gerçekleştirilmesi:

Likidite sağlayıcı aracı kurum sadece anlaşma yaptığı şirkete ait payın işlem sırasında likidite sağlamaya yönelik işlemlerde kullanılmak üzere özel bir portföy hesabı belirleyip İMKB'ye bildiririr ve işlemleri bu hesap ile gerçekleştirir. Likidite sağlayıcı aracı kurum bu hesap numarasını Borsa'nın izni olmadan değiştiremez ve bu hesabı başka işlemlerde kullanamaz. Likidite sağlayıcı aracı kurum, birden fazla pay sırasında söz konusu işlemleri yapacak ise her pay sırası için ayrı bir portföy hesabı belirler.

Likidite sağlayıcı aracı kurum, likidite sağlamaya yönelik olarak İMKB Alım Satım Sistemine alış veya satış yönlü limit fiyatlı normal emirler ve/veya aktif koşullu emirler girebilir.

Likidite sağlayıcının ilgili pay sırasında yaptığı likidite sağlama işlemleri, söz konusu payın üç aylık değerlendirme döneminde işlem hacminin % 5'inden az, % 80'inden fazla olamaz. Seansın her aşamasında (açılış, sürekli müzayede, kapanış ve kapanıştan işlemler) gerçekleştirilen işlemler bu hesaplamaya dahil edilir. Özel emir ve toptan satış işlemleri ise hesaplamaya dahil edilmez.

Likidite sağlayıcılık işlemlerinin üç aylık dönem içerisinde başlaması durumunda (üç aydan daha kısa bir süreyi kapsaması halinde) hesaplamalarda kıst-el yevm esası uygulanır.

Likidite sağlayıcının ilgili paylarda sürekli alım ve/veya satım emri verme zorunluluğu bulunmamaktadır. Piyasa şartlarına göre ilgili payda seans boyunca hiç emir girmeyebileceği gibi yalnızca alım veya satım emirleri de girebilir.

Likidite sağlayıcısı bu kapsamda gerçekleştirdiği işlem miktarını, hacmini ve işlemleri pay bazında alış ve satış olarak, işlem yaptığı her fiyat kademesinde ayrı ayrı olmak üzere haftalık olarak izleyen haftanın en geç ikinci işlem günü ekte (Ek-5) yer alan formatta KAP'ta ilan eder.

E) Likidite Sağlayıcıhğın Sona Ermesi:

Likidite sağlayıcı aracı kurum ile ilgili şirket arasında bu konuda yapılan anlaşmanın süresinin dolması, taraflarından birinin anlaşmayı feshetmesi halinde ilgili şirketin veya likidite sağlayıcı kurumun bu durumu KAP'ta ilan etmesi ve durumdan Pay Piyasası Müdürlüğünü bilgilendirmesi ile likidite sağlayıcılık sona erer.

İlgili şirkete ait payların işlem yönteminin değiştirilerek, piyasa yapıcılı sürekli müzayede veya tek fiyat işlem yöntemi ile işlem görmeye başlaması, İMKB 30 Endeksi kapsamına girmesi veya ilgili payın fiili dolaşımda bulunan pay oranının değerleme dönemi itibariyle % 1 'in altına düşmesi halinde likidite sağlayıcılık sona erer.

Üçer aylık dönemler itibariyle yapılan değerlendirmelerde likidite sağlayıcının ilgili pay sırasında yaptığı likidite sağlama işlemlerinin, söz konusu payın üç aylık işlem hacminin % 5'inden az veya % 80'inden fazla olması halinde likidite sağlayıcı aracı kurum Pay Piyasası Müdürlüğü tarafından uyarılır. İzleyen ilk üç aylık dönemde de söz konusu kritere uyulmaması halinde aracı kurumun ilgili payda likidite sağlayıcılık görevine son verilir ve bu durum KAP'ta ilan edilir.

Belirtilen düzenlemelere aykırı davrandığı tespit edilen aracı kurumun likidite sağlayıcılığı sona erdilir ve bu durum KAP'ta ilan edilir. Söz konusu aracı kurum izleyen iki değerleme dönemi (altı ay) aynı pay için likidite sağlayıcılık yapmak üzere atanmaz.

Faaliyetleri SPK veya Borsa tarafından durdurulan veya yetki belgeleri iptal edilen aracı kurumların likidite sağlayıcılık faliyetleri otomatik olarak sona erer.

Likidite sağlayıcı aracı kurumun bir başka aracı kurum tarafından devralınması ya da birleşme sonucu başka bir tüzel kişiye dönüşmesi durumunda SPK onay tarihinden itibaren en geç 10 işlem günü içerisinde devam etmek istediği likidite sağlayıcılık faaliyeti için ekte (Ek-2) yer alan formu doldurarak yeniden başvuru yapması gerekmektedir. Başvuru yapılmaması durumunda ilgili aracı kurumun likidite sağlayıcılık faaliyeti otomatik olarak sona erer.

F)Diğer Hususlar:

Likidite sağlayıcı aracı kurumlar piyasa işleyişi açısından diğer piyasa katılımcıları ile aynı kurallara tabidir.

Likidite sağlayıcının işlemleri diğer yatırımcı işlemleri gibi sürekli olarak gözetim faaliyeti çerçevesinde izlenir.

Bu düzenlemede sayılan hallerin dışında, piyasanın menfaatine yönelik olarak veya diğer sebeplerle, aracı kurum ve/veya şirket bazında likidite sağlayıcılık işlemlerine Borsa Başkanlığınca re'sen son verilebilir.


Ek-4
İMKB PAY PİYASASI LİKİDİTE SAĞLAYICILIK TAAHHÜTNAMESİ
                                                                         ...../...../.........

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI BAŞKANLIĞINA

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (bundan sonra Borsa olarak adlandırılacaktır) Pay Piyasası'nda (bundan sonra Piyasa olarak adlandırılacaktır) likidite sağlayıcılık faaliyetinde bulunmaya yetkili Borsa Üyesi olarak;

1)Piyasada gerçekleştirilecek işlemler ile ilgili olarak Sermaye Piyasası Kurulunun (bundan sonra SPK olarak adlandırılacaktır) ve Borsanın her türlü düzenleme, denetim ve gözetim yetkisine sahip olduğunu ve işbu Taahhütnamenin imzalanmasından önce yapılmış ve sonra yapılacak olan tüm düzenleme ve değişikliklere uyacağımızı,

2)SPK'nın ve Borsanın ilgili düzenlemelerinde öngörülen mali ve diğer yükümlülükleri süresi içinde yerine getireceğimizi,

3)Likidite sağlayıcı olarak gerçekleştirilen işlemler nedeniyle temerrüt oluşması durumunda ilgili mevzuatta temerrüde ilişkin olarak yer verilen hükümlerin uygulanacağını,

4)Likidite sağlayıcılık kapsamında yapacağımız işlemlerle ilgili her tür inceleme için SPK ve Borsa tarafından görevlendirilenlere tüm kolaylığı göstereceğimizi ve yardımda bulunacağımızı, istenecek her türlü bilgi ve belgeleri süresi içinde vereceğimizi,

5)Likidite sağlayıcılık kapsamında yapacağımız işlemlere ilişkin kayıtları eksiksiz tutacağımızı,

6)Borsa tarafından talep edilen teknik sistem ve donanıma sahip olduğumuzu, istenilen yenilemeleri yapacağımızı,

7)Likidite sağlayıcılık yetkisine sahip olmak için Borsaca belirlenen asgari niteliklerden herhangi birini kaybetmemiz halinde durumu ivedilikle Borsaya bildireceğimizi,

8)Borsanın likidite sağlayıcılık yetkimizi düzenlemeler kapsamında geçici veya sürekli olarak iptal edebileceğini,

9)Likidite sağlayıcılık faaliyetinde bulunmaya yetkili Borsa üyeliğine ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmesini engelleyici nitelikte gerçekleşmiş ya da gerçekleşmesi muhtemel mali problemleri Borsaya ivedilikle bildireceğimizi,

10)Alım-satım emirlerinin sisteme girişi, eşleştirilmesi ile emir ve işlem bilgilerinin gösterilmesine ilişkin olarak Borsa Yönetim Kurulunca belirlenen ve aşağıda belirtilen işlevsel sorumlulukları SPK ve Borsa düzenlemelerine uygun olarak yapacağımızı,

0 Mali kaynaklar ile tutarlı bir şekilde kendi nam ve hesabına işlem yapmak, ® Borsa düzenlemelerine uygun olarak emir vermek,

o Sorumlu olduğumuz menkul kıymetin piyasasının mevzuata uygun çalışmasını sağlamak ve likiditeye katkıda bulunmak amacıyla faaliyette bulunmak,

11)Likidite sağlayıcılık kapsamında yapılacak işlemlerde, fiyatı belli bir yöne çekme veya belli bir seviyede tutma amacıyla hareket etmeyeceğimizi, SPK ve Borsa düzenlemelerinde tanımlanan piyasa bozucu, yapay piyasa veya yapay fiyat sonucunu doğuracak emirler vermeyeceğimizi, işlemler yapmayacağımızı,

12)Likidite sağlayıcının işlemlerinin diğer yatırımcı işlemleri gibi sürekli olarak gözetim faaliyeti çerçevesinde izleneceğini, amacı dışında kullanımların tespiti halinde likidite sağlayıcılık yetkisinin iptalinin yanı sıra SPK ve Borsamız mevzuatı gereğince idari ve cezai yaptırımlar uygulanabileceğini,

13)Piyasada gerçekleştirilecek işlemlerle ilgili doğabilecek herhangi bir ihtilaf halinde Borsa kayıtlarının geçerli ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 193'üncü maddesi uyarınca kesin delil niteliğinde olacağını,

14)Piyasada gerçekleştirilen tüm işlemler için Sermaye Piyasası ve Borsa mevzuatı yanında Borsanın bu konudaki genelge hükümleri, yetkili organların karar ve bildirimleri ile bu Taahhütname şartlarının geçerli olduğunu,

15)Likidite sağlayıcıhğımızın talebimiz üzerine sona ermesi dışında, işbu Taahhütnameyi ve mevzuat hükümlerini herhangi bir şekilde ihlal ettiğimiz takdirde ya da likidite sağlayıcılık için belirlenen şartları yitirmemiz halinde likidite sağlayıcıhğımızın Borsanın yapacağı ihbar ile tek taraflı olarak iptal edilebileceğini,

16)İşbu Taahhütname şartlarının SPK ve Borsa tarafından çıkartılmış olan her türlü mevzuat ve benzeri tüm düzenleme hükümleri çerçevesinde uygulanacağını, SPK ve Borsa Yönetim Kurulunun söz konusu hükümler ve şartları yorumlamaya, açıklık bulunmayan hususlarda genel hükümleri de göz önünde bulundurarak karar vermeye, uygulamayı düzenlemeye ve yönlendirmeye yetkili olduğunu kayıtsız, şartsız ve likidite sağlayıcılık statüsü devam ettiği sürece gayri kabil-i rücu kabul, beyan ve taahhüt ederiz.






Maddeye git
    Dosyalar
    
    
    Genelgenin Resmi Metni
    Resmi Gazete Metni
    İlgili mevzuat yürürlükte değilse, bu ek/formları da yürürlükte olmayabilir.

    Copyright © 2018. Kanunum bir Karakullukçu Dan. A.Ş. (Şirket) servisidir. “Kanunum” Şirket’in tescilli markasıdır ve tüm hakları saklıdır. Kanunum bir resmi kaynak veya hukuk danışmanlık servisi değildir. Kullanıcılar Hizmet Şartlarını okumuş ve kabul etmiş sayılırlar. Adres: Aytar Cad. 28/4 Levent, 34330, İstanbul