(Kanunum resmi kaynak değildir; kullanıcılar sunulan yürürlük ve metin bilgilerini resmi kaynaklardan teyid etmelidir.)
Sayfa 1 -
C İ L T : 67 TOPLANTI : lö  CUMHURİYET SENATOSU  • •  TUTANAK DERGİSİ  116 ncı Birleşim  20.9.197,1 Pazartesi  İçindekiler  Sayfa  578  578  1. — GEÇEN TUTANAK ÖZETİ  2. — GELEN KÂĞITLAR  3. — YOKLAMA 579  4. — BAŞKANLIK DİVANININ GE­ NEL KURULA SUNUŞLARI 579  1. — Vazife ile yurt dışına gidecek  olan Dış Ekonomik ilişkiler Bakam özer  Derbil'e, dönüşüne kadar, Devlet Bakam  ve Başbakan Yardımcısı Attilâ Karaosman- oğh'.'nun vekillik etmesine dair Cumhur­ başkanlığı tezkeresi (3/1068) 579  2. — Vazife ile yurt dışına giden imar  ve İskân Bakanı Selâhattin Babüroğlu'na,  dönüşüne kadar, Bayındırlık Bakanı Ca­ hit Karakaş'm vekillik etmesine dair Cum­ hurbaşkanlığı tezkeresi (3/1067) 579  3. — Vazife ile yurt dışına gidecek  olan Kültür Bakanı Talât Halman'a, dö­ nüşüne kadar, Millî Eğitim Bakanı Şinasi  Örerin vekillik etmesine dair Cumhur­ başkanlığı tezkeresi (3/1069) 579  4. — Vazife ile yurt dışına giden Ba­ yındırlık Bakanı Cahit Karakaş'a, dönü­ şüne kadar, imar ve İskân Bakanı Selâ- Sayfa  hattin Babüroğlu'nun vekillik etmesine  dair Cumhurbaşkanlığı tezkeresi (3/1073) 579  5. — 18-25 Eylül tarihleri arasında  Londra'da yapılacak Atlantik Andlaşması  Derneği Genel Kurul toplantısına katıla­ cak C. Senatosu üyelerinin 10 gün süreyle  görevlendirilmelerine dair Başbakanlık  tezkeresi 580  6. — Milletlerarası Kalkınma Teşkilâtı  (AID) nm daveti üzerine, «Dünya Nüfus  Sorunu ve Aile Plânlaması Metotları Tek­ nolojisi» konularında incelemeler yapmak  üzere 20 Parlâmento üyesinin takriben  dört hafta süreyle görevlendirilmelerine  dair Başbakanlık tezkeresi 580  5. — GÖRÜŞÜLEN İŞLER 581,607  1. — Türkiye Cumhuriyeti Anayasa­ sının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve  geçici maddeler eklenmesi hakkında Ana­ yasa değişikliği teklifinin Millet Meclisin­ ce kabul olunan metni ve Cumhuriyet Se­ natosu Anayasa ve Adalet Komisyonu ra­ poru (Millet Meclisi 2/558; Cumhuriyet  Senatosu 2/342) (S. Sayısı : 1661) 581:606,  607:642,649:744
Sayfa 2 -
C İ L T : 67 TOPLANTI : lö  CUMHURİYET SENATOSU  • •  TUTANAK DERGİSİ  116 ncı Birleşim  20.9.197,1 Pazartesi  İçindekiler  Sayfa  578  578  1. — GEÇEN TUTANAK ÖZETİ  2. — GELEN KÂĞITLAR  3. — YOKLAMA 579  4. — BAŞKANLIK DİVANININ GE­ NEL KURULA SUNUŞLARI 579  1. — Vazife ile yurt dışına gidecek  olan Dış Ekonomik ilişkiler Bakam özer  Derbil'e, dönüşüne kadar, Devlet Bakam  ve Başbakan Yardımcısı Attilâ Karaosman- oğh'.'nun vekillik etmesine dair Cumhur­ başkanlığı tezkeresi (3/1068) 579  2. — Vazife ile yurt dışına giden imar  ve İskân Bakanı Selâhattin Babüroğlu'na,  dönüşüne kadar, Bayındırlık Bakanı Ca­ hit Karakaş'm vekillik etmesine dair Cum­ hurbaşkanlığı tezkeresi (3/1067) 579  3. — Vazife ile yurt dışına gidecek  olan Kültür Bakanı Talât Halman'a, dö­ nüşüne kadar, Millî Eğitim Bakanı Şinasi  Örerin vekillik etmesine dair Cumhur­ başkanlığı tezkeresi (3/1069) 579  4. — Vazife ile yurt dışına giden Ba­ yındırlık Bakanı Cahit Karakaş'a, dönü­ şüne kadar, imar ve İskân Bakanı Selâ- Sayfa  hattin Babüroğlu'nun vekillik etmesine  dair Cumhurbaşkanlığı tezkeresi (3/1073) 579  5. — 18-25 Eylül tarihleri arasında  Londra'da yapılacak Atlantik Andlaşması  Derneği Genel Kurul toplantısına katıla­ cak C. Senatosu üyelerinin 10 gün süreyle  görevlendirilmelerine dair Başbakanlık  tezkeresi 580  6. — Milletlerarası Kalkınma Teşkilâtı  (AID) nm daveti üzerine, «Dünya Nüfus  Sorunu ve Aile Plânlaması Metotları Tek­ nolojisi» konularında incelemeler yapmak  üzere 20 Parlâmento üyesinin takriben  dört hafta süreyle görevlendirilmelerine  dair Başbakanlık tezkeresi 580  5. — GÖRÜŞÜLEN İŞLER 581,607  1. — Türkiye Cumhuriyeti Anayasa­ sının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve  geçici maddeler eklenmesi hakkında Ana­ yasa değişikliği teklifinin Millet Meclisin­ ce kabul olunan metni ve Cumhuriyet Se­ natosu Anayasa ve Adalet Komisyonu ra­ poru (Millet Meclisi 2/558; Cumhuriyet  Senatosu 2/342) (S. Sayısı : 1661) 581:606,  607:642,649:744  C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 1  Sayfa  6. — SORULAR VE CEVAPLAR 642  B) YAZİLİ SORULAR VE CEVAP­ LARI 642  1. — Cumhuriyet Senatosu Kocaeli  Üyesi Hikmet ismen'in, son olaylara dair,  yazılı soru önergesi ve Başbakan adına  Adalet Bakanı İsmail Arar'm cevabı  (7 768) 642:643  2. — Cumhuriyet Senatosu Tabiî Üye­ si Ekrem Acuner'in yasama dokunulmaz- Sayfa  lığına dair yazılı soru önergesi ve Başba­ kan Nihat Erim'in cevabı (7/807) 643:644  3. — Cumhuriyet Senatosu Kontenjan  Üyesi Kasım Gülek'in, Türkiye iş Banka­ sına dair yazılı soru önergesi ve Başba­ kan Nihat Erim'in cevabı (7/810) 644:647  4. — Cumhuriyet Senatosu Kontenjan  Üyesi Kasım Gülek'in, Devlet müessesele­ rinin ve iktisadi Devlet Teşekküllerinin  mevduatlarına dair, yazılı soru önergesi  ve Başbakan Nihat Erim'm cevabı (7/812) 648  Bu birleşimde üç oturum yapan Genel Ku­ rulda :  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği tekli­ finin birinci görüşülmesi tamamlandı.  Genel Kurulun 20 Eylül Pazartesi günü saat  10,00 da toplanmasına dair parti gruplarının  başkan ve başkanvekilleri tarafından verilen  önerge kabul edildi.  1. — GEÇEN TUTANAK ÖZETİ  20 Eylül 1971 Pazartesi günü saat 10,00 da  toplanmak üzere birleşime saat 19,15 te son ve­ rildi.  Başkan  Başkanvekili  Mehmet Ünal di  Kâtip  Mardin  îbdüVncrim Saraçoğlu  Kâtip  Bitlis  O rh an Kürüm oğlu  Kâtip  Niğde  Kudret Baykan  2. GELEN KÂĞITLAR  Rapor  1. — Türk Ceza Kanununun bâzı maddeleri­ nin değiştirilmesi ve bâzı maddelerine fıkralar  ilâve edilmesi hakkında kanun tasarısının Mil­ let Meclisince kabul olunan metni ve Cumhuri­ yet Senatosu Anayasa ve Adalet Komisyonu  raporu (M. Meclisi 1/494; C. Senatosu 1/1265)  (S. Sayısı : 1663) (Dağıtma tarihi : 14.9.1971)  578 —
Sayfa 3 -
C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 1  Sayfa  6. — SORULAR VE CEVAPLAR 642  B) YAZİLİ SORULAR VE CEVAP­ LARI 642  1. — Cumhuriyet Senatosu Kocaeli  Üyesi Hikmet ismen'in, son olaylara dair,  yazılı soru önergesi ve Başbakan adına  Adalet Bakanı İsmail Arar'm cevabı  (7 768) 642:643  2. — Cumhuriyet Senatosu Tabiî Üye­ si Ekrem Acuner'in yasama dokunulmaz- Sayfa  lığına dair yazılı soru önergesi ve Başba­ kan Nihat Erim'in cevabı (7/807) 643:644  3. — Cumhuriyet Senatosu Kontenjan  Üyesi Kasım Gülek'in, Türkiye iş Banka­ sına dair yazılı soru önergesi ve Başba­ kan Nihat Erim'in cevabı (7/810) 644:647  4. — Cumhuriyet Senatosu Kontenjan  Üyesi Kasım Gülek'in, Devlet müessesele­ rinin ve iktisadi Devlet Teşekküllerinin  mevduatlarına dair, yazılı soru önergesi  ve Başbakan Nihat Erim'm cevabı (7/812) 648  Bu birleşimde üç oturum yapan Genel Ku­ rulda :  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği tekli­ finin birinci görüşülmesi tamamlandı.  Genel Kurulun 20 Eylül Pazartesi günü saat  10,00 da toplanmasına dair parti gruplarının  başkan ve başkanvekilleri tarafından verilen  önerge kabul edildi.  1. — GEÇEN TUTANAK ÖZETİ  20 Eylül 1971 Pazartesi günü saat 10,00 da  toplanmak üzere birleşime saat 19,15 te son ve­ rildi.  Başkan  Başkanvekili  Mehmet Ünal di  Kâtip  Mardin  îbdüVncrim Saraçoğlu  Kâtip  Bitlis  O rh an Kürüm oğlu  Kâtip  Niğde  Kudret Baykan  2. GELEN KÂĞITLAR  Rapor  1. — Türk Ceza Kanununun bâzı maddeleri­ nin değiştirilmesi ve bâzı maddelerine fıkralar  ilâve edilmesi hakkında kanun tasarısının Mil­ let Meclisince kabul olunan metni ve Cumhuri­ yet Senatosu Anayasa ve Adalet Komisyonu  raporu (M. Meclisi 1/494; C. Senatosu 1/1265)  (S. Sayısı : 1663) (Dağıtma tarihi : 14.9.1971)  578 —  C Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 1  BİRİNCİ OTURUM  Açılma ISaati : 10,00  BAŞKAN — BaşkanveMli (Mehmet ünaldı  KÂTİPLER : Hüseyin öztürk (iSivas), Mehmet Camlıca (Kastamonu  BAŞKAN — 116 ncı 'Birleşimi açıyorum.  3. — YOKLAMA  'BAŞKAN — Yoklama yapılacak.  (Yoklama yapıldı.)  BAŞKAN — Çoğunluğumuz vardır, müza­ kerelere (başlıyoruz.  4. — BAŞKANLIK DİVANININ &ENEL KURULA ISUNUŞLARI  1. — Vazife ile yurt dışına gidecek olan  Dış Ekonomik İlişkiler Bakam Özer DerbiVe,  dönüşüne kadar, Devlet Bakam - Başbakan Yar­ dımcısı Attilâ Karaosmanoğlu'nun vekillik et­ mesine dair Cumhurbaşkanlığı tezkeresi '(3/1068)  BAŞKAN — B'ir iCumhur<başkanlığı tezke­ resi yar, takdim ediyorum.  Cumhuriyet Senatosu Başkanlığına  Vazife ile yurt dışına -gidecek olan Dış Eko­ nomik ilişkiler Bakanı 'özer iDerbirin dönüşü­ ne 'kadar; (Dış Ekonomik ilişkiler Bakanlığına,  Devlet 'bakanı - Başbakan Yardımcısı Atltilâ  Karaosmaııoğiu'nun vekillik etmesinin, Başba­ kanın teklifi üzerine, uygun görülmüş 'olduğu­ nu arz ederim.  Cevdet Sunay  Cumhurbaşkanı  BAŞKAN — Yüksek Heyetin (bilgilerine  sunulur.  2. — Vazife ile yurt dışına giden İmar ve  İskân Bakanı Selâhattin Babüroğlu'na, dönü­ süne kadar, Bayındırlık Bakanı 'Cahit Kara- knş'ıv vekillik etmesine dair Cumhurbaşkanlığı  tezkeresi (3/1067)  BAŞKAN — Bir basjka tezkere var, takdim  ediyorum:  Cumhuriyet Senatosu Başkanlığına  Vazife ile yurt dışına giden imar Ve iskân  B?.kanı Selâhattin ıBabüroğlu'nun dönüşüne ka­ dar; imar ve iskân Baikanlığına, Bayındırlık  Bakanı Cahit Karakaş'm velkillik etmesinin,  Başbakanın teklifi üzerine, uygun görülmüş  olduğunu ara ederim.  Cevdet Sunay  Cumhurbaşkanı  BAŞKAN — Yüksek Heyetin bilgilerine  sunulur.  3. — Vazife ile yurt dışına gidecek olan  Kültür Bakanı Talât Ilalman'a, dönüşüne kadar,  Millî Eğitim Bakanı Şinasi Orel'in '•vekillik et­ mesine dair Cumhurbaşkanlığı tezkeresi (3/1069)  BAŞKAN  yorum:  Bir (başka tezkere Var, okutu- Cumhuriyet İSenatosu Başkanlığına  Vazife ile yuf t dışına ıgidecek 'olan Kültür  Bakanı Talât Hal'man'm dönüşüne kadar; Kül­ tür Bakanlığına Millî Eğitim Bakanı Şinasi  Orel'in vekillik etmesinin, (Başbakanın teklifi  üzerine, uygnn iğörülmüş olduğunu arz ederim.  Cevdet Sunay  Cumhurbaşkanı  BAŞKAN — Yüksek 'Heyetin bilgilerine  sunulur.  1. — Vazife ile yurt dışına giden Bayındır­ lık Bakanı Cahit Karakaş'a, dönüşüne kadar,  İmar ve İskân Bakanı Selâhattin Bdbüroğ- lıı'nun vekillik etmesine dair Cumhurbaşkan­ lığı tezkeresi (3/1073)  BAŞKAN — Bir (başka tezkere var, okutu­ yorum:  Cumhuriyet (Senatosu (Başkanlığına  Vazife ile yurt dışına giden Bayındırlık Ba­ kanı (Cahit iKaraikaş'm dönüşüne kadar; Ba­ yındırlık (Bakanlığına, imar ve iskân Bakanı  Selâhattin (Babüroğlu'nun vekillik «tanesinin,  Başbakanın teklifi üzerine, uygnn görülmüş ol­ duğunu arz 'ederim.  Cevdet Sunay  Cumhurbaşkanı  579
Sayfa 4 -
C Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 1  BİRİNCİ OTURUM  Açılma ISaati : 10,00  BAŞKAN — BaşkanveMli (Mehmet ünaldı  KÂTİPLER : Hüseyin öztürk (iSivas), Mehmet Camlıca (Kastamonu  BAŞKAN — 116 ncı 'Birleşimi açıyorum.  3. — YOKLAMA  'BAŞKAN — Yoklama yapılacak.  (Yoklama yapıldı.)  BAŞKAN — Çoğunluğumuz vardır, müza­ kerelere (başlıyoruz.  4. — BAŞKANLIK DİVANININ &ENEL KURULA ISUNUŞLARI  1. — Vazife ile yurt dışına gidecek olan  Dış Ekonomik İlişkiler Bakam Özer DerbiVe,  dönüşüne kadar, Devlet Bakam - Başbakan Yar­ dımcısı Attilâ Karaosmanoğlu'nun vekillik et­ mesine dair Cumhurbaşkanlığı tezkeresi '(3/1068)  BAŞKAN — B'ir iCumhur<başkanlığı tezke­ resi yar, takdim ediyorum.  Cumhuriyet Senatosu Başkanlığına  Vazife ile yurt dışına -gidecek olan Dış Eko­ nomik ilişkiler Bakanı 'özer iDerbirin dönüşü­ ne 'kadar; (Dış Ekonomik ilişkiler Bakanlığına,  Devlet 'bakanı - Başbakan Yardımcısı Atltilâ  Karaosmaııoğiu'nun vekillik etmesinin, Başba­ kanın teklifi üzerine, uygun görülmüş 'olduğu­ nu arz ederim.  Cevdet Sunay  Cumhurbaşkanı  BAŞKAN — Yüksek Heyetin (bilgilerine  sunulur.  2. — Vazife ile yurt dışına giden İmar ve  İskân Bakanı Selâhattin Babüroğlu'na, dönü­ süne kadar, Bayındırlık Bakanı 'Cahit Kara- knş'ıv vekillik etmesine dair Cumhurbaşkanlığı  tezkeresi (3/1067)  BAŞKAN — Bir basjka tezkere var, takdim  ediyorum:  Cumhuriyet Senatosu Başkanlığına  Vazife ile yurt dışına giden imar Ve iskân  B?.kanı Selâhattin ıBabüroğlu'nun dönüşüne ka­ dar; imar ve iskân Baikanlığına, Bayındırlık  Bakanı Cahit Karakaş'm velkillik etmesinin,  Başbakanın teklifi üzerine, uygun görülmüş  olduğunu ara ederim.  Cevdet Sunay  Cumhurbaşkanı  BAŞKAN — Yüksek Heyetin bilgilerine  sunulur.  3. — Vazife ile yurt dışına gidecek olan  Kültür Bakanı Talât Ilalman'a, dönüşüne kadar,  Millî Eğitim Bakanı Şinasi Orel'in '•vekillik et­ mesine dair Cumhurbaşkanlığı tezkeresi (3/1069)  BAŞKAN  yorum:  Bir (başka tezkere Var, okutu- Cumhuriyet İSenatosu Başkanlığına  Vazife ile yuf t dışına ıgidecek 'olan Kültür  Bakanı Talât Hal'man'm dönüşüne kadar; Kül­ tür Bakanlığına Millî Eğitim Bakanı Şinasi  Orel'in vekillik etmesinin, (Başbakanın teklifi  üzerine, uygnn iğörülmüş olduğunu arz ederim.  Cevdet Sunay  Cumhurbaşkanı  BAŞKAN — Yüksek 'Heyetin bilgilerine  sunulur.  1. — Vazife ile yurt dışına giden Bayındır­ lık Bakanı Cahit Karakaş'a, dönüşüne kadar,  İmar ve İskân Bakanı Selâhattin Bdbüroğ- lıı'nun vekillik etmesine dair Cumhurbaşkan­ lığı tezkeresi (3/1073)  BAŞKAN — Bir (başka tezkere var, okutu­ yorum:  Cumhuriyet (Senatosu (Başkanlığına  Vazife ile yurt dışına giden Bayındırlık Ba­ kanı (Cahit iKaraikaş'm dönüşüne kadar; Ba­ yındırlık (Bakanlığına, imar ve iskân Bakanı  Selâhattin (Babüroğlu'nun vekillik «tanesinin,  Başbakanın teklifi üzerine, uygnn görülmüş ol­ duğunu arz 'ederim.  Cevdet Sunay  Cumhurbaşkanı  579  G. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 1  BAŞKAN — Y u t a k Heyetin bilgilerine  sunulur.  5. — 18 - 25 Eylül 1971 'tarihleri arasında  Londra'da yapılacak Atlantik An di aşması Der­ neği Genel Kurul toplantısına katılacak €. Se­ natosu üyelerinin 10 gün süreyle görevlendi­ rilmelerine dair Başbakanlık tezkeresi  BAŞKAN — Bir Başbakanlık teskeresi var,  okutuyorum:  Cumhuriyet İSenatosu Bakanlığına  18 - 25 Eylül 1971 'tarihleri arasında Lon­ dra'da yapılacak Atlantik Andlaşması Demeği  Genel Kurul toplantısına katılacak Parlâmento  üyelerimiz hakkında Dışişleri Bakanlığından  alınan 2 . © . 1971 tarih ve MÜGİ: 1540/71 - Sİ - 4539 sayılı yazının sureti ilişik olarak su­ nulmuştur.  Anayasamızın 78 nci maddesine göre gere­ ğinin yapılmasını Ve sonucunun bildirilmesini  müsaadelerine 'sayğiyle arz ederim.  Prof. Dr. Nihat Erim  Başbakan  Cumhuriyet İSenatosu Başkanlığına  Türk Atlantik Andlaşması Derneğinden alı­ nan Ibir yazıda, ATA Dernekleri Genel Kurul  toplantısının 18 - !25 Eylül 1971 tarihleri ara­ sında Londra'da yapılacağı, anılan toplantıya  Türk Atlantik Andlaşması Derneği Başkanı  Kontenjan Senatörü Feridun Cemal Erkin  ile Demek Muhasibi ve Adana Senatörü Mu­ kadder öztekin'in katılacağı bildirilmektedir.  Görev seyahati on p-ün sürecektir.  Keyfiyeti gereği için bilgilerine arz ederim.  Osman Olcay  Dışişleri Bakanı  BAŞKAN — Tezkerede ismi geçen iki sayın  üyenin vazife ile yurt dışına gitmesi hususunu  oylarınıza arz ediyorum. Kabul edenler... Etmi- yenler... Kabul edilmiştir.  6. — Milletlerarası Kalkınma Teşkilâtı (AID)  nın daveti üzerine, «Dünya Nüfus Sorunu  ve Aile Plânlaması Metotları Teknolojisi» Ko­ nularında incelemeler yapmak üzere 20 Parlâ­ mento üyesinin takriben dört hafta süreyle  görevlendirilmelerine dair Başbakanlık tezke­ resi,  BAŞKAN — Bir Başbakanlık tezkeresi daha  var, okutuyorum.  Cumhuriyet Senatosu Başkanlığına  Milletlerarası Kalkınma Teşkilâtı (AID)  nm daveti üzerine, «Dünya Nüfus iSorunu ve  Aile Plânlaması Metodları Teknolojisi» konu­ larında yevmiye, harcırah ve diğer bütün mas­ rafları anılan teşkilâtça ödenmek (suretiyle  Amerika Birleşik Devletlerinde ve muhtemelen  bâzı Avrupa memleketlerinde incelemeler yap­ mak üzere, ilişik listede beşer kişilik 4 grup  halinde isimleri yazılı 20 Parlâmento üyemizin  aynı listede Igösterilen tarihlerde takriben 4  hafta süreyle görevlendirilmeleri (hakkında  Dışişleri Bakanlığından alman 2 . 9 . 1971 tarih  ve BATI/312 - 245 - 1/846 sayılı yazısı sureti  ilişik olarak sunulmuştur.  Anayamızın 78 nci maddesine göre gereği­ nin yapılmasını ve sonucundan Başbakanlığa  bilgi verilmesini sayğiyle arz ederim.  Prof. Dr. Nihat Erim  Başbakan  4 Ekim 1971 de başlıyacak gezi,  C. H. P. içel Senatörü Dr. Lütfi Bilgen  M. B. G. Tabiî Senatör Selâhattin Özgür  A. P. Konya Senatörü Mehmet Varışlı  22 Kasım 1971 de başlıyacak gezi,  M. G. P. Kayseri Senatörü Dr. Sami Turan  A. P. Sivas Senatörü Nurettin Ertürk  2 Nisan 1972 de başlıyacak gezi,  Cumhurbaşkanınca S. Ü. Prof. Dr. Ragıp  Üner  BAŞKAN — Tezkerede ismi yazılı sayın üye­ lerin seyahatlerini tasviplerinize arz ediyorum  Kabul edenler... Etnıiyenler... Kabul edilmiştir.  — 580 —
Sayfa 5 -
G. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 1  BAŞKAN — Y u t a k Heyetin bilgilerine  sunulur.  5. — 18 - 25 Eylül 1971 'tarihleri arasında  Londra'da yapılacak Atlantik An di aşması Der­ neği Genel Kurul toplantısına katılacak €. Se­ natosu üyelerinin 10 gün süreyle görevlendi­ rilmelerine dair Başbakanlık tezkeresi  BAŞKAN — Bir Başbakanlık teskeresi var,  okutuyorum:  Cumhuriyet İSenatosu Bakanlığına  18 - 25 Eylül 1971 'tarihleri arasında Lon­ dra'da yapılacak Atlantik Andlaşması Demeği  Genel Kurul toplantısına katılacak Parlâmento  üyelerimiz hakkında Dışişleri Bakanlığından  alınan 2 . © . 1971 tarih ve MÜGİ: 1540/71 - Sİ - 4539 sayılı yazının sureti ilişik olarak su­ nulmuştur.  Anayasamızın 78 nci maddesine göre gere­ ğinin yapılmasını Ve sonucunun bildirilmesini  müsaadelerine 'sayğiyle arz ederim.  Prof. Dr. Nihat Erim  Başbakan  Cumhuriyet İSenatosu Başkanlığına  Türk Atlantik Andlaşması Derneğinden alı­ nan Ibir yazıda, ATA Dernekleri Genel Kurul  toplantısının 18 - !25 Eylül 1971 tarihleri ara­ sında Londra'da yapılacağı, anılan toplantıya  Türk Atlantik Andlaşması Derneği Başkanı  Kontenjan Senatörü Feridun Cemal Erkin  ile Demek Muhasibi ve Adana Senatörü Mu­ kadder öztekin'in katılacağı bildirilmektedir.  Görev seyahati on p-ün sürecektir.  Keyfiyeti gereği için bilgilerine arz ederim.  Osman Olcay  Dışişleri Bakanı  BAŞKAN — Tezkerede ismi geçen iki sayın  üyenin vazife ile yurt dışına gitmesi hususunu  oylarınıza arz ediyorum. Kabul edenler... Etmi- yenler... Kabul edilmiştir.  6. — Milletlerarası Kalkınma Teşkilâtı (AID)  nın daveti üzerine, «Dünya Nüfus Sorunu  ve Aile Plânlaması Metotları Teknolojisi» Ko­ nularında incelemeler yapmak üzere 20 Parlâ­ mento üyesinin takriben dört hafta süreyle  görevlendirilmelerine dair Başbakanlık tezke­ resi,  BAŞKAN — Bir Başbakanlık tezkeresi daha  var, okutuyorum.  Cumhuriyet Senatosu Başkanlığına  Milletlerarası Kalkınma Teşkilâtı (AID)  nm daveti üzerine, «Dünya Nüfus iSorunu ve  Aile Plânlaması Metodları Teknolojisi» konu­ larında yevmiye, harcırah ve diğer bütün mas­ rafları anılan teşkilâtça ödenmek (suretiyle  Amerika Birleşik Devletlerinde ve muhtemelen  bâzı Avrupa memleketlerinde incelemeler yap­ mak üzere, ilişik listede beşer kişilik 4 grup  halinde isimleri yazılı 20 Parlâmento üyemizin  aynı listede Igösterilen tarihlerde takriben 4  hafta süreyle görevlendirilmeleri (hakkında  Dışişleri Bakanlığından alman 2 . 9 . 1971 tarih  ve BATI/312 - 245 - 1/846 sayılı yazısı sureti  ilişik olarak sunulmuştur.  Anayamızın 78 nci maddesine göre gereği­ nin yapılmasını ve sonucundan Başbakanlığa  bilgi verilmesini sayğiyle arz ederim.  Prof. Dr. Nihat Erim  Başbakan  4 Ekim 1971 de başlıyacak gezi,  C. H. P. içel Senatörü Dr. Lütfi Bilgen  M. B. G. Tabiî Senatör Selâhattin Özgür  A. P. Konya Senatörü Mehmet Varışlı  22 Kasım 1971 de başlıyacak gezi,  M. G. P. Kayseri Senatörü Dr. Sami Turan  A. P. Sivas Senatörü Nurettin Ertürk  2 Nisan 1972 de başlıyacak gezi,  Cumhurbaşkanınca S. Ü. Prof. Dr. Ragıp  Üner  BAŞKAN — Tezkerede ismi yazılı sayın üye­ lerin seyahatlerini tasviplerinize arz ediyorum  Kabul edenler... Etnıiyenler... Kabul edilmiştir.  — 580 —  0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 1  5. — GÖRÜŞÜLEN İŞLER  1. — Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının  bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici mad­ deler dilenmesi ka-klunda Anayasa değişikliği  teklifinin Millet Meclisince kabul olunan metni  ve Cumhuriyet Senatosu Anayasa ve Adalet  Komisyonu raporu (Millet Meclisi 2/558; Cum­ huriyet Senatosu 2/342) (S. Sayısı : 1661) (1)  BAŞKAN — Gruplar tarafından verilmiş  önergeler var, okutuyorum.  Yüksek Başkanlığa  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi 'hakkındaki teklifin, ikinci görüşülme­ si sırasında, şahısları adına yapılacak konuşma­ ların 10 ar dakika ile sınırlandırılmasına karar  verilmesini arz ve teklif ederiz.  A. P. C. H. P.  Grup Başkanı Grup Başkanvekili  A. Nusret Tuna Fikret Gündoğan  M. G. P. M. B. G.  Grup Başkanvekili Başkanı Y.  i. Etem Karakapıcı Haydar Tunçkanat  BAŞKAN — Takriri oylarınıza arz ediyo­ rum. Kabul edenler... Etmiy enler... Kabul edil­ miştir.  BAŞKAN — ikinci bir takrir var okutuyo­ rum :  Yüksek Başkanlığa  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkındaki teklifin ikinci görüşülme­ si sırasında, her maddenin açık oya tabi tutul­ masına karar verilmesini arz ve teklif ederiz,  A. P. C. H. P.  Grup Başkanı Grup Başkanvekili  A. Nusret Tuna Fikret Gündoğan  M. G. P. M. B. G.  Grup Başkanvekili Başkanı Y.  i. Ebem Karakapıcı Haydar Tunçkanat  BAŞKAN — Gruplar tarafından arzu edil­ miş olmakla beraber, içtüzüğe uygun telâkki  olunarak açık oylama yapılacaktır.  (1) 1661 S. Sayılı basmayazı 113 ncü Birle­ şim Tutanağının sonundadır.  Yüksek Başkanlığa  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkındaki teklifin ikinci görüşül­ mesi sırasında tümünün açık oya tabi tutulma­ sına karar verilmesini arz ve teklif ederiz.  Adalet Partisi C. Halk Partisi  Grup Başkanı Grup Başkanvekili  A. Nusret Tuna Fikret Gündoğan  Millî Güven Partisi Millî Birlik Grupu  Grup Başkanvekili Başkanı Y.  î . Etem Karakapıcı Haydar Tunçkanat  BAŞKAN — Gruplar adına verilmiş önerge  dolayısiyle açık oylama yapılacaktır.  İLYAS KARAÖZ (Muğla) — Sayın Başkan,  yalnız grup başkanları değil, üyeler de imza et­ miştir.  BAŞKAN — Efendim, İçtüzüğümüze göre  muayyen sayıda üyenin açık oy istiyebileceği  hükmünün, bu önergelerle sabit olduğunu be­ yan ettim. Bu itibarla, açık oya arz edileceğini  tefhim ettim.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği tek­ lifinin birinci müzakeresi tamamlanmış ve İç­ tüzüğümüzün 75 nci maddesi uyarınca bir  önerge verilmemiş olduğu cihetle, 5 gün sonra  ikinci görüşmesine başlanacaktır. Bu 5 günlük  müddet geçmiş bulunmaktadır. Gene, İçtüzüğü­ müzün 75 nci maddesi uyarınca, ikinci görüşme  tümü üzerinde yapılmayıp, yalnız üzerinde  önerge verilmiş maddeler üzerinde müzakere  açılacaktır. Bu itibarla, yalnız önerge veril­ miş olan maddeler üzerinde müzakere açılıp,  önerge verilmemiş olan diğer maddeler okunup,  açık oya arz edilmek suretiyle, ikinci müzake­ re tamamlanacaktır.  Şimdi, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının  bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici mad­ deler eklenmesi hakkındaki Anayasa değişikli­ ğinin ikinci müzakeresine başlıyoruz.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı madde­ lerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi  Madde 1. — Türkiye Cumhuriyeti Anayasa­ sının, 11, 15, 19, 22, 26, 29, 30, 32, 38, 46, 60,  — 581 —
Sayfa 6 -
0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 1  5. — GÖRÜŞÜLEN İŞLER  1. — Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının  bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici mad­ deler dilenmesi ka-klunda Anayasa değişikliği  teklifinin Millet Meclisince kabul olunan metni  ve Cumhuriyet Senatosu Anayasa ve Adalet  Komisyonu raporu (Millet Meclisi 2/558; Cum­ huriyet Senatosu 2/342) (S. Sayısı : 1661) (1)  BAŞKAN — Gruplar tarafından verilmiş  önergeler var, okutuyorum.  Yüksek Başkanlığa  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi 'hakkındaki teklifin, ikinci görüşülme­ si sırasında, şahısları adına yapılacak konuşma­ ların 10 ar dakika ile sınırlandırılmasına karar  verilmesini arz ve teklif ederiz.  A. P. C. H. P.  Grup Başkanı Grup Başkanvekili  A. Nusret Tuna Fikret Gündoğan  M. G. P. M. B. G.  Grup Başkanvekili Başkanı Y.  i. Etem Karakapıcı Haydar Tunçkanat  BAŞKAN — Takriri oylarınıza arz ediyo­ rum. Kabul edenler... Etmiy enler... Kabul edil­ miştir.  BAŞKAN — ikinci bir takrir var okutuyo­ rum :  Yüksek Başkanlığa  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkındaki teklifin ikinci görüşülme­ si sırasında, her maddenin açık oya tabi tutul­ masına karar verilmesini arz ve teklif ederiz,  A. P. C. H. P.  Grup Başkanı Grup Başkanvekili  A. Nusret Tuna Fikret Gündoğan  M. G. P. M. B. G.  Grup Başkanvekili Başkanı Y.  i. Ebem Karakapıcı Haydar Tunçkanat  BAŞKAN — Gruplar tarafından arzu edil­ miş olmakla beraber, içtüzüğe uygun telâkki  olunarak açık oylama yapılacaktır.  (1) 1661 S. Sayılı basmayazı 113 ncü Birle­ şim Tutanağının sonundadır.  Yüksek Başkanlığa  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkındaki teklifin ikinci görüşül­ mesi sırasında tümünün açık oya tabi tutulma­ sına karar verilmesini arz ve teklif ederiz.  Adalet Partisi C. Halk Partisi  Grup Başkanı Grup Başkanvekili  A. Nusret Tuna Fikret Gündoğan  Millî Güven Partisi Millî Birlik Grupu  Grup Başkanvekili Başkanı Y.  î . Etem Karakapıcı Haydar Tunçkanat  BAŞKAN — Gruplar adına verilmiş önerge  dolayısiyle açık oylama yapılacaktır.  İLYAS KARAÖZ (Muğla) — Sayın Başkan,  yalnız grup başkanları değil, üyeler de imza et­ miştir.  BAŞKAN — Efendim, İçtüzüğümüze göre  muayyen sayıda üyenin açık oy istiyebileceği  hükmünün, bu önergelerle sabit olduğunu be­ yan ettim. Bu itibarla, açık oya arz edileceğini  tefhim ettim.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği tek­ lifinin birinci müzakeresi tamamlanmış ve İç­ tüzüğümüzün 75 nci maddesi uyarınca bir  önerge verilmemiş olduğu cihetle, 5 gün sonra  ikinci görüşmesine başlanacaktır. Bu 5 günlük  müddet geçmiş bulunmaktadır. Gene, İçtüzüğü­ müzün 75 nci maddesi uyarınca, ikinci görüşme  tümü üzerinde yapılmayıp, yalnız üzerinde  önerge verilmiş maddeler üzerinde müzakere  açılacaktır. Bu itibarla, yalnız önerge veril­ miş olan maddeler üzerinde müzakere açılıp,  önerge verilmemiş olan diğer maddeler okunup,  açık oya arz edilmek suretiyle, ikinci müzake­ re tamamlanacaktır.  Şimdi, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının  bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici mad­ deler eklenmesi hakkındaki Anayasa değişikli­ ğinin ikinci müzakeresine başlıyoruz.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı madde­ lerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi  Madde 1. — Türkiye Cumhuriyeti Anayasa­ sının, 11, 15, 19, 22, 26, 29, 30, 32, 38, 46, 60,  — 581 —  O. Senatosu B : 116  61, 04, 89, 110, 111, 114, 119, 120, 121, 124, 127,  134, 137, 138, 139, 140, 141, 143, 144, 145, 147,  149, 151 ve 152 nci maddeleri aşağıdaki şekilde  değiştirilmiştir.  [BAŞKAN — Değişikliğin 1 nci maddesini  teşkil eden metinlerin oylamasından sonra 1 nci  maddenin tümü üzerinde açık oylama yapıla­ caktır.  II. Temel hak ve hürriyetlerin özü, sınır­ lanması ve kötüye kullanılmaması.  Madde 11. — Temel hak ve hürriyetler, Dev­ letin ülkesi ve milletiyle bütünlüğünün, Cumhu­ riyetin, millî güvenliğin, kamu düzeninin, ka­ mu yararının, genel ahlâkın ve genel sağlığın  korunması amacı ile veya Anayasanın diğer  maddelerinde gösterilen özel sebeplerle, Anaya­ sanın sözüne ve ruhuna uygun olarak, ancak ka­ nunla sınırlanabilir..  Kanun, temel hak ve hürriyetlerin özüne do­ kunamaz.  Bu Anayasada yer alan hak ve hürriyetler­ den hiçbirisi, insan hak ve hürriyetlerinî veya  Türk Devletinin ülkesi ve milletiyle bölünmez  bütünlüğünü veya dil, ırk, sınıf, din ve mezhep  ayrımına dayanarak, nitelikleri Anayasada be­ lirtilen Cumhuriyeti ortadan kaldırmak kasdı  ile kullanılamaz.  Bu hükümlere aykırı eylem ve davranışların  cezası kanunda gösterilir.  BAŞKAN — 11 nci madde üzerinde verilmiş  bir önerge var, okutuyorum.  Sayın Başjkanlığa  Anayasanın 11 nci maddesindeki değişikli­ ğin değiştirilerek, maddenin evvelki haliyle mu­ hafazasını arz ve teklifle, teklifimi izah için ba­ na söz verilmesini saygılarımla rica ederim.  Diyarbakır Senatörü  iSelâhattin Cizrelioğlu  BAŞKAN — Sayın Cizrelioğlu tarafından  verilmiş olan önerge, değişiklik istenen hali ha­ zırdaki Anayasa hükmünün oylanmasını iste­ mekte. Yani, birinci müzakerede müzakeresi ya­ pılmış ve kabul edilmiş maddelerin reddini ta- zammun etmektedir. Aslında, usulüne uygun bir  önerge sayılmamakla beraber, müzakeremize her  hangi bir gölge düşmemesi için önergeyi mua­ meleye koyuyorum. Sayın Cizrelioğlu, buyurun  efendim.  20 . 9 . 1971 O : 1  SELÂHATTîH CİZRELİOĞLU (Diyarbakır)  Saym Başkan, muhterem senatörler,..  BAŞKAN — Saym Cizrelioğlu, 10 dakika ile  mukayyet olduğunuzu hatırlatayım. Buyurun  efendim.  SSLÂHATTİH CİZRELİOĞLU (Devamla)  — Mersi efendim. Anayasa değiştirilemez ciiyo  bir iddiada bulunulamaz. Değişen şartlar, Ana­ yasanın değiştirilmesini gerektirebilir, Ancak  değişiklikler, geligen hayata ve şartlara uygun  olarak ileriye doğru, yapılırsa isabetli ve fayda­ lı olabilirler. Aksi takdirde, isabetli ve fay&ılı  olamazlar.  Anayasanın 11 nci maddesi: «Te:r;el hak ve  hürriyetler, Anayasanın sözüne ve ruhim a uygun  olarak ancak kanunla sınırlanabilir.  Kanun, kamu yararı, genel ahlâk, kamu dü­ şeni, sosyal adalet ve millî güvenlik gibi sebep­ lerle de olsa, bir hakkın ve hürriyetin özüne do- kunamaa.» demektedir.  Buna göre Anayasa, temel hak ve hürriyetle­ rin, Anayasanın sözüne ve ruhuna uygun olarak  sınırlanabileceğini, esasen kabul etmektedir.  Anayasanın kabul etmediği; bu hak ve hürriyet­ lerin, bâzı sebepler bahane edilerek sınırlanması  yoluna gidilmesidir. Sınırlanmalara, tatbikatçıla­ rın kolaylıkla gidebilecekleri tarihî tecrübe ve  kuvvetli ihtimali noktasından hareket eden Ana­ yasa, maddede zikrettiği mühim sebeplerin da­ hi bahane edilemiyeceğini işaret etmek zarureti­ ni hissetmiştir.  Halbuki, değişiklikle bu sebeplere ilâve edi­ len bir kısım sebeplerle de, temel hak ve hürri­ yetlerin özüne kolaylıkla dokunahilme ve sınır­ lama imkânı sağlanmaktadır ki; bu,Anayasa­ nın söz ve ruhuna uygun değildir. Bu değişikli­ ğe Anayasanın 1, 3 ve 9 ncu maddeleri muvace­ hesinde bir lüsurn ve zaruret de yoktur.  Anayasanın, «Türkiye Devleti bir Cumhuri­ yettir.» diyen 1 nci maddesi; «Türkiye Devleti.  ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür.» di­ yen S ncü maddesi ve «Devlet şeklinin Cumhu­ riyet olduğu hakkındaki Anayasa hükmü değiş­ tirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez.» di­ yen 9 ncu maddesiyle; Cumhuriyete, ülke ve  milletin bölünmezliğine vermiş bulunduğu ala­ kayı, dikkati, hassasiyeti, titizliği açıkça tes*:ii  etmiştir. Su maddeleriyle Anayasa, temel hak va  hürriyetlerin Cumhuriyete, ülkenin ve milletin
Sayfa 7 -
O. Senatosu B : 116  61, 04, 89, 110, 111, 114, 119, 120, 121, 124, 127,  134, 137, 138, 139, 140, 141, 143, 144, 145, 147,  149, 151 ve 152 nci maddeleri aşağıdaki şekilde  değiştirilmiştir.  [BAŞKAN — Değişikliğin 1 nci maddesini  teşkil eden metinlerin oylamasından sonra 1 nci  maddenin tümü üzerinde açık oylama yapıla­ caktır.  II. Temel hak ve hürriyetlerin özü, sınır­ lanması ve kötüye kullanılmaması.  Madde 11. — Temel hak ve hürriyetler, Dev­ letin ülkesi ve milletiyle bütünlüğünün, Cumhu­ riyetin, millî güvenliğin, kamu düzeninin, ka­ mu yararının, genel ahlâkın ve genel sağlığın  korunması amacı ile veya Anayasanın diğer  maddelerinde gösterilen özel sebeplerle, Anaya­ sanın sözüne ve ruhuna uygun olarak, ancak ka­ nunla sınırlanabilir..  Kanun, temel hak ve hürriyetlerin özüne do­ kunamaz.  Bu Anayasada yer alan hak ve hürriyetler­ den hiçbirisi, insan hak ve hürriyetlerinî veya  Türk Devletinin ülkesi ve milletiyle bölünmez  bütünlüğünü veya dil, ırk, sınıf, din ve mezhep  ayrımına dayanarak, nitelikleri Anayasada be­ lirtilen Cumhuriyeti ortadan kaldırmak kasdı  ile kullanılamaz.  Bu hükümlere aykırı eylem ve davranışların  cezası kanunda gösterilir.  BAŞKAN — 11 nci madde üzerinde verilmiş  bir önerge var, okutuyorum.  Sayın Başjkanlığa  Anayasanın 11 nci maddesindeki değişikli­ ğin değiştirilerek, maddenin evvelki haliyle mu­ hafazasını arz ve teklifle, teklifimi izah için ba­ na söz verilmesini saygılarımla rica ederim.  Diyarbakır Senatörü  iSelâhattin Cizrelioğlu  BAŞKAN — Sayın Cizrelioğlu tarafından  verilmiş olan önerge, değişiklik istenen hali ha­ zırdaki Anayasa hükmünün oylanmasını iste­ mekte. Yani, birinci müzakerede müzakeresi ya­ pılmış ve kabul edilmiş maddelerin reddini ta- zammun etmektedir. Aslında, usulüne uygun bir  önerge sayılmamakla beraber, müzakeremize her  hangi bir gölge düşmemesi için önergeyi mua­ meleye koyuyorum. Sayın Cizrelioğlu, buyurun  efendim.  20 . 9 . 1971 O : 1  SELÂHATTîH CİZRELİOĞLU (Diyarbakır)  Saym Başkan, muhterem senatörler,..  BAŞKAN — Saym Cizrelioğlu, 10 dakika ile  mukayyet olduğunuzu hatırlatayım. Buyurun  efendim.  SSLÂHATTİH CİZRELİOĞLU (Devamla)  — Mersi efendim. Anayasa değiştirilemez ciiyo  bir iddiada bulunulamaz. Değişen şartlar, Ana­ yasanın değiştirilmesini gerektirebilir, Ancak  değişiklikler, geligen hayata ve şartlara uygun  olarak ileriye doğru, yapılırsa isabetli ve fayda­ lı olabilirler. Aksi takdirde, isabetli ve fay&ılı  olamazlar.  Anayasanın 11 nci maddesi: «Te:r;el hak ve  hürriyetler, Anayasanın sözüne ve ruhim a uygun  olarak ancak kanunla sınırlanabilir.  Kanun, kamu yararı, genel ahlâk, kamu dü­ şeni, sosyal adalet ve millî güvenlik gibi sebep­ lerle de olsa, bir hakkın ve hürriyetin özüne do- kunamaa.» demektedir.  Buna göre Anayasa, temel hak ve hürriyetle­ rin, Anayasanın sözüne ve ruhuna uygun olarak  sınırlanabileceğini, esasen kabul etmektedir.  Anayasanın kabul etmediği; bu hak ve hürriyet­ lerin, bâzı sebepler bahane edilerek sınırlanması  yoluna gidilmesidir. Sınırlanmalara, tatbikatçıla­ rın kolaylıkla gidebilecekleri tarihî tecrübe ve  kuvvetli ihtimali noktasından hareket eden Ana­ yasa, maddede zikrettiği mühim sebeplerin da­ hi bahane edilemiyeceğini işaret etmek zarureti­ ni hissetmiştir.  Halbuki, değişiklikle bu sebeplere ilâve edi­ len bir kısım sebeplerle de, temel hak ve hürri­ yetlerin özüne kolaylıkla dokunahilme ve sınır­ lama imkânı sağlanmaktadır ki; bu,Anayasa­ nın söz ve ruhuna uygun değildir. Bu değişikli­ ğe Anayasanın 1, 3 ve 9 ncu maddeleri muvace­ hesinde bir lüsurn ve zaruret de yoktur.  Anayasanın, «Türkiye Devleti bir Cumhuri­ yettir.» diyen 1 nci maddesi; «Türkiye Devleti.  ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür.» di­ yen S ncü maddesi ve «Devlet şeklinin Cumhu­ riyet olduğu hakkındaki Anayasa hükmü değiş­ tirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez.» di­ yen 9 ncu maddesiyle; Cumhuriyete, ülke ve  milletin bölünmezliğine vermiş bulunduğu ala­ kayı, dikkati, hassasiyeti, titizliği açıkça tes*:ii  etmiştir. Su maddeleriyle Anayasa, temel hak va  hürriyetlerin Cumhuriyete, ülkenin ve milletin  O. Senatosu B : 116  bölünmezliğine aykırı kullanılamayacağını sarih ]  olarak işaret etmektedir. Bu hususta ayrıca, ka­ nunlarda hükümler vardır. Ve bunların tatbi-.  kine hiçbir engel yoktur. Yeter ki, hak ve hür­ riyetler bu hükümlere hakikaten aykırı kulla- j  nılmış olsun. Türk Ceza Kanununun 141, 142 ve  143 ncü maddeleri vardır ve meridirler ve bütün  bunlara rağmen, 11 nci maddede bu şekilde bir  değişiklik yoluna gidilmiş olması lüzumsuz ol­ duğu gibi, tatbikatta, temel hak ve hürriyetlere, [  Anayasanın esas söz ve ruhuna aykırı dokunma  ve sınırlamalara gidebilme mahzurlu yoluna ga­ yet müsait bulunmaktadır.  1961 Anayasası 27 Mayıs ile birden bire orta­ ya çıkmış, kabul edilmiş bir Anayasa değildir.  Bu Anayasa, temel hak ve hürriyetlerin ikti­ dar ve hükümetler tarafından kabulüyle, bun­ lara gereken hürmetin gösterilmesi yolunda mil­ letin uzun seneler boyunca vâki mücadeleleri  sonucu meydana gelmiş bir Anayasadır.  İktidarı elinde bulunduran kuvvetin, kuvvet  sınırlarını hukukî esaslarla çizme mücadelesinin  bir eseri olarak 1807 de Senedi İttifak meyda­ na getirilmiştir. Bir müddet sonra da, Büyük  Şûrayı Devlet ismiyle 1868 de kurulan Şûranın,  idarede iktidara ortak olması temin edilmiştir.  Bu yolda devam eden mücadeleler neticesinde  ilk Anayasa olan 1876 Kanunu Esasisi yapılmış  ve bundan uzun seneler sonra yapılan 1921 Teş­ kilâtı Esasiye Kanununu 1924 Anayasası taki- betmiştir.  Bütün bu mücadeleler, milletin temel hak ve  hürriyetlerinin iktidar tarafından değil, fakat  iktidarın temel hak ve hürriyetlerle sınırlanma­ sı maksadına matuf olarak cereyan etmiştir. An­ cak, demokratik hukuk Devletinin temel pren­ sibi olan bu esas, Meclis Hükümeti sistemini ta­ mamen bertaraf edememiş ve yargı denetimini  getirmemiş bulunanl924 Anayasası da hakkiyle  cevap verememiş olduğu içindir ki, 1960 hare­ keti vukubulmuş ve 1961 Anayasası meydana  gelmiştir.  1961 Anayasası milletin temel hak ve hürri­ yetler yolunda cereyan eden tarihî mücadeleler  sonucu, Anayasa sahasında bugün için varılan  en başarılı noktadır. Bu Anayasa; iktidarı te­ mel hak ve hürriyetlerin sınırlaması, demokra­ tik hukuk Devletinde Meclis Hükümeti sistemi  yerine Anayasa müesseseleri sisteminin esas ol- j  — 583  20 . 9 . 1971 O : 1  duğu, yasama yetkisinin Anayasanın çizgileri  içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisine ait  olduğu, hak ve hürriyetlerin sınırlarının Anaya­ sa tarafından tesbiti, Devlet faaliyetlerinin yar­ gı denetimine, yasama faaliyetlerinin Anayasa  Mahkemesinin denetimine tabi bulunduğu gibi  temel prensipleri getirmiş bulunmaktadır. Bü­ tün bu prensipler temel hak ve hürriyetler için  müesses hukuk Devleti anlayışının anaprensip- leridir. Şimdi yapılan değişikliklerle ise Ana­ yasanın temel prensiplerinden uzaklaşılmakta- dır. Temel hak ve hürriyetlerin Hükümet tara­ fından sınırlanması imkânının yine meydana ge­ tirilmesiyle, yürütmenin tasarruflarının yargı  denetiminden çıkarılmasiyle, Anayasanın söz ve  ruhuna, milletin bu yoldaki uzun seneler boyu  vâki mücadelesinin maksadına aykırı olarak  1924 Anayasasının dahi gerilerine gidilmekte­ dir.  Umumiyetle idareciler kendilerini çok iyi ni­ yetli ve hatadan tamamen münezzeh gördükle­ ri ve getirdikleri kanunları ve değişiklikleri  ilânihaye kendilerinin tatbik edeceklerini zan­ nettikleri için hatadan bir türlü kurtulunama- maktadır. Kanunlarda ve değişikliklerinde bun­ ların yürütülmesinin ehil ellere de düşebilece­ ğinin muhtemel bulunduğu düşüncesinden hare­ ket edüebilse çok daha isabetli ve faydalı neti­ celere kolaylıkla varmak mümkün olabilecek­ ti!'.  Değişikliğin iltifatınıza mazhar olmıyacağı  ümidiyle, sözlerime son verir, hepinizi hürmetle  selâmlarım. (Millî Birlik sıralarından, alkış­ lar.)  BAŞKAN — önerge üzerinde söz istiyen sa­ yın üye... Yok. Komisyon önergeye katılıyor  mu?..  ANAYASA VE ADALET KOMİSYONU  BAŞKAN— REFET EENDECİ (Samsun) —  Katılmıyoruz.  BAŞKAN — Katılmıyor, önergeyi oylarını­ za arz ediyorum. Kabul edenler... Kabul etmi- yenler... 7 kabule karşı, önerge reddedilmiştir.  11 nci maddenin müzakeresi tamamlanmış­ tır. 11 nci madde ayrıca açık oya sunulacak­ tı.'.  Iî - özel hayatın korunması :  a) Özel hayatın gizliliği :
Sayfa 8 -
O. Senatosu B : 116  bölünmezliğine aykırı kullanılamayacağını sarih ]  olarak işaret etmektedir. Bu hususta ayrıca, ka­ nunlarda hükümler vardır. Ve bunların tatbi-.  kine hiçbir engel yoktur. Yeter ki, hak ve hür­ riyetler bu hükümlere hakikaten aykırı kulla- j  nılmış olsun. Türk Ceza Kanununun 141, 142 ve  143 ncü maddeleri vardır ve meridirler ve bütün  bunlara rağmen, 11 nci maddede bu şekilde bir  değişiklik yoluna gidilmiş olması lüzumsuz ol­ duğu gibi, tatbikatta, temel hak ve hürriyetlere, [  Anayasanın esas söz ve ruhuna aykırı dokunma  ve sınırlamalara gidebilme mahzurlu yoluna ga­ yet müsait bulunmaktadır.  1961 Anayasası 27 Mayıs ile birden bire orta­ ya çıkmış, kabul edilmiş bir Anayasa değildir.  Bu Anayasa, temel hak ve hürriyetlerin ikti­ dar ve hükümetler tarafından kabulüyle, bun­ lara gereken hürmetin gösterilmesi yolunda mil­ letin uzun seneler boyunca vâki mücadeleleri  sonucu meydana gelmiş bir Anayasadır.  İktidarı elinde bulunduran kuvvetin, kuvvet  sınırlarını hukukî esaslarla çizme mücadelesinin  bir eseri olarak 1807 de Senedi İttifak meyda­ na getirilmiştir. Bir müddet sonra da, Büyük  Şûrayı Devlet ismiyle 1868 de kurulan Şûranın,  idarede iktidara ortak olması temin edilmiştir.  Bu yolda devam eden mücadeleler neticesinde  ilk Anayasa olan 1876 Kanunu Esasisi yapılmış  ve bundan uzun seneler sonra yapılan 1921 Teş­ kilâtı Esasiye Kanununu 1924 Anayasası taki- betmiştir.  Bütün bu mücadeleler, milletin temel hak ve  hürriyetlerinin iktidar tarafından değil, fakat  iktidarın temel hak ve hürriyetlerle sınırlanma­ sı maksadına matuf olarak cereyan etmiştir. An­ cak, demokratik hukuk Devletinin temel pren­ sibi olan bu esas, Meclis Hükümeti sistemini ta­ mamen bertaraf edememiş ve yargı denetimini  getirmemiş bulunanl924 Anayasası da hakkiyle  cevap verememiş olduğu içindir ki, 1960 hare­ keti vukubulmuş ve 1961 Anayasası meydana  gelmiştir.  1961 Anayasası milletin temel hak ve hürri­ yetler yolunda cereyan eden tarihî mücadeleler  sonucu, Anayasa sahasında bugün için varılan  en başarılı noktadır. Bu Anayasa; iktidarı te­ mel hak ve hürriyetlerin sınırlaması, demokra­ tik hukuk Devletinde Meclis Hükümeti sistemi  yerine Anayasa müesseseleri sisteminin esas ol- j  — 583  20 . 9 . 1971 O : 1  duğu, yasama yetkisinin Anayasanın çizgileri  içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisine ait  olduğu, hak ve hürriyetlerin sınırlarının Anaya­ sa tarafından tesbiti, Devlet faaliyetlerinin yar­ gı denetimine, yasama faaliyetlerinin Anayasa  Mahkemesinin denetimine tabi bulunduğu gibi  temel prensipleri getirmiş bulunmaktadır. Bü­ tün bu prensipler temel hak ve hürriyetler için  müesses hukuk Devleti anlayışının anaprensip- leridir. Şimdi yapılan değişikliklerle ise Ana­ yasanın temel prensiplerinden uzaklaşılmakta- dır. Temel hak ve hürriyetlerin Hükümet tara­ fından sınırlanması imkânının yine meydana ge­ tirilmesiyle, yürütmenin tasarruflarının yargı  denetiminden çıkarılmasiyle, Anayasanın söz ve  ruhuna, milletin bu yoldaki uzun seneler boyu  vâki mücadelesinin maksadına aykırı olarak  1924 Anayasasının dahi gerilerine gidilmekte­ dir.  Umumiyetle idareciler kendilerini çok iyi ni­ yetli ve hatadan tamamen münezzeh gördükle­ ri ve getirdikleri kanunları ve değişiklikleri  ilânihaye kendilerinin tatbik edeceklerini zan­ nettikleri için hatadan bir türlü kurtulunama- maktadır. Kanunlarda ve değişikliklerinde bun­ ların yürütülmesinin ehil ellere de düşebilece­ ğinin muhtemel bulunduğu düşüncesinden hare­ ket edüebilse çok daha isabetli ve faydalı neti­ celere kolaylıkla varmak mümkün olabilecek­ ti!'.  Değişikliğin iltifatınıza mazhar olmıyacağı  ümidiyle, sözlerime son verir, hepinizi hürmetle  selâmlarım. (Millî Birlik sıralarından, alkış­ lar.)  BAŞKAN — önerge üzerinde söz istiyen sa­ yın üye... Yok. Komisyon önergeye katılıyor  mu?..  ANAYASA VE ADALET KOMİSYONU  BAŞKAN— REFET EENDECİ (Samsun) —  Katılmıyoruz.  BAŞKAN — Katılmıyor, önergeyi oylarını­ za arz ediyorum. Kabul edenler... Kabul etmi- yenler... 7 kabule karşı, önerge reddedilmiştir.  11 nci maddenin müzakeresi tamamlanmış­ tır. 11 nci madde ayrıca açık oya sunulacak­ tı.'.  Iî - özel hayatın korunması :  a) Özel hayatın gizliliği :  C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 1  Madde 15. — özel hayatın gizliliğine doku­ nulamaz. Adlî kovuşturmanın gerektirdiği istis­ nalar saklıdır.  Kanunun açıkça gösterdiği hallerde, usulüne  göre verilmiş hâkim karan olmadıkça; millî  güvenlik veya kamu düzeni bakımından gecik­ mede sakınca bulunan hallerde de kanunla yet­ kili kılınan merciin emri bulunmadıkça kimse­ nin üstü, özel kâğıtlan ve eşyası aranamaz ve  bunlara el konulamaz.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş bir  önerge var, okutuyorum.  Sayın Başkanlığa  Anayasanın 15 nci maddesindeki değişikliğin  değiştirilerek maddenin evvelki hali ile muha­ fazasını arz ve teklifle, teklifimi izah için bana  söz verilmesini saygılarımla rica ederim.  Diyarbakır  Selâhattin Cizrelioğlu  BAŞKAN — Sayın Cizrelioğlu, buyurunuz.  SELÂHATTİN CİZRELİOĞLU (Diyarba­ kır) — Takririmi oya koyunuz.  BAŞKAN — Sadece oya sunmamı istiyorsu­ nuz, görüşmekten sarfınazar ettiniz.  Takrir üzerinde söz istiyen sayın üye var  mı?... Yok.  Komisyon takrire iştirak ediyor mu efen­ dim?... Etmiyor.  Takriri oylarınıza arz ediyorum. Kabul eden­ den... Kabul etmiyenler... 5 kabule karşı, tak­ rir reddedilmiştir.  15 nci maddenin müzakeresi tamamlanmış­ tır ; ayrıca açık oya sunulacaktır.  IV. - Düşünce ve inanç hak ve hürriyetle­ ri.  a) Vicdan ve din hürriyeti.  Madde 19. — Herkes., vicdan ve dinî inanç  ve kanaat hürriyetine sahiptir.  Kamu düzenine veya genel ahlâka veya bu  amaçlarla çıkarılan kanunlara aykın olmıyan  ibadetler, dinî âyin ve törenler serbesttir.  Kimse, ibadete, dinî âyin ve törenlere katıl­ maya, dinî inanç ve kanaatlerini açıklamaya  zorlanamaz. Kimse, dinî inanç ve kanaatlerin­ den dolayı kınanamaz.  Din eğitim ve öğrenimi, ancak kişilerin ken­ di isteğine ve küçüklerin de kanuni temsilci­ lerinin isteğine bağlıdır.  Kimse, Devletin sosyal, iktisadi, siyasi veya  hukukî temel düzenini, kısmen de olsa, din ku­ rallarına dayandırma veya siyasi veya şahsi çı­ kar veya nüfuz sağlama amaciyle, her ne su­ retle olursa olsun, dini veya din duygularını ya­ hut dince kutsal sayılan şeyleri istismar ede­ mez ve kötüye kullanamaz. Bu yasak dışma çı­ kan veya başkasını bu yolda kışkırtan gerçek ve  tüzel kişiler hakkında, kanunun gösterdiği hü­ kümler uygulanır ve siyasi partiler Anayasa  Mahkemesince temelli kapatılır.  BAŞKAN — 19 ncu madde üzerinde veril­ miş bir önerge bulunmadığı cihetle, 19 ncu mad­ de sadece açık oya sunulacaktır.  VI. - Basın ve yayımla ilgili hükümler.  a) Basın hürriyeti :  Madde 22. — Basın hürdür; sansür edile­ mez.  Devlet, basın ve haber alma hürriyetini sağ- lıyacak tedbirleri alır.  Basın ve haber alma hürriyeti, ancak Devle­ tin ülkesi ve milletiyle bütünlüğünü, kamu dü­ zenini, millî güvenliği ve millî güvenliğin ge­ rektirdiği gizliliği veya genel ahlâkı korumak,  kişilerin haysiyet, şeref ve haklarına tecavüzü,  suç işlemeye kışkırtmayı önlemek veya yargı  görevinin amacına uygun olarak yerine getiril­ mesini sağlamak için kanunla sınırlanabilir.  Yargı görevinin amacına uygun olarak yeri­ ne getirilmesi için kanunla belirtilecek sınırlar  içinde hâkim tarafından verilecek kararlar sak­ lı olmak üzere, olaylar hakkında yayın yasağı  konamaz.  Türkiye'de yayımlanan gazete ve dergiler,  kanunun gösterdiği suçların işlenmesi halinde  hâkim kararıyle;. Devletin ülkesi ve milletiyle  bütünlüğünün, millî güvenliğin, kamu düzeni­ nin veya genel ahlâkın korunması bakımından  gecikmede sakınca bulunan hallerde de, kanu­ nun açıkça yetkili kıldığı merciin emriyle top- latılabilir. Toplatma kararını veren yetkili mer­ ci, bu kararını en geç 24 saat içinde mahkeme­ ye bildirir. Mahkeme bu karan en geç üç gün  içinde onaylamazsa, toplanma kararı hükümsüz  sayılır.  Türkiye'de yayımlanan gazete ve dergiler,  millî güvenliğe, kamu düzenine, genel ahlâka, in­ san hak ve hürriyetlerine dayanan millî de­ mokratik, lâik ve sosyal Cumhuriyet ilkelerine  veya Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmezli-
Sayfa 9 -
C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 1  Madde 15. — özel hayatın gizliliğine doku­ nulamaz. Adlî kovuşturmanın gerektirdiği istis­ nalar saklıdır.  Kanunun açıkça gösterdiği hallerde, usulüne  göre verilmiş hâkim karan olmadıkça; millî  güvenlik veya kamu düzeni bakımından gecik­ mede sakınca bulunan hallerde de kanunla yet­ kili kılınan merciin emri bulunmadıkça kimse­ nin üstü, özel kâğıtlan ve eşyası aranamaz ve  bunlara el konulamaz.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş bir  önerge var, okutuyorum.  Sayın Başkanlığa  Anayasanın 15 nci maddesindeki değişikliğin  değiştirilerek maddenin evvelki hali ile muha­ fazasını arz ve teklifle, teklifimi izah için bana  söz verilmesini saygılarımla rica ederim.  Diyarbakır  Selâhattin Cizrelioğlu  BAŞKAN — Sayın Cizrelioğlu, buyurunuz.  SELÂHATTİN CİZRELİOĞLU (Diyarba­ kır) — Takririmi oya koyunuz.  BAŞKAN — Sadece oya sunmamı istiyorsu­ nuz, görüşmekten sarfınazar ettiniz.  Takrir üzerinde söz istiyen sayın üye var  mı?... Yok.  Komisyon takrire iştirak ediyor mu efen­ dim?... Etmiyor.  Takriri oylarınıza arz ediyorum. Kabul eden­ den... Kabul etmiyenler... 5 kabule karşı, tak­ rir reddedilmiştir.  15 nci maddenin müzakeresi tamamlanmış­ tır ; ayrıca açık oya sunulacaktır.  IV. - Düşünce ve inanç hak ve hürriyetle­ ri.  a) Vicdan ve din hürriyeti.  Madde 19. — Herkes., vicdan ve dinî inanç  ve kanaat hürriyetine sahiptir.  Kamu düzenine veya genel ahlâka veya bu  amaçlarla çıkarılan kanunlara aykın olmıyan  ibadetler, dinî âyin ve törenler serbesttir.  Kimse, ibadete, dinî âyin ve törenlere katıl­ maya, dinî inanç ve kanaatlerini açıklamaya  zorlanamaz. Kimse, dinî inanç ve kanaatlerin­ den dolayı kınanamaz.  Din eğitim ve öğrenimi, ancak kişilerin ken­ di isteğine ve küçüklerin de kanuni temsilci­ lerinin isteğine bağlıdır.  Kimse, Devletin sosyal, iktisadi, siyasi veya  hukukî temel düzenini, kısmen de olsa, din ku­ rallarına dayandırma veya siyasi veya şahsi çı­ kar veya nüfuz sağlama amaciyle, her ne su­ retle olursa olsun, dini veya din duygularını ya­ hut dince kutsal sayılan şeyleri istismar ede­ mez ve kötüye kullanamaz. Bu yasak dışma çı­ kan veya başkasını bu yolda kışkırtan gerçek ve  tüzel kişiler hakkında, kanunun gösterdiği hü­ kümler uygulanır ve siyasi partiler Anayasa  Mahkemesince temelli kapatılır.  BAŞKAN — 19 ncu madde üzerinde veril­ miş bir önerge bulunmadığı cihetle, 19 ncu mad­ de sadece açık oya sunulacaktır.  VI. - Basın ve yayımla ilgili hükümler.  a) Basın hürriyeti :  Madde 22. — Basın hürdür; sansür edile­ mez.  Devlet, basın ve haber alma hürriyetini sağ- lıyacak tedbirleri alır.  Basın ve haber alma hürriyeti, ancak Devle­ tin ülkesi ve milletiyle bütünlüğünü, kamu dü­ zenini, millî güvenliği ve millî güvenliğin ge­ rektirdiği gizliliği veya genel ahlâkı korumak,  kişilerin haysiyet, şeref ve haklarına tecavüzü,  suç işlemeye kışkırtmayı önlemek veya yargı  görevinin amacına uygun olarak yerine getiril­ mesini sağlamak için kanunla sınırlanabilir.  Yargı görevinin amacına uygun olarak yeri­ ne getirilmesi için kanunla belirtilecek sınırlar  içinde hâkim tarafından verilecek kararlar sak­ lı olmak üzere, olaylar hakkında yayın yasağı  konamaz.  Türkiye'de yayımlanan gazete ve dergiler,  kanunun gösterdiği suçların işlenmesi halinde  hâkim kararıyle;. Devletin ülkesi ve milletiyle  bütünlüğünün, millî güvenliğin, kamu düzeni­ nin veya genel ahlâkın korunması bakımından  gecikmede sakınca bulunan hallerde de, kanu­ nun açıkça yetkili kıldığı merciin emriyle top- latılabilir. Toplatma kararını veren yetkili mer­ ci, bu kararını en geç 24 saat içinde mahkeme­ ye bildirir. Mahkeme bu karan en geç üç gün  içinde onaylamazsa, toplanma kararı hükümsüz  sayılır.  Türkiye'de yayımlanan gazete ve dergiler,  millî güvenliğe, kamu düzenine, genel ahlâka, in­ san hak ve hürriyetlerine dayanan millî de­ mokratik, lâik ve sosyal Cumhuriyet ilkelerine  veya Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmezli- C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 1  ği temel hükmüne aykırı yayımlardan mahkûm  olma halinde mahkeme karariyle kapatılabilir.  BAŞKAN — 22 nci madde üzerinde veril­ miş bir önerge var, takdim ediyorum.  Sayın Başkanlığa  Anayasanın 22 nci maddesindeki değişikli­ ğin değiştirilerek maddenin evvelki hali ile mu­ hafazasını saygılarımla arz ve teklifle, teklifi­ mi izah için bana söz verilmesini rica ederim.  Diyarbakır  Silâhattin Cizrelioğlu  BAŞKAN — Sayın Cizrelioğlu, söz istiyor  musunuz?  SELÂHATTÎN CİZRELİOĞLU (Diyarba­ kır) — Evet, efendim.  BAŞKAN — Buyurunuz.  SELÂHATTİN CİZRELİOĞLU (Diyarba- lar) — Sayın Başkan, muhterem senatörler;  Anayasanın 22 nci maddesi «Basın hürdür; san­ sür edilemez..  Devlet, basın ve haber alma hürriyetini sağ- lıyacak tedbirleri alır» demekle Anayasa., Dev­ letin basma müşkülât çıkarmasını değil, tama­ men aksine ona yardımcı olmasını şart koşmuş­ tur,  Basın hürriyeti, bir Devletin idare sistemi­ nin ve milletin hak ve hürriyetlerinin aynası­ dır. Eğer, basın kayıtlamalar ve kısıtlamalar  durumu ile karşı karşıya ise, tarzı idare, hak ve  hürriyetler aynada ona göre yansıma yaparlar.  Demokratik rejimler de, demokrasilerde, hak  ve hürriyetlere, hakkı ile hürmetkar sistemler­ de basın hürriyetinden endişe edilmez ve edil­ memelidir.  Getirilen değişiklikle, geniş takdire dayana­ cak ve tatbikatta muhtemelen sık sık vukubula- cak değişiklikteki hükmün tatbiki yoluna gidi­ lebileceği ihtimalinin, dahi, halkın gözü, kula­ ğı ve dili mesabesinde olan basın üzerinde yara­ tacağı psikolojik etkinin basın hürriyetini ne  dereceye kadar kısıtlıyacağmı her halde ki iza­ ha lüzum olmasa gerekir. Bu hüküm, basın hür­ riyetinin üzerinde Demokles'in kılıcı halinde  duracaktır. Bir memlekette basın hürriyeti ne  kadar geniş tutulursa, basın hem hak ve hürri­ yetlerin teminatı olma görevini o nisbette yeri­ ne getirebilir, hem de Hükümeti hatalı hareket  etmekten uzak kalmaya o nisbette vesile olur.  Basın hürriyetinin kısıtlanması ile Hükümet ko­ laylıkla hatalı hareket edebileceği gibi hak ve  hürriyetler de kuvvetli bir teminattan yoksun  kalmış olurlar. Basın hürriyetinin temin ettiği  faydalar hemen her zaman zararlarından çok  daha fazla olmuştur. Bu hususta faydalarla  muhtemel zarrlar balansı yapılıp öylece bir ne­ ticeye varmak gerekirken, sadece muhtemel za­ rarlar nazara alınmakla, âdeta Hükümetin ba­ sının murakabesi yönünden de rahat çalışması­ nı sağlamak maksadı ile hareket edilmiştir. Fa­ kat, şurası kabul edilmelidir ki, basının kısıtlı  hür olması hakkı hür olmasından daha s k u r ­ ludur. Değişiklik bir bakıma hp.?ınm önceden  sansüre tabi tutulmasından da dabp, acırdır. De­ ğişiklikteki «sonradan sansür» denebilecek hu­ sus, basını ağır maddi zararlara mâru^ bıraka­ bilecek niteliktedir. Vukubulacak zararların te­ lâfisi ayrıca bir mesele teşkil edecektir. Zira,  mesele tamamen takdiridir. Önceden sansür ol­ sa belki bundan ehven kalır. Değişiklik, Anaya­ sanın söz ve ruhuna aykırı bulunduğu kadar fay­ dalı olmaktan da çok uzak bulunmaktadır.  Maddenin evvelki halinde muhafazasını te­ menni eder, saygılarımı sunarım,  BAŞKAN — Önerge üşerind<3 söz istiyen sa­ yın üye var mı?... Yok.  Komisyon iştirak ediyor mu efendim,.. Et­ miyor.  Önergeyi oylarınıza arz ediyorum. Kabul  edenler... Kabul etmiyenler... ? kabule karşı,  önerge reddedilmiştir.  Madde acık oya sunulacaktır.  e) Basın dışı haberleşme aralarından fay­ dalanma hakkı :  Madde 26. — Kişiler ve sivaşi partiler, ka­ mu tüzel kişileri elindeki basın dışı haberleşme  ve yayın araçlarından faydalanma hakkına sa­ hiptir. Bu faydalanmanın şartları ve usulleri,  demokratik esaslara ve hakkaniyet ölçülerine  uygun olarak kanunla düzenbıvr. Kanun, Dev­ letin ülkesi ve milletiyle bütünlüğünün, in'•an  haklarına dayanan millî, demokratik, lâik ve  sosyal Cumhuriyetin, millî güvenliğin ve genel  ahlâkın korunması halleri dışında kalan bir se­ bebe dayanarak halkın bu araçlarla haber al­ maşını, düşünce ve kanaatlere ulaşmasını ve ka­ mu oyunun serbestçe oluşumunu engelleyici ka­ yıtlar koyamaz.  _ 585 —
Sayfa 10 -
C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 1  ği temel hükmüne aykırı yayımlardan mahkûm  olma halinde mahkeme karariyle kapatılabilir.  BAŞKAN — 22 nci madde üzerinde veril­ miş bir önerge var, takdim ediyorum.  Sayın Başkanlığa  Anayasanın 22 nci maddesindeki değişikli­ ğin değiştirilerek maddenin evvelki hali ile mu­ hafazasını saygılarımla arz ve teklifle, teklifi­ mi izah için bana söz verilmesini rica ederim.  Diyarbakır  Silâhattin Cizrelioğlu  BAŞKAN — Sayın Cizrelioğlu, söz istiyor  musunuz?  SELÂHATTÎN CİZRELİOĞLU (Diyarba­ kır) — Evet, efendim.  BAŞKAN — Buyurunuz.  SELÂHATTİN CİZRELİOĞLU (Diyarba- lar) — Sayın Başkan, muhterem senatörler;  Anayasanın 22 nci maddesi «Basın hürdür; san­ sür edilemez..  Devlet, basın ve haber alma hürriyetini sağ- lıyacak tedbirleri alır» demekle Anayasa., Dev­ letin basma müşkülât çıkarmasını değil, tama­ men aksine ona yardımcı olmasını şart koşmuş­ tur,  Basın hürriyeti, bir Devletin idare sistemi­ nin ve milletin hak ve hürriyetlerinin aynası­ dır. Eğer, basın kayıtlamalar ve kısıtlamalar  durumu ile karşı karşıya ise, tarzı idare, hak ve  hürriyetler aynada ona göre yansıma yaparlar.  Demokratik rejimler de, demokrasilerde, hak  ve hürriyetlere, hakkı ile hürmetkar sistemler­ de basın hürriyetinden endişe edilmez ve edil­ memelidir.  Getirilen değişiklikle, geniş takdire dayana­ cak ve tatbikatta muhtemelen sık sık vukubula- cak değişiklikteki hükmün tatbiki yoluna gidi­ lebileceği ihtimalinin, dahi, halkın gözü, kula­ ğı ve dili mesabesinde olan basın üzerinde yara­ tacağı psikolojik etkinin basın hürriyetini ne  dereceye kadar kısıtlıyacağmı her halde ki iza­ ha lüzum olmasa gerekir. Bu hüküm, basın hür­ riyetinin üzerinde Demokles'in kılıcı halinde  duracaktır. Bir memlekette basın hürriyeti ne  kadar geniş tutulursa, basın hem hak ve hürri­ yetlerin teminatı olma görevini o nisbette yeri­ ne getirebilir, hem de Hükümeti hatalı hareket  etmekten uzak kalmaya o nisbette vesile olur.  Basın hürriyetinin kısıtlanması ile Hükümet ko­ laylıkla hatalı hareket edebileceği gibi hak ve  hürriyetler de kuvvetli bir teminattan yoksun  kalmış olurlar. Basın hürriyetinin temin ettiği  faydalar hemen her zaman zararlarından çok  daha fazla olmuştur. Bu hususta faydalarla  muhtemel zarrlar balansı yapılıp öylece bir ne­ ticeye varmak gerekirken, sadece muhtemel za­ rarlar nazara alınmakla, âdeta Hükümetin ba­ sının murakabesi yönünden de rahat çalışması­ nı sağlamak maksadı ile hareket edilmiştir. Fa­ kat, şurası kabul edilmelidir ki, basının kısıtlı  hür olması hakkı hür olmasından daha s k u r ­ ludur. Değişiklik bir bakıma hp.?ınm önceden  sansüre tabi tutulmasından da dabp, acırdır. De­ ğişiklikteki «sonradan sansür» denebilecek hu­ sus, basını ağır maddi zararlara mâru^ bıraka­ bilecek niteliktedir. Vukubulacak zararların te­ lâfisi ayrıca bir mesele teşkil edecektir. Zira,  mesele tamamen takdiridir. Önceden sansür ol­ sa belki bundan ehven kalır. Değişiklik, Anaya­ sanın söz ve ruhuna aykırı bulunduğu kadar fay­ dalı olmaktan da çok uzak bulunmaktadır.  Maddenin evvelki halinde muhafazasını te­ menni eder, saygılarımı sunarım,  BAŞKAN — Önerge üşerind<3 söz istiyen sa­ yın üye var mı?... Yok.  Komisyon iştirak ediyor mu efendim,.. Et­ miyor.  Önergeyi oylarınıza arz ediyorum. Kabul  edenler... Kabul etmiyenler... ? kabule karşı,  önerge reddedilmiştir.  Madde acık oya sunulacaktır.  e) Basın dışı haberleşme aralarından fay­ dalanma hakkı :  Madde 26. — Kişiler ve sivaşi partiler, ka­ mu tüzel kişileri elindeki basın dışı haberleşme  ve yayın araçlarından faydalanma hakkına sa­ hiptir. Bu faydalanmanın şartları ve usulleri,  demokratik esaslara ve hakkaniyet ölçülerine  uygun olarak kanunla düzenbıvr. Kanun, Dev­ letin ülkesi ve milletiyle bütünlüğünün, in'•an  haklarına dayanan millî, demokratik, lâik ve  sosyal Cumhuriyetin, millî güvenliğin ve genel  ahlâkın korunması halleri dışında kalan bir se­ bebe dayanarak halkın bu araçlarla haber al­ maşını, düşünce ve kanaatlere ulaşmasını ve ka­ mu oyunun serbestçe oluşumunu engelleyici ka­ yıtlar koyamaz.  _ 585 —  C. Senatosu B : 116  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge olmadığı cihetle madde açık oya sunulacak­ tır,  b) Dernek kurma hakkı :  Madde 29. — Herkes, önceden izin almaksı­ zın dernek kurma hakkına sahiptir. Bu hakkın  kullanılışında uygulanacak şekil ve usuller ka­ nunda gösterilir. Kanunun, Devletin ülkesi ve  milletiyle bütünlüğünün, millî güvenliğin, ka­ mu düzeninin ve genel ahlâkın korunması mak- sadiyîe sınırlar koyabilir.  Hiç kimse bir derneğe üye olmaya veya der­ nekte üye kalmaya zorlanamaz.  Dernekler, kanunun gösterdiği hallerde hâ­ kim karariyle kapatılabilir. Devletin ülkesi ve  milletiyle bütünlüğünün, millî güvenliğin, kamu  düzeninin ve genel ahlâkın korunması bakımın­ dan gecikmede sakınca bulunan hallerde de hâ­ kim kararına kadar kanunun açıkça yetkili kıl­ dığı merciin emriyle faaliyetten alıkonulabiîir.  BAŞKAF — Madde üserinde verilmiş öner­ ge olmadığı için cihetle madde açık oya sunula­ caktır:  VIII. - Hakların korunması ile ilgili hüküm­ ler,  a) Kişi güvenliği :  Madde 30. — Suçluluğu hakkında kuvvetli  belirti bulunan kişiler, ancak kaçmayı veya de­ lillerin yok edilmesini veya değiştirilmesini ön­ lemek maksadiyle veya bunlar gibi tutuklama­ yı zorunlu kılan ve kanunla gösterilen diğer  hallerde hâkim karariyle tutuklanabilir. Tutuk­ luluğun devamına karar verilebilmesi aynı şart­ lara bağlıdır,  Yaka7ama, ancak suçüstü halinde veya ge­ cikmesinde sakınca bulunan hallerde yapılabilir;  bunun şartlarını kanun .gösterir.  Yakalanan veya tutuklanan kimselere, ya­ kalama veya tutuklama sebeplerinin ve hakla­ rındaki iddiaların yazılı olarak hemen bildiril­ mesi gerekir.  Yakalanan veya tutuklanan kimse tutul­ ma yerine en yakın mahkemeye gönderilmesi  için gerekli süre hariç kırksekiz saat ve kanu­ nun asıkça belli ettiği hallerde toplu olarak is­ lenen suçlarda yedi gün içinde hâkin, önüne çı­ karılır ve bu süre geçtikten sonra hâkim kararı  olmaksızın hürriyetinden yoksun kılınamaz. Ya­ kalanan veya tutuklanan kimse, hâkim önüne  çıkarılınca durum hemen yakınlarına bildirilir. |  — 585  20 . 9 . 1971 O : 1  Bu esaslar dışında işleme tabi tutulan kim­ selerin -ağrıyacakları her türlü zararlar kanuna  göre Devletçe ödenir.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner- - ge olmadığı cihetle, madde ayrıca açık oya su­ nulacaktır.  e) Kanuni yargı yolu :  Madde 32. — Hiç kimse, kanunen tabi oldu­ ğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarı­ lamaz.  Bir kimseyi kanunen tabi olduğu mahkeme­ den başka bir merci önüne çıkarma sonucunu  doğuran yargı yetkisine sahip olağanüstü mer­ ciler kurulamaz.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge olmadığı cihetle madde ayrıca açık oya sunu­ lacaktır.  e) Kamulaştırma :  Madde 38. —- Devlet ve kamu tüzel kişileri,  kamu yararının gerektirdiği hallerde, karşılık­ larını peşin ödemek şartiyle, özel mülkiyette  bulunan taşınmaz mallar, kanunla gösterilen  esas ve usullere göre, tamamını veya bir kısmı­ nı kamulaştırmaya ve bunlar üzerinde idari ir­ tifaklar kurmaya yetkilidir.  Ödenecek karşılık, taşınmaz malın tamamı­ nın kamulaştırılması halinde o malın malikinin  kanunda gösterilecek usul ve şekle uygun ola­ rak bildireceği vergi değerini; kısmen kamu­ laştırılan kısma düşen miktarını aşamaz.  Kamulaştırılan taşınmaz mal karşılığının  vergi değerinden az takdir edilmesi halinde ma­ likin itiraz ve dâva hakkı saklıdır.  Çiftçinin topraklandırılması, ormanların  Devletleştirilmesi, yeni orman yetiştirilmesi ve  iskân projelerinin gerçekleştirilmesi amaçlariyle  kamulaştırılan taşınmaz mal ve kıyıların ko­ runması ve turizm amaciyle kamulaştırılan top­ rak bedellerinin ödeme şekli kanunla gösteri­ lir.  Kanunun taksitle ödemeyi öngördüğü haller­ de çiftçi topraklandırılması, ormanların Devlet­ leştirilmesi, yeni orman yetiştirilmesi ve iskân  projelerinin gerçeşleştirilmesi için konulacak  süı-e yirrni yılı; kıyıların korunması ve turizm  amaciyle yapılacak kamulaştırmalarda ise bu  süre on yılı aşamaz. Bu takdirde, taksitler eşi- dolarak ödenir ve kanunla gösterilen faiz kaide- ! lerine bağlanır.  çt
Sayfa 11 -
C. Senatosu B : 116  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge olmadığı cihetle madde açık oya sunulacak­ tır,  b) Dernek kurma hakkı :  Madde 29. — Herkes, önceden izin almaksı­ zın dernek kurma hakkına sahiptir. Bu hakkın  kullanılışında uygulanacak şekil ve usuller ka­ nunda gösterilir. Kanunun, Devletin ülkesi ve  milletiyle bütünlüğünün, millî güvenliğin, ka­ mu düzeninin ve genel ahlâkın korunması mak- sadiyîe sınırlar koyabilir.  Hiç kimse bir derneğe üye olmaya veya der­ nekte üye kalmaya zorlanamaz.  Dernekler, kanunun gösterdiği hallerde hâ­ kim karariyle kapatılabilir. Devletin ülkesi ve  milletiyle bütünlüğünün, millî güvenliğin, kamu  düzeninin ve genel ahlâkın korunması bakımın­ dan gecikmede sakınca bulunan hallerde de hâ­ kim kararına kadar kanunun açıkça yetkili kıl­ dığı merciin emriyle faaliyetten alıkonulabiîir.  BAŞKAF — Madde üserinde verilmiş öner­ ge olmadığı için cihetle madde açık oya sunula­ caktır:  VIII. - Hakların korunması ile ilgili hüküm­ ler,  a) Kişi güvenliği :  Madde 30. — Suçluluğu hakkında kuvvetli  belirti bulunan kişiler, ancak kaçmayı veya de­ lillerin yok edilmesini veya değiştirilmesini ön­ lemek maksadiyle veya bunlar gibi tutuklama­ yı zorunlu kılan ve kanunla gösterilen diğer  hallerde hâkim karariyle tutuklanabilir. Tutuk­ luluğun devamına karar verilebilmesi aynı şart­ lara bağlıdır,  Yaka7ama, ancak suçüstü halinde veya ge­ cikmesinde sakınca bulunan hallerde yapılabilir;  bunun şartlarını kanun .gösterir.  Yakalanan veya tutuklanan kimselere, ya­ kalama veya tutuklama sebeplerinin ve hakla­ rındaki iddiaların yazılı olarak hemen bildiril­ mesi gerekir.  Yakalanan veya tutuklanan kimse tutul­ ma yerine en yakın mahkemeye gönderilmesi  için gerekli süre hariç kırksekiz saat ve kanu­ nun asıkça belli ettiği hallerde toplu olarak is­ lenen suçlarda yedi gün içinde hâkin, önüne çı­ karılır ve bu süre geçtikten sonra hâkim kararı  olmaksızın hürriyetinden yoksun kılınamaz. Ya­ kalanan veya tutuklanan kimse, hâkim önüne  çıkarılınca durum hemen yakınlarına bildirilir. |  — 585  20 . 9 . 1971 O : 1  Bu esaslar dışında işleme tabi tutulan kim­ selerin -ağrıyacakları her türlü zararlar kanuna  göre Devletçe ödenir.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner- - ge olmadığı cihetle, madde ayrıca açık oya su­ nulacaktır.  e) Kanuni yargı yolu :  Madde 32. — Hiç kimse, kanunen tabi oldu­ ğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarı­ lamaz.  Bir kimseyi kanunen tabi olduğu mahkeme­ den başka bir merci önüne çıkarma sonucunu  doğuran yargı yetkisine sahip olağanüstü mer­ ciler kurulamaz.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge olmadığı cihetle madde ayrıca açık oya sunu­ lacaktır.  e) Kamulaştırma :  Madde 38. —- Devlet ve kamu tüzel kişileri,  kamu yararının gerektirdiği hallerde, karşılık­ larını peşin ödemek şartiyle, özel mülkiyette  bulunan taşınmaz mallar, kanunla gösterilen  esas ve usullere göre, tamamını veya bir kısmı­ nı kamulaştırmaya ve bunlar üzerinde idari ir­ tifaklar kurmaya yetkilidir.  Ödenecek karşılık, taşınmaz malın tamamı­ nın kamulaştırılması halinde o malın malikinin  kanunda gösterilecek usul ve şekle uygun ola­ rak bildireceği vergi değerini; kısmen kamu­ laştırılan kısma düşen miktarını aşamaz.  Kamulaştırılan taşınmaz mal karşılığının  vergi değerinden az takdir edilmesi halinde ma­ likin itiraz ve dâva hakkı saklıdır.  Çiftçinin topraklandırılması, ormanların  Devletleştirilmesi, yeni orman yetiştirilmesi ve  iskân projelerinin gerçekleştirilmesi amaçlariyle  kamulaştırılan taşınmaz mal ve kıyıların ko­ runması ve turizm amaciyle kamulaştırılan top­ rak bedellerinin ödeme şekli kanunla gösteri­ lir.  Kanunun taksitle ödemeyi öngördüğü haller­ de çiftçi topraklandırılması, ormanların Devlet­ leştirilmesi, yeni orman yetiştirilmesi ve iskân  projelerinin gerçeşleştirilmesi için konulacak  süı-e yirrni yılı; kıyıların korunması ve turizm  amaciyle yapılacak kamulaştırmalarda ise bu  süre on yılı aşamaz. Bu takdirde, taksitler eşi- dolarak ödenir ve kanunla gösterilen faiz kaide- ! lerine bağlanır.  çt  C. Senatosu B : 118  Kamulaştırılan topraktan, o toprağı doğru­ dan doğruya işleten çiftçinin hakkaniyet ölçü­ leri içinde geçinebilmesi için zaruri olan ve ka­ nunla gösterilen kısmın ve küçük çiftçinin ka­ mulaştırılan toprağın bedeli her halde pejin  ödenir.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge olmadığı cihetle madde ayrıca açık oya su­ nulacaktır.  e) Sendika kurma hakkı <  Madde 46. — İşçiler ve işverenler, önceden  izin almaksızın sendikalar ve sendika birlikleri  kurma, bunlara serbestçe üye olma ve üyelik­ ten ayrılma hakkına sahiptir. Bu hakların kul­ lanılışında uygulanacak şekil ve usuller kanun­ da gösterilir. Kanun, Devletin ülkesi ve mille­ tiyle bütünlüğünün, millî güvenliğin, kamu dü­ şeninin ve genel ahlâkın korunması maksadiyle  sınırlar koyabilir.  Sendikalar ve sendika birliklerinin tüzükle­ ri, yönetim ve işleyişleri demokratik esaslara  aykırı olamaz.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge var, takdim ediyorum.  Sayın Başkanlığa  Anayasanın 46 ncı maddesindeki değişikli­ ğin değiştirilerek maddenin evvelki hali ile mu­ hafazasını arz ve teklifle, teklifimi izah için ba­ na söz verilmesini saygılarımla rica ederim,  Diyarbakır  Selâhattin Oizrelioğlu  BAŞKAN — Sayın Cizrsüioğlu buyurun,  İSELÂHATTÎN •CiZREI.tOĞLU '(Diyarba­ kır) — Sayın Başkan, muhterem senatörler;  bu maddede zikredilen sendika, kısa tarifi ila  mensuplarının hak ve menfaatlerini ariyan ve  koruyan bir teşekküldür. Mensuplarının hak  ve menfaatlerinin hakkı ile verilmemeli ve hi­ maye edilmemesi hallerinde sendika icrayı faa­ liyette bulunur. Anayasanın 46 ncı maddesi,  memur .sendikasının ne şekilde işliye e sğini açık  ve kesin bir şekilde belirt .niştir. Memurların  hak ve menfaatleri, devlet tarafından gerekliği  şekilde temin ve himaye edildiği müddetçe, me­ mur sendikasının bir faaliyette bulunmasına lü­ zum kalmaz. Bu itibarla, menaurların sendika  kurma hakkından endişe etmek yersizdir. Kaüdı  ki, bu bir hakla müktesep haline gelmiştir. Mük­ tesep halkların bir tarafa itilmesi, ortadan kal- 20 . 9 . 1971 Ö : İ  dırılması, müktesep haklara hürmeti gerektiren  hukuk kaidelerine aykırı olur.  «Memurlara sendika kurma hakla tanınırsa  o tannan Orduya da bu hakkı tanımak gerekir'  seklindeki bir beyanı yerinde ve isabetli germek  mümkün değildir. Evvelâ, ortada memurlara bu  hakkı tanımak diye bir husus yoktur. Zira  hak, Anayasa ile tanınmıştır, vardır. Mesele, bu  hakkın ortadan kaldırılıp 'kaldırılmaması mese­ le :i lir. Saniy;ns ordu disipline müesses bir mü­ essesedir, Ve haklarının tanınmaması korunma­ ması. ihmal edilmesi diye bir husus bahis mev- Ei.nı 'değildir. Ordu, sadece kendisinin değil,  dev:: tin ve milletin hak ve menfaatlerimi de  zamanı geldiğinde ariyan ve koruyan bir mües­ siredir. Sendikaya ne ihtiyacı olabilir?  Hükümet kendisinin, devletin ve milletin  haklarını korumak için, bir evvelki hükümetin  yerine, ordu tarafından vaki teşebbüs üzerine  gelmiş bulunduğunu ya unutuyor yahut da or­ dunun haklarının temin ve himayeden mahrum  •bırakılabileceğini zannediyor, her halde. Eğsr  bt'yls. bir zan içinde ise, bu hususta bir teşebbüs­ te bulunsun, ordu haklarını arıyamaz ve koru- ı yamassa, o saman Parlâmento, ordunun sendika  ! Kurma meselesine har halde ki eğilir.  j G-orülüyor ki. ne tarafından bakılırsa bakıl­ sın, memurların sendika kurma haklarının orta­ dan kaldırılmasına haklı ve mukni bir sebep  yoktur.  Bu itibarla, bu müktesep hakkın muhafaza­ sın da temin eden maddenin evvelki hali ile  •muhafazasının daha isabetli olacağını işaretle,  ssyjilanmı sunarım. (Millî Birlik Grupu sıra- laıından alkışlar.)  BAŞKAN — önerge üzerinde söz istiyen sa­ yın üye?,. Yek, Komisyon önergeye iştirak edi­ yor mu?  ANAYASA VE ADALET KOMİSYONU  BAŞKANI BEFET EENDECt (Samsun) — Ka­ tılmıyoruz, efendim.  BAŞKAN — Katılmıyor, önergeyi oylarınıza  ars ediyorum. Kabul edenler... Etmiysnlsr... 9  kabul oyuna karşılık önerge reddedilmiştir.  48 ncı madde ayrıca acık oya sunulacaktır.  V, Vatan hizmeti :  Madde 60. — Vatan hizmeti, her Türk'ün  hakkı ve ödevidir.  537 —
Sayfa 12 -
C. Senatosu B : 118  Kamulaştırılan topraktan, o toprağı doğru­ dan doğruya işleten çiftçinin hakkaniyet ölçü­ leri içinde geçinebilmesi için zaruri olan ve ka­ nunla gösterilen kısmın ve küçük çiftçinin ka­ mulaştırılan toprağın bedeli her halde pejin  ödenir.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge olmadığı cihetle madde ayrıca açık oya su­ nulacaktır.  e) Sendika kurma hakkı <  Madde 46. — İşçiler ve işverenler, önceden  izin almaksızın sendikalar ve sendika birlikleri  kurma, bunlara serbestçe üye olma ve üyelik­ ten ayrılma hakkına sahiptir. Bu hakların kul­ lanılışında uygulanacak şekil ve usuller kanun­ da gösterilir. Kanun, Devletin ülkesi ve mille­ tiyle bütünlüğünün, millî güvenliğin, kamu dü­ şeninin ve genel ahlâkın korunması maksadiyle  sınırlar koyabilir.  Sendikalar ve sendika birliklerinin tüzükle­ ri, yönetim ve işleyişleri demokratik esaslara  aykırı olamaz.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge var, takdim ediyorum.  Sayın Başkanlığa  Anayasanın 46 ncı maddesindeki değişikli­ ğin değiştirilerek maddenin evvelki hali ile mu­ hafazasını arz ve teklifle, teklifimi izah için ba­ na söz verilmesini saygılarımla rica ederim,  Diyarbakır  Selâhattin Oizrelioğlu  BAŞKAN — Sayın Cizrsüioğlu buyurun,  İSELÂHATTÎN •CiZREI.tOĞLU '(Diyarba­ kır) — Sayın Başkan, muhterem senatörler;  bu maddede zikredilen sendika, kısa tarifi ila  mensuplarının hak ve menfaatlerini ariyan ve  koruyan bir teşekküldür. Mensuplarının hak  ve menfaatlerinin hakkı ile verilmemeli ve hi­ maye edilmemesi hallerinde sendika icrayı faa­ liyette bulunur. Anayasanın 46 ncı maddesi,  memur .sendikasının ne şekilde işliye e sğini açık  ve kesin bir şekilde belirt .niştir. Memurların  hak ve menfaatleri, devlet tarafından gerekliği  şekilde temin ve himaye edildiği müddetçe, me­ mur sendikasının bir faaliyette bulunmasına lü­ zum kalmaz. Bu itibarla, menaurların sendika  kurma hakkından endişe etmek yersizdir. Kaüdı  ki, bu bir hakla müktesep haline gelmiştir. Mük­ tesep halkların bir tarafa itilmesi, ortadan kal- 20 . 9 . 1971 Ö : İ  dırılması, müktesep haklara hürmeti gerektiren  hukuk kaidelerine aykırı olur.  «Memurlara sendika kurma hakla tanınırsa  o tannan Orduya da bu hakkı tanımak gerekir'  seklindeki bir beyanı yerinde ve isabetli germek  mümkün değildir. Evvelâ, ortada memurlara bu  hakkı tanımak diye bir husus yoktur. Zira  hak, Anayasa ile tanınmıştır, vardır. Mesele, bu  hakkın ortadan kaldırılıp 'kaldırılmaması mese­ le :i lir. Saniy;ns ordu disipline müesses bir mü­ essesedir, Ve haklarının tanınmaması korunma­ ması. ihmal edilmesi diye bir husus bahis mev- Ei.nı 'değildir. Ordu, sadece kendisinin değil,  dev:: tin ve milletin hak ve menfaatlerimi de  zamanı geldiğinde ariyan ve koruyan bir mües­ siredir. Sendikaya ne ihtiyacı olabilir?  Hükümet kendisinin, devletin ve milletin  haklarını korumak için, bir evvelki hükümetin  yerine, ordu tarafından vaki teşebbüs üzerine  gelmiş bulunduğunu ya unutuyor yahut da or­ dunun haklarının temin ve himayeden mahrum  •bırakılabileceğini zannediyor, her halde. Eğsr  bt'yls. bir zan içinde ise, bu hususta bir teşebbüs­ te bulunsun, ordu haklarını arıyamaz ve koru- ı yamassa, o saman Parlâmento, ordunun sendika  ! Kurma meselesine har halde ki eğilir.  j G-orülüyor ki. ne tarafından bakılırsa bakıl­ sın, memurların sendika kurma haklarının orta­ dan kaldırılmasına haklı ve mukni bir sebep  yoktur.  Bu itibarla, bu müktesep hakkın muhafaza­ sın da temin eden maddenin evvelki hali ile  •muhafazasının daha isabetli olacağını işaretle,  ssyjilanmı sunarım. (Millî Birlik Grupu sıra- laıından alkışlar.)  BAŞKAN — önerge üzerinde söz istiyen sa­ yın üye?,. Yek, Komisyon önergeye iştirak edi­ yor mu?  ANAYASA VE ADALET KOMİSYONU  BAŞKANI BEFET EENDECt (Samsun) — Ka­ tılmıyoruz, efendim.  BAŞKAN — Katılmıyor, önergeyi oylarınıza  ars ediyorum. Kabul edenler... Etmiysnlsr... 9  kabul oyuna karşılık önerge reddedilmiştir.  48 ncı madde ayrıca acık oya sunulacaktır.  V, Vatan hizmeti :  Madde 60. — Vatan hizmeti, her Türk'ün  hakkı ve ödevidir.  537 —  C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 1  Bu ödevin, Silâhlı Kuvvetlerde veya kamu  hizmetlerinde ne şekilde yerine getirileceği ka­ nunla düzenlenir.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş bir  önerge var, okutuyorum.  Sayın, Başkanlığa  Anayasa tadil teklifinin 60 ncı maddesinin  1961 Anayasasındaki -şekli ile ve muhtevası ile  muhafazasını arz ve teklif 'ederim  'Saygılarımla.  Ankara  Turgut Cebe  BAŞKAN — Sayın Cebe?.. Yok. önerge üze­ rinde sos istiyen sayın üye?.. Yok. önergeye ko­ misyon katılıyor mu efendim?  ANAYASA VE ADALET KOMİSYONU  BAŞKANI REFET RENDECİ (Samsun) — Ka­ tılmıyoruz efendim.  BAŞKAN — Katılmıyorlar, önergeyi oyları­ nıza arz ediyorum. Kabul edenler... Etmiyen- ler... önerge reddedilmiştir.  60 ncı madde ayrıca açık oya sunulacaktır.  VI, Vergi ödevi.  Madde 61. — Herkes, kamu giderlerini kar­ şılamak üzere, malî gücüne göre, vergi ödemek­ le yükümlüdür.  Vergi, resim ve harçlar ve benzeri malî yü­ kümler ancak kanunla konulur.  Kanunun belli ettiği yukarı ve aşağı hadler  içinde kalmak, ölçü ve esaslara uygun olmak  şartiyle, vergi, resim ve harçların muafiyet ve  istisnalariyle nhbet ve hail erine ilişkin hüküm­ lerde değişiklik yapmaya, Bakanlar Kurulu yet­ kili kılmaMlir.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge olmadığı cihetle madde ayrıca açık oya su­ nulacaktır.  II. T. B. M. M. nin görev ve yetkileri :  a) Genel olarak :  Madde 64. — Kanun koymak, değiştirmek ve  kaldırmak, Devletin bütçe ve kesin hesap ka­ nun tasarılarını görüşmek ve kabul etmek, pa­ ra basılmasına, genel ve özel af ilânına, mahke­ melerce verilip kesinleşen ölüm cezalarının ye­ rine getirilmesine karar vermek, Türkiye Büyük  Millet Meclisinin yetkilerindendir.  Türkiye Büyük Millet Meclisi kanunla, belli  konularda, Bakanlar Kuruluna kanun hükmün­ de kararnameler çıkarmak yetkisi verebilir.  Yetki veren kanunda, çıkarılacak kararnamele­ rin amacı, kapsamı ve ilkeleriyle bu yetkiyi kul­ lanma süresinin ve yürürlükten kaldırılacak ka­ nun hükümlerinin açıkça gösterilmesi ve kanun  hükmünde kararnamede de yetkinin hangi ka­ nunla verilmiş olduğunun belirtilmesi lâzımdır.  Bu kararnameler, Resmî Gazetede yayımlan­ dıkları gün yürürlüğe girerler, Ancak, karar­ namede yürürlük tarihi olarak daha sonraki bir  tarih de gösterilebilir. Kararnameler, Resmî Ga­ zetede yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Mil­ let Meclisine sunulur.  Yetki kanunları ve Türkiye Büyük Millet  Meclisine sunulan kararnameler, Anayasanın ve  yasama meclisleri içtüzüklerinin kanunların gö­ rüşülmesi için koyduğu kurallara göre, ancak,  komisyonlarda ve genel kurullarda diğer kanun  tasarı ve tekliflerinden önce ve ivedilikle görü­ şülüp karara bağlanır.  Yayımlandıkları gvm Türkiye Büyük Millet  Meclisine sunulnııyan kararnameler bu tarihte,  Türkiye Büyük Millet Meclisince reddedilen  kararnameler bu kararın Resmî Gazetede yayım­ landığı tarihte yürürlükten kalkar. Değiştirile­ rek kabul edilen kararnamelerin değiştirilmiş  hükümleri, bu değişikliklerin Resmî Gazetede  yayımlandığı gün yürürlüğe girer.  Anayasanın ikinci kısmının birinci ve ikinci  bölümlerinde yer alan temel hak ve hürriyetler  ile dördüncü bölümünde yer alan siyasi haklar  ve ödevler kanun hükmünde kararnaimekrle dü­ zenlenemez. Anayasa Mahkemesi, bu kararna­ melerin Anayasaya uygunluğunu da denetler.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş bir  önerge var, okutuyorum.  Sayın Başkanlığa  !64 ncü maddenin 2, 3, 4, 5 ve 6 ncı fıkrala­ rının çıkartılmasını saygı ile arz ve teklif ede­ rim.  İstanbul  Rifat öztürkçine  BAŞKAN — Sayın Öztürkçine, takririnizi  izah için buyurun.  FEHMİ ALPASLAN (Artvin) — iSen parti­ li değil misin  RİFAT ÖZTÜRKÇİNE (istanbul) — Sayın  Başkan, muhterem arkadaşlarım; sayın bir se­ natör arkadaşımız «Sen partili değil misin?» di­ ye bir konuşma yapmamış olsa idi..
Sayfa 13 -
C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 1  Bu ödevin, Silâhlı Kuvvetlerde veya kamu  hizmetlerinde ne şekilde yerine getirileceği ka­ nunla düzenlenir.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş bir  önerge var, okutuyorum.  Sayın, Başkanlığa  Anayasa tadil teklifinin 60 ncı maddesinin  1961 Anayasasındaki -şekli ile ve muhtevası ile  muhafazasını arz ve teklif 'ederim  'Saygılarımla.  Ankara  Turgut Cebe  BAŞKAN — Sayın Cebe?.. Yok. önerge üze­ rinde sos istiyen sayın üye?.. Yok. önergeye ko­ misyon katılıyor mu efendim?  ANAYASA VE ADALET KOMİSYONU  BAŞKANI REFET RENDECİ (Samsun) — Ka­ tılmıyoruz efendim.  BAŞKAN — Katılmıyorlar, önergeyi oyları­ nıza arz ediyorum. Kabul edenler... Etmiyen- ler... önerge reddedilmiştir.  60 ncı madde ayrıca açık oya sunulacaktır.  VI, Vergi ödevi.  Madde 61. — Herkes, kamu giderlerini kar­ şılamak üzere, malî gücüne göre, vergi ödemek­ le yükümlüdür.  Vergi, resim ve harçlar ve benzeri malî yü­ kümler ancak kanunla konulur.  Kanunun belli ettiği yukarı ve aşağı hadler  içinde kalmak, ölçü ve esaslara uygun olmak  şartiyle, vergi, resim ve harçların muafiyet ve  istisnalariyle nhbet ve hail erine ilişkin hüküm­ lerde değişiklik yapmaya, Bakanlar Kurulu yet­ kili kılmaMlir.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge olmadığı cihetle madde ayrıca açık oya su­ nulacaktır.  II. T. B. M. M. nin görev ve yetkileri :  a) Genel olarak :  Madde 64. — Kanun koymak, değiştirmek ve  kaldırmak, Devletin bütçe ve kesin hesap ka­ nun tasarılarını görüşmek ve kabul etmek, pa­ ra basılmasına, genel ve özel af ilânına, mahke­ melerce verilip kesinleşen ölüm cezalarının ye­ rine getirilmesine karar vermek, Türkiye Büyük  Millet Meclisinin yetkilerindendir.  Türkiye Büyük Millet Meclisi kanunla, belli  konularda, Bakanlar Kuruluna kanun hükmün­ de kararnameler çıkarmak yetkisi verebilir.  Yetki veren kanunda, çıkarılacak kararnamele­ rin amacı, kapsamı ve ilkeleriyle bu yetkiyi kul­ lanma süresinin ve yürürlükten kaldırılacak ka­ nun hükümlerinin açıkça gösterilmesi ve kanun  hükmünde kararnamede de yetkinin hangi ka­ nunla verilmiş olduğunun belirtilmesi lâzımdır.  Bu kararnameler, Resmî Gazetede yayımlan­ dıkları gün yürürlüğe girerler, Ancak, karar­ namede yürürlük tarihi olarak daha sonraki bir  tarih de gösterilebilir. Kararnameler, Resmî Ga­ zetede yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Mil­ let Meclisine sunulur.  Yetki kanunları ve Türkiye Büyük Millet  Meclisine sunulan kararnameler, Anayasanın ve  yasama meclisleri içtüzüklerinin kanunların gö­ rüşülmesi için koyduğu kurallara göre, ancak,  komisyonlarda ve genel kurullarda diğer kanun  tasarı ve tekliflerinden önce ve ivedilikle görü­ şülüp karara bağlanır.  Yayımlandıkları gvm Türkiye Büyük Millet  Meclisine sunulnııyan kararnameler bu tarihte,  Türkiye Büyük Millet Meclisince reddedilen  kararnameler bu kararın Resmî Gazetede yayım­ landığı tarihte yürürlükten kalkar. Değiştirile­ rek kabul edilen kararnamelerin değiştirilmiş  hükümleri, bu değişikliklerin Resmî Gazetede  yayımlandığı gün yürürlüğe girer.  Anayasanın ikinci kısmının birinci ve ikinci  bölümlerinde yer alan temel hak ve hürriyetler  ile dördüncü bölümünde yer alan siyasi haklar  ve ödevler kanun hükmünde kararnaimekrle dü­ zenlenemez. Anayasa Mahkemesi, bu kararna­ melerin Anayasaya uygunluğunu da denetler.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş bir  önerge var, okutuyorum.  Sayın Başkanlığa  !64 ncü maddenin 2, 3, 4, 5 ve 6 ncı fıkrala­ rının çıkartılmasını saygı ile arz ve teklif ede­ rim.  İstanbul  Rifat öztürkçine  BAŞKAN — Sayın Öztürkçine, takririnizi  izah için buyurun.  FEHMİ ALPASLAN (Artvin) — iSen parti­ li değil misin  RİFAT ÖZTÜRKÇİNE (istanbul) — Sayın  Başkan, muhterem arkadaşlarım; sayın bir se­ natör arkadaşımız «Sen partili değil misin?» di­ ye bir konuşma yapmamış olsa idi..  0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 1  BAŞKAN — Bayın öztürkçine... Sayın öz­ türkçine...  RİFAT ÖZTÜBKÇİNE (Devamla) — Sözü- îîi3 bu şekille başlamıyacaktım. Biz partiliyiz  ama, Türkiye Büyük Millet Meclisinin kanun  koyma, değiştirme ve kaldırma yetkisini Hükü­ met s devrederken, daha henüz devir muamelesi  ikmal 'edilmeden, bâzı Hükümet sözcüleri bizim  ümidettiğimiz şeklin dışında, bunu aklına gel­ diği..  BAŞKAN — Sayın öztürkçine, şahsınız adı­ na önergeniz üzerinde konuşuyorsunuz.  RİFAT ÖZTÜRKÇİNE (Devamla) — İşte  ona geliyorum, efendim. Gelişigüzel bütün ko­ nulan inin o alacak kararnamelerin getirilsbiTe- ceğini ve meri kanunları da yürürlükten kaldı­ racağını beyan ettiler.  Simidi, bendeniz endişe duymakta haklıyım.  Hükümetimizin değiştirmek istediği kanunlar,  bendenize göre vergiyi ilgilendiren, gümrük  durumlarını ilgilendiren ve bâzı sırtı terleme­ den bol para kazancı sağlayacak yolları ön­ ler, keser ümidiyle; kanunların Yüce Meclis­ ten çıkıp kabul edilinceye kadar geçecek za­ manda bâzı aracılarım, daha açık deyimle vur­ guncuların daha fazla vurgun vurmaması ne­ deni ile böyle bir kanun kuvvetinde kararname'  çıkarmak yetkisi Hükümete verilecek ise, bu­ nunla beraberim. Yok, bunun dışında her önü­ ne gelen bir işi kararnameye bağlayıp, mer'i  kanunları kaldıracak ise, o zaman bunun kar­ şısında olduğumu da arz etmek isterimi. Bu  nedenle önergemi verdim; Hükümetten istirha­ mım, buradaki kararnamelerin hududunu çi­ zip, zabıtlarda teisbitidir ki, önergemi ondan  sonra geri alayım. Aksi halde, önergeme müs­ pet oy kullanmanızı rica edeceğim. Çünkü,  önergem Anayasanın 64 ncü maddesinin 1 nci  fıkrasına tamamen uygundur. Kanun koyma  ve kanunu yürürlükten kaldırtma ancak Türki­ ye Büyük Millet Meclisinin yetkisi dahilinde­ dir. Bu yetki hiçbir organa devredilemiyece- ğine göre, bizim aynı maddeye eklediğimiz fık­ ralar ile çelişki halinde bulunduğumuzdan do­ layı önergemin kabulünü arz ederim.  EKREM ÖZDEN (istanbul) — 1 nci mü­ zakerede oy verdin, nasıl değiştirilmesini isti­ yorsun?  RİFAT ÖZTÜRKÇİNE (istanbul) — Oyu­ mu geri alıyorum.  BAŞKAN — Sayım Tuna, önergenin aleyhin­ de.  ADALET PARTİSİ GRUPU ADINA AH­ MET NUSRET TUNA (Kastamonu) — Muh­ terem arkadaşlar, 64 ncü madde üzerinde Sa­ yın öztürkçine'nin verdiği önerge ve önerge  dölayısiyle beyan ettiği hususlar hakkında Grup  adına söz almaya mecbur kaldığımı arz etmek  isterim.  BAŞKAN — Sayın Tuna, Grup adına söz  alamazsınız, önergenin aleyhinde söz aldınız,  efendim.  ADALET PARTİSİ GRUPU ADINA AH­ MET NUSRET TUNA (Devamla) — Şimdi  tekrar müzakere mevzuu yapmıyahm; evet,  ben ne şekilde telâkki ederseniz, bu görüşün  aleyhinde söz aldım, bunu arz ediyorum.  Şimdi muhterem arkadaşlarım, biz vaktiy­ le bunu niçin kabul ettik? Sayın öztürkçine  beyanımda, Türkiye Büyük Millet Meclisi sa­ lâhiyetlerini Hükümete devretmiş ise, bem bu  maddenin aleyhindeyim, şu metinler çıksın, de­ mektedir. Bu mevzu daha evvelki müzakere­ lerde, partiler arası komisyonda arız ve amik  konuşulmuştur. Vaktiyle bu madde teklif edil­ diği zaman, 107 nci madde ile yani, Hüküme­ tin yaptığı tasarruflarla ilgili olarak verilmiş­ ti. Bilâhara, bu 64 ncü maddeye kondu. 64  ncü madde, Meclislerim salâhiyetlerinden bah­ seden bir maddedir. Bunun taşıdığı mâna mü­ himdir. Bâzı ecnebi devletlerin de, kanun  kuvvetinde kararnameleri kabul eden devlet­ lerde, meclislerin muayyen hususlarda yetkile­ rini icraya devretme salâhiyeti açıkça kabul  edilmiştir. Biz, bu salâhiyeti 107 nci madde­ den 64 ncü maddeye getirmek suretiyle yine  Anayasanın umumi esaslarımdaki maddeyi ya­ ni, «Yasama yetkisi devrolunamaz.» maddesi­ ni muhafaza etmek suretiyle, kanun hükmünde,  kanun kuvvetimde kararname çıkarma tasarru­ funun, Meclisin yeltJkisini devretme olmadığı  mânasında aldıfk ve ona göre tanzim edildi.  Yani, ilk defa tasrih etmek istediğim husus, ka­ nun kuvvetindeki kararnamelerle Meclis salâ­ hiyetimi icraya deivretmıemektedir. Bu konuşul- muiş, müzakere edilmiş ve sureti katiyede red­ dedilmiş bir husustur. Bunu tasrih etmek iste­ rim.  Ne yapıldı? Muhterem arkadaşlar...  — 589 —
Sayfa 14 -
0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 1  BAŞKAN — Bayın öztürkçine... Sayın öz­ türkçine...  RİFAT ÖZTÜBKÇİNE (Devamla) — Sözü- îîi3 bu şekille başlamıyacaktım. Biz partiliyiz  ama, Türkiye Büyük Millet Meclisinin kanun  koyma, değiştirme ve kaldırma yetkisini Hükü­ met s devrederken, daha henüz devir muamelesi  ikmal 'edilmeden, bâzı Hükümet sözcüleri bizim  ümidettiğimiz şeklin dışında, bunu aklına gel­ diği..  BAŞKAN — Sayın öztürkçine, şahsınız adı­ na önergeniz üzerinde konuşuyorsunuz.  RİFAT ÖZTÜRKÇİNE (Devamla) — İşte  ona geliyorum, efendim. Gelişigüzel bütün ko­ nulan inin o alacak kararnamelerin getirilsbiTe- ceğini ve meri kanunları da yürürlükten kaldı­ racağını beyan ettiler.  Simidi, bendeniz endişe duymakta haklıyım.  Hükümetimizin değiştirmek istediği kanunlar,  bendenize göre vergiyi ilgilendiren, gümrük  durumlarını ilgilendiren ve bâzı sırtı terleme­ den bol para kazancı sağlayacak yolları ön­ ler, keser ümidiyle; kanunların Yüce Meclis­ ten çıkıp kabul edilinceye kadar geçecek za­ manda bâzı aracılarım, daha açık deyimle vur­ guncuların daha fazla vurgun vurmaması ne­ deni ile böyle bir kanun kuvvetinde kararname'  çıkarmak yetkisi Hükümete verilecek ise, bu­ nunla beraberim. Yok, bunun dışında her önü­ ne gelen bir işi kararnameye bağlayıp, mer'i  kanunları kaldıracak ise, o zaman bunun kar­ şısında olduğumu da arz etmek isterimi. Bu  nedenle önergemi verdim; Hükümetten istirha­ mım, buradaki kararnamelerin hududunu çi­ zip, zabıtlarda teisbitidir ki, önergemi ondan  sonra geri alayım. Aksi halde, önergeme müs­ pet oy kullanmanızı rica edeceğim. Çünkü,  önergem Anayasanın 64 ncü maddesinin 1 nci  fıkrasına tamamen uygundur. Kanun koyma  ve kanunu yürürlükten kaldırtma ancak Türki­ ye Büyük Millet Meclisinin yetkisi dahilinde­ dir. Bu yetki hiçbir organa devredilemiyece- ğine göre, bizim aynı maddeye eklediğimiz fık­ ralar ile çelişki halinde bulunduğumuzdan do­ layı önergemin kabulünü arz ederim.  EKREM ÖZDEN (istanbul) — 1 nci mü­ zakerede oy verdin, nasıl değiştirilmesini isti­ yorsun?  RİFAT ÖZTÜRKÇİNE (istanbul) — Oyu­ mu geri alıyorum.  BAŞKAN — Sayım Tuna, önergenin aleyhin­ de.  ADALET PARTİSİ GRUPU ADINA AH­ MET NUSRET TUNA (Kastamonu) — Muh­ terem arkadaşlar, 64 ncü madde üzerinde Sa­ yın öztürkçine'nin verdiği önerge ve önerge  dölayısiyle beyan ettiği hususlar hakkında Grup  adına söz almaya mecbur kaldığımı arz etmek  isterim.  BAŞKAN — Sayın Tuna, Grup adına söz  alamazsınız, önergenin aleyhinde söz aldınız,  efendim.  ADALET PARTİSİ GRUPU ADINA AH­ MET NUSRET TUNA (Devamla) — Şimdi  tekrar müzakere mevzuu yapmıyahm; evet,  ben ne şekilde telâkki ederseniz, bu görüşün  aleyhinde söz aldım, bunu arz ediyorum.  Şimdi muhterem arkadaşlarım, biz vaktiy­ le bunu niçin kabul ettik? Sayın öztürkçine  beyanımda, Türkiye Büyük Millet Meclisi sa­ lâhiyetlerini Hükümete devretmiş ise, bem bu  maddenin aleyhindeyim, şu metinler çıksın, de­ mektedir. Bu mevzu daha evvelki müzakere­ lerde, partiler arası komisyonda arız ve amik  konuşulmuştur. Vaktiyle bu madde teklif edil­ diği zaman, 107 nci madde ile yani, Hüküme­ tin yaptığı tasarruflarla ilgili olarak verilmiş­ ti. Bilâhara, bu 64 ncü maddeye kondu. 64  ncü madde, Meclislerim salâhiyetlerinden bah­ seden bir maddedir. Bunun taşıdığı mâna mü­ himdir. Bâzı ecnebi devletlerin de, kanun  kuvvetinde kararnameleri kabul eden devlet­ lerde, meclislerin muayyen hususlarda yetkile­ rini icraya devretme salâhiyeti açıkça kabul  edilmiştir. Biz, bu salâhiyeti 107 nci madde­ den 64 ncü maddeye getirmek suretiyle yine  Anayasanın umumi esaslarımdaki maddeyi ya­ ni, «Yasama yetkisi devrolunamaz.» maddesi­ ni muhafaza etmek suretiyle, kanun hükmünde,  kanun kuvvetimde kararname çıkarma tasarru­ funun, Meclisin yeltJkisini devretme olmadığı  mânasında aldıfk ve ona göre tanzim edildi.  Yani, ilk defa tasrih etmek istediğim husus, ka­ nun kuvvetindeki kararnamelerle Meclis salâ­ hiyetimi icraya deivretmıemektedir. Bu konuşul- muiş, müzakere edilmiş ve sureti katiyede red­ dedilmiş bir husustur. Bunu tasrih etmek iste­ rim.  Ne yapıldı? Muhterem arkadaşlar...  — 589 —  C. Senatosu B : 116  BAŞKAN — Sayım Tuna bir dakika efen- I  dim, bir hususu te&bit edelim.  Siz, bana önergenin aleyhinde söz istediği­ niz kin ben grup adına olmaz, dedim. Bura­ da önerge aleyhinde olduğu yazılı. Ama, üze- ricnjde önerge verilmiş olan bir madde hakkında  müzakere açılacağına göre, grup adına söz al­ mak hakkınız. O hakkınızı mı kullanıyorsu­ nuz? Onun için ben o hususu tasrih ettim.  Grup adına konuşuyorsunuz?...  ADALET PARTİSİ G.RUPU ADINA AH­ MET NUSRET TUNA (Devamla) — Evet,  Sayın Başkan.  Şimdi muhterem arkadaşlar, meselâ; Türk  Parasımın Kıymetini Koruma hakkında bir  Kanun vardır. Bu kanun, çerçeve bir kanun­ du. Bu kanunun içerisindeki boşlukları Hü­ kümet kararnamelerle doldurmakta idi. Bu on­ dan ileri fakat, Meclis yetkisinin icraya devre­ dilmesi gibi bir hal sureti katiyede mevzuu  bahis değildir. Bunu tasrih etmek istiyorum.  Üçüncüsü muhterem arkadaşlar, bu kanun  kuvvetinde kararname mevzuu anayasalarımız­ da geçen, bizim için, yeni bir mevzudur. Yeni  bir mevzu olması dolayısiyle. daha henüz yü­ rürlüğe girmeden bu mevzularda ihtilâflar  doğdu. Messîâ, Hükümet Başkanının vsrgi re­ formu,, toprak reformu, ve saire gibi 7-8 ana  reformlardan bahseden, bu mevzularda yetki  talebedeeeğini ve bu reformların kararnameler  suretiyle yapılacağına delâlet eden bir be- j  yan çıktı. Bu bize resmen intikal eden, mü­ zakere mevsim oîan bir husus olmamakla bera­ ber, bir sayın arkadaşımın tereddüde düştü­ ğünü ve bu tereddüt dolayısiyle de yeni tadil­ lerin metinden çıkarılmasını istediğini görü­ yoruz, Bu itibarla, şu hususları da, yeni bir  müessesenin kavranması baldırımdan, belirt­ mekte fayda görmekteyim.  Muhterem arkadaşlar, yasama organının  yetkisini devretmesi mevzuubahis değildir. Hü­ kümet, kanun kuvvetinde kararname çıkar­ mak için evvelâ bir yetki kanunu istiyecek- j  tir. Bu daha evvelki teklifinde, acele olan ah- j  valde, yetki istemeden de kararname çıkar­ ması ve bu çıkan kararnamenin Meclisin tas- !  dikine sunulması hususu vardı. Fakat, Parti- ı  ler arasındaki Komisyonda yapılan müzakere ]  pîs'nen yetki alınmadan kararname çıkarma •  20 ! 9 . 1971 O : i  hususu kabul edilmemiş ve metinden çıkarıl- rnigtır. Binaenaleyh, kanun kuvvetinde karar­ namenin çıkması için peşinen bir yetki kanu­ nunun olması lâzımdır. Bu yetki kanununda  dikkat edilecek hususlar su şekilde tesbit olun­ muştur.  Kararnameler, bir kanunu tadil veya imhal  Üdememelidir. Yetki Kanununda bir kanunun  tadili veya imhali düşünülebilir ama, bir karar- nams ile Meclisten çıkan bir kanunu tatbik  etmeme veya bir mehilden sonra tatbik et­ mek üsere uzağa atmak halinin kabul edilme­ mesi müzakere edilmiş ve kabul edilmiştir.  Metne giren bir kayıt var; diyoruz ki, yet­ ki kanunu belli ve muayyen bir konuya taal­ lûk etmelidir. Muhterem arkadaşlar, bu bir iki  gündür yapılan münakaşaların da buradan çık­ tığını anlamaktayız. Belli ve muayyen kenuya  taallûk emıeci hususu, 64 ncü maddede geç­ miştir. Bunun taşıdığı mâna, geniş bir sahayı  tanzim etmek üaere yetki kanununun istene- nıiyeceğinî tasrih etmek için konmuştur ve bu  r i'^: kerabrdö arkadaşlar şu misalleri vermiş­ lerdir ; toprak reformu için, malî reform için,  pii.nlarm tatbikatım temin etmek için, millî  eğitim reformu için gibi umumi, şümullü mev­ zular için yetki kanunlarının istenemiyeceği de  tekarrür etmiştir.  Çimdi kararnamelerin Resmî Gazetede ya- ymlaiiChğı gün meclislere verilmeni hususu  mo-inde vardır. Bir arkadaşım dedi ki, «Mec- îkiçr tatilde iken bir kararname çıkarsa, ne  olur»? r.Tuhterem arkadaşlar, bu mevzu da ko- ı:u~ulmu;.tuı\ Bir nüjietin, zannederim, Alman,  İ3tiisüğünde tatilde kararname çıktığı za­ man, meclislerin toplantıya çağırılacağı kay­ dı vardır. Bu mevzu da müzakere edildi ve den­ di ki, kararname ehemmiyetli olur, ehemmiyet­ siz olur; Meclisin toplantısını icabettiren olur,  icabettirmiyen olur. Bu itibarla, lüzum görülü­ yorsa, hakikaten yürürlükte kalacağı mahzur­ lu olarak düşünülüyorsa meclislerin ehemmi­ yetine güre tatilden mesaie davet olunacağı  hükmü kabul edilmiştir. Alman İçtüzüğü gibi  mihanikî olarak meclisin daveti bırakılmıştır.  Fakat, îüsum görülürse ehemmiyetine binaen  meclislerin toplantıya davet edilmesi hususu  da teşekkür edilmiştir. Bir arkadaşım burada  tereddüde düştüğü için arz etmiş bulunuyorum.
Sayfa 15 -
C. Senatosu B : 116  BAŞKAN — Sayım Tuna bir dakika efen- I  dim, bir hususu te&bit edelim.  Siz, bana önergenin aleyhinde söz istediği­ niz kin ben grup adına olmaz, dedim. Bura­ da önerge aleyhinde olduğu yazılı. Ama, üze- ricnjde önerge verilmiş olan bir madde hakkında  müzakere açılacağına göre, grup adına söz al­ mak hakkınız. O hakkınızı mı kullanıyorsu­ nuz? Onun için ben o hususu tasrih ettim.  Grup adına konuşuyorsunuz?...  ADALET PARTİSİ G.RUPU ADINA AH­ MET NUSRET TUNA (Devamla) — Evet,  Sayın Başkan.  Şimdi muhterem arkadaşlar, meselâ; Türk  Parasımın Kıymetini Koruma hakkında bir  Kanun vardır. Bu kanun, çerçeve bir kanun­ du. Bu kanunun içerisindeki boşlukları Hü­ kümet kararnamelerle doldurmakta idi. Bu on­ dan ileri fakat, Meclis yetkisinin icraya devre­ dilmesi gibi bir hal sureti katiyede mevzuu  bahis değildir. Bunu tasrih etmek istiyorum.  Üçüncüsü muhterem arkadaşlar, bu kanun  kuvvetinde kararname mevzuu anayasalarımız­ da geçen, bizim için, yeni bir mevzudur. Yeni  bir mevzu olması dolayısiyle. daha henüz yü­ rürlüğe girmeden bu mevzularda ihtilâflar  doğdu. Messîâ, Hükümet Başkanının vsrgi re­ formu,, toprak reformu, ve saire gibi 7-8 ana  reformlardan bahseden, bu mevzularda yetki  talebedeeeğini ve bu reformların kararnameler  suretiyle yapılacağına delâlet eden bir be- j  yan çıktı. Bu bize resmen intikal eden, mü­ zakere mevsim oîan bir husus olmamakla bera­ ber, bir sayın arkadaşımın tereddüde düştü­ ğünü ve bu tereddüt dolayısiyle de yeni tadil­ lerin metinden çıkarılmasını istediğini görü­ yoruz, Bu itibarla, şu hususları da, yeni bir  müessesenin kavranması baldırımdan, belirt­ mekte fayda görmekteyim.  Muhterem arkadaşlar, yasama organının  yetkisini devretmesi mevzuubahis değildir. Hü­ kümet, kanun kuvvetinde kararname çıkar­ mak için evvelâ bir yetki kanunu istiyecek- j  tir. Bu daha evvelki teklifinde, acele olan ah- j  valde, yetki istemeden de kararname çıkar­ ması ve bu çıkan kararnamenin Meclisin tas- !  dikine sunulması hususu vardı. Fakat, Parti- ı  ler arasındaki Komisyonda yapılan müzakere ]  pîs'nen yetki alınmadan kararname çıkarma •  20 ! 9 . 1971 O : i  hususu kabul edilmemiş ve metinden çıkarıl- rnigtır. Binaenaleyh, kanun kuvvetinde karar­ namenin çıkması için peşinen bir yetki kanu­ nunun olması lâzımdır. Bu yetki kanununda  dikkat edilecek hususlar su şekilde tesbit olun­ muştur.  Kararnameler, bir kanunu tadil veya imhal  Üdememelidir. Yetki Kanununda bir kanunun  tadili veya imhali düşünülebilir ama, bir karar- nams ile Meclisten çıkan bir kanunu tatbik  etmeme veya bir mehilden sonra tatbik et­ mek üsere uzağa atmak halinin kabul edilme­ mesi müzakere edilmiş ve kabul edilmiştir.  Metne giren bir kayıt var; diyoruz ki, yet­ ki kanunu belli ve muayyen bir konuya taal­ lûk etmelidir. Muhterem arkadaşlar, bu bir iki  gündür yapılan münakaşaların da buradan çık­ tığını anlamaktayız. Belli ve muayyen kenuya  taallûk emıeci hususu, 64 ncü maddede geç­ miştir. Bunun taşıdığı mâna, geniş bir sahayı  tanzim etmek üaere yetki kanununun istene- nıiyeceğinî tasrih etmek için konmuştur ve bu  r i'^: kerabrdö arkadaşlar şu misalleri vermiş­ lerdir ; toprak reformu için, malî reform için,  pii.nlarm tatbikatım temin etmek için, millî  eğitim reformu için gibi umumi, şümullü mev­ zular için yetki kanunlarının istenemiyeceği de  tekarrür etmiştir.  Çimdi kararnamelerin Resmî Gazetede ya- ymlaiiChğı gün meclislere verilmeni hususu  mo-inde vardır. Bir arkadaşım dedi ki, «Mec- îkiçr tatilde iken bir kararname çıkarsa, ne  olur»? r.Tuhterem arkadaşlar, bu mevzu da ko- ı:u~ulmu;.tuı\ Bir nüjietin, zannederim, Alman,  İ3tiisüğünde tatilde kararname çıktığı za­ man, meclislerin toplantıya çağırılacağı kay­ dı vardır. Bu mevzu da müzakere edildi ve den­ di ki, kararname ehemmiyetli olur, ehemmiyet­ siz olur; Meclisin toplantısını icabettiren olur,  icabettirmiyen olur. Bu itibarla, lüzum görülü­ yorsa, hakikaten yürürlükte kalacağı mahzur­ lu olarak düşünülüyorsa meclislerin ehemmi­ yetine güre tatilden mesaie davet olunacağı  hükmü kabul edilmiştir. Alman İçtüzüğü gibi  mihanikî olarak meclisin daveti bırakılmıştır.  Fakat, îüsum görülürse ehemmiyetine binaen  meclislerin toplantıya davet edilmesi hususu  da teşekkür edilmiştir. Bir arkadaşım burada  tereddüde düştüğü için arz etmiş bulunuyorum.  C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 1  Muhterem arkadaşlar, bu gerek kararname- ı  ler ve gerekse yetki talebeden kanunlar, «Ka­ nunların tabi olacağı esaslara tabi olacaktır,»  kaydi konulmuştur. Bunun taşıdığı mâna, yet­ ki talebinin kabulü veya reddi ile iktifa olun- mayıp, icabında bu taleplerim değiştirilebi­ leceği hususu da kabul edilmiştir. Yani Hü­ kümet bir yetki talebinde bulunduğunda ya  kabul edeceğiz veya etmiyeceğiz değil, lüzum  görülen yetki talebinde yahut tasdike sunulan  kararnamede değişiklik yapılmasının kabul  edilmesi esası dolayısıyledir ki, «Kanunların ta­ bi oldukları esasa tabidir» denmiştir.  Şimdi, bir arkadaşını da, «Çıkan kararname­ den zarar görürsek, ne olur?» demiştir. Muhte­ rem arkadaşlarım, yetki kanunundan zarar gör­ me hali mevzuuibaihis değildir. Yani, umumi hü^  kümlere tabidir. Kanunlardan zarar gören  ne cins yollara başvuruyorsa, ki Anayasa Mah­ kemesine müracaat etme hakkı da verilmiştir;  kararnamelerden yetki kanununa Anayasaya  uygun olmıyanlannın çıkmasından dolayı, şa­ hısların duçar kalabileceği zararların idarece  tazmin edilmesi esası da müzakere edilmiştir.  Ş:nıd;. şu noktaya varmak istiyorum:  Muhterem arkadaşlar, kanım kuvvetinde  kararnamenin Adalet Partisi olarak, 1989 seçim­ lerine takaddümeden zamanlarda talebinde bu­ lunmuş bi: partiyiz. Bu metne giren kısımda  partimden olan sayın arkadaşımın endişe etti­ ği gibi bir mahcur yeklur. Meclislerin yetki­ sinin devredilmesi mevzuujbaMs değildir. Ka­ nun kuvvetinde kararnamenin çıkması için  peşinen Meclisin muvafakatinin güdülmesi ve  o yetki kanununu şümulü ile tetkik edip, yet­ ki vermesi lâzımdır. Bu yetki, parlömanter yet­ kinin devri mânasında değildir. Gerekli tetki- ıkat yapılır ve gerekli hassasiyeti gösterilir.  Kendi buyurduğu mahzurlar mevzuubahsolmaz.  Netice itibariyle şunu arz etmek istiyorum.  Biz, kanun kuvvetinde kararnamenin lehin- deyiz. Bu şartlara riayet olunmak suretiyle hiç  mahzur yoktur, icraya kuvvet verecektir. Böy­ le reformlar gibi anamevzuların bu şekMeki  kararnamelerle halli mümkün olmaz ama, pekâ­ lâ gündelik tatbikatı ve kanunun cevaz verdi­ ği hususların kararnamelerle halli mümkün­ dür. İcraya bir yetki verecektir, bir seyyali- yet verecektir. Bu itibarla, vaktiyb kabul ve  teklif ettiğimiz metni aynen kabul edeceğimizi  ve arkadaşımızın verdiği önergenin de reddini  istediğimizi saygılarımla arz e der im.  BAŞKAN — Başka sos istiyen s?.vın üye?..  Buyurun Sayın Karaman.  RİFAT ÖSTÜ&KÇÎNE (istanbul) — Saym  Başkan, önergemi geri alıyorum.  BAŞKAN — Müzakere açıldı, efendim.  , SUPHİ KARAMAN (Tabiî Üye) — Sayın  Başkan, sayın senatörler; Anayasanın 64 ncü  maddesinde değişikliği öngören metin için beş  gün evvelki görüşmelerde bu metne olumlu oy  kullanmış bir arkadaşınız tarafından, şimdi de­ ğiştirme önergesi getirmekle ibret verici bir du­ rum meydana çıkmış bulunmaktadır. Beş gün  evvelki Anayasa değişikliklerinin ilk görüşme­ leri sırasında bizler grupumuz olarak ve ben  şahsan bu maddenin aleyhindeydim. Getirilen  değişikliğin ve kanun yetkisi niteliğinde karar­ namelerin verilmesinin aleyhindeydik. Beş gün  evvel buna olumlu oy veren bir arkadaşımızın,  şimdi bizimle bir olmuş olmasını görmekten şah­ san sevinç duyuyorum.  Anayasa değişiklikleri için birkaç aydan be­ ri kamu oyunda işlenen sloganlardan bir tane­ si de bu idi. Aslında bu slogan, 12 Mart öncesi,  Adalet Partisi İktidarının da 1969 seçim bildir­ gesinde ortaya koyduğu bir husustu. Bu bir is­ tekti. Bu maddenin Anayasa değişikliklerinde  bu haliyle getirilmiş olmasıyla Adalet Partisi  iktidarının 1969 daki isteği yerine getirilmiş  olmaktadır.  Türkiye ̂ de kuvvetler dengesine dayalı bir  Anayasanın zorunluğu Türk demokrasisinin ge­ lişmesi için şart olarak görüldüğünden ötürü  1961 Anayasasında Meclislerin yasama yetkileri  ilk metindeki gibi kabul edilmişti. Aslında, ka­ nun niteliğinde kararname» verme yetkisinin  yürütmeyi hızlandıracağı inancı, belki Batı ül­ kelerinde vardır. Ama, Türk demokrasisi bir  bocalama devrinde olduğu için, kuvvetler ayrı­ lığı dengesinin gayet sağlam esaslar üzerinde  oturtulması fikri de zarurîdir.  Maddenin İkinci fıkrasından itibaren, sonu­ na kadar olan kısım değiştirilen metindir. 1 nci  fıkrası eski Anayasa metninin aynıdır. Bu mad­ de 37 kelimeden 222 kelimeye çıkarılmak sure­ tiyle Anayasa değişikleri metninde en geniş,  yani yüzde bin oranında bir metin genişlemesi- — 591 ~
Sayfa 16 -
C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 1  Muhterem arkadaşlar, bu gerek kararname- ı  ler ve gerekse yetki talebeden kanunlar, «Ka­ nunların tabi olacağı esaslara tabi olacaktır,»  kaydi konulmuştur. Bunun taşıdığı mâna, yet­ ki talebinin kabulü veya reddi ile iktifa olun- mayıp, icabında bu taleplerim değiştirilebi­ leceği hususu da kabul edilmiştir. Yani Hü­ kümet bir yetki talebinde bulunduğunda ya  kabul edeceğiz veya etmiyeceğiz değil, lüzum  görülen yetki talebinde yahut tasdike sunulan  kararnamede değişiklik yapılmasının kabul  edilmesi esası dolayısıyledir ki, «Kanunların ta­ bi oldukları esasa tabidir» denmiştir.  Şimdi, bir arkadaşını da, «Çıkan kararname­ den zarar görürsek, ne olur?» demiştir. Muhte­ rem arkadaşlarım, yetki kanunundan zarar gör­ me hali mevzuuibaihis değildir. Yani, umumi hü^  kümlere tabidir. Kanunlardan zarar gören  ne cins yollara başvuruyorsa, ki Anayasa Mah­ kemesine müracaat etme hakkı da verilmiştir;  kararnamelerden yetki kanununa Anayasaya  uygun olmıyanlannın çıkmasından dolayı, şa­ hısların duçar kalabileceği zararların idarece  tazmin edilmesi esası da müzakere edilmiştir.  Ş:nıd;. şu noktaya varmak istiyorum:  Muhterem arkadaşlar, kanım kuvvetinde  kararnamenin Adalet Partisi olarak, 1989 seçim­ lerine takaddümeden zamanlarda talebinde bu­ lunmuş bi: partiyiz. Bu metne giren kısımda  partimden olan sayın arkadaşımın endişe etti­ ği gibi bir mahcur yeklur. Meclislerin yetki­ sinin devredilmesi mevzuujbaMs değildir. Ka­ nun kuvvetinde kararnamenin çıkması için  peşinen Meclisin muvafakatinin güdülmesi ve  o yetki kanununu şümulü ile tetkik edip, yet­ ki vermesi lâzımdır. Bu yetki, parlömanter yet­ kinin devri mânasında değildir. Gerekli tetki- ıkat yapılır ve gerekli hassasiyeti gösterilir.  Kendi buyurduğu mahzurlar mevzuubahsolmaz.  Netice itibariyle şunu arz etmek istiyorum.  Biz, kanun kuvvetinde kararnamenin lehin- deyiz. Bu şartlara riayet olunmak suretiyle hiç  mahzur yoktur, icraya kuvvet verecektir. Böy­ le reformlar gibi anamevzuların bu şekMeki  kararnamelerle halli mümkün olmaz ama, pekâ­ lâ gündelik tatbikatı ve kanunun cevaz verdi­ ği hususların kararnamelerle halli mümkün­ dür. İcraya bir yetki verecektir, bir seyyali- yet verecektir. Bu itibarla, vaktiyb kabul ve  teklif ettiğimiz metni aynen kabul edeceğimizi  ve arkadaşımızın verdiği önergenin de reddini  istediğimizi saygılarımla arz e der im.  BAŞKAN — Başka sos istiyen s?.vın üye?..  Buyurun Sayın Karaman.  RİFAT ÖSTÜ&KÇÎNE (istanbul) — Saym  Başkan, önergemi geri alıyorum.  BAŞKAN — Müzakere açıldı, efendim.  , SUPHİ KARAMAN (Tabiî Üye) — Sayın  Başkan, sayın senatörler; Anayasanın 64 ncü  maddesinde değişikliği öngören metin için beş  gün evvelki görüşmelerde bu metne olumlu oy  kullanmış bir arkadaşınız tarafından, şimdi de­ ğiştirme önergesi getirmekle ibret verici bir du­ rum meydana çıkmış bulunmaktadır. Beş gün  evvelki Anayasa değişikliklerinin ilk görüşme­ leri sırasında bizler grupumuz olarak ve ben  şahsan bu maddenin aleyhindeydim. Getirilen  değişikliğin ve kanun yetkisi niteliğinde karar­ namelerin verilmesinin aleyhindeydik. Beş gün  evvel buna olumlu oy veren bir arkadaşımızın,  şimdi bizimle bir olmuş olmasını görmekten şah­ san sevinç duyuyorum.  Anayasa değişiklikleri için birkaç aydan be­ ri kamu oyunda işlenen sloganlardan bir tane­ si de bu idi. Aslında bu slogan, 12 Mart öncesi,  Adalet Partisi İktidarının da 1969 seçim bildir­ gesinde ortaya koyduğu bir husustu. Bu bir is­ tekti. Bu maddenin Anayasa değişikliklerinde  bu haliyle getirilmiş olmasıyla Adalet Partisi  iktidarının 1969 daki isteği yerine getirilmiş  olmaktadır.  Türkiye ̂ de kuvvetler dengesine dayalı bir  Anayasanın zorunluğu Türk demokrasisinin ge­ lişmesi için şart olarak görüldüğünden ötürü  1961 Anayasasında Meclislerin yasama yetkileri  ilk metindeki gibi kabul edilmişti. Aslında, ka­ nun niteliğinde kararname» verme yetkisinin  yürütmeyi hızlandıracağı inancı, belki Batı ül­ kelerinde vardır. Ama, Türk demokrasisi bir  bocalama devrinde olduğu için, kuvvetler ayrı­ lığı dengesinin gayet sağlam esaslar üzerinde  oturtulması fikri de zarurîdir.  Maddenin İkinci fıkrasından itibaren, sonu­ na kadar olan kısım değiştirilen metindir. 1 nci  fıkrası eski Anayasa metninin aynıdır. Bu mad­ de 37 kelimeden 222 kelimeye çıkarılmak sure­ tiyle Anayasa değişikleri metninde en geniş,  yani yüzde bin oranında bir metin genişlemesi- — 591 ~  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 0 : 1  ne tabi tutulmuş ve 2 nci fıkrasından itibaren  geriye kalan bütün fıkralar sadece Anayasanın  içerisinde sanki bir tüzük eleştirmesi yapmıştır.  2 nci fıkrasında, «T. B. M. M. kanunla, belli  konularda, Bakanlar Kuruluna kanun hükmün­ de kararnameler çıkarmak yetkisi verebilir» di­ yor. Şimdi T. B. M. M. bu yetkiyi demekki ka­ nunla verecek.  İkincisi, belli konularda olacak. Kanunla ve­ recek, belli konularda olacak. Şu halde, demek­ ki, yasama görevinin devri diye aslında bir şey  yok, kanun hükmünde kararnameye ilişkin. Ya­ sama görevini yine kanunla düzenliyor. Türki­ ye'de demokrasinin yürümesi ve kuvvetler den­ gesinin savunulabilmesi, için, eski metinde olmı- yan bu durum, yeni metinde, her ne kadar ya­ sama yetkisi verilmemiş olmasına rağmen, yine  bu şekilde devredilmiş olması, ilerde çoğunluk  diktasına kayması muhtemel iktidarların elinde  memleketin demokrasisini, düzenini bozacak  bir imkân yaratır endişesi içerisinde biz buna  karşı gelmiştik. 4 - 5 günlük bir arada görül- düki bu yetkiyi 1969 seçim bildirgesine alan­ lar, Anayasada böyle bir değişikliğin olmasını  istiyenler, demekki, yalnız kendi iktidarları için  bunu istiyorlarmış. Aslında reform hükümeti  diye işbaşında bulunan bugünkü hükümete,  özellikle en büyük görevi bu olan bugünkü hü­ kümete, bu yetkiyi vermeye karşı koydular.  Türkiye'de 3 - 4 günlük olay budur. Ve Sayın  Başbakamn ifade ettikleri gibi, arı kovanına ço­ mak sokulduğu derhal belli oldu. Yani, bu mad­ de ile Adalet Partili arkadaşlarımız, arı kova­ nına reformlar yönünde bir çomağın sokuldu­ ğunu kavradılar ve derhal karşı çıktılar. Biz o  zamanki müzakerelerde, bu yetkinin bu hükü­ mete geçici olarak verilmesini, geçici maddeler  arasında bulunmasını savunmuştuk. Fikrimizde  ne kadar isabetli olduğumuz bugün ortaya çık­ mıştır;  Şu halde, benden evvel konuşan A. P. Grup  Sözcüsü arkadaşımızın izah tarzı ile bu Anava- sa derişikliklerinin gerekçesinden olan bu hü­ kümlerin de - aynı zamanda arkadaşımız komis­ yon üyesidir - birbirini tutmadısı kanısındayım.  Demek M, 3 - 4 günlük bir duruma göre yani  bir izah tarzı ile karşı karşıya kalmış bulunuyo- ruz. Eğer bu madde kabul edilecekse - biz buna  karşıyız -, özellikle bu yetkinin de parlâmento­ ların tatilde bulunduğu sürece verilmesinde za­ ruret vardır. Ama, yok yalnız bu dönem için  ise zaten bizim dediğimiz noktaya geliyoruz ki,  o zaman bu metnin, yani kanun kuvvetinde ka­ rarname verme yetkisinin tüm metinden çıkarıl­ masının zorunluğuna inanıyoruz.  Saygılarımı sunarım.  BAŞKAN — Sayın Özden buyurunuz.  EKREM ÖZDEN (İstanbul) — Sayın Baş­ kan, değerli, arkadaşlarım; Sayın Nusret Tuna  söz almasaydı ve bâzı açıklamalarda bulunma- saydı ben söz alacak değildim. Çünkü, daha ev­ vel bu madde, birinci müzakeresinde esaslı bir  şekilde eleştirilmiş ve verilen takrirler redde­ dilmiş, muhalefet partisi ve Adalet Partisinin  oylariyle kabul edilmişti.  Şimdi, basında çıkan bâzı mütalâalar, Sa­ yın Hükümet Başkanının beyanları ve temas­ larından çıkan sonuçlar bu madde üzerinde te­ reddütleri vücuda getirmiş bulunuyor. Aslında,  bence tereddüde decek bir nokta yoktur. Sayın  Nusret Tuna, «önemli ve önemsiz» diye bâzı ko­ nuları ileri sürdü. Önemli kanun, önemli teklif  veya tasarı diye birşey yoktur. Kanun yapma  işi mühim iştir ve şüphesiz teklif olsun, tasarı  olsun bir maddeyi de ihtiva etse önemli sayı­ lır. Çünkü, bu bir millet işidir, böyle bir ayırı­ ma tahammülü yoktur. Burada gelen yeni mad­ de gayet sarihtir. «T. B. M. M. kanunla, belli  konularda, Bakanlar Kuruluna kanun hük­ münde kararname çıkarmak yetkisi» veriyor.  Konu belli olacak ve ne vakit yürürlüğe girece­ ği, ne vakit yürürlükten kalkacağı v. s. tama­ men dört bir tarafı toplanmış bir şekilde ola­ cak. Bir kanun yapma yetkisi evvelâ bir ka­ nunla verilecek, ondan sonra o çerçeve içinde;  önemli veya önemsiz değil, önemli de olabilir,  önemsiz de olabilir, kanun kuvvetinde kararna­ me çıkarma hakkı Bakanlar Kuruluna verilmiş  bulunacak. Binaenaleyh, ne bileyim su işlerine  taallûk eden bir kanun, tarım işine taallûk  eden bir kanun, içişlerine taallûk eden bir ka­ nun çıkarılabileceği gibi, yani böyle bir yetki  verilebileceği gibi bir büyük reformun yapıl­ ması için de, o yetki kanununda tasrih edilecek  salâhiyetler çerçevesi içinde pekâlâ böyle bir  yetki de verilebilir. Yani, sayın Nusret Tuna'- uiE bu fikrinde beraber değilim. Bugün pekâlâ  yetkiyi Hükümete vermek istiyorsak, bunu te- for-ruatiyle tespit eder, bir yetki kanunu çıka­ rırız; şu şekilde yapacaksın, bu şekilde yapa-
Sayfa 17 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 0 : 1  ne tabi tutulmuş ve 2 nci fıkrasından itibaren  geriye kalan bütün fıkralar sadece Anayasanın  içerisinde sanki bir tüzük eleştirmesi yapmıştır.  2 nci fıkrasında, «T. B. M. M. kanunla, belli  konularda, Bakanlar Kuruluna kanun hükmün­ de kararnameler çıkarmak yetkisi verebilir» di­ yor. Şimdi T. B. M. M. bu yetkiyi demekki ka­ nunla verecek.  İkincisi, belli konularda olacak. Kanunla ve­ recek, belli konularda olacak. Şu halde, demek­ ki, yasama görevinin devri diye aslında bir şey  yok, kanun hükmünde kararnameye ilişkin. Ya­ sama görevini yine kanunla düzenliyor. Türki­ ye'de demokrasinin yürümesi ve kuvvetler den­ gesinin savunulabilmesi, için, eski metinde olmı- yan bu durum, yeni metinde, her ne kadar ya­ sama yetkisi verilmemiş olmasına rağmen, yine  bu şekilde devredilmiş olması, ilerde çoğunluk  diktasına kayması muhtemel iktidarların elinde  memleketin demokrasisini, düzenini bozacak  bir imkân yaratır endişesi içerisinde biz buna  karşı gelmiştik. 4 - 5 günlük bir arada görül- düki bu yetkiyi 1969 seçim bildirgesine alan­ lar, Anayasada böyle bir değişikliğin olmasını  istiyenler, demekki, yalnız kendi iktidarları için  bunu istiyorlarmış. Aslında reform hükümeti  diye işbaşında bulunan bugünkü hükümete,  özellikle en büyük görevi bu olan bugünkü hü­ kümete, bu yetkiyi vermeye karşı koydular.  Türkiye'de 3 - 4 günlük olay budur. Ve Sayın  Başbakamn ifade ettikleri gibi, arı kovanına ço­ mak sokulduğu derhal belli oldu. Yani, bu mad­ de ile Adalet Partili arkadaşlarımız, arı kova­ nına reformlar yönünde bir çomağın sokuldu­ ğunu kavradılar ve derhal karşı çıktılar. Biz o  zamanki müzakerelerde, bu yetkinin bu hükü­ mete geçici olarak verilmesini, geçici maddeler  arasında bulunmasını savunmuştuk. Fikrimizde  ne kadar isabetli olduğumuz bugün ortaya çık­ mıştır;  Şu halde, benden evvel konuşan A. P. Grup  Sözcüsü arkadaşımızın izah tarzı ile bu Anava- sa derişikliklerinin gerekçesinden olan bu hü­ kümlerin de - aynı zamanda arkadaşımız komis­ yon üyesidir - birbirini tutmadısı kanısındayım.  Demek M, 3 - 4 günlük bir duruma göre yani  bir izah tarzı ile karşı karşıya kalmış bulunuyo- ruz. Eğer bu madde kabul edilecekse - biz buna  karşıyız -, özellikle bu yetkinin de parlâmento­ ların tatilde bulunduğu sürece verilmesinde za­ ruret vardır. Ama, yok yalnız bu dönem için  ise zaten bizim dediğimiz noktaya geliyoruz ki,  o zaman bu metnin, yani kanun kuvvetinde ka­ rarname verme yetkisinin tüm metinden çıkarıl­ masının zorunluğuna inanıyoruz.  Saygılarımı sunarım.  BAŞKAN — Sayın Özden buyurunuz.  EKREM ÖZDEN (İstanbul) — Sayın Baş­ kan, değerli, arkadaşlarım; Sayın Nusret Tuna  söz almasaydı ve bâzı açıklamalarda bulunma- saydı ben söz alacak değildim. Çünkü, daha ev­ vel bu madde, birinci müzakeresinde esaslı bir  şekilde eleştirilmiş ve verilen takrirler redde­ dilmiş, muhalefet partisi ve Adalet Partisinin  oylariyle kabul edilmişti.  Şimdi, basında çıkan bâzı mütalâalar, Sa­ yın Hükümet Başkanının beyanları ve temas­ larından çıkan sonuçlar bu madde üzerinde te­ reddütleri vücuda getirmiş bulunuyor. Aslında,  bence tereddüde decek bir nokta yoktur. Sayın  Nusret Tuna, «önemli ve önemsiz» diye bâzı ko­ nuları ileri sürdü. Önemli kanun, önemli teklif  veya tasarı diye birşey yoktur. Kanun yapma  işi mühim iştir ve şüphesiz teklif olsun, tasarı  olsun bir maddeyi de ihtiva etse önemli sayı­ lır. Çünkü, bu bir millet işidir, böyle bir ayırı­ ma tahammülü yoktur. Burada gelen yeni mad­ de gayet sarihtir. «T. B. M. M. kanunla, belli  konularda, Bakanlar Kuruluna kanun hük­ münde kararname çıkarmak yetkisi» veriyor.  Konu belli olacak ve ne vakit yürürlüğe girece­ ği, ne vakit yürürlükten kalkacağı v. s. tama­ men dört bir tarafı toplanmış bir şekilde ola­ cak. Bir kanun yapma yetkisi evvelâ bir ka­ nunla verilecek, ondan sonra o çerçeve içinde;  önemli veya önemsiz değil, önemli de olabilir,  önemsiz de olabilir, kanun kuvvetinde kararna­ me çıkarma hakkı Bakanlar Kuruluna verilmiş  bulunacak. Binaenaleyh, ne bileyim su işlerine  taallûk eden bir kanun, tarım işine taallûk  eden bir kanun, içişlerine taallûk eden bir ka­ nun çıkarılabileceği gibi, yani böyle bir yetki  verilebileceği gibi bir büyük reformun yapıl­ ması için de, o yetki kanununda tasrih edilecek  salâhiyetler çerçevesi içinde pekâlâ böyle bir  yetki de verilebilir. Yani, sayın Nusret Tuna'- uiE bu fikrinde beraber değilim. Bugün pekâlâ  yetkiyi Hükümete vermek istiyorsak, bunu te- for-ruatiyle tespit eder, bir yetki kanunu çıka­ rırız; şu şekilde yapacaksın, bu şekilde yapa- C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 1  çaksın, şöyle yapacaksın, böyle yapacaksın fi­ lân denir ve o çerçeve içinde de Hükümet karar­ name çıkarabilir. Buma göre hiçbir sakınca yok­ tur. Yani biz Hükümete vâsi bir salâhiyet ver- miyoruz. Hükümete kendi haklarımızı tefviz et­ miyoruz. Onun mukayyet bir şart ve muayyen  bir çerçeve içinde vazife görmesini tesbilt etmek  istiyoruz. Ben, öteden beri bilirsiniz, bu kürsü­ lerde bu noktai nazarları hiçbir zaman kabul  etmsmisirndir. Ama madem ki, bu şekle girımiş- tiv, bunda hiçbir sakınca görmüyorum. Onun  içiıa ana'kanun, büyük kanun, küçük kanun di­ ye bir ayrım yapılmasına imkân olmadığını ve  Yasama Meclislerinin vereceği salâhiyetlerle  her türlü kararnamenin çıkarılabileceğini ve bil­ hassa bugün ihtiyacı çok önemli olan ve hepi­ nizi ve bütün milleti ilgilendiren reform işleri­ nin biran evvel yapılması gayesiyle pekâlâ  partiler bir araya gelirler, bu yetki verilecek  kanunun esaslarım tesbit edebilirler. Birinci  misali, Anayasanın tadili işinde partiler göster­ mişlerdir. Demckrasinin iyi bir hamlesi olmuş­ tur. Bunu buradan övdük ve övmekte devanı  öleceğiz. Bundan sonra da milleitimizi, memle- ketiımizi ilgilendiren, hakikaten ihtiyaçlara te­ kabül edecek kararname çıkartma yetkisinin,  yine çerçeve kanunu içinde Hükümetimize ve- rilm-esi hususunda partilerin el ele vererek bir  sonuca varmalarını temenni ederim. Saygılar  sunarım.  BAŞKAN — Sayın Tuna buyurunuz.  KÂMİL KARAVELİOĞLU (Tabiî Üye) —  Sayın Başkan, sıram geldiğinde komisyondan  bir sual sormak istiyorum.  AHMET NUSRET TUNA (Kastamonu) —  Muhterem arkadaşlar, Sayın Karaman'm par­ timize olan ithamı olmasaydı tekrar huzuru­ nuzu işgal etmiyecektim. Benim sözlerimden ya­ hut arkadaşımın takririnden nasıl bu mânayı  çıkarttı, bilmiyorum. Talebedilmiş, yapılmış,  imzalanmış, huzurunuza gelmiş bir madde var.  Bu madde üzerinde birkaç günlük bir müna­ kaşa var. 'Bu münakaşaların sonunda bir par­ tili arkadaşım tütüyor «bu metinden ilâve edi­ len kısımlar çıksın» diyor. Ben tutuyorum gru- pum adına bu fikre iştirak etmediğimizi be­ lirtmek üzere söz alıyorum, bu beyanda bulu­ nuyorum.  iBir iki gün evvel Adalet Partisinin neşret­ miş olduğu bildiri dolayısıyla Bayın Kara­ man'in Ibu ithamda bulunması için haklı bir  sebebolmadığını ifade etmek liçin huzurunuza  çıktım.  Ne diyor o bildiri, «Biz reformların tarafta­ rıyız, reform gibi millet hayatına istikâmet  verecek anakanunlar...»  VEHBİ ERSÜ (Tabiî Üye) — Ciddî konu­ lar.  AHMET NUSRET TUNA (Devamla) —  «... anakanunlar Meclislerde enine boyuna mü­ zakere edilmelidir, bu suretle bunların esasları  tesbit olunmalıdır.» Denen bu. Reformlar yapıl­ sın, reformların yapılmasının takipçisi, taraf­ tarı olacağız. Ancak, bir kararname ile Hükü­ metin halledeceği mevzu olmasın, sizin huzur­ larınıza gelsin, Meclis karar versin, esasını hu­ dudunu Meclis 'tesbit etsin.  Muhterem arkadaşlar, eğer parlamenter ni­ zamın samimî taraftarı isek, Meclislerin üstün­ lüğünü kabul etmeye 'mecburuz. Denen de bu.  Reform gibi bir millet hayatında müessir  istikamet çizecek (bir kanun, kararnamelerle  tanzim olunmasın. Meclislere gelsin, Meclisler­ de enine boyuna müzakere edilsin, Meclis kara­ rını versin ve kanunu çıkarsın. Mevzu bu.  Bu itibarla, «efendim, Adalet Partisi bunu  istedi ama kendisi için istemiş» Arkadaşlar,  tâdil, bir Anayasa tadilidir. Elbet bu Meclisin  güven 'oyunu kim kazanmışsa, o gelecektir, mu­ vaffak olacaktır.  «Reformun aleyhinde olmamız dolayısıyle».  Hayır Tekrar arz ediyorum, reformların taraf­ tarıyız, reformların takipçisiyiz, ama şunun da,  taraftarıyız, millî iradeye saygılı, Meclislerin  üstünlüğüne bağlı bir teşekkülüz. Milletlerin  haaytma istikamet veren anamevzular Meclis­ lerde kemâli ile müzakere edilsin diyoruz. Mec- lislerdeki müzakerenin daha iyi neticeye vara­ cağı inancını iman şeklinde muhafaza ediyoruz.  Mâruzâtım budur, teşekkür ederim.  BAŞKAN — ISayın iKaravelioğlu.  KÂMİL KARAVELİOĞLU (Tabiî üye) —  Sayın Başkan, 64 ncü maddenin grupça aley­ hinde olduğumuzu beyan etmeye 'ihtiyaç duy­ muyorum. ibretle tesbit ediyorum M, Sayın  A. P. iG-rup (Başkanının ağzından M. ncü mad­ denin ret gerekçesini dinlemek fırsatını bulu­ yoruz.  BAŞKAN — 'Grup sözcüsü değil efendim,  şahsı adına konuşan bir arkadaş.  — 593 —
Sayfa 18 -
C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 1  çaksın, şöyle yapacaksın, böyle yapacaksın fi­ lân denir ve o çerçeve içinde de Hükümet karar­ name çıkarabilir. Buma göre hiçbir sakınca yok­ tur. Yani biz Hükümete vâsi bir salâhiyet ver- miyoruz. Hükümete kendi haklarımızı tefviz et­ miyoruz. Onun mukayyet bir şart ve muayyen  bir çerçeve içinde vazife görmesini tesbilt etmek  istiyoruz. Ben, öteden beri bilirsiniz, bu kürsü­ lerde bu noktai nazarları hiçbir zaman kabul  etmsmisirndir. Ama madem ki, bu şekle girımiş- tiv, bunda hiçbir sakınca görmüyorum. Onun  içiıa ana'kanun, büyük kanun, küçük kanun di­ ye bir ayrım yapılmasına imkân olmadığını ve  Yasama Meclislerinin vereceği salâhiyetlerle  her türlü kararnamenin çıkarılabileceğini ve bil­ hassa bugün ihtiyacı çok önemli olan ve hepi­ nizi ve bütün milleti ilgilendiren reform işleri­ nin biran evvel yapılması gayesiyle pekâlâ  partiler bir araya gelirler, bu yetki verilecek  kanunun esaslarım tesbit edebilirler. Birinci  misali, Anayasanın tadili işinde partiler göster­ mişlerdir. Demckrasinin iyi bir hamlesi olmuş­ tur. Bunu buradan övdük ve övmekte devanı  öleceğiz. Bundan sonra da milleitimizi, memle- ketiımizi ilgilendiren, hakikaten ihtiyaçlara te­ kabül edecek kararname çıkartma yetkisinin,  yine çerçeve kanunu içinde Hükümetimize ve- rilm-esi hususunda partilerin el ele vererek bir  sonuca varmalarını temenni ederim. Saygılar  sunarım.  BAŞKAN — Sayın Tuna buyurunuz.  KÂMİL KARAVELİOĞLU (Tabiî Üye) —  Sayın Başkan, sıram geldiğinde komisyondan  bir sual sormak istiyorum.  AHMET NUSRET TUNA (Kastamonu) —  Muhterem arkadaşlar, Sayın Karaman'm par­ timize olan ithamı olmasaydı tekrar huzuru­ nuzu işgal etmiyecektim. Benim sözlerimden ya­ hut arkadaşımın takririnden nasıl bu mânayı  çıkarttı, bilmiyorum. Talebedilmiş, yapılmış,  imzalanmış, huzurunuza gelmiş bir madde var.  Bu madde üzerinde birkaç günlük bir müna­ kaşa var. 'Bu münakaşaların sonunda bir par­ tili arkadaşım tütüyor «bu metinden ilâve edi­ len kısımlar çıksın» diyor. Ben tutuyorum gru- pum adına bu fikre iştirak etmediğimizi be­ lirtmek üzere söz alıyorum, bu beyanda bulu­ nuyorum.  iBir iki gün evvel Adalet Partisinin neşret­ miş olduğu bildiri dolayısıyla Bayın Kara­ man'in Ibu ithamda bulunması için haklı bir  sebebolmadığını ifade etmek liçin huzurunuza  çıktım.  Ne diyor o bildiri, «Biz reformların tarafta­ rıyız, reform gibi millet hayatına istikâmet  verecek anakanunlar...»  VEHBİ ERSÜ (Tabiî Üye) — Ciddî konu­ lar.  AHMET NUSRET TUNA (Devamla) —  «... anakanunlar Meclislerde enine boyuna mü­ zakere edilmelidir, bu suretle bunların esasları  tesbit olunmalıdır.» Denen bu. Reformlar yapıl­ sın, reformların yapılmasının takipçisi, taraf­ tarı olacağız. Ancak, bir kararname ile Hükü­ metin halledeceği mevzu olmasın, sizin huzur­ larınıza gelsin, Meclis karar versin, esasını hu­ dudunu Meclis 'tesbit etsin.  Muhterem arkadaşlar, eğer parlamenter ni­ zamın samimî taraftarı isek, Meclislerin üstün­ lüğünü kabul etmeye 'mecburuz. Denen de bu.  Reform gibi bir millet hayatında müessir  istikamet çizecek (bir kanun, kararnamelerle  tanzim olunmasın. Meclislere gelsin, Meclisler­ de enine boyuna müzakere edilsin, Meclis kara­ rını versin ve kanunu çıkarsın. Mevzu bu.  Bu itibarla, «efendim, Adalet Partisi bunu  istedi ama kendisi için istemiş» Arkadaşlar,  tâdil, bir Anayasa tadilidir. Elbet bu Meclisin  güven 'oyunu kim kazanmışsa, o gelecektir, mu­ vaffak olacaktır.  «Reformun aleyhinde olmamız dolayısıyle».  Hayır Tekrar arz ediyorum, reformların taraf­ tarıyız, reformların takipçisiyiz, ama şunun da,  taraftarıyız, millî iradeye saygılı, Meclislerin  üstünlüğüne bağlı bir teşekkülüz. Milletlerin  haaytma istikamet veren anamevzular Meclis­ lerde kemâli ile müzakere edilsin diyoruz. Mec- lislerdeki müzakerenin daha iyi neticeye vara­ cağı inancını iman şeklinde muhafaza ediyoruz.  Mâruzâtım budur, teşekkür ederim.  BAŞKAN — ISayın iKaravelioğlu.  KÂMİL KARAVELİOĞLU (Tabiî üye) —  Sayın Başkan, 64 ncü maddenin grupça aley­ hinde olduğumuzu beyan etmeye 'ihtiyaç duy­ muyorum. ibretle tesbit ediyorum M, Sayın  A. P. iG-rup (Başkanının ağzından M. ncü mad­ denin ret gerekçesini dinlemek fırsatını bulu­ yoruz.  BAŞKAN — 'Grup sözcüsü değil efendim,  şahsı adına konuşan bir arkadaş.  — 593 —  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 1  KÂMİL KARAVELİO&LU (Tabiî üye) —  Daha evvelki görüşmesi grup sözcüsü olarak  idi ve 20 dakika görüşmüştü. !Siz de Osunu bili­ yorsunuz.  BAŞKAN — Yani Sayın Tuna'dan mı bah- sediyorsunuz efendim?  KÂMİL KARAVELİOĞLÜ (Tabiî Üye) —  Evet efendim. Şimdi ıben şu gelişmeyi teshic  etmek istiyorum.  BAŞKADA — ISaym Karavelioğlu, eğer ko­ nuşmak istiyorsanız kürsüde söz vereyim. Sual  sormak için söz istediniz. Çünkü sualiniz ko­ nuşma şeklinde oldu.  îSaym Karaveliğolu.  KÂMİL KARAVELİOĞLU (Tabiî Üye) —  Zamanı tasarruf etmek kasdı ile yerimden  beyanatta bulunmak istemiştim.  Arkadaşlar, sayın Genel Kurul bilirler ki,  bizim grupumuz 64 ncü maddede reform Hü­ kümetine, reform yapabilmesi için çeşitli yet­ kiler tanımak tezini savunmuş ve bunun için  mücadelesini yapmıştı. Bizim tezimiz kabul edil­ medi.  64 ncü madde önemli bir konudur. Çünkü  Anayasa değişikliğinin başlıca gerçeklerinden  biridir. Geçici Hükümete, 12 Martın getirdiği  Hükümeue,, reform yapabilmek için, geçici yet­ kiler verelim diye Anayasa değişikliği ko­ nusu tezgâhlandı, ilk temel sebep budur. Her­ kesin katıldığı iki - üç maddeden biri ve en  başındaki 64 ncü maddedir, Ne gariptir ki /e  ibretle tesbit edilecek bir konudur ki, 64 ncü  madde değişikliği bugün iflâs etti. Anayasa  değişikliği konusu tekemmül etmeden, 64 ncü  madde gerekçesi ve kendisi bugün iflâs etti,  OSMAN SALİHOĞLTJ (Sakarya) — Ne­ den?  KÂMİL KARAVELİOĞLÜ (Devamla) —  Neden; işte şimdi Sayın Başkanı dinledik.  Öyle bir fiili noktaya geldik ki, A. P. derki,  12 Mart Hükümeti reform yapmasın, 64 ncü  madde yetkisini kullanmasın. Bu ancak, bana  saklansın, benim iktidarıma kalsın.  Bugün arkadaşlar, son üç günde ortaya çı­ kan münakaşa ile, reform Hükümetinin tasar­ rufları ambargolanmıştır. A. P. isterse, reform  Hükümetine yetki kanunu verecekler, is­ terse kanun kuvvetinde kararname çıkaracak­ lar, istemezse 12 Mart Hükümeti sadece ikti­ darda oturacaktır, hiçbir tasarruf yapanıı- yapacaktır.  Bakın şunu tesbit ediyorum; Sayın Grup  Başkam Tuna dediler ki. «belli konuda ola­ cak.» Elbette belli konuda olacak. Belli konu­ da yetki verdiğimiz halde, reform Hükü­ meti, kanun kuvvetinde kararname çıkar&bil- seler bile, yürürlükteki bir maddeyi değiştire- miyecekler. Daha evvel Parlâmentodan çıkmış.  olan bir kanunun, yürürlükteki bir maddesini  değiştirmemelidirler, değiştiremiyeçekler. Yü­ rürlükteki bir kanunun, yürürlüğünü, yürür­ lükten kalkmasını sağlamıyacaklar.  Arkadaşlar, ben bu beyanatları, 64 ncü  maddenin ortak komisyonda tesbit edilmiş  şekli ile çelişki halinde buluyorum ve ko­ misyona sual soruyorum. Lütfen açıklasınlar,  bu ne biçim çelişik beyanlardır, bunun hangi­ sine inanacağız? Bizim tezimiz bellidir, ama  bu konudaki kavga nedir? Reform Hükümeti  ne derecede yetkili olacak, ne iş yapabilecek­ tir? Reform Hükümetinin yetkilerini, yetki ver­ mek için getirdiğimiz maddeyi bugün niye  kısıtlıyoruz? Fiilen kısıtladınız ama. nazari  olarak nasıl kısıtlıyoruz?  Ben, komisyonun izahını merakla bekliyo­ rum. Teşekkür ederim, saygılar sunarım.  BAŞKAN — Sayın Tuna.  AHMET NTJSRET TUNA (Kastamonu) —  Muhterem arkadaşlarım, saym Millî Birlik  Grupundan olan arkadaşlarımın bu müzake­ rede hiç de mevzuu ile mütenasip olmayacak  şekilde A.P. ne çatmak ister tavırlarını hoş gör­ mediğimi ifade etmek istiyorum. Şimdi mevzua..  KÂMİL KARAVELİOĞLÜ (Tabiî Üye) —  Bir şeyi öğrenmek istiyorum.  BAŞKAN — Müsaade buyurun efendim, siz  konuşurken kimse müdahale etmedi.  AHMET NÜSRET TUNA (Devamla) —  [Mevzua nüfus edilmeden, benim E'izler imin no  mânaya geldiği düşünülmeden, bana bir fikir­ ler izafe edildi. Efendim, A.P. .bugün reformlar  için kararname çıkmasını istemiyor dendi,  Arkadaşlarım, benim islerim irayet acil  Sen ilk konuşmamda ne dedim; mua'/yen,  cır konula yet-Ki ı  Bn müzakerelerde  .".enen aecL's?:. ue-ı Dır Konu,  isimlerini okudum. Toprak  rnıu için yetki istiyorum, yetki verilmesini  talebe derim; böyle olmaz dendi, boyla oimas  diyoruz. Personel reformu için yetki istiyorum;  — 594 —
Sayfa 19 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 1  KÂMİL KARAVELİO&LU (Tabiî üye) —  Daha evvelki görüşmesi grup sözcüsü olarak  idi ve 20 dakika görüşmüştü. !Siz de Osunu bili­ yorsunuz.  BAŞKAN — Yani Sayın Tuna'dan mı bah- sediyorsunuz efendim?  KÂMİL KARAVELİOĞLÜ (Tabiî Üye) —  Evet efendim. Şimdi ıben şu gelişmeyi teshic  etmek istiyorum.  BAŞKADA — ISaym Karavelioğlu, eğer ko­ nuşmak istiyorsanız kürsüde söz vereyim. Sual  sormak için söz istediniz. Çünkü sualiniz ko­ nuşma şeklinde oldu.  îSaym Karaveliğolu.  KÂMİL KARAVELİOĞLU (Tabiî Üye) —  Zamanı tasarruf etmek kasdı ile yerimden  beyanatta bulunmak istemiştim.  Arkadaşlar, sayın Genel Kurul bilirler ki,  bizim grupumuz 64 ncü maddede reform Hü­ kümetine, reform yapabilmesi için çeşitli yet­ kiler tanımak tezini savunmuş ve bunun için  mücadelesini yapmıştı. Bizim tezimiz kabul edil­ medi.  64 ncü madde önemli bir konudur. Çünkü  Anayasa değişikliğinin başlıca gerçeklerinden  biridir. Geçici Hükümete, 12 Martın getirdiği  Hükümeue,, reform yapabilmek için, geçici yet­ kiler verelim diye Anayasa değişikliği ko­ nusu tezgâhlandı, ilk temel sebep budur. Her­ kesin katıldığı iki - üç maddeden biri ve en  başındaki 64 ncü maddedir, Ne gariptir ki /e  ibretle tesbit edilecek bir konudur ki, 64 ncü  madde değişikliği bugün iflâs etti. Anayasa  değişikliği konusu tekemmül etmeden, 64 ncü  madde gerekçesi ve kendisi bugün iflâs etti,  OSMAN SALİHOĞLTJ (Sakarya) — Ne­ den?  KÂMİL KARAVELİOĞLÜ (Devamla) —  Neden; işte şimdi Sayın Başkanı dinledik.  Öyle bir fiili noktaya geldik ki, A. P. derki,  12 Mart Hükümeti reform yapmasın, 64 ncü  madde yetkisini kullanmasın. Bu ancak, bana  saklansın, benim iktidarıma kalsın.  Bugün arkadaşlar, son üç günde ortaya çı­ kan münakaşa ile, reform Hükümetinin tasar­ rufları ambargolanmıştır. A. P. isterse, reform  Hükümetine yetki kanunu verecekler, is­ terse kanun kuvvetinde kararname çıkaracak­ lar, istemezse 12 Mart Hükümeti sadece ikti­ darda oturacaktır, hiçbir tasarruf yapanıı- yapacaktır.  Bakın şunu tesbit ediyorum; Sayın Grup  Başkam Tuna dediler ki. «belli konuda ola­ cak.» Elbette belli konuda olacak. Belli konu­ da yetki verdiğimiz halde, reform Hükü­ meti, kanun kuvvetinde kararname çıkar&bil- seler bile, yürürlükteki bir maddeyi değiştire- miyecekler. Daha evvel Parlâmentodan çıkmış.  olan bir kanunun, yürürlükteki bir maddesini  değiştirmemelidirler, değiştiremiyeçekler. Yü­ rürlükteki bir kanunun, yürürlüğünü, yürür­ lükten kalkmasını sağlamıyacaklar.  Arkadaşlar, ben bu beyanatları, 64 ncü  maddenin ortak komisyonda tesbit edilmiş  şekli ile çelişki halinde buluyorum ve ko­ misyona sual soruyorum. Lütfen açıklasınlar,  bu ne biçim çelişik beyanlardır, bunun hangi­ sine inanacağız? Bizim tezimiz bellidir, ama  bu konudaki kavga nedir? Reform Hükümeti  ne derecede yetkili olacak, ne iş yapabilecek­ tir? Reform Hükümetinin yetkilerini, yetki ver­ mek için getirdiğimiz maddeyi bugün niye  kısıtlıyoruz? Fiilen kısıtladınız ama. nazari  olarak nasıl kısıtlıyoruz?  Ben, komisyonun izahını merakla bekliyo­ rum. Teşekkür ederim, saygılar sunarım.  BAŞKAN — Sayın Tuna.  AHMET NTJSRET TUNA (Kastamonu) —  Muhterem arkadaşlarım, saym Millî Birlik  Grupundan olan arkadaşlarımın bu müzake­ rede hiç de mevzuu ile mütenasip olmayacak  şekilde A.P. ne çatmak ister tavırlarını hoş gör­ mediğimi ifade etmek istiyorum. Şimdi mevzua..  KÂMİL KARAVELİOĞLÜ (Tabiî Üye) —  Bir şeyi öğrenmek istiyorum.  BAŞKAN — Müsaade buyurun efendim, siz  konuşurken kimse müdahale etmedi.  AHMET NÜSRET TUNA (Devamla) —  [Mevzua nüfus edilmeden, benim E'izler imin no  mânaya geldiği düşünülmeden, bana bir fikir­ ler izafe edildi. Efendim, A.P. .bugün reformlar  için kararname çıkmasını istemiyor dendi,  Arkadaşlarım, benim islerim irayet acil  Sen ilk konuşmamda ne dedim; mua'/yen,  cır konula yet-Ki ı  Bn müzakerelerde  .".enen aecL's?:. ue-ı Dır Konu,  isimlerini okudum. Toprak  rnıu için yetki istiyorum, yetki verilmesini  talebe derim; böyle olmaz dendi, boyla oimas  diyoruz. Personel reformu için yetki istiyorum;  — 594 —  0. Senatosu B : 116  olmaz, 5 Yıllık Plânı tatbik etmek üzere yetki  isityorum; olmaz, Bunlar belli konular değil­ dir, şümullü mevzulardır, büyük mevzulardır,  Ama, reformu alâkadar eden, meselâ toprak re­ formunu alâkadar eden bir mevzuda, muayyen  bir sahada yetki islenmesi ve ona muvazi ka­ rarname çıkması mümkündür.  Şimdi, bu benim seslerimle, A.P. si reformu  istemiyor mânasını nasıl çıkarıyorlar, onu anla­ mıyorum. Benini dediğim, Meclisler açık bono  veremez, onu diyorum. Acık bono verirse, sa­ lâhiyetlerin devri olur, yasama yetkisinin devri  olur. Muayyen konu olacak, belli konu olacak.  Metindeki belli konunun mahiyeti bu.  NEJAT SARUCAU (Balıkesir) — Meselâ  diyorsunuz Sayın Tuna,  BAŞKAN — istirham edeceğim, lütfen mü­ dahale etmejdn efendim.  AHMET NUSSET TUNA (Devamla) — Me­ selâ, toprak reformu için geldi, anakanunu çı­ karttık. Diyelim M, tapu sicillerine bâzı kayıt­ lar koymak istiyor. Gelecektir, diyecektir ki,  ben tapu sicillerine kayıt konmak üzere karar­ namelerle hareket etmek istiyorum. Toprak re­ formunun içerisinde tapu siciiliği üe ilgili mu­ ayyen bir mevzudur. İşte bu konu dediğimiz  bu. Yoksa, «Efendim ben üniversite reformu  yapacağım, bana yetki verilmesini rica ede­ rim.» Meclis toplanıyor, «Evet, Hükümet üni­ versite reformunu yapsın, yetkiyi verdim.» Bu­ nu demeyeceğiz arkadaşlarım. Bunu dediğimiz  zaman, Meclisin yetkisini devretmesi olur; ya­ sama organının yetkisini devredemeyeceği Ana­ yasanın 4 ncü maddesinde sarih olarak yazılı­ dır. Benim dediğim bu.  Binaenaleyh, niçin böyle, su kadar masum  beyanlar içerisinde, A,P. si reformun taraftarı  değil diye takdim edilmek istenir? Niçin böyle  görülür, bilmiyorum.  Tekrar ifade ediyorum, biz reformun taraf­ tarıyız, ama Meclislerin yetkisinin devretme;;!  taraftan değiliz.  Şimdi, muhterem, arkadaşlarım, ikinci bir  mevzua daha temas ettim. Sen, dedim ki, ka­ rarnamelerle, kanunlar tadil edilmesin, karar­ namelerle kanunlar imfcal edilemez, Bir Türki­ ye Büyük Millet Meclisi üyesi olarak, saym ar­ kadaşım bunu istiyor mu? Ben burada Meclis  olacağım, kanun çıkaracağım; faraza, Hükümet  20 , 9 . 1971 O : 1  bir kararname ile ben bunu tatbik etmiyorum  diyecek. Bunu istiyor musunuz? Ne diyorum  ben? Kararname ile kanunlar tadil ve imhal  edilemez. Ne ile edilir? Yetki kanunu ile edilir.  Yetki kanunu istiyor, başlangıçta, O ye iki ka­ nununda derki, ben şöyle, şöyle bir reform ya­ pacağım; reformun su kısmını yapacağım. Bu  kanun Medeni Kanunun falan maddesine muha­ liftir, fakat şu gerekçelerle bunun dışında tat­ bikat yapmak istiyorum. Neyi değiştirmek isti­ yorsa, sarih olarak nerede gösterecek? Yetki  kanununda gösterecek. Bu heyecan niçin? Bu,  efendim reformları ortadan kaldırırmış telâşı  niçin, arakadaşlarım.  İster misin sen, Meclisten çıkmış bir kanun,  Hükümetin bir kararnamesi ile ortadan kalk­ sın? Benim dediğim, bu. Ama, mevcut mevzua­ tın dışında teklif elmaz mı? Olur. Ne zaman  olur? Yetki kanununda olur, diyorum. Yetin  kanunu ile talebedebilir. Falan mevzuatın dı­ şına çıkıp, şu işi yapmak istiyorum diye yetki  kanununda ister. Yetki kanunu verdikten son­ ra, kararname çıkararak, Türkiye Büyük Mil­ let Meclisinden çıkmış bir kanunu, Hükümet  imhal etsin, Hükümet tatbik etmesin, Hükümet  tadil etsin. Bu olur mu arkadaşlarını? Benim  dediğim, bu.  Bu itibarla, telâşa mahal olmadığı kanaatm- claymı. Milliyetperverlik, vatanperverlik kimse­ nin inhisarında değildir. İnandığımız yolda, bu  milletin hayrına olduğuna inandığımız her yol­ da, her öncüyü destekleme kararındayız.  Bunu saygılarımla arz ederim. (A.P. sıra­ larından a Haşlar).  BAŞKAN — Sayın Haser.  MEHMET HAZER (Kars) — Değerli arka­ daşlarım, olmuş, tamamlanmış bir konunun, bir  hususi maksatla tahrif edildiğini gördüğüm için  söz aldım.  Sayın Öztürkçine, hususi maksatlı ve tama- miyle parti ve şahsi gayretine dayanan bir is­ tekle Yüce Heyetinizi meşgul etmektedir. Eğer,  samimî olsa idî bu arkadaşım, bu metni daha  evvelde okumuş, inanmış olarak oy vermezdi,  bir. İkincisi, şimdi bile, takririne rağmen gön­ lü ile ret oyu vereceğini zannetmiyorum. Bina­ enaleyh, ne samimidir, ne de iyi bir incelemeye,  haklı bir talebe dayanan bir istekle gelmiştir.  Lüzumsuz bir hava yaratmış, haksız yere müna­ kaşa açmıştır.
Sayfa 20 -
0. Senatosu B : 116  olmaz, 5 Yıllık Plânı tatbik etmek üzere yetki  isityorum; olmaz, Bunlar belli konular değil­ dir, şümullü mevzulardır, büyük mevzulardır,  Ama, reformu alâkadar eden, meselâ toprak re­ formunu alâkadar eden bir mevzuda, muayyen  bir sahada yetki islenmesi ve ona muvazi ka­ rarname çıkması mümkündür.  Şimdi, bu benim seslerimle, A.P. si reformu  istemiyor mânasını nasıl çıkarıyorlar, onu anla­ mıyorum. Benini dediğim, Meclisler açık bono  veremez, onu diyorum. Acık bono verirse, sa­ lâhiyetlerin devri olur, yasama yetkisinin devri  olur. Muayyen konu olacak, belli konu olacak.  Metindeki belli konunun mahiyeti bu.  NEJAT SARUCAU (Balıkesir) — Meselâ  diyorsunuz Sayın Tuna,  BAŞKAN — istirham edeceğim, lütfen mü­ dahale etmejdn efendim.  AHMET NUSSET TUNA (Devamla) — Me­ selâ, toprak reformu için geldi, anakanunu çı­ karttık. Diyelim M, tapu sicillerine bâzı kayıt­ lar koymak istiyor. Gelecektir, diyecektir ki,  ben tapu sicillerine kayıt konmak üzere karar­ namelerle hareket etmek istiyorum. Toprak re­ formunun içerisinde tapu siciiliği üe ilgili mu­ ayyen bir mevzudur. İşte bu konu dediğimiz  bu. Yoksa, «Efendim ben üniversite reformu  yapacağım, bana yetki verilmesini rica ede­ rim.» Meclis toplanıyor, «Evet, Hükümet üni­ versite reformunu yapsın, yetkiyi verdim.» Bu­ nu demeyeceğiz arkadaşlarım. Bunu dediğimiz  zaman, Meclisin yetkisini devretmesi olur; ya­ sama organının yetkisini devredemeyeceği Ana­ yasanın 4 ncü maddesinde sarih olarak yazılı­ dır. Benim dediğim bu.  Binaenaleyh, niçin böyle, su kadar masum  beyanlar içerisinde, A,P. si reformun taraftarı  değil diye takdim edilmek istenir? Niçin böyle  görülür, bilmiyorum.  Tekrar ifade ediyorum, biz reformun taraf­ tarıyız, ama Meclislerin yetkisinin devretme;;!  taraftan değiliz.  Şimdi, muhterem, arkadaşlarım, ikinci bir  mevzua daha temas ettim. Sen, dedim ki, ka­ rarnamelerle, kanunlar tadil edilmesin, karar­ namelerle kanunlar imfcal edilemez, Bir Türki­ ye Büyük Millet Meclisi üyesi olarak, saym ar­ kadaşım bunu istiyor mu? Ben burada Meclis  olacağım, kanun çıkaracağım; faraza, Hükümet  20 , 9 . 1971 O : 1  bir kararname ile ben bunu tatbik etmiyorum  diyecek. Bunu istiyor musunuz? Ne diyorum  ben? Kararname ile kanunlar tadil ve imhal  edilemez. Ne ile edilir? Yetki kanunu ile edilir.  Yetki kanunu istiyor, başlangıçta, O ye iki ka­ nununda derki, ben şöyle, şöyle bir reform ya­ pacağım; reformun su kısmını yapacağım. Bu  kanun Medeni Kanunun falan maddesine muha­ liftir, fakat şu gerekçelerle bunun dışında tat­ bikat yapmak istiyorum. Neyi değiştirmek isti­ yorsa, sarih olarak nerede gösterecek? Yetki  kanununda gösterecek. Bu heyecan niçin? Bu,  efendim reformları ortadan kaldırırmış telâşı  niçin, arakadaşlarım.  İster misin sen, Meclisten çıkmış bir kanun,  Hükümetin bir kararnamesi ile ortadan kalk­ sın? Benim dediğim, bu. Ama, mevcut mevzua­ tın dışında teklif elmaz mı? Olur. Ne zaman  olur? Yetki kanununda olur, diyorum. Yetin  kanunu ile talebedebilir. Falan mevzuatın dı­ şına çıkıp, şu işi yapmak istiyorum diye yetki  kanununda ister. Yetki kanunu verdikten son­ ra, kararname çıkararak, Türkiye Büyük Mil­ let Meclisinden çıkmış bir kanunu, Hükümet  imhal etsin, Hükümet tatbik etmesin, Hükümet  tadil etsin. Bu olur mu arkadaşlarını? Benim  dediğim, bu.  Bu itibarla, telâşa mahal olmadığı kanaatm- claymı. Milliyetperverlik, vatanperverlik kimse­ nin inhisarında değildir. İnandığımız yolda, bu  milletin hayrına olduğuna inandığımız her yol­ da, her öncüyü destekleme kararındayız.  Bunu saygılarımla arz ederim. (A.P. sıra­ larından a Haşlar).  BAŞKAN — Sayın Haser.  MEHMET HAZER (Kars) — Değerli arka­ daşlarım, olmuş, tamamlanmış bir konunun, bir  hususi maksatla tahrif edildiğini gördüğüm için  söz aldım.  Sayın Öztürkçine, hususi maksatlı ve tama- miyle parti ve şahsi gayretine dayanan bir is­ tekle Yüce Heyetinizi meşgul etmektedir. Eğer,  samimî olsa idî bu arkadaşım, bu metni daha  evvelde okumuş, inanmış olarak oy vermezdi,  bir. İkincisi, şimdi bile, takririne rağmen gön­ lü ile ret oyu vereceğini zannetmiyorum. Bina­ enaleyh, ne samimidir, ne de iyi bir incelemeye,  haklı bir talebe dayanan bir istekle gelmiştir.  Lüzumsuz bir hava yaratmış, haksız yere müna­ kaşa açmıştır.  C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 1  Arkadaşlar, partilerin uzun zaman üzerinde  uğraştıkları, ittifaka vardıkları ve böylece met­ ne giren bir konunun, şu veya bu istikamette  tefsiri ile maddenin tatbikatının maksadı değiş­ mez. Tatbikatçılar maddenin metnini uygulrya- caklardır. Ne Sayın Tuna'nm buradaki ifade­ lerine, ne de başka arkadaşlarımızın tefsirlerini  nazara almıyacaktır. Komisyonca müştereken  hazırlanan tasarının gerekçesinde, 64 ncü mad­ denin gerekçesinde, neyin kabul edildiğini itti­ fakla ifade etmişlerdir. 64 ncü maddenin gerek­ çesinin (e) fıkrasında, bu sarahaten yazılmış­ tır. Orada deniyor ki, «Anayasanın birinci ve  ikinci bölümlerinde yer alan temel hak ve hür­ riyetlerle dördüncü bölümünde yer alan siyasi  hak ve ödevleri düzenlenemiyecektir.» Demek  ki, bunun dışında kalan bütün hususlarda, di­ ğer hususlarda kararname tanzim olunabilecek­ tir.  Mesele, şimdi partiler arasında basma inti­ kal eden bir konunun buraya aktarılması sure­ tiyle izah edilmek istenmiştir. Ben. ne Başbaka­ nın, ne diğer parti başkanlarının açık. sarih da­ ha bu konuda ne söylediklerini bilmiyorum.  Ama bildiğim bir şey var. Başbakan demiştir kî,  Meclisler burada bulunduğu müddetçe, biz ka­ rarname ile iş görmek arzusunda değiliz. Ama,  Meclisler tatile giderse, işler gerektirirse karar­ name çıkaracağız. Bu, hem Anayasanın metnine  uygundur, hem maksada uygundur. Yani, bir  kararname ile, bir reform meselesi ele alındığı  zaman, işte hududu şu olacak, o ne ise, Anaya­ sada yazılmış, madde metninde vardır. Beyhude  münakaşa ediyoruz, beyhude emek sarfediyo- ruz ve beyhude yere vakit öldürüyoruz.  Her şey açıktır, sarihtir; inananlar, madde  metnini kabul ediyorlar, şu veya bu arkadasın  tefsirini değil Madde metni sarihtir; maddenin  gerekçesi de sarihtir. Bunun dışındaki mütalâa­ lar indîdir, şahsidir ve son zamanların siyasi ha­ vasının tesiri ile dile getirilmiş arzulardır. 0  itibarla, hiçbir endişe duymadan reformlara da  tatbik olunacak bir yetki kanununun çıkabile­ ceğini kabul ediyoruz ve Anayasaya bunun için  de olumlu oy kullanacağız, kullanıyoruz, Gön­ lümle veriyorum bu oyu ben; inanarak veriyo­ rum, lüzumuna kaani olduğum için veriyorum;  ne kanunları derecelendirmek için, ne de ka­ nunlar arasında başka türlü bir tefrik yapmak  için.  Anayasanın metnine giren hususlarda ka­ nun mahiyetinde, kuvvetinde kararname çıkarı­ lacaktır. Bu gayet tabiîdir. Bu itibarla başka  münakaşalara lüzum yoktur. Esasen bu tatbikat  başından itibaren yanlış yürütülmüştür. İçtü­ zükte, belki bir müzakere açılmasına müsait  hüküm vardır. Ama, her partinin iştirak ettiği  Danışma Kurulunun müşterek karan, gereğince  bu gibi tekliflerde değişiklik teklifi yapanlar­ dan başkasının konuşmaması lâzımgelirdi. Bina­ enaleyh, müzakereyi burada keserek maddenin  oylanması lâzımgeldiği inancındayım.  Teşekkür ederim.  BAŞKAN — Danışma Kurulunun kararın­ da böyle bir hüküm yoktur, efendim.  Sayın Öztürkçine, buyurun.  İSKENDER CENAP EGE (Aydın) — Söz  sırası bende idi.  BAŞKAN — Sayın Ege siz söz istemediniz;  ben farkında değilim,  İSKENDER CENAP EGE (Aydın) — İste­ dim ve söz sırası bende idi.  RİFAT ÖZTÜRKÇİNE (İstanbul) — Sayın  Başkan, muhterom arkadaşlarım; ben önergemi  şartlı vermiş idim. Gazetelerdeki son beyanlara  göre, ki bu doğru ise. Hükümetin tutumunun  Anayasanın 64 ncü maddesinin 1 nci fıkrasına  tamamen aykırı düşeceğini, 6 ncı maddesine ta­ mamen aykırı düşeceğini beyan etmiştim. Yok,  esası böyle değil de bizim anladığımız şekilde  Hükümet yetki arzuluyor ise, o zaman burada  beyanda bulunsunlar önergemi geri alacağım,  dedim..  Demek İd, ben burada Cumhuriyet Senato­ sunun faydalı çalışmalarını önleyici veya mü­ nakaşayı uzatmak bakımlarından değil, anlama­ dığım bir konuda, rahatlıkla oyumu kullanabil­ mek için, Hükümetten izahat istedim. Sonra bi­ zim Hükümete devrettiğimiz hususlar yeni bir  şey değildir. Çıkarttığımız kanunlar ile pekâlâ  iktisadi anlaşmaları diğer devletlerle yapabil­ me imkânını hükümetlere verdik. Yalnız, malî  hükümlerin, izlenilen hususların T. B. M. M. ne  I sunulduktan sonra hüküm ifade edebileceğini  | beyan ettik. Nitekim, Avrupa Ekonomik Toplu­ luğuna girme kararını bu kanuna dayanarak  Hükümet kararname ile evvelâ karar altına al- | di ve ondan sonra da bunun onayını T. B. M. M.  j ne sundu. Bunlar verilmiş yetkiler ve alışılmış  j işlerdir.  _ 596 —
Sayfa 21 -
C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 1  Arkadaşlar, partilerin uzun zaman üzerinde  uğraştıkları, ittifaka vardıkları ve böylece met­ ne giren bir konunun, şu veya bu istikamette  tefsiri ile maddenin tatbikatının maksadı değiş­ mez. Tatbikatçılar maddenin metnini uygulrya- caklardır. Ne Sayın Tuna'nm buradaki ifade­ lerine, ne de başka arkadaşlarımızın tefsirlerini  nazara almıyacaktır. Komisyonca müştereken  hazırlanan tasarının gerekçesinde, 64 ncü mad­ denin gerekçesinde, neyin kabul edildiğini itti­ fakla ifade etmişlerdir. 64 ncü maddenin gerek­ çesinin (e) fıkrasında, bu sarahaten yazılmış­ tır. Orada deniyor ki, «Anayasanın birinci ve  ikinci bölümlerinde yer alan temel hak ve hür­ riyetlerle dördüncü bölümünde yer alan siyasi  hak ve ödevleri düzenlenemiyecektir.» Demek  ki, bunun dışında kalan bütün hususlarda, di­ ğer hususlarda kararname tanzim olunabilecek­ tir.  Mesele, şimdi partiler arasında basma inti­ kal eden bir konunun buraya aktarılması sure­ tiyle izah edilmek istenmiştir. Ben. ne Başbaka­ nın, ne diğer parti başkanlarının açık. sarih da­ ha bu konuda ne söylediklerini bilmiyorum.  Ama bildiğim bir şey var. Başbakan demiştir kî,  Meclisler burada bulunduğu müddetçe, biz ka­ rarname ile iş görmek arzusunda değiliz. Ama,  Meclisler tatile giderse, işler gerektirirse karar­ name çıkaracağız. Bu, hem Anayasanın metnine  uygundur, hem maksada uygundur. Yani, bir  kararname ile, bir reform meselesi ele alındığı  zaman, işte hududu şu olacak, o ne ise, Anaya­ sada yazılmış, madde metninde vardır. Beyhude  münakaşa ediyoruz, beyhude emek sarfediyo- ruz ve beyhude yere vakit öldürüyoruz.  Her şey açıktır, sarihtir; inananlar, madde  metnini kabul ediyorlar, şu veya bu arkadasın  tefsirini değil Madde metni sarihtir; maddenin  gerekçesi de sarihtir. Bunun dışındaki mütalâa­ lar indîdir, şahsidir ve son zamanların siyasi ha­ vasının tesiri ile dile getirilmiş arzulardır. 0  itibarla, hiçbir endişe duymadan reformlara da  tatbik olunacak bir yetki kanununun çıkabile­ ceğini kabul ediyoruz ve Anayasaya bunun için  de olumlu oy kullanacağız, kullanıyoruz, Gön­ lümle veriyorum bu oyu ben; inanarak veriyo­ rum, lüzumuna kaani olduğum için veriyorum;  ne kanunları derecelendirmek için, ne de ka­ nunlar arasında başka türlü bir tefrik yapmak  için.  Anayasanın metnine giren hususlarda ka­ nun mahiyetinde, kuvvetinde kararname çıkarı­ lacaktır. Bu gayet tabiîdir. Bu itibarla başka  münakaşalara lüzum yoktur. Esasen bu tatbikat  başından itibaren yanlış yürütülmüştür. İçtü­ zükte, belki bir müzakere açılmasına müsait  hüküm vardır. Ama, her partinin iştirak ettiği  Danışma Kurulunun müşterek karan, gereğince  bu gibi tekliflerde değişiklik teklifi yapanlar­ dan başkasının konuşmaması lâzımgelirdi. Bina­ enaleyh, müzakereyi burada keserek maddenin  oylanması lâzımgeldiği inancındayım.  Teşekkür ederim.  BAŞKAN — Danışma Kurulunun kararın­ da böyle bir hüküm yoktur, efendim.  Sayın Öztürkçine, buyurun.  İSKENDER CENAP EGE (Aydın) — Söz  sırası bende idi.  BAŞKAN — Sayın Ege siz söz istemediniz;  ben farkında değilim,  İSKENDER CENAP EGE (Aydın) — İste­ dim ve söz sırası bende idi.  RİFAT ÖZTÜRKÇİNE (İstanbul) — Sayın  Başkan, muhterom arkadaşlarım; ben önergemi  şartlı vermiş idim. Gazetelerdeki son beyanlara  göre, ki bu doğru ise. Hükümetin tutumunun  Anayasanın 64 ncü maddesinin 1 nci fıkrasına  tamamen aykırı düşeceğini, 6 ncı maddesine ta­ mamen aykırı düşeceğini beyan etmiştim. Yok,  esası böyle değil de bizim anladığımız şekilde  Hükümet yetki arzuluyor ise, o zaman burada  beyanda bulunsunlar önergemi geri alacağım,  dedim..  Demek İd, ben burada Cumhuriyet Senato­ sunun faydalı çalışmalarını önleyici veya mü­ nakaşayı uzatmak bakımlarından değil, anlama­ dığım bir konuda, rahatlıkla oyumu kullanabil­ mek için, Hükümetten izahat istedim. Sonra bi­ zim Hükümete devrettiğimiz hususlar yeni bir  şey değildir. Çıkarttığımız kanunlar ile pekâlâ  iktisadi anlaşmaları diğer devletlerle yapabil­ me imkânını hükümetlere verdik. Yalnız, malî  hükümlerin, izlenilen hususların T. B. M. M. ne  I sunulduktan sonra hüküm ifade edebileceğini  | beyan ettik. Nitekim, Avrupa Ekonomik Toplu­ luğuna girme kararını bu kanuna dayanarak  Hükümet kararname ile evvelâ karar altına al- | di ve ondan sonra da bunun onayını T. B. M. M.  j ne sundu. Bunlar verilmiş yetkiler ve alışılmış  j işlerdir.  _ 596 —  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 1  64 ncü maddede «T. B. M. M. kanunla belli  konularda..» diyor; sayın arkadaşlarımızın izah  ettikleri şekilde değil. Burada madde fevkalâde  yerindedir ve açıktır. Evvelâ yetki kanununu  hangi konular üzerinde verebileceğimin sınırını  çizmem lâzım kanunla. Ondan sonra da bu ka­ nun çerçevesi içerisinde, Hükümetin bu çerçe­ ve dâhilinde hareket etme zorunluğu vardır,  kararnameleri ancak bu şekilde çıkarabilir. Tıp­ kı devletler arası anlaşmalarda olduğu gibi.  Böyle mi olacaktır diye soru sordum. Maalesef  Hükümetten bir cevap alamadığım için müna­ kaşalar uzun sürdü. Özür dilerim. Konu aydın­ lanmıştır; esasen önergemi de geri alıyorum.  Teşekkür ederim.  BAŞKAN — Bir kifayet takriri vardır. An­ cak Sayın Ege daha evvel söz İstemişler, ama  hen görmedim. Kendimi kusurlu sayıyorum, sa­ yın arkadaşlarım da haber vermediler. Bu ba­ kımdan Sayın Ege'ye söz vereceğim. Ondan  sonra kifayeti oylayacağım ve Komisyona sos  vereceğim efendim.  Sayın Ege, buyurunuz. («önerge geri alin­ di.» seıleri.)  EKEEH ÖZDEN (İstanbul) — önerge geri  alındığına güre hukukî durun ne olacak?  tSKEITDSÜ CENAP EGE (Aydın) — Efen­ dini, önerge daha evvel de geri alınmak isten­ mişti, müzakere açıldığı için müzakerenin deva­ nı?. gerektiği ifade edildi.  Sayın Başkan, muhterem arkadaşlarım; mü­ zakere etmekte olduğumuz hususu ben ele hay­ retle karşıladım. Anayasanın 04 ncü maddesi  T. E. M. M. ne verilen yetkileri ihtiva eden bir  maddedir. Biz yeni madde ile de bunu genişlet­ meye çalışmışızdır. Yeni maddede, bu yetki me­ selesi gayet sarih muhterem arkadaşlar.  «T. B. M. M. kanunla, belli konularda, Ba­ kanlar Kuruluna kanun hükmünde kararname­ ler çıkarma yetkisi verebilir.»  Şimdi, gelelim bunun Hükümetten sorulma­ sına; zaten, Anayasa müzakerelerinde Hükü­ metten sual sormak diye bir şey mevzııubaîrh  elaman.  İkincisi, bu meselede eğer bir tereddüt var­ sa, ki hiçbir tereddüt görmüyorum ben, doğru­ dan doğruya Komisyona sual tevcih edilecekti.  Kaldıki, böyle bir mesele de mevzuubahis de­ ğildir.  Muhterem arkadaşlar, bu şuradan geliyor;  )Âz hepimiz birbirimize karşı bir itimatsızlığın  içerisinde çalkalanıyoruz, buradan geliyor. Yap­ mış olduğumus ve gayet sarih olarak, muhkem  olarak ortaj-a koymuş olduğumuz bir esas üze­ rinde dahi, acaba arkasından, affedersiniz, bir  Çapanoğlu çıkar mı diye bir çekingenliğin içeri­ sine giriyoruz; hattâ bir nevi şüphenin içerisi­ ne giriyorus. işte buradan oluyor.  I7e olmuştur? Hükümet haklı olarak bir ta­ lepte bulunmuştur. Demiştir ki,eğer Meclisler  tatile girecekse, ben zaten muayyen meseleleri  halletmek için gelmiş bir Hükümetim, bunları  halledinceye kadar bana kanun kuvvetinde ka­ rarname yetkisini vermenizi rica ederim. Bu ne­ rede söylenmiştir? Resmî, olarak söylenmemiş­ tir; sadece bası müzakereleri icabettiren partiler  arasındaki görüşmelerde böyle bir şey geçmiş­ tir.  Şimdi, böyle bir meselede, hem Hükümet,  hem de Parlâmento, Parlâmentonun yetkilerine  gölge düşürmemek istiyen üyeleri tarafından,  senatöründen milletvekiline kadar, bütün parti  liderleri bu meselenin karsısında olmuştur ve  Hükümet de büyük bir anlayışla, «Eğer çalışa- caksa Parlâmento, biz bu meselede İsrarlı ve  inatçı değiliz.» demişlerdir. Kaldı ki, Hükümet  böyle bir ısrarın içinde dahi olsa, (A) hüküme­ ti, (E) hükümeti, bugünkü Hükümetten gayri  başka Hükümet dahi olsa yetki elinde midir  Hükümetin? Bu yetkiyi kim verecektir? Parlâ­ mento verecektir; Senato verecektir, Meclis  verecektir, Bunun müzakeresini şimdi burada  uzatıp da, âdeta biz 64 ncü madde ile hükü­ metlere vâsi bir salâhiyet vermişiz ve onun kuş­ kusu içinde imişiz gibi konuşmak bence zaman  israf etmekten başka bir şey değildir. Metin ga­ yet açıktır, gayet sarihtir. Hiçbir zaman Par­ lâmento, yani T, B. M. M. haklarını, yetkileri­ ni kimseye devretmez, etmemiştir, etmiyor, öyle  ise, yapmış olduğumuz müzakereleri ben zaman  kaybından başka bir şey olarak kabul edemiyo­ rum. Sayın önerge sahibi de önergesini, iki de­ fa, geri aldım şeklinde beyanda bulundular.  Bunun karşısında ben dahi konuşmayı zait gör­ düm ; fakat kendimi tutamadım, konuşmak mec­ buriyetinde kaldım, özür diler, hürmetlerimi su­ narım.  BAŞKAN — Kifayeti okutuyorum efendim.  — 597 —
Sayfa 22 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 1  64 ncü maddede «T. B. M. M. kanunla belli  konularda..» diyor; sayın arkadaşlarımızın izah  ettikleri şekilde değil. Burada madde fevkalâde  yerindedir ve açıktır. Evvelâ yetki kanununu  hangi konular üzerinde verebileceğimin sınırını  çizmem lâzım kanunla. Ondan sonra da bu ka­ nun çerçevesi içerisinde, Hükümetin bu çerçe­ ve dâhilinde hareket etme zorunluğu vardır,  kararnameleri ancak bu şekilde çıkarabilir. Tıp­ kı devletler arası anlaşmalarda olduğu gibi.  Böyle mi olacaktır diye soru sordum. Maalesef  Hükümetten bir cevap alamadığım için müna­ kaşalar uzun sürdü. Özür dilerim. Konu aydın­ lanmıştır; esasen önergemi de geri alıyorum.  Teşekkür ederim.  BAŞKAN — Bir kifayet takriri vardır. An­ cak Sayın Ege daha evvel söz İstemişler, ama  hen görmedim. Kendimi kusurlu sayıyorum, sa­ yın arkadaşlarım da haber vermediler. Bu ba­ kımdan Sayın Ege'ye söz vereceğim. Ondan  sonra kifayeti oylayacağım ve Komisyona sos  vereceğim efendim.  Sayın Ege, buyurunuz. («önerge geri alin­ di.» seıleri.)  EKEEH ÖZDEN (İstanbul) — önerge geri  alındığına güre hukukî durun ne olacak?  tSKEITDSÜ CENAP EGE (Aydın) — Efen­ dini, önerge daha evvel de geri alınmak isten­ mişti, müzakere açıldığı için müzakerenin deva­ nı?. gerektiği ifade edildi.  Sayın Başkan, muhterem arkadaşlarım; mü­ zakere etmekte olduğumuz hususu ben ele hay­ retle karşıladım. Anayasanın 04 ncü maddesi  T. E. M. M. ne verilen yetkileri ihtiva eden bir  maddedir. Biz yeni madde ile de bunu genişlet­ meye çalışmışızdır. Yeni maddede, bu yetki me­ selesi gayet sarih muhterem arkadaşlar.  «T. B. M. M. kanunla, belli konularda, Ba­ kanlar Kuruluna kanun hükmünde kararname­ ler çıkarma yetkisi verebilir.»  Şimdi, gelelim bunun Hükümetten sorulma­ sına; zaten, Anayasa müzakerelerinde Hükü­ metten sual sormak diye bir şey mevzııubaîrh  elaman.  İkincisi, bu meselede eğer bir tereddüt var­ sa, ki hiçbir tereddüt görmüyorum ben, doğru­ dan doğruya Komisyona sual tevcih edilecekti.  Kaldıki, böyle bir mesele de mevzuubahis de­ ğildir.  Muhterem arkadaşlar, bu şuradan geliyor;  )Âz hepimiz birbirimize karşı bir itimatsızlığın  içerisinde çalkalanıyoruz, buradan geliyor. Yap­ mış olduğumus ve gayet sarih olarak, muhkem  olarak ortaj-a koymuş olduğumuz bir esas üze­ rinde dahi, acaba arkasından, affedersiniz, bir  Çapanoğlu çıkar mı diye bir çekingenliğin içeri­ sine giriyoruz; hattâ bir nevi şüphenin içerisi­ ne giriyorus. işte buradan oluyor.  I7e olmuştur? Hükümet haklı olarak bir ta­ lepte bulunmuştur. Demiştir ki,eğer Meclisler  tatile girecekse, ben zaten muayyen meseleleri  halletmek için gelmiş bir Hükümetim, bunları  halledinceye kadar bana kanun kuvvetinde ka­ rarname yetkisini vermenizi rica ederim. Bu ne­ rede söylenmiştir? Resmî, olarak söylenmemiş­ tir; sadece bası müzakereleri icabettiren partiler  arasındaki görüşmelerde böyle bir şey geçmiş­ tir.  Şimdi, böyle bir meselede, hem Hükümet,  hem de Parlâmento, Parlâmentonun yetkilerine  gölge düşürmemek istiyen üyeleri tarafından,  senatöründen milletvekiline kadar, bütün parti  liderleri bu meselenin karsısında olmuştur ve  Hükümet de büyük bir anlayışla, «Eğer çalışa- caksa Parlâmento, biz bu meselede İsrarlı ve  inatçı değiliz.» demişlerdir. Kaldı ki, Hükümet  böyle bir ısrarın içinde dahi olsa, (A) hüküme­ ti, (E) hükümeti, bugünkü Hükümetten gayri  başka Hükümet dahi olsa yetki elinde midir  Hükümetin? Bu yetkiyi kim verecektir? Parlâ­ mento verecektir; Senato verecektir, Meclis  verecektir, Bunun müzakeresini şimdi burada  uzatıp da, âdeta biz 64 ncü madde ile hükü­ metlere vâsi bir salâhiyet vermişiz ve onun kuş­ kusu içinde imişiz gibi konuşmak bence zaman  israf etmekten başka bir şey değildir. Metin ga­ yet açıktır, gayet sarihtir. Hiçbir zaman Par­ lâmento, yani T, B. M. M. haklarını, yetkileri­ ni kimseye devretmez, etmemiştir, etmiyor, öyle  ise, yapmış olduğumuz müzakereleri ben zaman  kaybından başka bir şey olarak kabul edemiyo­ rum. Sayın önerge sahibi de önergesini, iki de­ fa, geri aldım şeklinde beyanda bulundular.  Bunun karşısında ben dahi konuşmayı zait gör­ düm ; fakat kendimi tutamadım, konuşmak mec­ buriyetinde kaldım, özür diler, hürmetlerimi su­ narım.  BAŞKAN — Kifayeti okutuyorum efendim.  — 597 —  0. Senatosu B : 116  ZİHNİ BETİL (Tokat) — Kendi adıma kifa­ yet önergesinin aleyhinde söz rica ediyorum,  BAŞKAN — Okutayım da efendim.  Sayın Başkanlığa  64 ncü madde hakkında yapılan konuşmalar­ la mevzu açığa kavuşmuş bulunmaktadır. Ki­ fayetin oylanmasını arz ve teklif ederim.  Antalya  Akif Tekin  'BAŞKAN — Saym Betil, kifayetin aleyhin­ de.- Komisyon adına ayrıca söz vereceğim, efen­ dim.  ZİHNÎ BETİL (Tokat) — O halde Komisyon  adına.  'BAŞKAN — Peki. Kifayeti oylarınıza arz  ediyorum. Kabul edenler... Etmiyenler... Kifayet  kabul edilmiştir.  Buyurun, Komisyon adına Saym Betil.  RÎFAT öZTÜRKÇlNE (İstanbul) — Öner­ gemi geri aldıktan sonra artık lüzum var mı?  BAŞKAN — Sualler var efendim. Komisyon  adına Sayın Betil, buyurun,  ANAYASA VE ADALET KOMİSYONU  BAŞKANVEKÎLİ ZİHNİ BETİL (Tokat) —  .Savın Başkan, sayın senatörler; evvelâ metin ile  metin hakkında ileri sürülen görüşlerin uygula­ mada taşıyacağı âeğer üzerinde bir - iki cümle  ile maruzatta bulunmak istiyorum.  Zamanımızda anayasa metninden, kanunla­ rın metinlerinden uygulama yetkisine sahibolan- - lar, hangi anlamı .anlariarsa ona göre uygulama­ da bulunurlar. Binaenaleyh, burada Yasama Mec­ lisi üyelerinden birinin ben bu maddeyi şu an­ lamda anlıyorum, diğerinin ben o maddenin şu  fıkrasını bu anlamda anlıyorum demiş olması­ nın, Yasama (Meclislerince kabul edilen kanunla­ rı uygulama yetkisine sahibolanların o metin­ den telâkki edecekleri mânayı sınırlarnıyaoağı  zamanımızda bir temel hukuk kuralı halinde  bütün dünyada kabul edilmiş bulunmaktadır.  Bunu bilhassa belirtmek isterim.  Saym senatörler, ben Yasama Meclislerinde  grupları bulunan 4 partiden teşekkül eden Par- tilerarası Komisyonda C.H.P. nin 3 temsilcisin­ den biri olarak faaliyet gösterdim, vazife ifa  e Kim. Bu Bartilerarası Komisyon 64 ncü mad­ deyi huzurunuza getirildiği üzere tesbit. etti. Bu  madde için bir de gerekçe yazdı. O, 4 parti bu  20 . 9 . 1971 O : 1  metni ve o gerekçeyi yetkili organlarında gö­ rüştü, benimsedi; onun üzerine 430 senatör ve  milletvekili metni Yasama Meclisleri Başkanlık­ larına sundu; gerekçeyi de ekliyerek,  64 ncü madde Millet Meclisinde iki defa gö­ rüşülmüştür. Millet Meclisi 64 ncü maddeyi,  teklifte olduğu gibi kabul etmiştir. O. Senatosu­ nun Anayasa ve Adalet Komisyonuna gelince, o  da raporunda aynen :  «Komisyonumuz; Millet Meclisince aynen  kabul edilen maddeleri, teklif sahipleri tarafın­ dan hasırlanıp teklife eklenen gerekçelerle bir­ likte incelemiş, gerekçeleri uygun görmüş ve  madde metinlerim de aynen kabul etmiştir» de­ mektedir.  Binaenaleyh, metin hakkında, gerekçesini de  nazara almak suretiyle, metnin ifade ettiği mâ­ na, anlam üzerinde duracak olursak, o gerek­ çenin şüphesiz taşıdığı bir değer vardır ve o de­ ğer ne ise, ki teklif sahipleri taraf nidan benim­ senmiş, MiKet Meclisindeki iki görüşmede bu  madde aynen kabul edildiği için uygun sayılır,  sayılmış addolunur; burada da birinci görüş­ mede aynen metin kabul edilmiş idi.  Simdi. Partilerarası Komisyonca hazırlanıp  teklif sahipleri tarafından .aynen benimsenen ge­ rekçeyi ben huzurunuzda okumakla yetineceğim.  «Parlöm.anter rejimlerde, kanım yapmanın  bel7! usullere uyulmak zorunluluğu sebebiyle, bir  saman aldığı ve geoikmeler meydana getirdiği  bir gerçektir. Değişen iktisadi ve sosyal şartla­ rın gsreği olarak, bâzı hukuk kurallarının bu  usuller dışında yürürlüğe konulabilmesi çağdaş  Devlet anlayışının tabiî bir sonucu olarak kar­ şımıza çıkmaktadır.  Anayasanın 5 nci maddesi hükmünün pren­ sibini bozmamak ve her halde önceden yasama  meclislerince esasları bir kanunla tesbit olunan  sınırlar içerisinde kalmak kaydiyle Hükümete  kanun hükmünde kararnameler çıkarma yetkisi­ nin verilmesi ve bu yetkiyi düzenliyen hük­ mün, Türkiye Büyük Millet Meclisinin genel  olarak görev ve yetkilerini belirliyen 64 ncü  maddesine eklenmesi uygun görülmüştür.  a) Türkiye Büyük Millet Meclisi bir «Yetki  Kanunu» ile belli konularda Bakanlar Kurulu­ na kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi  verebilecektir. Yetki Kanununda çıkarılacak ka­ rarnamelerin amacı, kapsamı ve ilkeleriyle bu
Sayfa 23 -
0. Senatosu B : 116  ZİHNİ BETİL (Tokat) — Kendi adıma kifa­ yet önergesinin aleyhinde söz rica ediyorum,  BAŞKAN — Okutayım da efendim.  Sayın Başkanlığa  64 ncü madde hakkında yapılan konuşmalar­ la mevzu açığa kavuşmuş bulunmaktadır. Ki­ fayetin oylanmasını arz ve teklif ederim.  Antalya  Akif Tekin  'BAŞKAN — Saym Betil, kifayetin aleyhin­ de.- Komisyon adına ayrıca söz vereceğim, efen­ dim.  ZİHNÎ BETİL (Tokat) — O halde Komisyon  adına.  'BAŞKAN — Peki. Kifayeti oylarınıza arz  ediyorum. Kabul edenler... Etmiyenler... Kifayet  kabul edilmiştir.  Buyurun, Komisyon adına Saym Betil.  RÎFAT öZTÜRKÇlNE (İstanbul) — Öner­ gemi geri aldıktan sonra artık lüzum var mı?  BAŞKAN — Sualler var efendim. Komisyon  adına Sayın Betil, buyurun,  ANAYASA VE ADALET KOMİSYONU  BAŞKANVEKÎLİ ZİHNİ BETİL (Tokat) —  .Savın Başkan, sayın senatörler; evvelâ metin ile  metin hakkında ileri sürülen görüşlerin uygula­ mada taşıyacağı âeğer üzerinde bir - iki cümle  ile maruzatta bulunmak istiyorum.  Zamanımızda anayasa metninden, kanunla­ rın metinlerinden uygulama yetkisine sahibolan- - lar, hangi anlamı .anlariarsa ona göre uygulama­ da bulunurlar. Binaenaleyh, burada Yasama Mec­ lisi üyelerinden birinin ben bu maddeyi şu an­ lamda anlıyorum, diğerinin ben o maddenin şu  fıkrasını bu anlamda anlıyorum demiş olması­ nın, Yasama (Meclislerince kabul edilen kanunla­ rı uygulama yetkisine sahibolanların o metin­ den telâkki edecekleri mânayı sınırlarnıyaoağı  zamanımızda bir temel hukuk kuralı halinde  bütün dünyada kabul edilmiş bulunmaktadır.  Bunu bilhassa belirtmek isterim.  Saym senatörler, ben Yasama Meclislerinde  grupları bulunan 4 partiden teşekkül eden Par- tilerarası Komisyonda C.H.P. nin 3 temsilcisin­ den biri olarak faaliyet gösterdim, vazife ifa  e Kim. Bu Bartilerarası Komisyon 64 ncü mad­ deyi huzurunuza getirildiği üzere tesbit. etti. Bu  madde için bir de gerekçe yazdı. O, 4 parti bu  20 . 9 . 1971 O : 1  metni ve o gerekçeyi yetkili organlarında gö­ rüştü, benimsedi; onun üzerine 430 senatör ve  milletvekili metni Yasama Meclisleri Başkanlık­ larına sundu; gerekçeyi de ekliyerek,  64 ncü madde Millet Meclisinde iki defa gö­ rüşülmüştür. Millet Meclisi 64 ncü maddeyi,  teklifte olduğu gibi kabul etmiştir. O. Senatosu­ nun Anayasa ve Adalet Komisyonuna gelince, o  da raporunda aynen :  «Komisyonumuz; Millet Meclisince aynen  kabul edilen maddeleri, teklif sahipleri tarafın­ dan hasırlanıp teklife eklenen gerekçelerle bir­ likte incelemiş, gerekçeleri uygun görmüş ve  madde metinlerim de aynen kabul etmiştir» de­ mektedir.  Binaenaleyh, metin hakkında, gerekçesini de  nazara almak suretiyle, metnin ifade ettiği mâ­ na, anlam üzerinde duracak olursak, o gerek­ çenin şüphesiz taşıdığı bir değer vardır ve o de­ ğer ne ise, ki teklif sahipleri taraf nidan benim­ senmiş, MiKet Meclisindeki iki görüşmede bu  madde aynen kabul edildiği için uygun sayılır,  sayılmış addolunur; burada da birinci görüş­ mede aynen metin kabul edilmiş idi.  Simdi. Partilerarası Komisyonca hazırlanıp  teklif sahipleri tarafından .aynen benimsenen ge­ rekçeyi ben huzurunuzda okumakla yetineceğim.  «Parlöm.anter rejimlerde, kanım yapmanın  bel7! usullere uyulmak zorunluluğu sebebiyle, bir  saman aldığı ve geoikmeler meydana getirdiği  bir gerçektir. Değişen iktisadi ve sosyal şartla­ rın gsreği olarak, bâzı hukuk kurallarının bu  usuller dışında yürürlüğe konulabilmesi çağdaş  Devlet anlayışının tabiî bir sonucu olarak kar­ şımıza çıkmaktadır.  Anayasanın 5 nci maddesi hükmünün pren­ sibini bozmamak ve her halde önceden yasama  meclislerince esasları bir kanunla tesbit olunan  sınırlar içerisinde kalmak kaydiyle Hükümete  kanun hükmünde kararnameler çıkarma yetkisi­ nin verilmesi ve bu yetkiyi düzenliyen hük­ mün, Türkiye Büyük Millet Meclisinin genel  olarak görev ve yetkilerini belirliyen 64 ncü  maddesine eklenmesi uygun görülmüştür.  a) Türkiye Büyük Millet Meclisi bir «Yetki  Kanunu» ile belli konularda Bakanlar Kurulu­ na kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi  verebilecektir. Yetki Kanununda çıkarılacak ka­ rarnamelerin amacı, kapsamı ve ilkeleriyle bu  O. Senatosu B : 118 20 . 9 . 1971 O : 1  yetkiyi ıkullanaıa süresinin ve yürürlükten kal­ dırılacak kanun hükümlerinin aç7.kça gösteril­ me;:;! gerekir.  b) Kararnameler Resmî Gasateie yayınlan­ dığı gün yürürlüğe girecek ve aynı gün Türkiye  Büyük Millet Meclislinin onamasına sunulacaktır.  Yürürlük tarihi olarak daha sonraki bir tarih  do tev:I:it olunabilecektir.  c) Ystki kanunları ve bunlara dayanılarak  çıkartacak kararnameler iç düşüklerin kanunla­ rın görüşülmesi haldandaıki kurallarına göre ve  ancak diğer kanun tasarı ve tekliflerinden ince  v3 ivedilikle görüşülüp karara bağlanacktır.  d) Yayınlan diki an gün Türkiye Büyük  Milisi Meclisinin onamasına sunulmıyan ksrar- nameler bu tarihte, Türkiye Büyük Millet Mec­ lisince reddedilen kararnameler ise ret kararı­ nın liasmî Gaastede yayınlandığı tarikte yürür­ lükten kalkacak, değiştirilerek kabul edilen ka­ rarnamelerin değiştirilmiş hükümleri ise bu de­ ğişikliklerin Resmî Gazetede yayınlandığı talih­ te yürürlüğe girecektir.  e) Kanun hükmüne kararnamelerle Ana­ ya? amn birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan  Temel hak ve hürriyetlerle dördünsü bölümünde  yer alan siyasi hak ve ödevleri düzenkr-emiyc- f.) Kanun hükmünde kararnameler do; k::?.- 3Taria, I^alıkemednm denetimine ta'a ok "aklara  :3ayın senatörler, sözlerimi bitirirken iki nok­ ta üzerinde birer, ikişer cümle ile duracağım.  :Xanun hüknünde kararname çıkarabilmek  için, evvelâ kanun hükmünde kararnameye ko­ nu olacak husus haklımda yasama meclislerin­ den. bir yetki kanununun kabul edilmiş olman  şarttır. Binaenaleyh, yasama meclisleri Hükü- mat tarafından tekif edilen konu üzerinde ka­ nun hükmünde kararname çıkarılmayıp, kanun­ ların tabi olduğu usule taM olarak kanun çıka­ rılmasını daha uygun gördüğü takdirde o konu  şüphesiz kanun hükmünde kararnameyle değil,  kanunla halledilse ektir.  Metinde diğer hususlar gayet açık. Yetki  kanununda, kararnamenin amacı, kapsamı, il­ keleri, yetkiyi kullanma süresi, yürürlükten kal­ dırılacak kanun hükümlerinin açıkça gösteril­ mesi şarttır. Yetki kanunu çıktı, yetki kanunu­ na istinaden Hükümet de kararnameyi çıkardı,  Resmî Gazetede yayınlandığı gün yasama mec­ lislerine sunacak. Yasama meclisleri içtima ha­ linde ise, hemen görüşecek. Yasama meclisleri  içtima halinde değil ise, - Sıkıyönetimde olduğu  gibi, Meclisler toplanık değilse, olağanüstü top­ lantıya çağrılır şeklinde bir hüküm yok ama - yasama .meclislerinin olağanüstü toplantıya ça­ ğırılmasına imkân veren mekanizmanın isletil­ mesi suretiyle, şayet yasama meclisleri tatil- deyse yasama meclisleri toplantıya da çağrıla­ bilir, ivedilikle görüşülebilir, bütün işlere ter­ cihen görüşülecektir, kanunların müzakeresi  usulüne uygun olarak görüşülecektir yani, ön­ ce Mîllet Meclisinde sonra Cumhuriyet Senato­ sunda.  Kanun hükmündeki kararnameyi yaşama  meclisleri aynen kabul edebilir, tümünü redde­ debilir, değiştirerek kabul edebilir; hüküm ga­ yet sarih. Ancak, reform gibi temel konularda  kanun hükmünde kararname çıkarılamaz. Böy­ le bir hal bahis konusu değildir ve böyle bir gö­ rüş 64 noü, maddenin son fıkrası karşısında hiç  bir değer taşımaz. Zira, 64 ncü maddenin son  fıkrasında, «Anayasanın 1 nci ve 2 nci bölümle­ rinde yer alan temel hak ve hürriyetlerle 4 ncü  'bölümünde yer alan siyasi hak ve ödevler ka­ nun hükmünde kararnamelerle düzenlenemez;  Anayasa Mahhkemesi bu kararnamelerin Ana­ yasaya uygunluğunu da denetler» şeklinde ga­ yr-1 sarih hüküm var üç bölümde yazılı hususlar  hariç, hükümet her konu üzerinde kanun hük­ münde kararname çıkarma arzusunu izhar ede­ bilir ve bu arzusunun gerçekleşmesi için yasama  meclislerine yetki kanunu tasarısı tevdi edebi­ lir, Meclisler uygun görürse, bu üç konu hariç,  yetki kanununu çıkarır; çıkan yetki kanununa  uygun olarak da Hükümet kanun hükmünde ka­ rarname çıkarabilir.  Bâzı arkadaşlar vergi konusuna da temas et­ tiler. Vergi konusu için 61 nci maddeye fıkra  eklendi ve bu ikinci görüşülmesinde de açık  oya sunuldu, değiştirge önergesi verilmedi. Ha­ tırlatmak isterim; «Kanunun belli ettiği yukarı  ve aşağı hadler içinde kalmak, ölçü ve esaslara  uygun olmak şartiyle, vergi, resim ve harçla­ rın muafiyet ve istisnalariyle nisbet ve hadleri­ ne ilişkin hükümlerde değişiklik yapmaya, Ba­ kanlar Kurulu yetkili kılınabilir» Hüküm ga­ yet açıktır ve madde metninden anlaşılacak mâ­ na budur.  599 —
Sayfa 24 -
O. Senatosu B : 118 20 . 9 . 1971 O : 1  yetkiyi ıkullanaıa süresinin ve yürürlükten kal­ dırılacak kanun hükümlerinin aç7.kça gösteril­ me;:;! gerekir.  b) Kararnameler Resmî Gasateie yayınlan­ dığı gün yürürlüğe girecek ve aynı gün Türkiye  Büyük Millet Meclislinin onamasına sunulacaktır.  Yürürlük tarihi olarak daha sonraki bir tarih  do tev:I:it olunabilecektir.  c) Ystki kanunları ve bunlara dayanılarak  çıkartacak kararnameler iç düşüklerin kanunla­ rın görüşülmesi haldandaıki kurallarına göre ve  ancak diğer kanun tasarı ve tekliflerinden ince  v3 ivedilikle görüşülüp karara bağlanacktır.  d) Yayınlan diki an gün Türkiye Büyük  Milisi Meclisinin onamasına sunulmıyan ksrar- nameler bu tarihte, Türkiye Büyük Millet Mec­ lisince reddedilen kararnameler ise ret kararı­ nın liasmî Gaastede yayınlandığı tarikte yürür­ lükten kalkacak, değiştirilerek kabul edilen ka­ rarnamelerin değiştirilmiş hükümleri ise bu de­ ğişikliklerin Resmî Gazetede yayınlandığı talih­ te yürürlüğe girecektir.  e) Kanun hükmüne kararnamelerle Ana­ ya? amn birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan  Temel hak ve hürriyetlerle dördünsü bölümünde  yer alan siyasi hak ve ödevleri düzenkr-emiyc- f.) Kanun hükmünde kararnameler do; k::?.- 3Taria, I^alıkemednm denetimine ta'a ok "aklara  :3ayın senatörler, sözlerimi bitirirken iki nok­ ta üzerinde birer, ikişer cümle ile duracağım.  :Xanun hüknünde kararname çıkarabilmek  için, evvelâ kanun hükmünde kararnameye ko­ nu olacak husus haklımda yasama meclislerin­ den. bir yetki kanununun kabul edilmiş olman  şarttır. Binaenaleyh, yasama meclisleri Hükü- mat tarafından tekif edilen konu üzerinde ka­ nun hükmünde kararname çıkarılmayıp, kanun­ ların tabi olduğu usule taM olarak kanun çıka­ rılmasını daha uygun gördüğü takdirde o konu  şüphesiz kanun hükmünde kararnameyle değil,  kanunla halledilse ektir.  Metinde diğer hususlar gayet açık. Yetki  kanununda, kararnamenin amacı, kapsamı, il­ keleri, yetkiyi kullanma süresi, yürürlükten kal­ dırılacak kanun hükümlerinin açıkça gösteril­ mesi şarttır. Yetki kanunu çıktı, yetki kanunu­ na istinaden Hükümet de kararnameyi çıkardı,  Resmî Gazetede yayınlandığı gün yasama mec­ lislerine sunacak. Yasama meclisleri içtima ha­ linde ise, hemen görüşecek. Yasama meclisleri  içtima halinde değil ise, - Sıkıyönetimde olduğu  gibi, Meclisler toplanık değilse, olağanüstü top­ lantıya çağrılır şeklinde bir hüküm yok ama - yasama .meclislerinin olağanüstü toplantıya ça­ ğırılmasına imkân veren mekanizmanın isletil­ mesi suretiyle, şayet yasama meclisleri tatil- deyse yasama meclisleri toplantıya da çağrıla­ bilir, ivedilikle görüşülebilir, bütün işlere ter­ cihen görüşülecektir, kanunların müzakeresi  usulüne uygun olarak görüşülecektir yani, ön­ ce Mîllet Meclisinde sonra Cumhuriyet Senato­ sunda.  Kanun hükmündeki kararnameyi yaşama  meclisleri aynen kabul edebilir, tümünü redde­ debilir, değiştirerek kabul edebilir; hüküm ga­ yet sarih. Ancak, reform gibi temel konularda  kanun hükmünde kararname çıkarılamaz. Böy­ le bir hal bahis konusu değildir ve böyle bir gö­ rüş 64 noü, maddenin son fıkrası karşısında hiç  bir değer taşımaz. Zira, 64 ncü maddenin son  fıkrasında, «Anayasanın 1 nci ve 2 nci bölümle­ rinde yer alan temel hak ve hürriyetlerle 4 ncü  'bölümünde yer alan siyasi hak ve ödevler ka­ nun hükmünde kararnamelerle düzenlenemez;  Anayasa Mahhkemesi bu kararnamelerin Ana­ yasaya uygunluğunu da denetler» şeklinde ga­ yr-1 sarih hüküm var üç bölümde yazılı hususlar  hariç, hükümet her konu üzerinde kanun hük­ münde kararname çıkarma arzusunu izhar ede­ bilir ve bu arzusunun gerçekleşmesi için yasama  meclislerine yetki kanunu tasarısı tevdi edebi­ lir, Meclisler uygun görürse, bu üç konu hariç,  yetki kanununu çıkarır; çıkan yetki kanununa  uygun olarak da Hükümet kanun hükmünde ka­ rarname çıkarabilir.  Bâzı arkadaşlar vergi konusuna da temas et­ tiler. Vergi konusu için 61 nci maddeye fıkra  eklendi ve bu ikinci görüşülmesinde de açık  oya sunuldu, değiştirge önergesi verilmedi. Ha­ tırlatmak isterim; «Kanunun belli ettiği yukarı  ve aşağı hadler içinde kalmak, ölçü ve esaslara  uygun olmak şartiyle, vergi, resim ve harçla­ rın muafiyet ve istisnalariyle nisbet ve hadleri­ ne ilişkin hükümlerde değişiklik yapmaya, Ba­ kanlar Kurulu yetkili kılınabilir» Hüküm ga­ yet açıktır ve madde metninden anlaşılacak mâ­ na budur.  599 —  O. Senatosu B : 116  Fazla vaktinizi almak istemiyorum, saygılar  sunarım,  BAŞKAN — Son söz, sırada bulunan Sayın  Nafiz Ergeneli'nin. Buyurunuz Sayın Ergeneli.  (A. P. sıralarından «Müzakere açıldı» sesleri)  BAŞKAN — Müzakereyi ben açmıyorum  efendim içtüzük açıyor.  MEHMET NAFİZ ERGENELİ (Edirne) -^  Sayın Başkan, muihtereım arkadaşlarım; görü­ şülmekte olan Anayasa değişikliği teklifinin 64  ncü maddesinde bilhassa para basılması yetkisi  doğrudan doğruya Yasama organına, Meclisle­ re aittir. Fakat 40 sene evvel çıkan Türk Para­ sını Koruma Kanunu gereğince, paranın değe­ rini tâyin etmek, ecnebi paralara göre ayarla  mak yetkisi Bakanlar Kuruluna aittir. Bu  da 1934 de, 1946, 1943 de, 1970 de çıkan Ba­ kanlar Kurulu karariyle paramızın kıymeti  muhtelif zamanlarda ve muhtelif değerlerde bu­ günkü, hale gelmiştir. Paranın basılması yet­ kisi doğrudan doğruya yasama organına  aittir. Eğer, bunu bir kanun hükmünde çı­ karılacak kararnameye Bakanlar Kuruluna  vermek bahis konusu ise, o halde değeri üze­ rinde de kanun kuvvetinde kararname çıkar­ mak doğru olabilir. Ancak, bu 84 ncü mad­ dedeki, kayıtlara göre para basılmasına yetki  vermek bahis konusu olamıyacaktır. Şu halde,  paranın değeri üzerinde de yetki vermek asla  mevzuubahsolmamalıdır. Ama bugüne kadar,  1934 ten beri gelen iktidarlar, hükümetler dik­ kat buyurulursa hep Meclislerin tatile girdiği  zamanlar da kararnameler çıkarmışlardır. Mü­ nakaşa olmasın, paranın değeri üzerinde Ba­ kanlar Kurulu serbest kalsın, tahmin ediyorum  ki, bu zihniyetle hareket edilmiştir. Bina­ enaleyh, bu sahada çok dikkatli olmamız lâ­ zım. Umumi, şümullü ve devamlı yetki verme­ mek hususunda hassasiyet göstermeliyiz. Say­ gılarımı sunarım.  -BAŞKAN — 64 ncü madde üzerindeki mü­ zakereler tamamlanmıştır, 64 ncü madde acık  oya sunulacaktır.  Sayın Cizrelioğlu, 73 ncü madde hakkın­ da bir önergeniz var. 73 ncü maddenin deği­ şikliği diye metinde bir şey yok. Bu itibarla,  usulsüz verilmiş bir önerge olarak muameleye  koymuyorum. Şayet, geçici 12 nci madde ile  ilgili ise değiştirmenizi rica ediyorum, iade  ediyorum.  20 . 9 . 1971 O : 1  | SELÂHATTİH OÎSEELİOĞLU (Diyarba­ kır) — Sayın Başkanım, ara edeyim. Lütfedip  tetkik buyurursanız, bir hususu...  BAŞKAN — Madde 89 u okutuyorum.  b) Gensoru :  Madde 89. — Gensoru yetkisi yalnız Millet  Meclisinindir, Gensoru önergesi bir siyasi parti  grupu adına veya en az 10 milletvekilinin  imızasiyle verilir.  i Gensoru önergesinin gündeme alınıp alm- I mıyacağını, verilişinden sonraki üç birleşim.  i içinde görüşülür. Bu görüşmede, ancak önerge  î sahiplerinden biri, siyasi parti grupları adı­ na birer milletvekili Bakanlar Kurulu adına  Başbakan veya bir Bakan konuşabilir.  Gansoru önergelerinin gerektiğinde önceden  basılıp dağıiıhnasını ve Meclis çalışmalarının  dengeli olarak yürütülmesini düzenleyici hü­ kümler İçtüzükte gösterilir.  •Gündeme alma karariyle birlikte genso­ runun görüşme günü de belli edilir.  Gensorunun görüşülmesi, gündeme alma  karan tarihinden başlayarak iki gün geçme­ dikçe yapılamaz ve yedi günden sonraya bıra­ kılamaz.  | Gensoru görüşmeleri sırasında üyelerin ve­ recekleri gerekçeli güvensizlik önergeleri veya  Bakanlar Kurulunun güven isteği, bir tam  gün geştikben sonra oylanır.  Bakanlar Kurulunun veya bir Bakanın dü­ şürülebilmesi, üye tamsayısının salt çoğunlu­ ğuyla olur.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge olmadığı cihetle madde acık oya sunula­ caktır.  VIII. Millî savunma :  a) Başkomutanlık ve Genelkurmay Baş­ kanlığı.  Madde 110. — Başkomutanlık, Türkiye Bü­ yük Millet Meclisinin mânevi varlığından ay­ rılmaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olu­ nur.  Millî güvenliğin sağlanmasından ve Silâhlı  Kuvvetlerin savaşa hazırlanmasından, Türkiye  Büyük Millet Meclisine karşı, Bakanlar Ku­ rulu sorumludur.  Genelkurmay Başkanı, Silâhlı Kuvvetlerin  i komutanıdır.  600 —
Sayfa 25 -
O. Senatosu B : 116  Fazla vaktinizi almak istemiyorum, saygılar  sunarım,  BAŞKAN — Son söz, sırada bulunan Sayın  Nafiz Ergeneli'nin. Buyurunuz Sayın Ergeneli.  (A. P. sıralarından «Müzakere açıldı» sesleri)  BAŞKAN — Müzakereyi ben açmıyorum  efendim içtüzük açıyor.  MEHMET NAFİZ ERGENELİ (Edirne) -^  Sayın Başkan, muihtereım arkadaşlarım; görü­ şülmekte olan Anayasa değişikliği teklifinin 64  ncü maddesinde bilhassa para basılması yetkisi  doğrudan doğruya Yasama organına, Meclisle­ re aittir. Fakat 40 sene evvel çıkan Türk Para­ sını Koruma Kanunu gereğince, paranın değe­ rini tâyin etmek, ecnebi paralara göre ayarla  mak yetkisi Bakanlar Kuruluna aittir. Bu  da 1934 de, 1946, 1943 de, 1970 de çıkan Ba­ kanlar Kurulu karariyle paramızın kıymeti  muhtelif zamanlarda ve muhtelif değerlerde bu­ günkü, hale gelmiştir. Paranın basılması yet­ kisi doğrudan doğruya yasama organına  aittir. Eğer, bunu bir kanun hükmünde çı­ karılacak kararnameye Bakanlar Kuruluna  vermek bahis konusu ise, o halde değeri üze­ rinde de kanun kuvvetinde kararname çıkar­ mak doğru olabilir. Ancak, bu 84 ncü mad­ dedeki, kayıtlara göre para basılmasına yetki  vermek bahis konusu olamıyacaktır. Şu halde,  paranın değeri üzerinde de yetki vermek asla  mevzuubahsolmamalıdır. Ama bugüne kadar,  1934 ten beri gelen iktidarlar, hükümetler dik­ kat buyurulursa hep Meclislerin tatile girdiği  zamanlar da kararnameler çıkarmışlardır. Mü­ nakaşa olmasın, paranın değeri üzerinde Ba­ kanlar Kurulu serbest kalsın, tahmin ediyorum  ki, bu zihniyetle hareket edilmiştir. Bina­ enaleyh, bu sahada çok dikkatli olmamız lâ­ zım. Umumi, şümullü ve devamlı yetki verme­ mek hususunda hassasiyet göstermeliyiz. Say­ gılarımı sunarım.  -BAŞKAN — 64 ncü madde üzerindeki mü­ zakereler tamamlanmıştır, 64 ncü madde acık  oya sunulacaktır.  Sayın Cizrelioğlu, 73 ncü madde hakkın­ da bir önergeniz var. 73 ncü maddenin deği­ şikliği diye metinde bir şey yok. Bu itibarla,  usulsüz verilmiş bir önerge olarak muameleye  koymuyorum. Şayet, geçici 12 nci madde ile  ilgili ise değiştirmenizi rica ediyorum, iade  ediyorum.  20 . 9 . 1971 O : 1  | SELÂHATTİH OÎSEELİOĞLU (Diyarba­ kır) — Sayın Başkanım, ara edeyim. Lütfedip  tetkik buyurursanız, bir hususu...  BAŞKAN — Madde 89 u okutuyorum.  b) Gensoru :  Madde 89. — Gensoru yetkisi yalnız Millet  Meclisinindir, Gensoru önergesi bir siyasi parti  grupu adına veya en az 10 milletvekilinin  imızasiyle verilir.  i Gensoru önergesinin gündeme alınıp alm- I mıyacağını, verilişinden sonraki üç birleşim.  i içinde görüşülür. Bu görüşmede, ancak önerge  î sahiplerinden biri, siyasi parti grupları adı­ na birer milletvekili Bakanlar Kurulu adına  Başbakan veya bir Bakan konuşabilir.  Gansoru önergelerinin gerektiğinde önceden  basılıp dağıiıhnasını ve Meclis çalışmalarının  dengeli olarak yürütülmesini düzenleyici hü­ kümler İçtüzükte gösterilir.  •Gündeme alma karariyle birlikte genso­ runun görüşme günü de belli edilir.  Gensorunun görüşülmesi, gündeme alma  karan tarihinden başlayarak iki gün geçme­ dikçe yapılamaz ve yedi günden sonraya bıra­ kılamaz.  | Gensoru görüşmeleri sırasında üyelerin ve­ recekleri gerekçeli güvensizlik önergeleri veya  Bakanlar Kurulunun güven isteği, bir tam  gün geştikben sonra oylanır.  Bakanlar Kurulunun veya bir Bakanın dü­ şürülebilmesi, üye tamsayısının salt çoğunlu­ ğuyla olur.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge olmadığı cihetle madde acık oya sunula­ caktır.  VIII. Millî savunma :  a) Başkomutanlık ve Genelkurmay Baş­ kanlığı.  Madde 110. — Başkomutanlık, Türkiye Bü­ yük Millet Meclisinin mânevi varlığından ay­ rılmaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olu­ nur.  Millî güvenliğin sağlanmasından ve Silâhlı  Kuvvetlerin savaşa hazırlanmasından, Türkiye  Büyük Millet Meclisine karşı, Bakanlar Ku­ rulu sorumludur.  Genelkurmay Başkanı, Silâhlı Kuvvetlerin  i komutanıdır.  600 —  0. Senatosu B : 116  Genelkurmay Başkanı, Bakanlar 'Kurulu­ nun teklifi üzerine, Cumhurbaşkanınca ata­ nır; görev ve yetkileri kanunla düzenlenir. Ge­ nelkurmay Başkanı, bu görev ve yetkilerinden  dolayı Başbakana karşı sorumludur.  Millî Savunma Bakanlığının görev ve yet­ kileri, Genelkurmay Başkanlığı ve Kuvvet ko- Tüutaniıklanyle ilişkileri kanunla düzenlenir.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner- ve olmadığı cihetle madde açık oya sunu­ lacaktır. Madde 111.  b) Millî Güvenlik Kurulu.  Madde 111. — Millî Güvenlik Kurulu, Baş­ bakan, Genelkurmay Başkanı ve kanunun gös­ terdiği Bakanlar ile Kuvvet Komutanların­ dan kururundur.  Millî Güvenlik Kuruluna Cumhurbaşkanı  •Başkanlık eder; bulunmadığı zaman, bu görevi  Başbakan yapar.  Millî Güvenlik Kurulu, millî güvenlik ile  ilgili kararların alınmasında ve koordinasyo­ nun sağlanmasında gerekli temel görüşleri  Bakanlar Kuruluna tavsiye eder.  BAŞKAN — 111 nci madde üzerinde veril­ miş bir önerge var, takdim ediyorum.  ıSayın Başkanlığa  Anayasanın 111 nci maddesindeki değişik­ liğin değiştirilerek maddenin evvelki, haliyle  muhafazasını arz ve teklifle, teklifimi izah  için bana söz verilmesini saygılarımla rica ede­ rini.  Diyarbakır  Selâhattin Cizrelioğlıı  BAŞKAN — Sayın Oizreîioğlu.  SELAEATTİN OİZRELİOĞLU (Diyarba­ kır) — Sayın Başkan, muhterem senatörler;  Anayasanın 111 nci maddesinde ki, değişik­ likle Millî Güvenlik Kurulu, Anayasanın  111 nci maddesi ve Kurulun kendi kuruluş  kanununun maksadı dışına çıkarılarak, istişarı  organlıktan tavsiye organı haline getirilmekte  ve bu suretle de siyasetten hoşlanmıyan Ordu  Anayasa ile, siyasetin içine itilmektedir.  Devletin ve milletin hariçte ve dâhilde hak  ve menfaatlerinin tehlikeye girmesi halinde  Ordunun müdahalesi esas görevidir, ister is- tişârî organ olsun, ister tavsiye organı haline  getirilsin, bu değişnıeız.  20 . 9 . 1971 O : 1  i Ancak, Orduyu tavsiye kurulu durumuna  getirmek. Onu daimî olarak siyasetin içinde bu­ lunmakla karşı karşıya bırakmaktır, ki bu hem  Atatürk'ün, Ordu siyasetin dışındadır, görüşü  ile, hem Ordunun bu görüşe tamamen uygun  olarak ve 27 Mayıs - 12 Mart hareketleriyle de  açıkça göstermiş bulunduğu, siyasetten hoş­ lanmama tutumu ile, hem de demokratik sis­ tem anlayışı ile tezat teşkil eden bir durumdur.  Bırakılsın, Ordu, yine istişarî bir kurul ola­ rak kalsın. Bu, memleketin iç meselelerinde  de Ordunun gerektiğinde ve zamanı geldiğin­ de görevini yerine getirmesine engel değildir.  Bu mevzuda şurasını da işaret etmek lâzım­ dır ki, zaman zaman imâ yoluyla da olsa, Or­ duyu meselelerin içinde ve bâzı meseleleri Or­ du istiyor, şeklinde göstermek anlamına gele­ bilecek gayretlerden saknnılmahdır. Hükümet­ ler, Orduyu Hükümetin yanı başında göster­ mek ve meseleleri Ordunun empoze ettiği inti­ baına vesile olabilecek tutum ve beyanlardan  ne kadar uzak kalırlarsa o kadar iyi olur ve  bundan da en büyük memnuniyeti her halde  ki Ordu duyar. Ordu, sadece ve sadece Devle­ tin ve milletin yanındadır. Çünkü, o, mille­ tin sinesinden çıkmıştır ve Devletin Ordusudur,  Bunun dışında, hiçbir kimsenin ve hiçbir orga­ nın Orduyu kendi yanında göstermiye hakkı  yoktur ve olamam. Bu yoldaki beyhude gay­ retler en önce ve en çok Orduyu rencide eder.  Anayasanın değiştirilmesi hususunda Ordu­ nun bir arzusunun ve bir isteğinin olacağı tah­ min edilemez. Zira, bu Anayasaya herkesten  çok Ordu bağlıdır. Evvelce olduğu gibi, 12  Mart Muhtırasiyle de bunu açıkça ortaya koy­ muştur. 12 Mart Muhtırasının 2 nci madde­ sinde, «Anayasanın öngördüğü reformları Ata­ türk'cü bir görüş ile ele alarak ve inkılâp ka­ nunlarını uygulayacak kuvvetli ve inandırıcı  bir Hükümetin demokratik kurallar içinde teş­ kili zaruri görülmektedir.» denmektedir.  12 Mart Muhturasındaki bu ifadelerle Or­ du, her zaman olduğu gibi, bir defa daha Ata­ türk ilkelerine, Anayasaya ve demokratik ku­ rallara olan derin ve samimî bağlılığını açık şe­ kilde tüm olarak ortaya koymuştur.  12 Mart Muhtırasının diğer maddelerinden  de Ordunun arzusunun, Anayasanın hakkiyle  I uygulanması ve Anayasanın öngördüğü- reform- 601 —
Sayfa 26 -
0. Senatosu B : 116  Genelkurmay Başkanı, Bakanlar 'Kurulu­ nun teklifi üzerine, Cumhurbaşkanınca ata­ nır; görev ve yetkileri kanunla düzenlenir. Ge­ nelkurmay Başkanı, bu görev ve yetkilerinden  dolayı Başbakana karşı sorumludur.  Millî Savunma Bakanlığının görev ve yet­ kileri, Genelkurmay Başkanlığı ve Kuvvet ko- Tüutaniıklanyle ilişkileri kanunla düzenlenir.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner- ve olmadığı cihetle madde açık oya sunu­ lacaktır. Madde 111.  b) Millî Güvenlik Kurulu.  Madde 111. — Millî Güvenlik Kurulu, Baş­ bakan, Genelkurmay Başkanı ve kanunun gös­ terdiği Bakanlar ile Kuvvet Komutanların­ dan kururundur.  Millî Güvenlik Kuruluna Cumhurbaşkanı  •Başkanlık eder; bulunmadığı zaman, bu görevi  Başbakan yapar.  Millî Güvenlik Kurulu, millî güvenlik ile  ilgili kararların alınmasında ve koordinasyo­ nun sağlanmasında gerekli temel görüşleri  Bakanlar Kuruluna tavsiye eder.  BAŞKAN — 111 nci madde üzerinde veril­ miş bir önerge var, takdim ediyorum.  ıSayın Başkanlığa  Anayasanın 111 nci maddesindeki değişik­ liğin değiştirilerek maddenin evvelki, haliyle  muhafazasını arz ve teklifle, teklifimi izah  için bana söz verilmesini saygılarımla rica ede­ rini.  Diyarbakır  Selâhattin Cizrelioğlıı  BAŞKAN — Sayın Oizreîioğlu.  SELAEATTİN OİZRELİOĞLU (Diyarba­ kır) — Sayın Başkan, muhterem senatörler;  Anayasanın 111 nci maddesinde ki, değişik­ likle Millî Güvenlik Kurulu, Anayasanın  111 nci maddesi ve Kurulun kendi kuruluş  kanununun maksadı dışına çıkarılarak, istişarı  organlıktan tavsiye organı haline getirilmekte  ve bu suretle de siyasetten hoşlanmıyan Ordu  Anayasa ile, siyasetin içine itilmektedir.  Devletin ve milletin hariçte ve dâhilde hak  ve menfaatlerinin tehlikeye girmesi halinde  Ordunun müdahalesi esas görevidir, ister is- tişârî organ olsun, ister tavsiye organı haline  getirilsin, bu değişnıeız.  20 . 9 . 1971 O : 1  i Ancak, Orduyu tavsiye kurulu durumuna  getirmek. Onu daimî olarak siyasetin içinde bu­ lunmakla karşı karşıya bırakmaktır, ki bu hem  Atatürk'ün, Ordu siyasetin dışındadır, görüşü  ile, hem Ordunun bu görüşe tamamen uygun  olarak ve 27 Mayıs - 12 Mart hareketleriyle de  açıkça göstermiş bulunduğu, siyasetten hoş­ lanmama tutumu ile, hem de demokratik sis­ tem anlayışı ile tezat teşkil eden bir durumdur.  Bırakılsın, Ordu, yine istişarî bir kurul ola­ rak kalsın. Bu, memleketin iç meselelerinde  de Ordunun gerektiğinde ve zamanı geldiğin­ de görevini yerine getirmesine engel değildir.  Bu mevzuda şurasını da işaret etmek lâzım­ dır ki, zaman zaman imâ yoluyla da olsa, Or­ duyu meselelerin içinde ve bâzı meseleleri Or­ du istiyor, şeklinde göstermek anlamına gele­ bilecek gayretlerden saknnılmahdır. Hükümet­ ler, Orduyu Hükümetin yanı başında göster­ mek ve meseleleri Ordunun empoze ettiği inti­ baına vesile olabilecek tutum ve beyanlardan  ne kadar uzak kalırlarsa o kadar iyi olur ve  bundan da en büyük memnuniyeti her halde  ki Ordu duyar. Ordu, sadece ve sadece Devle­ tin ve milletin yanındadır. Çünkü, o, mille­ tin sinesinden çıkmıştır ve Devletin Ordusudur,  Bunun dışında, hiçbir kimsenin ve hiçbir orga­ nın Orduyu kendi yanında göstermiye hakkı  yoktur ve olamam. Bu yoldaki beyhude gay­ retler en önce ve en çok Orduyu rencide eder.  Anayasanın değiştirilmesi hususunda Ordu­ nun bir arzusunun ve bir isteğinin olacağı tah­ min edilemez. Zira, bu Anayasaya herkesten  çok Ordu bağlıdır. Evvelce olduğu gibi, 12  Mart Muhtırasiyle de bunu açıkça ortaya koy­ muştur. 12 Mart Muhtırasının 2 nci madde­ sinde, «Anayasanın öngördüğü reformları Ata­ türk'cü bir görüş ile ele alarak ve inkılâp ka­ nunlarını uygulayacak kuvvetli ve inandırıcı  bir Hükümetin demokratik kurallar içinde teş­ kili zaruri görülmektedir.» denmektedir.  12 Mart Muhturasındaki bu ifadelerle Or­ du, her zaman olduğu gibi, bir defa daha Ata­ türk ilkelerine, Anayasaya ve demokratik ku­ rallara olan derin ve samimî bağlılığını açık şe­ kilde tüm olarak ortaya koymuştur.  12 Mart Muhtırasının diğer maddelerinden  de Ordunun arzusunun, Anayasanın hakkiyle  I uygulanması ve Anayasanın öngördüğü- reform- 601 —  0. Senatosu B : 116  ların gerçekleştirilmesi olduğu açıkça anlaşıl­ maktadır.  Hükümetin, Anayasayı hakMyle uygula­ masına bir engel bulunmadığı gibi, Anayasa­ nın öngördüğü reformları tahakkuk ettirmesine  de bu Anayasanın mâni olan her hangi bir  hükmü de yoktur. Aksine, bizzat Anayasa re­ formları öngörmektedir.  Bu itibarla, bu maddenin de aynem muhafa­ zasını ümit ve temenni ile saygılarımı sunarım.  BAŞKAN — önerge üzerinde söz istiyem  sayın üye?. Yok.  Komisyon önergeye katılıyor mu efendim.  ANAYASA VE ADALET KOMİSYONU  BAŞKANI REFET RENDECİ (Samsun) —  Katılmıyoruz.  BAŞKAN — Komisyon önergeye katılmıyor­ lar.  Önergeyi oylarınıza arz ediyorum. Kabul  edenler... Kabul etmiy enler... 2 kabul oyuna  karşı, önerge reddedilmiştir.  Madde açık oya sunulacaktır.  c) yargı yolu :  Madde 114. — idarenin her türlü eylem ve  işlemine karşı yargı yolu açıktır.  Yargı yetkisi, yürütme görevinin kanunlar­ da gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak  yerine getirilmesini sınırlıyacak tarzda kulla­ nılamaz. idari eylem ve işlem niteliğinde yar­ gı kararı verilemez.  İdarenin işlemlerinden dolayı açılacak dâ­ valarda süre aşımı, yazılı bildirim tarihinden  başlar.  idare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan  zararı ödemekle yükümlüdür.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş bdr  önerge olmadığı cihetle madde açık oylarınıza  sunulacaktır.  c) Memurların siyasi partilere ve sendika­ lara girememesi :  Madde 119. — Memurlar ve Kamu iktisa­ di Teşebbüslerinin yönetim ve denetim işle­ rinde çalışanlar ve kamu yararına çalışan der­ neklerden özel gelir kaynakları ve özel imkân­ ları kanunla sağlanmış olanların merkez kurul­ larında görev alanlar, siyasi partilere ve sen­ dikalara üye olamazlar. Memurlar ve Kamu  iktisadi Teşebbüslerinde çalışanlar, görevlerimi  20 . S . 1971 O : 1  i yerine getirirken, vatandaşlar arasında, siyasi  1 kanaatlerinden dolayı her hangi bir ayırım ya- : pamazlar.  I Bu esaslara aykırı hareketleri mahkeme  J hükmüyle sabit olanlar, kamu hizmetinden te- i melli çıkarılır.  [ işçi niteliği taşımıyan kamu hizmetlilerimin  ! .meslekî menfaatlerini korumak ve geliştirmek  I aınacını güden kuruluşların bağlı olacakları  | hükümler kanunla düzenlenir.  İ  | BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş bir  ] önerge olmadığı cihetle madde açık oylarınıza  [ sunulacaktır.  S IV. özerk üniversite, tarafsız radyo - te- | levizyon, haber ajansları.  I a) Üniversiteler.  Madde 120. — Üniversiteler, ancak Devlet  i eliyle ve kanunla kurulu, üniversiteler, özerk- • lige sahip kamu tüzel kişileridir, üniversite  özerkliği, bu maddede belirtilen hükümler için- I de uygulanır ve bu özerklik, üniversite binala- I rında ve eklerinde suçların ve suçluların kovuş- turulmasma engel olmaz.  j üniversiteler, Devletin gözetimi ve deneti- J mi altında, kendileri tarafından seçilen organ- | lan eliyle yönetilir, özel kanuna göre kurulan  j Devlet üniversiteleri hakkındaki hükümler sak- | lıdır.  j üniversite organları, öğretim üyeleri ve  yardımcıları, üniversite dışındaki makamlarca,  her ne suretle olursa olsun, görevlerinden  uzaklaştırılamazlar. Son fıkra hükümleri sak­ lıdır.  üniversite öğretim üyeleri ve yardımcıları  serbestçe araştırma ve yayında bulunabilirler.  Üniversitelerin kuruluş ve işleyişleri, organ­ ları ve bunların seçimleri, görev ve yetkileri,  üniversiteler üzerimde Devletin gözetim ve de­ netim hakkını kullanma usulleri ve üniversite  organlarının sorumluluğu, öğrenim ve öğretim  hürriyetlerini engelleyici eylemleri önleme ted­ birleri, üniversiteler arasında ihtiyaca göre öğ­ retim üyeleri ve yardımcılarınım görevlendiril­ mesinin sağlanması, öğrenim ve öğretimin  hürriyet ve teminat içinde ve çağdaş bilim ve  teknoloji gereklerine ve kalkınma plânı ilkele­ rine göre yürütülmesi esasları kanunla düzen­ lenir.  _ 602 —
Sayfa 27 -
0. Senatosu B : 116  ların gerçekleştirilmesi olduğu açıkça anlaşıl­ maktadır.  Hükümetin, Anayasayı hakMyle uygula­ masına bir engel bulunmadığı gibi, Anayasa­ nın öngördüğü reformları tahakkuk ettirmesine  de bu Anayasanın mâni olan her hangi bir  hükmü de yoktur. Aksine, bizzat Anayasa re­ formları öngörmektedir.  Bu itibarla, bu maddenin de aynem muhafa­ zasını ümit ve temenni ile saygılarımı sunarım.  BAŞKAN — önerge üzerinde söz istiyem  sayın üye?. Yok.  Komisyon önergeye katılıyor mu efendim.  ANAYASA VE ADALET KOMİSYONU  BAŞKANI REFET RENDECİ (Samsun) —  Katılmıyoruz.  BAŞKAN — Komisyon önergeye katılmıyor­ lar.  Önergeyi oylarınıza arz ediyorum. Kabul  edenler... Kabul etmiy enler... 2 kabul oyuna  karşı, önerge reddedilmiştir.  Madde açık oya sunulacaktır.  c) yargı yolu :  Madde 114. — idarenin her türlü eylem ve  işlemine karşı yargı yolu açıktır.  Yargı yetkisi, yürütme görevinin kanunlar­ da gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak  yerine getirilmesini sınırlıyacak tarzda kulla­ nılamaz. idari eylem ve işlem niteliğinde yar­ gı kararı verilemez.  İdarenin işlemlerinden dolayı açılacak dâ­ valarda süre aşımı, yazılı bildirim tarihinden  başlar.  idare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan  zararı ödemekle yükümlüdür.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş bdr  önerge olmadığı cihetle madde açık oylarınıza  sunulacaktır.  c) Memurların siyasi partilere ve sendika­ lara girememesi :  Madde 119. — Memurlar ve Kamu iktisa­ di Teşebbüslerinin yönetim ve denetim işle­ rinde çalışanlar ve kamu yararına çalışan der­ neklerden özel gelir kaynakları ve özel imkân­ ları kanunla sağlanmış olanların merkez kurul­ larında görev alanlar, siyasi partilere ve sen­ dikalara üye olamazlar. Memurlar ve Kamu  iktisadi Teşebbüslerinde çalışanlar, görevlerimi  20 . S . 1971 O : 1  i yerine getirirken, vatandaşlar arasında, siyasi  1 kanaatlerinden dolayı her hangi bir ayırım ya- : pamazlar.  I Bu esaslara aykırı hareketleri mahkeme  J hükmüyle sabit olanlar, kamu hizmetinden te- i melli çıkarılır.  [ işçi niteliği taşımıyan kamu hizmetlilerimin  ! .meslekî menfaatlerini korumak ve geliştirmek  I aınacını güden kuruluşların bağlı olacakları  | hükümler kanunla düzenlenir.  İ  | BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş bir  ] önerge olmadığı cihetle madde açık oylarınıza  [ sunulacaktır.  S IV. özerk üniversite, tarafsız radyo - te- | levizyon, haber ajansları.  I a) Üniversiteler.  Madde 120. — Üniversiteler, ancak Devlet  i eliyle ve kanunla kurulu, üniversiteler, özerk- • lige sahip kamu tüzel kişileridir, üniversite  özerkliği, bu maddede belirtilen hükümler için- I de uygulanır ve bu özerklik, üniversite binala- I rında ve eklerinde suçların ve suçluların kovuş- turulmasma engel olmaz.  j üniversiteler, Devletin gözetimi ve deneti- J mi altında, kendileri tarafından seçilen organ- | lan eliyle yönetilir, özel kanuna göre kurulan  j Devlet üniversiteleri hakkındaki hükümler sak- | lıdır.  j üniversite organları, öğretim üyeleri ve  yardımcıları, üniversite dışındaki makamlarca,  her ne suretle olursa olsun, görevlerinden  uzaklaştırılamazlar. Son fıkra hükümleri sak­ lıdır.  üniversite öğretim üyeleri ve yardımcıları  serbestçe araştırma ve yayında bulunabilirler.  Üniversitelerin kuruluş ve işleyişleri, organ­ ları ve bunların seçimleri, görev ve yetkileri,  üniversiteler üzerimde Devletin gözetim ve de­ netim hakkını kullanma usulleri ve üniversite  organlarının sorumluluğu, öğrenim ve öğretim  hürriyetlerini engelleyici eylemleri önleme ted­ birleri, üniversiteler arasında ihtiyaca göre öğ­ retim üyeleri ve yardımcılarınım görevlendiril­ mesinin sağlanması, öğrenim ve öğretimin  hürriyet ve teminat içinde ve çağdaş bilim ve  teknoloji gereklerine ve kalkınma plânı ilkele­ rine göre yürütülmesi esasları kanunla düzen­ lenir.  _ 602 —  O. Senatosu B : 118 20 . 9 . 1971 O : 1  Üniversitelerim, bütçeleri, genel ve katma  bütçelerin bağlı olduğu esaslara uygun olarak  yürürlüğe konulur ve denetlendir.  Üniversitelerle onlara bağlı fakülte, kurum  ve kuruluşlarda öğrenim ve öğretim hürriyet­ lerimin tehlikeye düşmesi ve bu tehlikenin üni­ versite organlarınca giderilmemesi halinde Ba­ kanlar Kurulu, ilgili üniversitelerin veya bu  üniversiteye bağlı fakülte, kurum ve kuruluş­ ların idaresine el koyar ve bu kararım hemen  Türkiye Büyük Millet Meclisi Birleşik Toplan­ tısının onamasına sunar. Hangi hallerin el  koymayı gerektireceği, el koyma kararının ilân  ve uygulanma usulleri ile süresi ve devamınca  Bakanlar Kurulunun yetkilerinin nitelik ve kap­ samı kanunla düzenlenir.  BAŞKAN — Yüksek Heyete bir hususu  açıklamak istiyorum.  121 nci madde dâhil, müzakeresi tamamlan­ mış olan maddelerin oylamasına geçilecektir.  Ondan sonraki kısım da, 153 ncü maddeye ka­ dar ve 1 nci maddenin metni içerisinde bulunan  maddeler öğleden sonraki müzakerelerden son­ ra oylanacak ve bunun neticesinde de 1 nci  maddenin tümü oylandıktan sonra 2 nci mad­ denin metni ve bu metne bağlı diğer madde  metinleri müzakere edildikten sonra madde me­ tinlerinin oylanması ve onun neticesinde 2 nci  maddenin tümünün oylanması yapılacak ve on­ dan sonra 3 ncü ve nihayet, tümü üzerindeki oy­ lama yapılacaktır.  Bu hususu böylelikle açıklamış oldum.  120 nci madde üzerinde verilmiş bir önerge  var, okutuyorum.  Sayın Başkanlığa  Anayasanın 129 nci maddesindeki değişikli­ ğin değiştirilerek maddenin evvelki haliyle mu­ hafazasını arz ve teklif ile, teklifimi izah için  bana söz verilmesini saygılarımla rica ederim  Diyarbakır  Selâhattin Cizrelioğlu  BAŞKAN — Sayın Cizrelioğlu, buyurunuz.  SELÂHATTİN CİZRELİOĞLU (Diyarba­ kır) — Sayın Başkan, muhterem senatörler; bu  asırda üniversite özerkliğinin önemi artık b:r  tarafta anlaşılmıştır. Bu özerkliğin kısıtlanma­ sının mahzurları, izaha lüzum dahi hissettirme­ yecek kadar açıktır. Üniversite özerkliğini kı­ sıtlama yerine, üniversiteleri hakkıyla araştın  c?. müesseseler haline getirmek yolunda üniver­ sitelere mümkün nisbette yardım olmak çok  faydalı olur. Devletin görevi, üniversiteye her  takımdan yardımcı olmaktır, ona engsller çı­ karmak değildir.  Yarının ilim adamları, politikacıları, idare­ cileri, memurları gençler ancak tam özerkliğe  sahip üniversiteleride hakkıyle yetişmiş olabi­ lirler.  Hâdiseler, üniversite özerkliğinden ziyade  memleketin sosyal, ekonomik ve kültürel ne­ denleri, yürütmenin tarzı ve ihmali ve üniversi­ te ile koordinasyon kuramaması gibi seboplsr- dsn ileri gelmiş bulunmaktadır.  Eğer Hükümet, üniversite ile karşılıklı an­ layış içinde, üniversitenin talebi üzerine yerin­ de, zamanında, kanunlar çerçevesinde üniversi­ teye yardımcı olabilir ve üniversite ile koordi­ nasyon ve kollaborasyon kurabilirsa birçok me­ selelerin. kolaylıkla halli mümkün olabilir  Üniversite özerkliğinde yapılan değişiklik,  çıkar yol olmadığı gibi, meselelerin halline me­ dar olabileceği de muhtemel değildir. Üniversi­ te özerkliği hususundaki değişiklik, Atatürk'ün  «Hayatta en hakiki mürşit ilimdir» vecizesi ile  açık olarak belirttiği serbest ilim görüş ve  anlayışına da aykırı bulunmaktadır. Atatürk  bu sözleriyle, nasıl yapılmış olursa clsun, bir  ilmî değil, fakat her bakımdan serbest olarak  iktisabetmiş bir ilmî işaret etmektedir, İd, bu  ise ancak özerk üniversitelerde elde edilebilecek  ilimdir, özerkliği sınırlanmış bir üniversitede  ilim yapılması pek mümkün olamaz, Türkiye'­ nin ilim adamı ihtiyacının giderilmiş olduğu  herhalde ki iddia edilemez. Aksine, Türkiye'nin  daha çok ilim adamına iht'yacı vardır, ilim  özerklik, idari özerklikle daim bulunduğu ci- betle, yapılan değişiklik ile ilim adamlarını  zevk ve sevk ile yetiştiricilikten ve ileride ilim  adamı olabilecekleri de bu imkândan mahrum  bırakılabilecek bir yola girilmektedir ki, bunun­ la Türkiye'de ilmin duraklama devresi başlamış  olacaktır. Bunun da herhalde lüzumlu ve fay­ dalı olduğu söylenemez.  Değişikliğin getireceği mahzurlar nazara  alınarak maddede yapılan değişikliğin bir tara­ fa itilip, maddenin evvelki hali ile muhafazası­ nı arz eder, hepinizi hürmetle selâmlarım.
Sayfa 28 -
O. Senatosu B : 118 20 . 9 . 1971 O : 1  Üniversitelerim, bütçeleri, genel ve katma  bütçelerin bağlı olduğu esaslara uygun olarak  yürürlüğe konulur ve denetlendir.  Üniversitelerle onlara bağlı fakülte, kurum  ve kuruluşlarda öğrenim ve öğretim hürriyet­ lerimin tehlikeye düşmesi ve bu tehlikenin üni­ versite organlarınca giderilmemesi halinde Ba­ kanlar Kurulu, ilgili üniversitelerin veya bu  üniversiteye bağlı fakülte, kurum ve kuruluş­ ların idaresine el koyar ve bu kararım hemen  Türkiye Büyük Millet Meclisi Birleşik Toplan­ tısının onamasına sunar. Hangi hallerin el  koymayı gerektireceği, el koyma kararının ilân  ve uygulanma usulleri ile süresi ve devamınca  Bakanlar Kurulunun yetkilerinin nitelik ve kap­ samı kanunla düzenlenir.  BAŞKAN — Yüksek Heyete bir hususu  açıklamak istiyorum.  121 nci madde dâhil, müzakeresi tamamlan­ mış olan maddelerin oylamasına geçilecektir.  Ondan sonraki kısım da, 153 ncü maddeye ka­ dar ve 1 nci maddenin metni içerisinde bulunan  maddeler öğleden sonraki müzakerelerden son­ ra oylanacak ve bunun neticesinde de 1 nci  maddenin tümü oylandıktan sonra 2 nci mad­ denin metni ve bu metne bağlı diğer madde  metinleri müzakere edildikten sonra madde me­ tinlerinin oylanması ve onun neticesinde 2 nci  maddenin tümünün oylanması yapılacak ve on­ dan sonra 3 ncü ve nihayet, tümü üzerindeki oy­ lama yapılacaktır.  Bu hususu böylelikle açıklamış oldum.  120 nci madde üzerinde verilmiş bir önerge  var, okutuyorum.  Sayın Başkanlığa  Anayasanın 129 nci maddesindeki değişikli­ ğin değiştirilerek maddenin evvelki haliyle mu­ hafazasını arz ve teklif ile, teklifimi izah için  bana söz verilmesini saygılarımla rica ederim  Diyarbakır  Selâhattin Cizrelioğlu  BAŞKAN — Sayın Cizrelioğlu, buyurunuz.  SELÂHATTİN CİZRELİOĞLU (Diyarba­ kır) — Sayın Başkan, muhterem senatörler; bu  asırda üniversite özerkliğinin önemi artık b:r  tarafta anlaşılmıştır. Bu özerkliğin kısıtlanma­ sının mahzurları, izaha lüzum dahi hissettirme­ yecek kadar açıktır. Üniversite özerkliğini kı­ sıtlama yerine, üniversiteleri hakkıyla araştın  c?. müesseseler haline getirmek yolunda üniver­ sitelere mümkün nisbette yardım olmak çok  faydalı olur. Devletin görevi, üniversiteye her  takımdan yardımcı olmaktır, ona engsller çı­ karmak değildir.  Yarının ilim adamları, politikacıları, idare­ cileri, memurları gençler ancak tam özerkliğe  sahip üniversiteleride hakkıyle yetişmiş olabi­ lirler.  Hâdiseler, üniversite özerkliğinden ziyade  memleketin sosyal, ekonomik ve kültürel ne­ denleri, yürütmenin tarzı ve ihmali ve üniversi­ te ile koordinasyon kuramaması gibi seboplsr- dsn ileri gelmiş bulunmaktadır.  Eğer Hükümet, üniversite ile karşılıklı an­ layış içinde, üniversitenin talebi üzerine yerin­ de, zamanında, kanunlar çerçevesinde üniversi­ teye yardımcı olabilir ve üniversite ile koordi­ nasyon ve kollaborasyon kurabilirsa birçok me­ selelerin. kolaylıkla halli mümkün olabilir  Üniversite özerkliğinde yapılan değişiklik,  çıkar yol olmadığı gibi, meselelerin halline me­ dar olabileceği de muhtemel değildir. Üniversi­ te özerkliği hususundaki değişiklik, Atatürk'ün  «Hayatta en hakiki mürşit ilimdir» vecizesi ile  açık olarak belirttiği serbest ilim görüş ve  anlayışına da aykırı bulunmaktadır. Atatürk  bu sözleriyle, nasıl yapılmış olursa clsun, bir  ilmî değil, fakat her bakımdan serbest olarak  iktisabetmiş bir ilmî işaret etmektedir, İd, bu  ise ancak özerk üniversitelerde elde edilebilecek  ilimdir, özerkliği sınırlanmış bir üniversitede  ilim yapılması pek mümkün olamaz, Türkiye'­ nin ilim adamı ihtiyacının giderilmiş olduğu  herhalde ki iddia edilemez. Aksine, Türkiye'nin  daha çok ilim adamına iht'yacı vardır, ilim  özerklik, idari özerklikle daim bulunduğu ci- betle, yapılan değişiklik ile ilim adamlarını  zevk ve sevk ile yetiştiricilikten ve ileride ilim  adamı olabilecekleri de bu imkândan mahrum  bırakılabilecek bir yola girilmektedir ki, bunun­ la Türkiye'de ilmin duraklama devresi başlamış  olacaktır. Bunun da herhalde lüzumlu ve fay­ dalı olduğu söylenemez.  Değişikliğin getireceği mahzurlar nazara  alınarak maddede yapılan değişikliğin bir tara­ fa itilip, maddenin evvelki hali ile muhafazası­ nı arz eder, hepinizi hürmetle selâmlarım.  0. Senatosu B : 118 20 . 9 . 1971 O : 1  BAŞKAN — Müzakerelerin basında da arz  ettiğim gibi, Sayın Cizrelioğlu tarafından veril­ miş bulunan bu önergeler bir önceki müzakere­ lerde kabul edilmiş olan metnin reddi mahiye­ tinde olduğu için, müzakereyi sadece önerge  iiserinde, lehte, bir aleyhte konuşma yapılmak  şeklinde aşmak mecburiyetindeyim. 48 ncı mad­ dede yaptığım gj.bi, değişiklik mahiyetini arz et­ mediği için. sadece önerge üzerinde müzakere  açıyorum.  Sayın S ekmen, buyurunuz, efendim. Sayın  Sekmen 10 dakika ile mukayyedsiniz. Konuş­ mamış. önergenin aleyhinde değil mi?  TAYFUR SöKMEH (Cumhurbaşkanınca S.  Ü.) — Evet Sayın Başkan, sayın senatör arka­ daşlarını; Türkiye'mizin bünyesine uymadığı ne­ deniyle zaman zaman bir kısım maddeleri değiş­ tirilen 1961 Anayasasının bu defa değiştirilmek­ te olan üniversitenin özerkliğine ait 120 nci  maddesinin değiştirilmesine mâni olmak istiyen- lere Sayın Başvekil Prof. Erim'in yerinde ve  çok haklı olarak verdiği cevap üzerine söz söy­ lemeyi istemediğim cihetle, ilk oturumda buna  ait bir fikir dermeyan etmemiştim. Gördüm ki,  hâlâ bu özerkliğin üzerinde konuşulmaktadır.  Hattâ bir de takrir verilmiştir. Özerklik mura­ kabe ve müdahale edilmiyen semavî bir varlık  ve ilâhi bir otorite midir ki müdahale edilme­ mesi isteniyor.  Böyle olsa dahi Allah bile zamaaı zaman  gönderdiği âyetleri bile değiştiriyor. Öyle ise  insanların acele ile yaptığı Anayasa ve özerk­ lik değiştirilemez mi?  Arkadaşlarım, bu mukaddes ilim yuvası,  anarşi merkezi olur, o makamı nıualîâ memle­ ketin huzur ve emniyetini bozmakla iktifa etmi- yen kimselerin sığmağı haline gelir veya geti­ rilirse bu murakabesiz veya müdahalesiz mi kal­ malıdır?  Halka, memlekete zarar veren teşekküller  ve fert murakabe ve müdahaleye istihkak kes- beder. Ve hâdise neyi emrederse, yapılması ica- beder.  Arkadaşlarım, hepinizin malûmudur ki, bi­ zim üniversitelerimizin bir kısım ilim ve irfan  merkezi halinden şehir eşkiyası yetiştiren bir  yuva haline gelmişti. Mahkemelerce tutuklu  | olanların ekseriyetini maalesef üniversite tale­ beleri teşkil etmektedir.  Arkadaşlarım, ağzı, diîi yok hareketten mah­ rum olan üniversiteler mesul ve günahkârdırlar  da; ağzı, dili olarak hareket halinde bulunan  ilim yuvalarında çalışanlar mesul değil midir­ ler? Profesör, doçent, asistan suçlu günahkâr  değil midir? Gerek müesseselerin ve gerek bi­ dayette masum olan çocukların bu hale gelme­ lerinin başlıca sebep ve âmili profesör, doçent  ve asistan ve idareciler değil midirler?  Daha önce de arz etmiştim, profesörlük nev- sııhur politikacılık gibi havadarı bir meslek ol­ mayıp, 10 sene, 20 sene dirsek çürütüp, kafa  yorduktan sonra ancak elde edilen bir ulvi mes­ lek, mümtaz bir unvandır. Bu ilvî meslekî elde  etmiş kimselerin kirli sapık fikir ve ideolojile­ re kendilerini kaptırmamaları lâzımdı.  Zira vatan, millet duygusu, yetişmiş ve ol­ gun kafalarda bir hazinedirler. Bu hazine, baş­ kasının hesabına heder edilmemelidir.  Muhterem arkadaşlarım, ne acı bir hakikati  bizim profesörlerimizin içinde satılmış sapık­ lar vardır. Bunlar lâik oldukları cezayı gör­ melidirler. Üniversite ve üniversite yurtlarında  disiplin tesis edilmemiş; nasıl olurdu, hocalar.  profesörler mektebin idare adamları elleri ta­ bancalı, dinamitli çocukların tavır ve hareket­ lerinden habersiz kalmışlardır. Bunlar ya âciz­ dirler veya çocukları kendileri tahrik ve teşvik  etmişlerdir. Bunun bundan başka bir ifadesi var  mıdır? Tahrik ettiklerinin en bariz delili, Siyasal  Bilgiler - bizim eski tâbirle mülkiye mektep­ leri - fakültesinde intişar eden bir mecmuada  Atatürk'ten bahis yok, buna mukabil Lenin ve  Mao'dan uzun uzun bahisler bulunmaktadır.  Böyle bir üniversite murakabe edilme­ meli midir? Bu (durumda olan üniver­ sitenin özrekliğine müdahale erilmemeli diye­ rek feryadedenlerin Atatürk Türkiye'sinde böy­ le bir halin devamını nasıl tasvip ve tecviz et­ tiklerine hayret ediyorum. Saygılarımla. (Al­ kışlar.)  BAŞKAN — Başka söz istiyen sayın üye?,,.  Yok,  Önergeye katılıyor mu Komisyon?  A.NAYASA VE ADALET KOMİSYONU  SÖZÖÜBÜ ÖMER UCUZAL (Eskişehir) — Ka­ tılmıyoruz.
Sayfa 29 -
0. Senatosu B : 118 20 . 9 . 1971 O : 1  BAŞKAN — Müzakerelerin basında da arz  ettiğim gibi, Sayın Cizrelioğlu tarafından veril­ miş bulunan bu önergeler bir önceki müzakere­ lerde kabul edilmiş olan metnin reddi mahiye­ tinde olduğu için, müzakereyi sadece önerge  iiserinde, lehte, bir aleyhte konuşma yapılmak  şeklinde aşmak mecburiyetindeyim. 48 ncı mad­ dede yaptığım gj.bi, değişiklik mahiyetini arz et­ mediği için. sadece önerge üzerinde müzakere  açıyorum.  Sayın S ekmen, buyurunuz, efendim. Sayın  Sekmen 10 dakika ile mukayyedsiniz. Konuş­ mamış. önergenin aleyhinde değil mi?  TAYFUR SöKMEH (Cumhurbaşkanınca S.  Ü.) — Evet Sayın Başkan, sayın senatör arka­ daşlarını; Türkiye'mizin bünyesine uymadığı ne­ deniyle zaman zaman bir kısım maddeleri değiş­ tirilen 1961 Anayasasının bu defa değiştirilmek­ te olan üniversitenin özerkliğine ait 120 nci  maddesinin değiştirilmesine mâni olmak istiyen- lere Sayın Başvekil Prof. Erim'in yerinde ve  çok haklı olarak verdiği cevap üzerine söz söy­ lemeyi istemediğim cihetle, ilk oturumda buna  ait bir fikir dermeyan etmemiştim. Gördüm ki,  hâlâ bu özerkliğin üzerinde konuşulmaktadır.  Hattâ bir de takrir verilmiştir. Özerklik mura­ kabe ve müdahale edilmiyen semavî bir varlık  ve ilâhi bir otorite midir ki müdahale edilme­ mesi isteniyor.  Böyle olsa dahi Allah bile zamaaı zaman  gönderdiği âyetleri bile değiştiriyor. Öyle ise  insanların acele ile yaptığı Anayasa ve özerk­ lik değiştirilemez mi?  Arkadaşlarım, bu mukaddes ilim yuvası,  anarşi merkezi olur, o makamı nıualîâ memle­ ketin huzur ve emniyetini bozmakla iktifa etmi- yen kimselerin sığmağı haline gelir veya geti­ rilirse bu murakabesiz veya müdahalesiz mi kal­ malıdır?  Halka, memlekete zarar veren teşekküller  ve fert murakabe ve müdahaleye istihkak kes- beder. Ve hâdise neyi emrederse, yapılması ica- beder.  Arkadaşlarım, hepinizin malûmudur ki, bi­ zim üniversitelerimizin bir kısım ilim ve irfan  merkezi halinden şehir eşkiyası yetiştiren bir  yuva haline gelmişti. Mahkemelerce tutuklu  | olanların ekseriyetini maalesef üniversite tale­ beleri teşkil etmektedir.  Arkadaşlarım, ağzı, diîi yok hareketten mah­ rum olan üniversiteler mesul ve günahkârdırlar  da; ağzı, dili olarak hareket halinde bulunan  ilim yuvalarında çalışanlar mesul değil midir­ ler? Profesör, doçent, asistan suçlu günahkâr  değil midir? Gerek müesseselerin ve gerek bi­ dayette masum olan çocukların bu hale gelme­ lerinin başlıca sebep ve âmili profesör, doçent  ve asistan ve idareciler değil midirler?  Daha önce de arz etmiştim, profesörlük nev- sııhur politikacılık gibi havadarı bir meslek ol­ mayıp, 10 sene, 20 sene dirsek çürütüp, kafa  yorduktan sonra ancak elde edilen bir ulvi mes­ lek, mümtaz bir unvandır. Bu ilvî meslekî elde  etmiş kimselerin kirli sapık fikir ve ideolojile­ re kendilerini kaptırmamaları lâzımdı.  Zira vatan, millet duygusu, yetişmiş ve ol­ gun kafalarda bir hazinedirler. Bu hazine, baş­ kasının hesabına heder edilmemelidir.  Muhterem arkadaşlarım, ne acı bir hakikati  bizim profesörlerimizin içinde satılmış sapık­ lar vardır. Bunlar lâik oldukları cezayı gör­ melidirler. Üniversite ve üniversite yurtlarında  disiplin tesis edilmemiş; nasıl olurdu, hocalar.  profesörler mektebin idare adamları elleri ta­ bancalı, dinamitli çocukların tavır ve hareket­ lerinden habersiz kalmışlardır. Bunlar ya âciz­ dirler veya çocukları kendileri tahrik ve teşvik  etmişlerdir. Bunun bundan başka bir ifadesi var  mıdır? Tahrik ettiklerinin en bariz delili, Siyasal  Bilgiler - bizim eski tâbirle mülkiye mektep­ leri - fakültesinde intişar eden bir mecmuada  Atatürk'ten bahis yok, buna mukabil Lenin ve  Mao'dan uzun uzun bahisler bulunmaktadır.  Böyle bir üniversite murakabe edilme­ meli midir? Bu (durumda olan üniver­ sitenin özrekliğine müdahale erilmemeli diye­ rek feryadedenlerin Atatürk Türkiye'sinde böy­ le bir halin devamını nasıl tasvip ve tecviz et­ tiklerine hayret ediyorum. Saygılarımla. (Al­ kışlar.)  BAŞKAN — Başka söz istiyen sayın üye?,,.  Yok,  Önergeye katılıyor mu Komisyon?  A.NAYASA VE ADALET KOMİSYONU  SÖZÖÜBÜ ÖMER UCUZAL (Eskişehir) — Ka­ tılmıyoruz.  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 1  ' BAŞKAN — Katılmıyor. Önergeyi oylarını­ za arz ediyorum. Kabul edenler... Kabul etmi- yenler... 6 kabule karşı, önerge reddedilmiştir.  Maddenin müzakeresi tamamlanmıştır. Madde  açık oya sunulacaktır.  b) Radyo ve televizyonun idaresi ve ha­ ber ajansları :  Madde 121. — Sadyo ve televizyon istasyon­ ları, ancak Devlet eliyle kurulur ve idareleri  tarafsız bir kamu tüzel kişiliği halinde kanımla  düzenlenir. Kanun, yönetim ve denetimde ve  yönetim organlarının kuruluşunda tarafsızlık il­ kesini bozacak hükümler koyamaz.  Haber ve programların seçilmesinde işlen­ mesinde ve sunulmasında ve kültür ve eğitime  yardımcılık görevinin yerine getirilmesinde Dev­ letin ülkesi ve milletiyle bütünlüğünün, insan  haklarına dayanan millî, demokratik, lâik ve  sosyal Cumhuriyetin, millî güvenliğin ve genel  ahlâkın gereklerine uyulması, haberlerin doğ­ ruluğunun sağlanması esasları ile organların  seçimi, yetki, görev ve sorumlulukları kanunla  düzenlenir.  Devlet tarafından kurulan veya Devletten  malî yardım alan haber ajanslarının tarafsızlı­ ğı esastır.  BAŞKAN — Madde üzerimde verilmiş bir  önerge olmadığı cihetle madde açık oya sunu­ lacaktır.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği tekli­ finin. ikinci müzakeresinde, 121 nci madde dâ­ hil, 121 nci maddeye kadar yapılmış olan mü­ zakereler tamamlanmış ve oylamaya geçilecek­ tir.  Ancak, oylama neticelerimin bildirilmesi, sa­ at 13,00 ü geçmesi ihtimalinle binaen, oylama  neticelerimin bildirimine kadar G-enel Kurul  toplantısının devamını oylarınıza arz ediyorum.  Kabul edenler... Etmi.yenler... Kabul edilmiştir.  Şimdiye kadar 20 madde müzakere edilmiş­ tir. Bu itibarla kürsüye 20 adet hıer maddenim  numarasıııu gösteren küre konulmuştur. Beyaz  oy kabulü, yeşil oy çekimseri, kırmızı oy reddi  tazammun etmektedir.  Şim'di oylamaya nereden başlanılacağına  dair ad çekiyorum. Sayın Aksoley...  Lütfen isimi okunan her sayın üye, 20 adet  açık oy pusulası ile kürsüye teşrif etsinler. Açık  oylamaya başlıyoruz efendim, (istanbul Üyesi  Mebrure Aksoley'den başlanarak ad okunarak  oylar toplandı.)  BAŞKAN — Oyunu kullanmıyan sayın üye  var mı?... Yek. Oylama işlemi bitmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerimin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkımda Anayasa değişikliği tekli­ finin 11 nci maddesinin açık oylamasını (151) sa­ yım üye iştirak etmiş, (134) kabul, (16) ret, (1)  çekinser oy çıkmış, madde kalbul edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği tekli­ finim 15 nci maddesinin açık oylamasına (151)  sayın üye iştirak etmiş, (147) kalbul (4) ret,  (1) çekinser oy çıkmış, 15 nci madde kabul  edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı mad­ delerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler ek­ lenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi­ nin 19 ncu maddesinin açık oylamasına (153)  sayın üye iştirak etmiş, (147) kabuk (4) ret,  (2) çekinser oy çıkmışı 19 ncu madde kabul  edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkımda Anayasa değişikliği tekli­ finin 22 nci maddesinin açık oylamasına (153)  sayın üye iştirak etmiş, (137) kabul, (15) ret,  (1). çekinser oy çıkmış, 22 nci madde kabul  edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı mad­ delerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler ek­ lenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin  26 ncı maddesinin açık oylamasına (153) sayın  üye iştirak etmiş, (147) kabul, (4) ret, (2) çe­ kinser oy çıkmış, 28 ncı madde kabul edilmiş- + :,v>  ul i .  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bası mad­ delerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler ek­ lenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin  29 ncu maddesinin acık oylamasına (152) sa­ yın üye iştirak etmiş, (135) kabul, (16) ret,  (İ) çekinser oy çıkmış, 29 ncu madde kabul  edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı mad­ delerinin değiştirilmesi vs geçici maddeler di­ lenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin  — 605 —
Sayfa 30 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 1  ' BAŞKAN — Katılmıyor. Önergeyi oylarını­ za arz ediyorum. Kabul edenler... Kabul etmi- yenler... 6 kabule karşı, önerge reddedilmiştir.  Maddenin müzakeresi tamamlanmıştır. Madde  açık oya sunulacaktır.  b) Radyo ve televizyonun idaresi ve ha­ ber ajansları :  Madde 121. — Sadyo ve televizyon istasyon­ ları, ancak Devlet eliyle kurulur ve idareleri  tarafsız bir kamu tüzel kişiliği halinde kanımla  düzenlenir. Kanun, yönetim ve denetimde ve  yönetim organlarının kuruluşunda tarafsızlık il­ kesini bozacak hükümler koyamaz.  Haber ve programların seçilmesinde işlen­ mesinde ve sunulmasında ve kültür ve eğitime  yardımcılık görevinin yerine getirilmesinde Dev­ letin ülkesi ve milletiyle bütünlüğünün, insan  haklarına dayanan millî, demokratik, lâik ve  sosyal Cumhuriyetin, millî güvenliğin ve genel  ahlâkın gereklerine uyulması, haberlerin doğ­ ruluğunun sağlanması esasları ile organların  seçimi, yetki, görev ve sorumlulukları kanunla  düzenlenir.  Devlet tarafından kurulan veya Devletten  malî yardım alan haber ajanslarının tarafsızlı­ ğı esastır.  BAŞKAN — Madde üzerimde verilmiş bir  önerge olmadığı cihetle madde açık oya sunu­ lacaktır.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği tekli­ finin. ikinci müzakeresinde, 121 nci madde dâ­ hil, 121 nci maddeye kadar yapılmış olan mü­ zakereler tamamlanmış ve oylamaya geçilecek­ tir.  Ancak, oylama neticelerimin bildirilmesi, sa­ at 13,00 ü geçmesi ihtimalinle binaen, oylama  neticelerimin bildirimine kadar G-enel Kurul  toplantısının devamını oylarınıza arz ediyorum.  Kabul edenler... Etmi.yenler... Kabul edilmiştir.  Şimdiye kadar 20 madde müzakere edilmiş­ tir. Bu itibarla kürsüye 20 adet hıer maddenim  numarasıııu gösteren küre konulmuştur. Beyaz  oy kabulü, yeşil oy çekimseri, kırmızı oy reddi  tazammun etmektedir.  Şim'di oylamaya nereden başlanılacağına  dair ad çekiyorum. Sayın Aksoley...  Lütfen isimi okunan her sayın üye, 20 adet  açık oy pusulası ile kürsüye teşrif etsinler. Açık  oylamaya başlıyoruz efendim, (istanbul Üyesi  Mebrure Aksoley'den başlanarak ad okunarak  oylar toplandı.)  BAŞKAN — Oyunu kullanmıyan sayın üye  var mı?... Yek. Oylama işlemi bitmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerimin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkımda Anayasa değişikliği tekli­ finin 11 nci maddesinin açık oylamasını (151) sa­ yım üye iştirak etmiş, (134) kabul, (16) ret, (1)  çekinser oy çıkmış, madde kalbul edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği tekli­ finim 15 nci maddesinin açık oylamasına (151)  sayın üye iştirak etmiş, (147) kalbul (4) ret,  (1) çekinser oy çıkmış, 15 nci madde kabul  edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı mad­ delerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler ek­ lenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi­ nin 19 ncu maddesinin açık oylamasına (153)  sayın üye iştirak etmiş, (147) kabuk (4) ret,  (2) çekinser oy çıkmışı 19 ncu madde kabul  edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkımda Anayasa değişikliği tekli­ finin 22 nci maddesinin açık oylamasına (153)  sayın üye iştirak etmiş, (137) kabul, (15) ret,  (1). çekinser oy çıkmış, 22 nci madde kabul  edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı mad­ delerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler ek­ lenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin  26 ncı maddesinin açık oylamasına (153) sayın  üye iştirak etmiş, (147) kabul, (4) ret, (2) çe­ kinser oy çıkmış, 28 ncı madde kabul edilmiş- + :,v>  ul i .  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bası mad­ delerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler ek­ lenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin  29 ncu maddesinin acık oylamasına (152) sa­ yın üye iştirak etmiş, (135) kabul, (16) ret,  (İ) çekinser oy çıkmış, 29 ncu madde kabul  edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı mad­ delerinin değiştirilmesi vs geçici maddeler di­ lenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin  — 605 —  O. Senatosu B : 116  30 ncu maddesinin açık oylamasına (153) sayın  üye iştirak etmiş, (Î37) kabul, (16) ret, oy çık­ mış, 30 ncu madde kabul edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bası  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi­ nin 32 nci maddesinin açık oylamasına (153)  saym üye iştirak etmiş, (137) kabul, (15) ret,  (1) çekinser oy çıkmış, 32 nci madde kabul edil­ miştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi­ nin 38 nci maddesinin açık oylamasına (152)  sayın üye iştirak etmiş, (136) kabul, (13) ret,  (3) çekinser oy çıkmış, 38 nci madde kabul  edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi­ nin 46 nci maddesinin açık oylamasına (152)  sayın üye iştirak etmiş; (134) kabul, (17) ret,  (1) çekinser oy çıkmış, 46 nci madde kabul  edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi­ nin 60 noı maddesinin açık oylamasına (153) sa­ yın üye iştirak etmiş; (143) kabul, (3) ret, (2)  çekinser oy çıkmış, 60 nci madde kabul ediimiş- Cli1.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi­ nin 61 nci maddesinin aeıkoyl amasına (153) sa­ yın üye iştirak etmiş; (149) kabul, (3) ret, (1)  çekinser oy çıkmış, 61 nci madde kabul edilmiş­ tir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi­ nin 64 neti maddesinin açık oylamasına (149)  sayın üye iştirak etmiş; (133) kabul, (15) ret,  (1) çekinser oy çıkmış, 64 neü madde kabul  edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bası  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi- 20 . 9 . 1971 O : 1  nin 89 ncu maddesinin açık oylamasına (153)  sayın üye iştirak etmiş; (148) kabul, (3) ret,  (2) çekinser oy çıkmış 89 ncu madde kabul  edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı mad­ delerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler ek­ lenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin  110 ncu maddesinin açık oylamasına (153) sayın  üye iştirak etmiş; (148) kabul, (3) ret, (2) çe  kinser oy çıkmış, 110 ncu madde kabul edilmiş­ tir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı mad­ delerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler ek­ lenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin  i l i nci maddesinin açık oylamasına (153) saym  üye iştirak etmiş; (149) kabul, (3) ret, (1) çe­ kinser oy çıkmış, 111 nci madde kabul edilmiş­ tir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı mad­ delerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler ek­ lenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin  114 neü maddesinin açık oylamasına (152) sa­ ym üye iştirak etmiş; (138) kabul, (14) ret,  oy çıkmış, 114 neü madde kabul edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı mad­ delerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler ek­ lenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin  119 incu maddesinin açık oylamasına (152) sa  yın üye iştirak etmiş; (135) kabul, (16) ret,  (1) çekinser oy çıkmış, 119 ncu madde kabul  edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı mad­ delerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler ek­ lenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin  120 nci maddesinin açık oylamasına (151) sa­ yın üye iştirak etmiş; (145) kabul, (5) ret, (1)  çekinser oy çıkmış, 120 nci madde kabul edil­ miştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı mad­ delerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler ek- leriiı'iC'Jİ hakkında Anayasa değişikliği teklifinin  121 nci maddesinin açık oylamasına (151) sa­ yın ûys iştirak etmiş; (134) kabul, (16) ret,  (1) çekinser oy çıkmış, 121 nci madde kabul  edilmiktir.  Saat 15,00 t e tekrar toplanmak üzere Bir- bşime ara veriyorum.  Kapanma saati : 13,17  — 606 —
Sayfa 31 -
O. Senatosu B : 116  30 ncu maddesinin açık oylamasına (153) sayın  üye iştirak etmiş, (Î37) kabul, (16) ret, oy çık­ mış, 30 ncu madde kabul edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bası  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi­ nin 32 nci maddesinin açık oylamasına (153)  saym üye iştirak etmiş, (137) kabul, (15) ret,  (1) çekinser oy çıkmış, 32 nci madde kabul edil­ miştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi­ nin 38 nci maddesinin açık oylamasına (152)  sayın üye iştirak etmiş, (136) kabul, (13) ret,  (3) çekinser oy çıkmış, 38 nci madde kabul  edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi­ nin 46 nci maddesinin açık oylamasına (152)  sayın üye iştirak etmiş; (134) kabul, (17) ret,  (1) çekinser oy çıkmış, 46 nci madde kabul  edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi­ nin 60 noı maddesinin açık oylamasına (153) sa­ yın üye iştirak etmiş; (143) kabul, (3) ret, (2)  çekinser oy çıkmış, 60 nci madde kabul ediimiş- Cli1.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi­ nin 61 nci maddesinin aeıkoyl amasına (153) sa­ yın üye iştirak etmiş; (149) kabul, (3) ret, (1)  çekinser oy çıkmış, 61 nci madde kabul edilmiş­ tir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi­ nin 64 neti maddesinin açık oylamasına (149)  sayın üye iştirak etmiş; (133) kabul, (15) ret,  (1) çekinser oy çıkmış, 64 neü madde kabul  edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bası  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi- 20 . 9 . 1971 O : 1  nin 89 ncu maddesinin açık oylamasına (153)  sayın üye iştirak etmiş; (148) kabul, (3) ret,  (2) çekinser oy çıkmış 89 ncu madde kabul  edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı mad­ delerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler ek­ lenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin  110 ncu maddesinin açık oylamasına (153) sayın  üye iştirak etmiş; (148) kabul, (3) ret, (2) çe  kinser oy çıkmış, 110 ncu madde kabul edilmiş­ tir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı mad­ delerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler ek­ lenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin  i l i nci maddesinin açık oylamasına (153) saym  üye iştirak etmiş; (149) kabul, (3) ret, (1) çe­ kinser oy çıkmış, 111 nci madde kabul edilmiş­ tir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı mad­ delerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler ek­ lenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin  114 neü maddesinin açık oylamasına (152) sa­ ym üye iştirak etmiş; (138) kabul, (14) ret,  oy çıkmış, 114 neü madde kabul edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı mad­ delerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler ek­ lenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin  119 incu maddesinin açık oylamasına (152) sa  yın üye iştirak etmiş; (135) kabul, (16) ret,  (1) çekinser oy çıkmış, 119 ncu madde kabul  edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı mad­ delerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler ek­ lenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin  120 nci maddesinin açık oylamasına (151) sa­ yın üye iştirak etmiş; (145) kabul, (5) ret, (1)  çekinser oy çıkmış, 120 nci madde kabul edil­ miştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı mad­ delerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler ek- leriiı'iC'Jİ hakkında Anayasa değişikliği teklifinin  121 nci maddesinin açık oylamasına (151) sa­ yın ûys iştirak etmiş; (134) kabul, (16) ret,  (1) çekinser oy çıkmış, 121 nci madde kabul  edilmiktir.  Saat 15,00 t e tekrar toplanmak üzere Bir- bşime ara veriyorum.  Kapanma saati : 13,17  — 606 —  0. Senatosu B : 118 20 . 9 . 1971 O : 2  ÎEÎNÖÎ OTURUM  Açılma saati : 15,00  B i p L m d — Başkanveklli Mehmet Ünaldı  KÂTİPLER : Orhan Eürüınoğlu (Bitlis), Hüseyin Öztürk (Sivas)  BAŞKAN — 116 ncı Birleşimin İMnci Oturu munu açıyorum.  aö-i-üŞüLSî* ÎBLEB, (Devam)  1. — Türkiye Cv.v.ihvsiydi .J»m/mr<m;m ba­ zı maddd erklin değiştirilmesi ve gerici maddeler  eklcmacsi nakdeırda Anayasa değişikliği teklifi­ nin kik-e Meclisince kabul olunan metni t  Adudoav, Arayasa ve Adcdeet E O- mhyo-.i.u- ropni-u (llillet Meclisi 2/558, Cnmlm- riyrf Aer:dosu 2/342) (S. Sayısı : MCI.)  3AcjEAIT — Müzakerelere devam ediyoruz.  b) SÜDyöımüm ve savaş hali :  Madde 124, — Savaş hali, savaşı gerektire­ cek :bir drrunıun başgös termesi, ayakkınma ol­ ması veya vartan ve Cumhuriyete karşı kuvvetli  ve eylerdi bir kaîk-şrmmn veya ülkenin vo  miîlarm bcdümrıa'diadri, lalen v s m d-stan tehli­ keye düşüren veya Anavasamn tamdığı hür  dsmokraük düaem veya temel bak v.3 hürri­ yetleri ortadan kaldırmaya ymelen yaygm şid­ det hareketleri hakkında kesin bokrtilerin orta­ ya, C'knası "dbmiyle Bakanlar Kurulu, süresi iki  avı ağnamak üzere, yurdun bir veya birden  faala bölgesinde veya her verinde sıkıyor: e tün  eae |V.r v mm; hemen. Türkiye Büyük  oramasma sunar, Âmeli':, ge­ rekli gördüğü zaman, sdnymetim sürecini kısal- tabilamği gibi, tamam'yîe de kaldırabilir. Hee- mlar temlamk değilse, hamim, toplantıya çağı­ rılır.  Sıkıyor etimin her def asır da iki ayı aşma­ mak umre uzatdarası, Türkiye 'Büyük Millet  Moclbirrm kararıra bağlıdır. Bu kararlar Hm- lislerin Birleşik toplantısında alınır.  Sıkrymetim veya ger el olarak savaş halinde,  hangi hükÜ7!İerkı nvamlarmcağı vo iskmlerin  naııî yürütüleceği hürriyetlerin nasıl kayıtla­ nacağı veya durdurulasağı vo savaş veya sa­ vaşı gerektirecek bir durumun başgestermesi  halinde vatambaşlar lam konulabilecek yüküm- ler kanunla gösterilir.  BAŞKAM — Madde üzerinde verilmiş öneT- g-e olmadığı cihetle madde açık oya sunulacak­ tır.  II - Sayıştay; Silâhlı Kuvvetlerin malları­ nın ve kamu İktisadi Teşebbüslerinin denetlen­ mesi :  Hadde 127. — Sayıştay, genel ve katma büt­ çeli dairelerin kütün gelir ve giderleri ile mal­ larım Türkiye Büyük Millet Meclisi adına de­ netlemek ve sorumluların hesap ve işlemlerini  kesin hükme bağlamak ve kanunlarla verilen  inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini  yapmakla görevlidir.  Sayış t ayın kuruluşu, işleyişi, denetim usul­ leri, raonmplarnnn nitelikleri, atanma.-arı, ödev  ve yetkileri, haklan ve yükümleri ve diğer öz­ lük işleri, Başkan ve üyelerinin teminatı kanun­ la düzenlenir.  Silahlı Kuvvetler elinde bulunan devlet mal­ larının Türkiye 'Büyük' Millet Meclisi adına de­ netlenmesi usulleri, millî savunma hizmetlerinin  gerektirdiği-gizlilik esaslarına uygun olarak ka­ nımla, düzenlenir.  Kanın İktisadi Teşebbüslerinin Türkiye Bü­ yük Mil.'et Meclisince denetlenmesi kanunla dü­ zenlenir.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge ohnsAığı cihetle madde ayrıca açık oya su­ nulacaktır.  î l î - Hâkimlik mesleği :  mmîde 134. — Hâkinledn nitelikleri, atan­ maları, hakları ve ödevleri, aylık ve ödenekleri,  meslekte ilerlemeleri, görevlerinin veya görev  yerlerinin geçici veya sürekli olarak değiştiril­ mesi, haklarında disiplin kovuşturması açılması  ve disiplin cezası verilmesi., görevleriyle ilgili  suçlarında:! dolayı soruşturma yapılmasına ve  yargılanmalarına karar verilmesi, meslekten  çıkarılmayı gerektiren suçluluk veya yeteomz- — 607
Sayfa 32 -
0. Senatosu B : 118 20 . 9 . 1971 O : 2  ÎEÎNÖÎ OTURUM  Açılma saati : 15,00  B i p L m d — Başkanveklli Mehmet Ünaldı  KÂTİPLER : Orhan Eürüınoğlu (Bitlis), Hüseyin Öztürk (Sivas)  BAŞKAN — 116 ncı Birleşimin İMnci Oturu munu açıyorum.  aö-i-üŞüLSî* ÎBLEB, (Devam)  1. — Türkiye Cv.v.ihvsiydi .J»m/mr<m;m ba­ zı maddd erklin değiştirilmesi ve gerici maddeler  eklcmacsi nakdeırda Anayasa değişikliği teklifi­ nin kik-e Meclisince kabul olunan metni t  Adudoav, Arayasa ve Adcdeet E O- mhyo-.i.u- ropni-u (llillet Meclisi 2/558, Cnmlm- riyrf Aer:dosu 2/342) (S. Sayısı : MCI.)  3AcjEAIT — Müzakerelere devam ediyoruz.  b) SÜDyöımüm ve savaş hali :  Madde 124, — Savaş hali, savaşı gerektire­ cek :bir drrunıun başgös termesi, ayakkınma ol­ ması veya vartan ve Cumhuriyete karşı kuvvetli  ve eylerdi bir kaîk-şrmmn veya ülkenin vo  miîlarm bcdümrıa'diadri, lalen v s m d-stan tehli­ keye düşüren veya Anavasamn tamdığı hür  dsmokraük düaem veya temel bak v.3 hürri­ yetleri ortadan kaldırmaya ymelen yaygm şid­ det hareketleri hakkında kesin bokrtilerin orta­ ya, C'knası "dbmiyle Bakanlar Kurulu, süresi iki  avı ağnamak üzere, yurdun bir veya birden  faala bölgesinde veya her verinde sıkıyor: e tün  eae |V.r v mm; hemen. Türkiye Büyük  oramasma sunar, Âmeli':, ge­ rekli gördüğü zaman, sdnymetim sürecini kısal- tabilamği gibi, tamam'yîe de kaldırabilir. Hee- mlar temlamk değilse, hamim, toplantıya çağı­ rılır.  Sıkıyor etimin her def asır da iki ayı aşma­ mak umre uzatdarası, Türkiye 'Büyük Millet  Moclbirrm kararıra bağlıdır. Bu kararlar Hm- lislerin Birleşik toplantısında alınır.  Sıkrymetim veya ger el olarak savaş halinde,  hangi hükÜ7!İerkı nvamlarmcağı vo iskmlerin  naııî yürütüleceği hürriyetlerin nasıl kayıtla­ nacağı veya durdurulasağı vo savaş veya sa­ vaşı gerektirecek bir durumun başgestermesi  halinde vatambaşlar lam konulabilecek yüküm- ler kanunla gösterilir.  BAŞKAM — Madde üzerinde verilmiş öneT- g-e olmadığı cihetle madde açık oya sunulacak­ tır.  II - Sayıştay; Silâhlı Kuvvetlerin malları­ nın ve kamu İktisadi Teşebbüslerinin denetlen­ mesi :  Hadde 127. — Sayıştay, genel ve katma büt­ çeli dairelerin kütün gelir ve giderleri ile mal­ larım Türkiye Büyük Millet Meclisi adına de­ netlemek ve sorumluların hesap ve işlemlerini  kesin hükme bağlamak ve kanunlarla verilen  inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini  yapmakla görevlidir.  Sayış t ayın kuruluşu, işleyişi, denetim usul­ leri, raonmplarnnn nitelikleri, atanma.-arı, ödev  ve yetkileri, haklan ve yükümleri ve diğer öz­ lük işleri, Başkan ve üyelerinin teminatı kanun­ la düzenlenir.  Silahlı Kuvvetler elinde bulunan devlet mal­ larının Türkiye 'Büyük' Millet Meclisi adına de­ netlenmesi usulleri, millî savunma hizmetlerinin  gerektirdiği-gizlilik esaslarına uygun olarak ka­ nımla, düzenlenir.  Kanın İktisadi Teşebbüslerinin Türkiye Bü­ yük Mil.'et Meclisince denetlenmesi kanunla dü­ zenlenir.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge ohnsAığı cihetle madde ayrıca açık oya su­ nulacaktır.  î l î - Hâkimlik mesleği :  mmîde 134. — Hâkinledn nitelikleri, atan­ maları, hakları ve ödevleri, aylık ve ödenekleri,  meslekte ilerlemeleri, görevlerinin veya görev  yerlerinin geçici veya sürekli olarak değiştiril­ mesi, haklarında disiplin kovuşturması açılması  ve disiplin cezası verilmesi., görevleriyle ilgili  suçlarında:! dolayı soruşturma yapılmasına ve  yargılanmalarına karar verilmesi, meslekten  çıkarılmayı gerektiren suçluluk veya yeteomz- — 607  C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Tık halleri ve diğer özlük işleri, mahkemelerin.  bağımmshğı esasıma göre, kanımla düzenler ir,  Hâkimler altnıışheş yaşını bitirinceye kadar  hizmet görürler. Askerî hâldmlerhı yaş haddi,  yükeelme 7e emeklilikleri kanunla belli edilir.  Hâkimler, kamınla belirtilenlerden başka,  genol ve össl hiçbir görev alamazlar.  BAŞKAN  ge olmadığı ••  bulacaktır,  ifiMfi rnn.ı'  ^ P P- T^I*-! irmiş enc-r- acık oya su- ¥1 - Savcılık :  Madde 137. — Cumhuriyet savcıları, idesi  g-örsvlerî yönünden Adal&t Bakanlığına bağlı­ dır,  Cumhuriyet saveıîarmm Yargıtay üyeliğine  seçilmeleri dışında kalan bütün özlük ieleri ve  disiplin cezaları ile meslekten e-karılmalan hak­ kında karar verme yetkiei Yüksek Savcılar Ku­ rulunundur. Bu Kurulun kararları kesin olup  bunlar aleyhine başka bir mercie basvurulamas.  Ancak disiplin vo meslekten çıkarma cesaiarı  ile ilgili kararların bir defa dana incelenmesini  Adalet Bakanı ve hakkımla karar verilen Cum­ huriyet Savcısı istiyebilir.  Yülmak Savcılar Emmin, Adalet Bakanının  J-van lığında, Cumhuriyet Başsavcısı, Yargıtay  O 22a Daireleri Genel Kurulunca seçilen üc asıl  b  üye Adalet Bakanlığı Müsteşarı  Ösmk Meri &enel Müdürüııden kurallıdır.  îp.h Takanı bulunmadığı saman Kurula Cum- va iki yeds  > Ü : S U ^y..  huriyet Başsavcısı Başkanlık eder.  Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde,  Adalet Bakanlığı Cumhuriyet savcılarını geçici  yetki ile görevlendirerek bu kararı ilk toplan­ tısında Kurulun onamasına sunar. Bakanlık  merkez kurulusunda geçici veya sürekli olarak  ça-h? tırılacak Cumhuriyet savcılarını, muvafa- katmumı alarak, atama yetkisi Adal&t Bakanına  aittir.  u umr.ur  rındaki ser  Isri veya m  le yapılır.  Yüksek  ma usulleri  git ay Cesa  asıl ve yed  êt savcılarının denetimi  ştırrma Adalet Bakanlığı  dereceli Cumhuriyet savc ;İV- iavcılar Kurulunun kuruluşu, e-alış- toplaeıtı ve karar yeter sayısı, Yar­ sel 'TZTSTc:-lr.r1-ş,-»q: p.r-r-M,?-.^^ meremrı «eı amruıuıı  Kanunla . U i î J i i U i i  Cumhuriyet Başsavcısı, yüksek mahkemeler  hâkimleri hakkındaki hükümlere tabidir.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge olmadığı cihetle madde ayrıca a-cuk oya su­ nulacaktır.  VII - Askeri Yargı :  Madde 138. — Askerî yargı, askerî mahke­ meler ve disiplin mahkemeleri tarafından yürü­ tülür. Bu mahkemeler, asker kişilerin -askerî  olan suçlan ile, bunların asker kişiler aleyhine  veya askerî mahallerde yahut askerlik hizmet ve  görevleriyle ilgili olarak isledikleri suçlara ait  dâvalara bakmakla görevlidirler.  Askerî mahkemeler asker olmıyan kişilerin  özei kanunda belirtilen askerî suçları ile ka­ nunda gösterilen görevlerini ifa ettikleri sırada  veya kanunda gösterilen askerî mahallerde as­ kerlere karşı isledikleri suçlama bakmakla gö­ revlidirler.  Askerî mahkemelerin, savaş veya sıkıyönetim  hallerinde hangi suçlar ve hangi kişiler bakı­ mından yetkili olduğu kanunla gösterilir.  Askerî mahkemelerde üyelerin çoğuluğunun  hâkimlik niteliğine sabibolması şarttır.  Askerî yargı organlarının kuruluşu, işleyişi,  askerî hâkimlerin özlük işleri, askerî savcılık  görevlerini yapan askerî hâkimlerin refakatinde  bulundukları komutanlarla ilişkileri mahkeme­ lerin bağımsızlığı, hâkimlik teminatı ve asker­ lik hismetlerinin gereklerine göre kanunla dü­ zenler ir.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge olmadığı cihetle madde ayrıca açık oya su­ nulacaktır.  I. Yargıtay :  Madde 139. — Yargıtay, adliye mahkeme­ lerince verilen karar ve hükümlerin son incele­ me merdidir. Kanunla gösterilen belli dâvalara  da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar.  Yargıtay üyeleri birinci sınıfa ayrılmış hâ­ kim ve Cumhuriyet savcıları ile bu meslekler­ den sayılanlar arasından Yüksek Hâkimler Ku­ rulunca üye tam sayısının salt çoğunluğu ile ve  gizli oyla seçilir.  Yargıtay, Birinci Başkanı ile Cumhuriyet  Başsavcısını, kendi üyeleri arasından üye tam  sayısının salt çoğunluğu ile ve gizli oyla seçer.  Yargıtay Birinci Başkanıyla ikinci başkan­ larının ve Cumhuriyet Başsavcısının görev sü- - 808 -
Sayfa 33 -
C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Tık halleri ve diğer özlük işleri, mahkemelerin.  bağımmshğı esasıma göre, kanımla düzenler ir,  Hâkimler altnıışheş yaşını bitirinceye kadar  hizmet görürler. Askerî hâldmlerhı yaş haddi,  yükeelme 7e emeklilikleri kanunla belli edilir.  Hâkimler, kamınla belirtilenlerden başka,  genol ve össl hiçbir görev alamazlar.  BAŞKAN  ge olmadığı ••  bulacaktır,  ifiMfi rnn.ı'  ^ P P- T^I*-! irmiş enc-r- acık oya su- ¥1 - Savcılık :  Madde 137. — Cumhuriyet savcıları, idesi  g-örsvlerî yönünden Adal&t Bakanlığına bağlı­ dır,  Cumhuriyet saveıîarmm Yargıtay üyeliğine  seçilmeleri dışında kalan bütün özlük ieleri ve  disiplin cezaları ile meslekten e-karılmalan hak­ kında karar verme yetkiei Yüksek Savcılar Ku­ rulunundur. Bu Kurulun kararları kesin olup  bunlar aleyhine başka bir mercie basvurulamas.  Ancak disiplin vo meslekten çıkarma cesaiarı  ile ilgili kararların bir defa dana incelenmesini  Adalet Bakanı ve hakkımla karar verilen Cum­ huriyet Savcısı istiyebilir.  Yülmak Savcılar Emmin, Adalet Bakanının  J-van lığında, Cumhuriyet Başsavcısı, Yargıtay  O 22a Daireleri Genel Kurulunca seçilen üc asıl  b  üye Adalet Bakanlığı Müsteşarı  Ösmk Meri &enel Müdürüııden kurallıdır.  îp.h Takanı bulunmadığı saman Kurula Cum- va iki yeds  > Ü : S U ^y..  huriyet Başsavcısı Başkanlık eder.  Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde,  Adalet Bakanlığı Cumhuriyet savcılarını geçici  yetki ile görevlendirerek bu kararı ilk toplan­ tısında Kurulun onamasına sunar. Bakanlık  merkez kurulusunda geçici veya sürekli olarak  ça-h? tırılacak Cumhuriyet savcılarını, muvafa- katmumı alarak, atama yetkisi Adal&t Bakanına  aittir.  u umr.ur  rındaki ser  Isri veya m  le yapılır.  Yüksek  ma usulleri  git ay Cesa  asıl ve yed  êt savcılarının denetimi  ştırrma Adalet Bakanlığı  dereceli Cumhuriyet savc ;İV- iavcılar Kurulunun kuruluşu, e-alış- toplaeıtı ve karar yeter sayısı, Yar­ sel 'TZTSTc:-lr.r1-ş,-»q: p.r-r-M,?-.^^ meremrı «eı amruıuıı  Kanunla . U i î J i i U i i  Cumhuriyet Başsavcısı, yüksek mahkemeler  hâkimleri hakkındaki hükümlere tabidir.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge olmadığı cihetle madde ayrıca a-cuk oya su­ nulacaktır.  VII - Askeri Yargı :  Madde 138. — Askerî yargı, askerî mahke­ meler ve disiplin mahkemeleri tarafından yürü­ tülür. Bu mahkemeler, asker kişilerin -askerî  olan suçlan ile, bunların asker kişiler aleyhine  veya askerî mahallerde yahut askerlik hizmet ve  görevleriyle ilgili olarak isledikleri suçlara ait  dâvalara bakmakla görevlidirler.  Askerî mahkemeler asker olmıyan kişilerin  özei kanunda belirtilen askerî suçları ile ka­ nunda gösterilen görevlerini ifa ettikleri sırada  veya kanunda gösterilen askerî mahallerde as­ kerlere karşı isledikleri suçlama bakmakla gö­ revlidirler.  Askerî mahkemelerin, savaş veya sıkıyönetim  hallerinde hangi suçlar ve hangi kişiler bakı­ mından yetkili olduğu kanunla gösterilir.  Askerî mahkemelerde üyelerin çoğuluğunun  hâkimlik niteliğine sabibolması şarttır.  Askerî yargı organlarının kuruluşu, işleyişi,  askerî hâkimlerin özlük işleri, askerî savcılık  görevlerini yapan askerî hâkimlerin refakatinde  bulundukları komutanlarla ilişkileri mahkeme­ lerin bağımsızlığı, hâkimlik teminatı ve asker­ lik hismetlerinin gereklerine göre kanunla dü­ zenler ir.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge olmadığı cihetle madde ayrıca açık oya su­ nulacaktır.  I. Yargıtay :  Madde 139. — Yargıtay, adliye mahkeme­ lerince verilen karar ve hükümlerin son incele­ me merdidir. Kanunla gösterilen belli dâvalara  da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar.  Yargıtay üyeleri birinci sınıfa ayrılmış hâ­ kim ve Cumhuriyet savcıları ile bu meslekler­ den sayılanlar arasından Yüksek Hâkimler Ku­ rulunca üye tam sayısının salt çoğunluğu ile ve  gizli oyla seçilir.  Yargıtay, Birinci Başkanı ile Cumhuriyet  Başsavcısını, kendi üyeleri arasından üye tam  sayısının salt çoğunluğu ile ve gizli oyla seçer.  Yargıtay Birinci Başkanıyla ikinci başkan­ larının ve Cumhuriyet Başsavcısının görev sü- - 808 - O. Senatosu B : 116  releri dört yıldır. Süresi bitenler yeniden seçi­ lebilirler.  Yargıtaym kuruluşu, işleyişi, Başkan ve  ve üyelerinin ve diğer mensuplarının nitelikleri  ve ikinci başkanların seçim usulleri kanunla  düzenlenir.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge olmadığı cihetle madde ayrıca açık oya su­ nulacaktır.  II. Danıştay :  Madde 140. — Danıştay, kanunların başka  idari yargı mercilerine bırakmadığı konularda  ilk derece ve genel olarak üst derece idare mah­ kemesidir.  Danıştay, 'idari uyuşmazlıkları ve dâvaları  görmek ve çözümlemek, Bakanlar Kurulunca  gönderilen kanun tasarıları hakkında düşünce­ sini bildirmek, tüzük tasarılarını ve imtiyaz  şartlaşma ve sözleşmelerini incelemek ve kanun­ la gösterilen diğer işleri yapmakla görevlidir.  Danıştay üyeleri, Bakanlar Kurulu ile Da­ nıştay Genel Kurulunca ayrı ayrı boş yer sayısı  kadar gösterilecek adaylar arasından Anayasa  Mahkemesinin asıl ve yedek üyelerinin üye tam  sayısının üçte iki çoğunluğu ile ve gizli oyla se­ çilir. tik iki oylamada bu çoğunluk sağlana­ mazsa, salt çoğunlukla yetinilir.  Danıştay, Başkanını ve Başkanunsözcüsünü,  kendi üyeleri arasından, üye tamsayısının salt  çoğunluğu ile ve gizli oyla seçer. Başkan, daire  başkanları ve Başkanunsözcüsünün görev süre­ leri dört yıldır. Süresi bitenler yeniden seçile­ bilirler.  Daniştaym kuruluşu, işleyişi, yargılama ve  daire başkanlarının seçimi usulleri, mensupları­ nın nitelikleriyle atanmaları, hakları ve ödev­ leri, aylık ve ödenekleri, meslekte ilerlemeleri,  haklarında disiplin kovuşturması yapılması ve  disiplin cezası uygulanması, mahkemelerin ba­ ğımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre  kanunla düzenlenir.  Asker kişilerle ilgili idari eylem v: alemle­ rin yargı denetimi Askerî Yüksek İdare Mahke­ mesince yapılır. Askerî Yüksek İdare Mahke­ mesinin kuruluşu, işleyişi, yargılama usulleri,  başkan ve üyelerinin nitelikleri ile atanmaları,  disiplin ve Özlük işleri; hâkimlik teminatı ve as­ kerlik hizmetlerinin gereklerine göre, kanunla  düzenlenir.  20 . 9 . 1971 O : 2  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş bir  önerge yoktur. Madde ayrıca açık oya sunula­ caktır.  III. Askerî Yargıtay :  Madde 141. — Askerî Yargıtay, askerî mah­ kemelerden verilen karar ve hükümlerin son in­ celeme merciidir. Ayrıca, asker kişilerin kanun­ la gösterilen belli dâvalarına ilk ve son derece  mahkemesi olarak bakar.  Askerî Yargıtay üyeleri en az albay rütbe­ sinde birinci sınıf askerî hâkimler arasından  Askerî Yargıtay Genel Kurulunun üye tam sa­ yısının salt çoğunluğu ile her bos yerin üç misli  olarak gösterdiği adaylar arasından Cumhur­ başkanınca seçilir.  Askerî Yargıtay Başkanı, Başsavcısı, İkinci  Başkanı ve daire başkanları Askerî Yargıtay  üyeleri arasından rütbe ve kıdem sırasına göre  atanırlar.  Askerî Yargıtaym kuruluşu, işleyişi, yargı­ lama usulleri ve üyeler hakkındaki disiplin ve  özlük işleri, mahkemelerin bağımsızlığı, hâkim­ lik teminatı ve askerlik hizmetlerinin gerekle­ rine göre kanunla düzenlenir.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş bir  önerge yoktur. Madde ayrıca açık oya sunula­ caktır.  O) Yüksek Hâkimler Kurulu :  I. Kuruluş :  Madde 143. — Yüksek Hâkimler Kurulu,  onbir asıl ve üç yedek üyeden kuruludur. Üye­ ler, Yargıtay Genel Kurulunca, kendi üyeleri  arasından ve üye tamsayısının salt çoğunluğu  ile gizli oyla seçilir.  Yüksek Hâkimler Kurulu, üye tamsayısının  salt çoğunluğu ile, kendi içinden Başkanını ve  bölüm başkanlarını seçer.  Yüksek Hâkimler Kurulu üyelerinin görev  süresi dört yıldır. Süresi bitenler yeniden seçi­ lebilirler.  Yüksek Hâkimler Kurulu üyeleri, görevleri  süresince başka bir iş ve görev alamazlar.  Yüksek Hâkimler Kurulunun kuruluşu, ça­ lışma usulleri, bölümleri ve bu bölümlerin gö­ revleriyle toplantı ve karar yeter sayıları, Baş­ kan ve üyelerinin aylık ve ödenekleri kanunla  düzenlenir.  Adalet Bakanı, gerekli gördüğü hallerde  Yüksek Hâkimler Kurulu toplantılarına baş­ kanlık eder,  609 —
Sayfa 34 -
O. Senatosu B : 116  releri dört yıldır. Süresi bitenler yeniden seçi­ lebilirler.  Yargıtaym kuruluşu, işleyişi, Başkan ve  ve üyelerinin ve diğer mensuplarının nitelikleri  ve ikinci başkanların seçim usulleri kanunla  düzenlenir.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge olmadığı cihetle madde ayrıca açık oya su­ nulacaktır.  II. Danıştay :  Madde 140. — Danıştay, kanunların başka  idari yargı mercilerine bırakmadığı konularda  ilk derece ve genel olarak üst derece idare mah­ kemesidir.  Danıştay, 'idari uyuşmazlıkları ve dâvaları  görmek ve çözümlemek, Bakanlar Kurulunca  gönderilen kanun tasarıları hakkında düşünce­ sini bildirmek, tüzük tasarılarını ve imtiyaz  şartlaşma ve sözleşmelerini incelemek ve kanun­ la gösterilen diğer işleri yapmakla görevlidir.  Danıştay üyeleri, Bakanlar Kurulu ile Da­ nıştay Genel Kurulunca ayrı ayrı boş yer sayısı  kadar gösterilecek adaylar arasından Anayasa  Mahkemesinin asıl ve yedek üyelerinin üye tam  sayısının üçte iki çoğunluğu ile ve gizli oyla se­ çilir. tik iki oylamada bu çoğunluk sağlana­ mazsa, salt çoğunlukla yetinilir.  Danıştay, Başkanını ve Başkanunsözcüsünü,  kendi üyeleri arasından, üye tamsayısının salt  çoğunluğu ile ve gizli oyla seçer. Başkan, daire  başkanları ve Başkanunsözcüsünün görev süre­ leri dört yıldır. Süresi bitenler yeniden seçile­ bilirler.  Daniştaym kuruluşu, işleyişi, yargılama ve  daire başkanlarının seçimi usulleri, mensupları­ nın nitelikleriyle atanmaları, hakları ve ödev­ leri, aylık ve ödenekleri, meslekte ilerlemeleri,  haklarında disiplin kovuşturması yapılması ve  disiplin cezası uygulanması, mahkemelerin ba­ ğımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre  kanunla düzenlenir.  Asker kişilerle ilgili idari eylem v: alemle­ rin yargı denetimi Askerî Yüksek İdare Mahke­ mesince yapılır. Askerî Yüksek İdare Mahke­ mesinin kuruluşu, işleyişi, yargılama usulleri,  başkan ve üyelerinin nitelikleri ile atanmaları,  disiplin ve Özlük işleri; hâkimlik teminatı ve as­ kerlik hizmetlerinin gereklerine göre, kanunla  düzenlenir.  20 . 9 . 1971 O : 2  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş bir  önerge yoktur. Madde ayrıca açık oya sunula­ caktır.  III. Askerî Yargıtay :  Madde 141. — Askerî Yargıtay, askerî mah­ kemelerden verilen karar ve hükümlerin son in­ celeme merciidir. Ayrıca, asker kişilerin kanun­ la gösterilen belli dâvalarına ilk ve son derece  mahkemesi olarak bakar.  Askerî Yargıtay üyeleri en az albay rütbe­ sinde birinci sınıf askerî hâkimler arasından  Askerî Yargıtay Genel Kurulunun üye tam sa­ yısının salt çoğunluğu ile her bos yerin üç misli  olarak gösterdiği adaylar arasından Cumhur­ başkanınca seçilir.  Askerî Yargıtay Başkanı, Başsavcısı, İkinci  Başkanı ve daire başkanları Askerî Yargıtay  üyeleri arasından rütbe ve kıdem sırasına göre  atanırlar.  Askerî Yargıtaym kuruluşu, işleyişi, yargı­ lama usulleri ve üyeler hakkındaki disiplin ve  özlük işleri, mahkemelerin bağımsızlığı, hâkim­ lik teminatı ve askerlik hizmetlerinin gerekle­ rine göre kanunla düzenlenir.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş bir  önerge yoktur. Madde ayrıca açık oya sunula­ caktır.  O) Yüksek Hâkimler Kurulu :  I. Kuruluş :  Madde 143. — Yüksek Hâkimler Kurulu,  onbir asıl ve üç yedek üyeden kuruludur. Üye­ ler, Yargıtay Genel Kurulunca, kendi üyeleri  arasından ve üye tamsayısının salt çoğunluğu  ile gizli oyla seçilir.  Yüksek Hâkimler Kurulu, üye tamsayısının  salt çoğunluğu ile, kendi içinden Başkanını ve  bölüm başkanlarını seçer.  Yüksek Hâkimler Kurulu üyelerinin görev  süresi dört yıldır. Süresi bitenler yeniden seçi­ lebilirler.  Yüksek Hâkimler Kurulu üyeleri, görevleri  süresince başka bir iş ve görev alamazlar.  Yüksek Hâkimler Kurulunun kuruluşu, ça­ lışma usulleri, bölümleri ve bu bölümlerin gö­ revleriyle toplantı ve karar yeter sayıları, Baş­ kan ve üyelerinin aylık ve ödenekleri kanunla  düzenlenir.  Adalet Bakanı, gerekli gördüğü hallerde  Yüksek Hâkimler Kurulu toplantılarına baş­ kanlık eder,  609 —  0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge yoktur. Madde ayrıca açık oya sunulacak­ tır.  II. Görev ve yetkileri.  Madde 144. — Yüksek Hâkimler Kurulu,  adliye mahkemeleri hâkimlerinin özlük işleri  hakkında kesin karar verir. Bu kararlar aleyhi­ ne başka mercilere başvurulamaz. Ancak, disip­ lin ve meslekten çıkarma cezaları ile ilgili ka­ rarların bir defa daha incelenmesini, Adalet Ba­ kanı veya hakkında karar verilen hâkim istiye- bilir.  Bir hâkimin her ne söbeple olursa olsun,  meslekten çıkarılması hakkındaki karar Yük­ sek Hâkimler Kurulu Genel Kurulunun salt ço­ ğunluğu ile alınır.  Adalet Bakanı gerekli gördüğü hallerde, bir  hâkim hakkında disiplin kovuşturması açılma­ sını Yüksek Hâkimler Kurulundan istiyebilir.  Bir mahkemenin veya bir hâkimin kadrosu­ nun kaldırılması veya bir mahkemenin yargı  çevresinin değiştirilmesi, Yüksek Hâkimler Ku­ rulunun uygun görmesine bağlıdır.  Hâkimlerin denetimi ve haklarındaki soruş­ turma, Yüksek Hâkimler Kuruluna bağlı ve sü­ rekli. olarak görevli müfettiş hâkimler eliyle ya­ pılır. Müfettiş hâkimler, hâkim ve Cumhuriyet  savcıları ile bu mesleklerden sayılanlar arasın­ dan Yüksek Hâkimler Kurulunca atanır. Mü­ fettiş hâkimlerin nitelikleri ile atanma usulleri,  haklan, ödevleri, ödenek ve yollukları, meslek­ te ilerlemeleri, haklarında disiplin kovuşturma­ sı yapılması ve disiplin cezası uygulaması, hâ­ kimlik teminatı esaslarına göre kanunla düzen­ lenir.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş bir  önerge yoktur. Madde ayrıca açık oya sunula­ caktır.  D) ANAYASA MAHKEMESİ :  I. Kuruluş.  a) Üyelerin seçimi :  Madde 145. — Anayasa Mahkemesi, onbeş  asıl ve beş yedek üyeden kuruludur. Asıl üye­ lerden dördü Yargıtay, üçü Danıştay Genel Ku­ rullarınca kendi Başkan ve üyeleriyle Cumhuri­ yet Başsavcısı ve Başkanunsözcüsü arasından  üye tamsayılarının salt çoğunluğu ile ve gizli  oyla seçilir. Bir üye Sayıştay Genel Kurulunca  kendi Başkan ve üyeleri arasından aynı usulle  seçilir. Millet Meclisi üç, Cumhuriyet Senatosu  iki üye seçer. Cumhurbaşkanınca da iki üye se­ çilir. Cumhurbaşkanı, bu üyelerden birini, As­ kerî Yargıtay Genel Kurulunun üye tamsayısı­ nın salt çoğunluğu ile ve gizli oyla göstereceği  üç aday arasından seçer. Yasama Meclisleri, bu  seçimleri, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri  dışından, üye tamsayılarının salt çoğunluğu ile  ve gizli oyla yaparlar. Yasama Meclislerince  yapılacak seçimlerde, adaylığa başvurma ve se­ çim esas ve usulleri kanunla düzenlenir.  Anayasa Mahkemesi, kendi üyeleri arasın­ dan, gizli oyla ve salt çoğunlukla, dört yıl için  (bir Başkan ve bir Başkanvekili seçer; yeniden  seçilmek caizdir.  Anayasa Mahkemesine asıl veya yedek üye  olabilmek için, kırk yaşını doldurmuş bulun­ mak ve Yargıtay, Danıştay, Askerî Yargıtay ve­ ya Sayıştayda Başkanlık, üyelik, Başsavcılık,  Başkanunsözcülüğü veya üniversitelerde hukuk,  iktisat ve siyasal bilimler alanlarında en az beş  yıl öğretim üyeliği veya onbeş yıl avukatlık  yapmış olmak şarttır.  Anayasa Mahkemesine, Yargıtay iki, Danış­ tay ile Yasama Meclislerinin her biri birer ye­ dek üye seçerler. Yedek üyelerin seçiminde de,  asılların seçimindeki usul uygulanır.  Anayasa Mahkmesi üyeleri, resmî veya özel  hiç/bir görev alamazlar.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge yoktur. Madde ayrıca açık oya sunulacaktır.  II. Görev ve yetkileri : '  Madde 147. — Anayasa Mahkemesi, kanun­ ların ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzük­ lerinin Anayasaya, Anayasa değişikliklerinin de  Anayasada gösterilen şekil şartlarına uygunlu­ ğunu denetler.  Cumhurbaşkanını, Bakanlar Kurulu üyele­ rini, Yargıtay, Danıştay, Askerî Yargıtay, Yük­ sek Hâkimler Kurulu ve Sayıştay Başkan ve  üyelerini, Cumhuriyet Başsavcısını, Başkanun- sözcüsünü, Askerî Yargıtay Başsavcısını ve  kendi üyelerini görevleriyle ilgili suçlardan do­ layı Yüce Divan sıfatiyle yargılar ve Anayasa  ile verilen diğer görevleri yerine getirir.  Anayasa Mahkemesinin, Yüce Divan sıfatiy­ le yargılamasında savcılık görevini Cumhuriyet  Başsavcısı yapar.  610 —
Sayfa 35 -
0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge yoktur. Madde ayrıca açık oya sunulacak­ tır.  II. Görev ve yetkileri.  Madde 144. — Yüksek Hâkimler Kurulu,  adliye mahkemeleri hâkimlerinin özlük işleri  hakkında kesin karar verir. Bu kararlar aleyhi­ ne başka mercilere başvurulamaz. Ancak, disip­ lin ve meslekten çıkarma cezaları ile ilgili ka­ rarların bir defa daha incelenmesini, Adalet Ba­ kanı veya hakkında karar verilen hâkim istiye- bilir.  Bir hâkimin her ne söbeple olursa olsun,  meslekten çıkarılması hakkındaki karar Yük­ sek Hâkimler Kurulu Genel Kurulunun salt ço­ ğunluğu ile alınır.  Adalet Bakanı gerekli gördüğü hallerde, bir  hâkim hakkında disiplin kovuşturması açılma­ sını Yüksek Hâkimler Kurulundan istiyebilir.  Bir mahkemenin veya bir hâkimin kadrosu­ nun kaldırılması veya bir mahkemenin yargı  çevresinin değiştirilmesi, Yüksek Hâkimler Ku­ rulunun uygun görmesine bağlıdır.  Hâkimlerin denetimi ve haklarındaki soruş­ turma, Yüksek Hâkimler Kuruluna bağlı ve sü­ rekli. olarak görevli müfettiş hâkimler eliyle ya­ pılır. Müfettiş hâkimler, hâkim ve Cumhuriyet  savcıları ile bu mesleklerden sayılanlar arasın­ dan Yüksek Hâkimler Kurulunca atanır. Mü­ fettiş hâkimlerin nitelikleri ile atanma usulleri,  haklan, ödevleri, ödenek ve yollukları, meslek­ te ilerlemeleri, haklarında disiplin kovuşturma­ sı yapılması ve disiplin cezası uygulaması, hâ­ kimlik teminatı esaslarına göre kanunla düzen­ lenir.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş bir  önerge yoktur. Madde ayrıca açık oya sunula­ caktır.  D) ANAYASA MAHKEMESİ :  I. Kuruluş.  a) Üyelerin seçimi :  Madde 145. — Anayasa Mahkemesi, onbeş  asıl ve beş yedek üyeden kuruludur. Asıl üye­ lerden dördü Yargıtay, üçü Danıştay Genel Ku­ rullarınca kendi Başkan ve üyeleriyle Cumhuri­ yet Başsavcısı ve Başkanunsözcüsü arasından  üye tamsayılarının salt çoğunluğu ile ve gizli  oyla seçilir. Bir üye Sayıştay Genel Kurulunca  kendi Başkan ve üyeleri arasından aynı usulle  seçilir. Millet Meclisi üç, Cumhuriyet Senatosu  iki üye seçer. Cumhurbaşkanınca da iki üye se­ çilir. Cumhurbaşkanı, bu üyelerden birini, As­ kerî Yargıtay Genel Kurulunun üye tamsayısı­ nın salt çoğunluğu ile ve gizli oyla göstereceği  üç aday arasından seçer. Yasama Meclisleri, bu  seçimleri, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri  dışından, üye tamsayılarının salt çoğunluğu ile  ve gizli oyla yaparlar. Yasama Meclislerince  yapılacak seçimlerde, adaylığa başvurma ve se­ çim esas ve usulleri kanunla düzenlenir.  Anayasa Mahkemesi, kendi üyeleri arasın­ dan, gizli oyla ve salt çoğunlukla, dört yıl için  (bir Başkan ve bir Başkanvekili seçer; yeniden  seçilmek caizdir.  Anayasa Mahkemesine asıl veya yedek üye  olabilmek için, kırk yaşını doldurmuş bulun­ mak ve Yargıtay, Danıştay, Askerî Yargıtay ve­ ya Sayıştayda Başkanlık, üyelik, Başsavcılık,  Başkanunsözcülüğü veya üniversitelerde hukuk,  iktisat ve siyasal bilimler alanlarında en az beş  yıl öğretim üyeliği veya onbeş yıl avukatlık  yapmış olmak şarttır.  Anayasa Mahkemesine, Yargıtay iki, Danış­ tay ile Yasama Meclislerinin her biri birer ye­ dek üye seçerler. Yedek üyelerin seçiminde de,  asılların seçimindeki usul uygulanır.  Anayasa Mahkmesi üyeleri, resmî veya özel  hiç/bir görev alamazlar.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge yoktur. Madde ayrıca açık oya sunulacaktır.  II. Görev ve yetkileri : '  Madde 147. — Anayasa Mahkemesi, kanun­ ların ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzük­ lerinin Anayasaya, Anayasa değişikliklerinin de  Anayasada gösterilen şekil şartlarına uygunlu­ ğunu denetler.  Cumhurbaşkanını, Bakanlar Kurulu üyele­ rini, Yargıtay, Danıştay, Askerî Yargıtay, Yük­ sek Hâkimler Kurulu ve Sayıştay Başkan ve  üyelerini, Cumhuriyet Başsavcısını, Başkanun- sözcüsünü, Askerî Yargıtay Başsavcısını ve  kendi üyelerini görevleriyle ilgili suçlardan do­ layı Yüce Divan sıfatiyle yargılar ve Anayasa  ile verilen diğer görevleri yerine getirir.  Anayasa Mahkemesinin, Yüce Divan sıfatiy­ le yargılamasında savcılık görevini Cumhuriyet  Başsavcısı yapar.  610 —  G. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş iki  önerge vardır. Ayrı ayrı muameleye arz ediyo­ rum.  Sayın Başkanlığa  Anayasanın 147 nci maddesindeki değişikli­ ğin, değiştirilerek maddenin evvelki haliyle mu­ hafazasını arz ve teklifle, teklifimi izah için ba­ na söz verilmesini saygılarımla rica ederim.  Diyarbakır  Selâhattin Cizrelioğiu  BAŞKAN — Sayın Cizrelioğiu buyurun  efendim.  SELÂHATTİN CİZRELİOĞLU (Diyarba­ kır) — Saym Başkan, muhterem senatörler;  Anayasanın 147 nci maddesinde yapılan değişik­ lik, Anayasanın söz ve ruhuna aykırı bulun­ maktadır. Anayasa Mahkemesi, Anayasaya uy­ gun hareketin bir teminatıdır. Anayasa Mahke­ mesinin, Anayasa tadili de dâhil olmak üzere,  kanunları esas bakımından tetkik yetkisi ile  Türkiye Büyük Millet Meclisinin yasama yetki­ sini birbiri ile karıştırmamak lâzımdır.  Türkiye Büyük Millet Meclisinin yetkisi,  Anayasanın hudutları içerisinde yasama yetkisi­ dir. Anayasa Mahkemesinin yetkisi ise, yasala­ rın Anayasaya uygun olup olmadığının kazai de­ netimi yetkisidir.  Yasa yapmanın prosedürü başka, yapılan bir  yasayı denetimin prosedürü başkadır. Organla­ rı, mahiyetleri ve prosedürleri birbirinden tama­ men ayrı olan yetkileri aynı göstermek, hukuk  ve mantıkla bağdaşmaz. Anayasanın modern  demokratik Devlet anlayışı ile kurduğu mües­ seseler sistemine göre Anayasa Mahkemesi,  bütün yasaların esas bakımından da tetkik ve  denetim organıdır.  Denebilir ki, «sistem budur ama, Anayasayı  değiştiriyoruz.» Anayasanın değiştirilemiyeceği  iddiası yok. Fakat değişikliğin, Anayasanın söz  ve ruhuna uygun olması gerektiği iddiası var­ dır. işte bunu da Anayasa Mahkemesi denetim  yetkisi ile halleder.  «Anayasa Mahkemesi, kanunların Anayasa­ ya uygunluğunu tetkik edebilir. Fakat, Anayasa  tadillerini esastan tetkik edemez.» denmekte- dir.Anayasa Mahkemesi, Anayasa tadilini tet­ kik ederken, esasında bir kanunun tetkikinden  başka bir şey yapmış olmuyor ki. Yine bir ka­ nun tetkik ediyor demektir, Yasa, kanundur.  I Anayasa, anakanun demektir. Yani bir kanun­ dur. Kanun, ancak bir kanunla tadil edilebilir.  Kanun tasarıları ve teklifleri, Türkiye Büyük  Millet Meclisinden çıkıncaya kadar tasarı ve tek­ liftirler, Türkiye Büyük Millet Meclisinden çı­ kınca kanun olurlar. Anayasa değişikliğine mü- taallik bu teklif kabul edilince, artık bir teklif  değil, Anayasanın bâzı maddelerini tadil eden  bir kanun olur. Buna olmaz deniyorsa, şimdi  teklif denilen bu metnin, kabulünden sonra is­ minin ne olacağı söylensin.  Anayasanın tadilinin teklif, müzakere ve ka­ bulü hususunda diğer kanunlardan ayrı bir pro­ sedüre tabi tutulmuş olmasının sebebi, sık sık  Anayasa tadiline gidilmemesi içindir. Zira, bu  Anayasadır, anakanundur. Kolaylıkla tadil edi­ lebilirse, hukuk nizamı temelinden sarsılır. Yok­ sa bu prosedür, Anayasa Mahkemesinin, Anaya­ sa tadilini esastan tetkik edemiyeceği mânasına  gelmem.  Anayasa Mahkemesi, kanunların Anayasaya  uygun olup olmadığını, usul, şekil ve esas ba­ kımından tetkik eden bir merci olduğuna ve ta­ dil teklifi kabulü halinde bir tadil kanunu ola­ cağına göre, Anayasa Mahkemesinin, Anayasa­ yı tadil eden bir kanunu, esas bakımından tet­ kik edemiyeceği iddiasının, Anayasal, hukukî ve  mantıki bir sebep ve mesnedi elbetteki olamaz.  «Türkiye Büyük Millet Meclisinin yaptığı  bir Anayasa tadilini 15 kişilik bir heyet olan  Anayasa Mahkemesi nasıl denetliyebilir?» şek­ lindeki iddianın kabul edilsinki, tutar tarafı  yoktur ve olamaz. Zira. bütün kanunları Tür­ kiye Büyük Millet Meclisi yapıyor. O halele,  Anayasa Mahkemesinin hiçbir kanunu tetkik  edememesi gerekir. Fakat, Anayasa «eder» di­ yor. Hem de Türkiye Büyük Millet Meclisinin  de, Anayasa Mahkemesinin de adedlerini, teşek­ kül tarzlarını ve yetkilerini tesbit ve tanzim  eder. de yine aynı Anayasadır,  Türkiye Büyük Millet Meclisi, mahiyeti siya­ si olan teşriî bir organdır, yasama organıdır.  Anayasa Mahkemesi, mahiyeti hukukî olan ka-.  zai denetim müessesesidir. Kanun yapmak, teşriî  yetkiye, kanunları denetlemek ise, kazai yetki­ ye girer.  Anayasa, bütün müesseseleri ile millet tara­ fından referandum ile kabul edilmiş bir Anaya- 1 sa olduğuna gere, Anayasada hem de böyle ge-
Sayfa 36 -
G. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş iki  önerge vardır. Ayrı ayrı muameleye arz ediyo­ rum.  Sayın Başkanlığa  Anayasanın 147 nci maddesindeki değişikli­ ğin, değiştirilerek maddenin evvelki haliyle mu­ hafazasını arz ve teklifle, teklifimi izah için ba­ na söz verilmesini saygılarımla rica ederim.  Diyarbakır  Selâhattin Cizrelioğiu  BAŞKAN — Sayın Cizrelioğiu buyurun  efendim.  SELÂHATTİN CİZRELİOĞLU (Diyarba­ kır) — Saym Başkan, muhterem senatörler;  Anayasanın 147 nci maddesinde yapılan değişik­ lik, Anayasanın söz ve ruhuna aykırı bulun­ maktadır. Anayasa Mahkemesi, Anayasaya uy­ gun hareketin bir teminatıdır. Anayasa Mahke­ mesinin, Anayasa tadili de dâhil olmak üzere,  kanunları esas bakımından tetkik yetkisi ile  Türkiye Büyük Millet Meclisinin yasama yetki­ sini birbiri ile karıştırmamak lâzımdır.  Türkiye Büyük Millet Meclisinin yetkisi,  Anayasanın hudutları içerisinde yasama yetkisi­ dir. Anayasa Mahkemesinin yetkisi ise, yasala­ rın Anayasaya uygun olup olmadığının kazai de­ netimi yetkisidir.  Yasa yapmanın prosedürü başka, yapılan bir  yasayı denetimin prosedürü başkadır. Organla­ rı, mahiyetleri ve prosedürleri birbirinden tama­ men ayrı olan yetkileri aynı göstermek, hukuk  ve mantıkla bağdaşmaz. Anayasanın modern  demokratik Devlet anlayışı ile kurduğu mües­ seseler sistemine göre Anayasa Mahkemesi,  bütün yasaların esas bakımından da tetkik ve  denetim organıdır.  Denebilir ki, «sistem budur ama, Anayasayı  değiştiriyoruz.» Anayasanın değiştirilemiyeceği  iddiası yok. Fakat değişikliğin, Anayasanın söz  ve ruhuna uygun olması gerektiği iddiası var­ dır. işte bunu da Anayasa Mahkemesi denetim  yetkisi ile halleder.  «Anayasa Mahkemesi, kanunların Anayasa­ ya uygunluğunu tetkik edebilir. Fakat, Anayasa  tadillerini esastan tetkik edemez.» denmekte- dir.Anayasa Mahkemesi, Anayasa tadilini tet­ kik ederken, esasında bir kanunun tetkikinden  başka bir şey yapmış olmuyor ki. Yine bir ka­ nun tetkik ediyor demektir, Yasa, kanundur.  I Anayasa, anakanun demektir. Yani bir kanun­ dur. Kanun, ancak bir kanunla tadil edilebilir.  Kanun tasarıları ve teklifleri, Türkiye Büyük  Millet Meclisinden çıkıncaya kadar tasarı ve tek­ liftirler, Türkiye Büyük Millet Meclisinden çı­ kınca kanun olurlar. Anayasa değişikliğine mü- taallik bu teklif kabul edilince, artık bir teklif  değil, Anayasanın bâzı maddelerini tadil eden  bir kanun olur. Buna olmaz deniyorsa, şimdi  teklif denilen bu metnin, kabulünden sonra is­ minin ne olacağı söylensin.  Anayasanın tadilinin teklif, müzakere ve ka­ bulü hususunda diğer kanunlardan ayrı bir pro­ sedüre tabi tutulmuş olmasının sebebi, sık sık  Anayasa tadiline gidilmemesi içindir. Zira, bu  Anayasadır, anakanundur. Kolaylıkla tadil edi­ lebilirse, hukuk nizamı temelinden sarsılır. Yok­ sa bu prosedür, Anayasa Mahkemesinin, Anaya­ sa tadilini esastan tetkik edemiyeceği mânasına  gelmem.  Anayasa Mahkemesi, kanunların Anayasaya  uygun olup olmadığını, usul, şekil ve esas ba­ kımından tetkik eden bir merci olduğuna ve ta­ dil teklifi kabulü halinde bir tadil kanunu ola­ cağına göre, Anayasa Mahkemesinin, Anayasa­ yı tadil eden bir kanunu, esas bakımından tet­ kik edemiyeceği iddiasının, Anayasal, hukukî ve  mantıki bir sebep ve mesnedi elbetteki olamaz.  «Türkiye Büyük Millet Meclisinin yaptığı  bir Anayasa tadilini 15 kişilik bir heyet olan  Anayasa Mahkemesi nasıl denetliyebilir?» şek­ lindeki iddianın kabul edilsinki, tutar tarafı  yoktur ve olamaz. Zira. bütün kanunları Tür­ kiye Büyük Millet Meclisi yapıyor. O halele,  Anayasa Mahkemesinin hiçbir kanunu tetkik  edememesi gerekir. Fakat, Anayasa «eder» di­ yor. Hem de Türkiye Büyük Millet Meclisinin  de, Anayasa Mahkemesinin de adedlerini, teşek­ kül tarzlarını ve yetkilerini tesbit ve tanzim  eder. de yine aynı Anayasadır,  Türkiye Büyük Millet Meclisi, mahiyeti siya­ si olan teşriî bir organdır, yasama organıdır.  Anayasa Mahkemesi, mahiyeti hukukî olan ka-.  zai denetim müessesesidir. Kanun yapmak, teşriî  yetkiye, kanunları denetlemek ise, kazai yetki­ ye girer.  Anayasa, bütün müesseseleri ile millet tara­ fından referandum ile kabul edilmiş bir Anaya- 1 sa olduğuna gere, Anayasada hem de böyle ge- 0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  niş çapta bir tadilât yapılırken, bu tadilleri re­ ferandum yolu ile millete arz etmek en isabetli  bir yol olurdu her halde.  Teklifte bu yolda ilâve bir madde ile gelin­ memiş olması, cây-i teemmüldür.  ileri sürülebilir ki, referandum ile kabul  edilen bu Anayasada, Anayasanın tadil edile­ bileceği kaydı vardır. Evet, vardır. Referan­ dum ile kabul edilen bu Anayasada, Anayasa  Mahkemesinin denetim yetkisi de vardır. Me­ murların sendika kurma hakları da vardır.  Ve daha birçok hususlar da vardır. Fakat,  getirilen değişikliklerle bu varların bir kıs  mı ortadan kaldırılıyor, bir kısmı da geniş kı­ sıtlamalara tabi tutuluyor.  işte referandum bunu tesbit ederli.  Anayasa Mahkemesinin 12 Mart Muhtıra­ sının verilmesini geciktiren sebelerden birisi  olduğu her halde M teslim edilir. Dikkat edi­ lirse, 12 Mart muhtırasında, «Anayasaya ay­ kırı hareket edilmiştir» şeklinde bir ifade yok  tur. Zira, Anayasaya aykırı tasarrufları denetli- yen bir Anayasa Mahkemesi vardır. Ve Anaya­ saya aykırı bulduğu tasarrufları da iptal et­ miştir.  1950 - 1880 arasında bir Anayasa Mahkeme­ si olsa idi, belki de 1960 hareketi, 12 Mart  Muhtırası gibi bir hareketten ibaret kalırdı.  Anayasa Mahkemesinin denetim, yetkisine  dokunulmasın, Anayasa Mahkemesi, şimdiye  kadar olduğu gibi, Anayasa tadillerini esastan  tetkik yetkisine haiz bulunsun. Bundan mem­ lekete zarar gelmez. Tamamen aksine çok fay­ dalı olur. Bu maddedeki tadilât ile, bir taraftan  Anayasanın söz ve ruhuna aykırı olduğundan  endişe edilen bu değişikliklerin, Anayasa Mah­ kemesince iptali ihtimalini bertaraf etmek, di­ ğer taraftan, bundan böyle Anayasanın söz  ve ruhuna aykırı değişiklikleri rahatlıkla ge­ tirebilme imkânını temin etmek maksadı gü­ dülüyor gibi görünmektedir ki, bu çok mah­ zurlu bir yoldur.  Mahzurları nazarı itibara alınarak, böyle  hakikaten çok mahzurlu bir yolun açılmasına  imkân verilmiyeceğini ümit ve temenni ile öd­ lerime son verir, hepinizi hürmetle selâmlarım.  (Millî Birlik Grupu sıralarından alkışlar)  BASK AK" — Sayın Karaman, bu önergen  lehinde konuşacaksınız. Buyurun efendim.  SUPHİ KARAMAN (Tabiî Üye) — Sayın  Başkan, sayın senatörler; Anayasa değişiklik­ leri ile ilgili bu madde 147 de, eski metin, 1961  Anayasadaki metin aynen muhafaza edilmek­ te, içerisine 7 kelimelik bir ek yapılmaktadır.  «Anayasa değişikliklerinin de, Anayasada gös­ terilen şekil şartlarına uygunluğu denetlenir»  denmektedir.  Bu maddenin bu şekilde değiştirilmiş olma­ sı, 1961 -1971 uygulamasında, olduğu kibi, ̂ Ana­ yasa değişikliklerinin de kanunlar gibi aynı  prosedür içerisinde Anayasa Mahkemesinde  denetlenmesi hususu bertaraf edilmiş oluyor.  Teorik olarak şu durum vardır; bizim Ana­ yasamızda yalnız 1 nci maddenin değiştirile- miyeceği «Türkiye Devletinin bir Cumhuriyet  olduğu» hükmünün değiştirilemiyeceği Ana­ yasanın 9 ucu maddesinde açıklanmıştır. Onun  dışında her maddenin değiştirilebileceği kesin  dir ve yasama organlarının yetkileri içerisine  girebilir. Ama, bir toplumun da alışkanlıkları  vardır, gelenekleri vardır. 1920 lerdenberi oluşan  yeni Türk toplumunun yönetim biçimi içeri­ sinde bir lâik Cumhuriyet vardır, 1961 Ana­ yasasının getirdiği bir hukuk devleti vardır,  bir sosyal devlet vardır. Demek ki, Anayasanın  9 ncu maddesinde sarahatan yalnız 1 nci mad­ denin değiştirilemiyeceği hükme bağlandığına  göre, diğer bütün maddelerinin, meselâ, Anaya­ sanın 2 nci maddesinin de pekâlâ meclislerce  değiştirilebileceği kabul edilmiştir, teorik ola  rak bu böyledir. Ama, arkadaşlarım, kolaymı- dır 2 nci maddeyi yasama organlarının yetki­ si her ne kadar böyle olsa da, ele alıp da de­ ğiştirmeleri mümkün müdür? Lâik Cumhu­ riyeti kaldırmak mümkün müdür, hukuk dev­ letini kaldırmak mümkün müdür? - En tipik  örnek 2 nci madde de oradan misal veriyorum  ve bunun gibi daha pek çok madde vardır ki,  bu toplumun 50 senelik bir tarih çizgisi içeri­ sinde vardığı noktalardır. Bunlar değiştirile­ mez. Teorik olarak değiştirme yetkisi yasa­ ma Meclislerine verilse bile değiştirilemez.  Bundan 13 - 14 sene evvel bir Başbakan  «Sizler isterseniz Hilâfeti bile geriye getire­ bilirsiniz» demişlerdir. Ve bu sc-3 1960 a giden  en büyük bunalımı yaratmıştır.  1961 Anayasamızda 147 BCI madde ile as­ lında, Anayasanın seldi şartları bakımından  değil Anayasa değisikliklerininde diğer ka  61:
Sayfa 37 -
0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  niş çapta bir tadilât yapılırken, bu tadilleri re­ ferandum yolu ile millete arz etmek en isabetli  bir yol olurdu her halde.  Teklifte bu yolda ilâve bir madde ile gelin­ memiş olması, cây-i teemmüldür.  ileri sürülebilir ki, referandum ile kabul  edilen bu Anayasada, Anayasanın tadil edile­ bileceği kaydı vardır. Evet, vardır. Referan­ dum ile kabul edilen bu Anayasada, Anayasa  Mahkemesinin denetim yetkisi de vardır. Me­ murların sendika kurma hakları da vardır.  Ve daha birçok hususlar da vardır. Fakat,  getirilen değişikliklerle bu varların bir kıs  mı ortadan kaldırılıyor, bir kısmı da geniş kı­ sıtlamalara tabi tutuluyor.  işte referandum bunu tesbit ederli.  Anayasa Mahkemesinin 12 Mart Muhtıra­ sının verilmesini geciktiren sebelerden birisi  olduğu her halde M teslim edilir. Dikkat edi­ lirse, 12 Mart muhtırasında, «Anayasaya ay­ kırı hareket edilmiştir» şeklinde bir ifade yok  tur. Zira, Anayasaya aykırı tasarrufları denetli- yen bir Anayasa Mahkemesi vardır. Ve Anaya­ saya aykırı bulduğu tasarrufları da iptal et­ miştir.  1950 - 1880 arasında bir Anayasa Mahkeme­ si olsa idi, belki de 1960 hareketi, 12 Mart  Muhtırası gibi bir hareketten ibaret kalırdı.  Anayasa Mahkemesinin denetim, yetkisine  dokunulmasın, Anayasa Mahkemesi, şimdiye  kadar olduğu gibi, Anayasa tadillerini esastan  tetkik yetkisine haiz bulunsun. Bundan mem­ lekete zarar gelmez. Tamamen aksine çok fay­ dalı olur. Bu maddedeki tadilât ile, bir taraftan  Anayasanın söz ve ruhuna aykırı olduğundan  endişe edilen bu değişikliklerin, Anayasa Mah­ kemesince iptali ihtimalini bertaraf etmek, di­ ğer taraftan, bundan böyle Anayasanın söz  ve ruhuna aykırı değişiklikleri rahatlıkla ge­ tirebilme imkânını temin etmek maksadı gü­ dülüyor gibi görünmektedir ki, bu çok mah­ zurlu bir yoldur.  Mahzurları nazarı itibara alınarak, böyle  hakikaten çok mahzurlu bir yolun açılmasına  imkân verilmiyeceğini ümit ve temenni ile öd­ lerime son verir, hepinizi hürmetle selâmlarım.  (Millî Birlik Grupu sıralarından alkışlar)  BASK AK" — Sayın Karaman, bu önergen  lehinde konuşacaksınız. Buyurun efendim.  SUPHİ KARAMAN (Tabiî Üye) — Sayın  Başkan, sayın senatörler; Anayasa değişiklik­ leri ile ilgili bu madde 147 de, eski metin, 1961  Anayasadaki metin aynen muhafaza edilmek­ te, içerisine 7 kelimelik bir ek yapılmaktadır.  «Anayasa değişikliklerinin de, Anayasada gös­ terilen şekil şartlarına uygunluğu denetlenir»  denmektedir.  Bu maddenin bu şekilde değiştirilmiş olma­ sı, 1961 -1971 uygulamasında, olduğu kibi, ̂ Ana­ yasa değişikliklerinin de kanunlar gibi aynı  prosedür içerisinde Anayasa Mahkemesinde  denetlenmesi hususu bertaraf edilmiş oluyor.  Teorik olarak şu durum vardır; bizim Ana­ yasamızda yalnız 1 nci maddenin değiştirile- miyeceği «Türkiye Devletinin bir Cumhuriyet  olduğu» hükmünün değiştirilemiyeceği Ana­ yasanın 9 ucu maddesinde açıklanmıştır. Onun  dışında her maddenin değiştirilebileceği kesin  dir ve yasama organlarının yetkileri içerisine  girebilir. Ama, bir toplumun da alışkanlıkları  vardır, gelenekleri vardır. 1920 lerdenberi oluşan  yeni Türk toplumunun yönetim biçimi içeri­ sinde bir lâik Cumhuriyet vardır, 1961 Ana­ yasasının getirdiği bir hukuk devleti vardır,  bir sosyal devlet vardır. Demek ki, Anayasanın  9 ncu maddesinde sarahatan yalnız 1 nci mad­ denin değiştirilemiyeceği hükme bağlandığına  göre, diğer bütün maddelerinin, meselâ, Anaya­ sanın 2 nci maddesinin de pekâlâ meclislerce  değiştirilebileceği kabul edilmiştir, teorik ola  rak bu böyledir. Ama, arkadaşlarım, kolaymı- dır 2 nci maddeyi yasama organlarının yetki­ si her ne kadar böyle olsa da, ele alıp da de­ ğiştirmeleri mümkün müdür? Lâik Cumhu­ riyeti kaldırmak mümkün müdür, hukuk dev­ letini kaldırmak mümkün müdür? - En tipik  örnek 2 nci madde de oradan misal veriyorum  ve bunun gibi daha pek çok madde vardır ki,  bu toplumun 50 senelik bir tarih çizgisi içeri­ sinde vardığı noktalardır. Bunlar değiştirile­ mez. Teorik olarak değiştirme yetkisi yasa­ ma Meclislerine verilse bile değiştirilemez.  Bundan 13 - 14 sene evvel bir Başbakan  «Sizler isterseniz Hilâfeti bile geriye getire­ bilirsiniz» demişlerdir. Ve bu sc-3 1960 a giden  en büyük bunalımı yaratmıştır.  1961 Anayasamızda 147 BCI madde ile as­ lında, Anayasanın seldi şartları bakımından  değil Anayasa değisikliklerininde diğer ka  61:  C. Senatosu B : 116  runlarda olduğu gibi, Anayasanın ruhuna uy­ gunluğunu sağlama bağlamak yönünden de­ netlenmesi hükmünün getirilmesi ile bu türlü  karışıklıklar - teorik olarak hak olsa bile - bu  türlü karışıklıkların önlenmesi teminata bağ­ lanmıştı.  Yasama organlarını bu denetimden ayrı tut­ mak mümkün değildir. Olabilir ki, bâzan bir  çoğunluk bir dikta hevesine, aşırı bir hevese,  meselâ Türk Devletini aşırı şu veya bu uçtaki  bir düzene sokma çabasına girebilirler, işte  bunun da yapılamaması için 147 nci madde ile,  icabında böyle bir değişiklik, Anayasanın ruhuna  aykırılık nedeniyle denetlenir ve reddedilebi­ lirdi.  Anayasa değişikliklerinin yalnız şekil şart­ larına uygunluğu gibi bir yönde denetlenmesi  yoluna gidilecek olursa, ileride, yakın günler­ de, Anayasa da çok daha köklü değişiklikler  yapılacağı intibaını uyandırır. Ve tabiî Ana­ yasada böyle çok köklü değişiklikler de toplu­ mu son derece rahatsız eder.  Arkadaşlar, ben bu 147 nci maddenin al­ tında aynen, 64 ncü maddede olduğu gibi, na­ sıl ki, üç gün sonra bunalım yarattı Hüküme­ tin bir isteği üzerine derhal bir bunalım baş­ ladı. Karşı koymalar başladı, biz öyle anlamı­ yoruz diye. Oysa Anayasa ile o yetkiyi veriyo­ ruz. Pekâlâ yapabilir.  147 nci maddeyi değiştirirseniz, eski met­ ni muhafaza edemez isek, çok yakın zamanda  Türkiye köklü Anayasa değişiklikleriyle baş- başa kalacaktır. Bünye değişiklikleri, yapı de  ğişiklikleri, strüktür değişiklikleriyle karşı kar­ şıya kalacağız ve toplumda çok büyük buna­ lımlar meydana gelecektir.  Bu Anayasa değişiklikleri içerisinde şu ve­ ya bu maddeye, bizler gibi kırmızı yada aksi­ ne beyaz oy verebilirsiniz. Fakat, yalnız 147 nci  maddenin değiştirilmesine kırmızı oy verenler,  bence tarihî en büyük görevini yapmış olurlar  147 nci madde ile getirilen husus bu kadar  önemlidir. Bu maddenin bu hali ile çıkması,  göreceksiniz yakın günlerde daha büyük buna­ lıma hem de bu maddeye büyük istekle olum­ lu oy veren parti grupları arasında, siyasi grup­ lar arasında daha büyük bunalımlara yol aça­ caktır. Çünkü onun hızıriığını da yakında gö­ receğiz.  — 613  20 . 9 . 1971 O : 2  Bu yönden, benden evvel konuşan ferge  sahibi arkadaşımın bütün mütalâalarına ka­ tılarak, önergenin kabulünü ve Türk Toplu­ munun yakm günlerde en büyük bunalımla­ ra sürüklenmemesi için bu tarihî fırsatın ka­ çırılmamasını Yüce Senatodan istirham eder  saygılarımı sunarım.  BAŞKAN — Önergenin aleyhinde söz isti- yeı?. Sayın Üye?.. Yok. Önergeye Komisyon ka­ tılıyor ınu efendim?.  ANAYASA VE ADALET KOMİSYONU  BAŞKANI REFET RENDECİ (Samsun) —  Katılmıyoruz efendim.  BAŞKAN —• Katılmıyor. Önergeyi oyları­ nıza arz ediyorum. Kabul edenler... Etmiyen- lei'... 13 kabule karşı önerge reddedilmiştir.  ikinci önergeyi okutuyorum.  Cumhuriyet Senatosu Başkanlığına  Birinci müzakerede arz ettiğimiz ve aöslü  olarak arz edeceğim gerekçe ile 147 nci madde  1 nci paragrafının aşağıdaki şekilde düzel i l­ mesini öneririm.  Tabiî üye  Vehbi Ersü  Madde 147. — Anayasa Mahkemesi, kalma­ ların ve T. B. M. M. içtüzüklerinin Anayasaya  uygunluğunu denetler.  BAŞKAN — Sayın Ersü, önergenizi izah  .«adedinle söz istiyor sunuz?  VEHBİ ERSÜ (Tabiî Üye) — Evet efradım,  grup adına.  BAŞKAN — Sayın Ataklı, Grup adına ko  nuşuyor değil mi efendim?..  MUCİP ATAKLI (Tabiî üye) — Evet, efen­ dim.  BAŞKAN — Peki efendim, buyurun.  MİLLÎ BİRLİK GRUPU ADINA VEHBİ  ERSÜ (Tabiî Üye) — Değerli arkadaşlarım,  şimdi okunan 147 nci madde üzerindeki deği­ şiklik önergemizin Millî Birlik Grupu adına ge­ rekçelerini arz etmek üzere huzurlarınızda bu­ lunuyorum.  Bu konu üzerinde bütün müzakereler boyun­ ca ısrarla durmamızın nedeni; tarih önünde so  rumluluğumuzu kesinlikle orta yere koymak ve  mümkün olursa - ki, düşünmüyoruz; - madde­ nin esk:i halini muhafaza etmesinin temini için  sarf edilecek gayretlerimizin, başka şekilde ni- telendirilmemesini bilhassa rica ediyorum.
Sayfa 38 -
C. Senatosu B : 116  runlarda olduğu gibi, Anayasanın ruhuna uy­ gunluğunu sağlama bağlamak yönünden de­ netlenmesi hükmünün getirilmesi ile bu türlü  karışıklıklar - teorik olarak hak olsa bile - bu  türlü karışıklıkların önlenmesi teminata bağ­ lanmıştı.  Yasama organlarını bu denetimden ayrı tut­ mak mümkün değildir. Olabilir ki, bâzan bir  çoğunluk bir dikta hevesine, aşırı bir hevese,  meselâ Türk Devletini aşırı şu veya bu uçtaki  bir düzene sokma çabasına girebilirler, işte  bunun da yapılamaması için 147 nci madde ile,  icabında böyle bir değişiklik, Anayasanın ruhuna  aykırılık nedeniyle denetlenir ve reddedilebi­ lirdi.  Anayasa değişikliklerinin yalnız şekil şart­ larına uygunluğu gibi bir yönde denetlenmesi  yoluna gidilecek olursa, ileride, yakın günler­ de, Anayasa da çok daha köklü değişiklikler  yapılacağı intibaını uyandırır. Ve tabiî Ana­ yasada böyle çok köklü değişiklikler de toplu­ mu son derece rahatsız eder.  Arkadaşlar, ben bu 147 nci maddenin al­ tında aynen, 64 ncü maddede olduğu gibi, na­ sıl ki, üç gün sonra bunalım yarattı Hüküme­ tin bir isteği üzerine derhal bir bunalım baş­ ladı. Karşı koymalar başladı, biz öyle anlamı­ yoruz diye. Oysa Anayasa ile o yetkiyi veriyo­ ruz. Pekâlâ yapabilir.  147 nci maddeyi değiştirirseniz, eski met­ ni muhafaza edemez isek, çok yakın zamanda  Türkiye köklü Anayasa değişiklikleriyle baş- başa kalacaktır. Bünye değişiklikleri, yapı de  ğişiklikleri, strüktür değişiklikleriyle karşı kar­ şıya kalacağız ve toplumda çok büyük buna­ lımlar meydana gelecektir.  Bu Anayasa değişiklikleri içerisinde şu ve­ ya bu maddeye, bizler gibi kırmızı yada aksi­ ne beyaz oy verebilirsiniz. Fakat, yalnız 147 nci  maddenin değiştirilmesine kırmızı oy verenler,  bence tarihî en büyük görevini yapmış olurlar  147 nci madde ile getirilen husus bu kadar  önemlidir. Bu maddenin bu hali ile çıkması,  göreceksiniz yakın günlerde daha büyük buna­ lıma hem de bu maddeye büyük istekle olum­ lu oy veren parti grupları arasında, siyasi grup­ lar arasında daha büyük bunalımlara yol aça­ caktır. Çünkü onun hızıriığını da yakında gö­ receğiz.  — 613  20 . 9 . 1971 O : 2  Bu yönden, benden evvel konuşan ferge  sahibi arkadaşımın bütün mütalâalarına ka­ tılarak, önergenin kabulünü ve Türk Toplu­ munun yakm günlerde en büyük bunalımla­ ra sürüklenmemesi için bu tarihî fırsatın ka­ çırılmamasını Yüce Senatodan istirham eder  saygılarımı sunarım.  BAŞKAN — Önergenin aleyhinde söz isti- yeı?. Sayın Üye?.. Yok. Önergeye Komisyon ka­ tılıyor ınu efendim?.  ANAYASA VE ADALET KOMİSYONU  BAŞKANI REFET RENDECİ (Samsun) —  Katılmıyoruz efendim.  BAŞKAN —• Katılmıyor. Önergeyi oyları­ nıza arz ediyorum. Kabul edenler... Etmiyen- lei'... 13 kabule karşı önerge reddedilmiştir.  ikinci önergeyi okutuyorum.  Cumhuriyet Senatosu Başkanlığına  Birinci müzakerede arz ettiğimiz ve aöslü  olarak arz edeceğim gerekçe ile 147 nci madde  1 nci paragrafının aşağıdaki şekilde düzel i l­ mesini öneririm.  Tabiî üye  Vehbi Ersü  Madde 147. — Anayasa Mahkemesi, kalma­ ların ve T. B. M. M. içtüzüklerinin Anayasaya  uygunluğunu denetler.  BAŞKAN — Sayın Ersü, önergenizi izah  .«adedinle söz istiyor sunuz?  VEHBİ ERSÜ (Tabiî Üye) — Evet efradım,  grup adına.  BAŞKAN — Sayın Ataklı, Grup adına ko  nuşuyor değil mi efendim?..  MUCİP ATAKLI (Tabiî üye) — Evet, efen­ dim.  BAŞKAN — Peki efendim, buyurun.  MİLLÎ BİRLİK GRUPU ADINA VEHBİ  ERSÜ (Tabiî Üye) — Değerli arkadaşlarım,  şimdi okunan 147 nci madde üzerindeki deği­ şiklik önergemizin Millî Birlik Grupu adına ge­ rekçelerini arz etmek üzere huzurlarınızda bu­ lunuyorum.  Bu konu üzerinde bütün müzakereler boyun­ ca ısrarla durmamızın nedeni; tarih önünde so  rumluluğumuzu kesinlikle orta yere koymak ve  mümkün olursa - ki, düşünmüyoruz; - madde­ nin esk:i halini muhafaza etmesinin temini için  sarf edilecek gayretlerimizin, başka şekilde ni- telendirilmemesini bilhassa rica ediyorum.  C. Senatosu B : 116  Bilindiği gibi anayasalar, devletlerin temel  kuruluş ve işleyişlerini düzenleyen yine temel  yasalardır. Bu nedenle, ulusal zorunluklar ol­ madan değiştirilmesi hiçbir zaman söz konusu  olmamalıdır. Bu değişiklikler bir zorunluk ha­ lini aldığı zaman da hepinizin huzurunda ve ka­ muoyunda çok ciddî ve inandırıcı gerçeklerin  bizzat bulunması gerekir.  Bİ£, bu konuda Anayasa müzakerelerinden  ence yaptığımız çalışmalar sırasında sunu cid­ diyetle tesbit ettik ki, Anayasanın değiştirilme­ sini gerektiren sebeplerin mevcut olmadığı bir  yana, şayet çoğunluk buna karar verirse, Ana­ yasada özellikle 147 nci ve 145 nci maddelerin  büyük bir ağırlık taşıdığını tesbit etmiş bulu­ nuyoruz.  Terazinin bir tarafına bütün değişiklikleri  koysanız, bir tarafa da 147 nci maddeyi; Ana­ yasanın ruhu, özü, esprisi bakımından tek mad­ denin Anayasaya tamanıiyle aykırı bir değişik­ lik istikametine yöneldiğini rahatça görürüz.  Zaten komisyon başkanının bundan evvelki mü­ zakerelerde ve zabıtlardaki ifadeleri ile bu ye­ ni ruh ve yeni espriyi komisyon başkanı da ifa­ de buyururlar.  Bilindiği gibi, yapılan değişiklik Anayasa  değişiklerinin de bundan önce Anayasa Mahke­ mesinin içtihadlaştırdiğı bir hususa belki de  karşılık olarak değişiklikleri denetliyemenıesi  için Anayasaya özel bir hüküm ilâve edilmekte­ dir. Değişiklik bundan ibarettir.  Madde gerekçelinde gördüğümüz ve öne sü­ rülen hususlar başlıca şu noktalarda toplanmak­ tadır :  Anayasa değişikliği 155 nci madde ile dü­ zenlenmiş, özel şart ve şekilleri ortaya konmuş  bir husustur. O halde, bu bir yasa değildir, bu  nedenle de Anayasa değişikliğinden başka bir  şey değildir. Bu gerekçeye katılmak mümkün  değildir.  Değerli arkadaşlarım, ismi üstünde Lir yan­ dan Anayasa, temel yasa diyoruz, öte yandan  bunun üzerinde yapılan bir değişiklik yasa de­ ğil, bir yasa parçası da değil, bir değişikliktir,  adını vereceğiz, Türkiye Cumhuriyeti tarihinde  ve Türkiye Büyük Millet Meclisinde böyle bir  iddiaya şahsan ilk defa raslıyorum. Bu nedenle  mantıkî bulmadığım bu gerekçeyi daha fazla  eleştirmek istemiyorum.  20 . 9 . 1971 0 : 2  özellikle, Anayasamızda özel prosedürlerle  tesbit edilmiş olan birçok konular vardır. Mi­ sâl olarak şunu arz etmek isterim ki, dokunul­ mazlık müessesesi bir Anayasa müessesesi ola­ rak öteden beri ve sımsıkı yerine oturmuştur.  Böyle bir müessese ne olursa olsun, hangi şekil­ de olursa olsun, hakkında dokunulmazlığının  kaldır ilin asma karar verilen bir üye veya bir  başka üye Anayasa Mahkemesine rahatça baş­ vurabiliyor.  Bütçe Kanununun görüşülmesi özel prose­ dürlerle Anayasada tesbit edilmiştir. Ama, bu  özel prosedüre rağmen, Anayasa Mahkemesine  başvurma hakkı açıktır. Nasıl oluyor da, şekil  ve yön bakımından 155 nci madde bir sarahat  getirmiştir, bu nedenle de Anayasa Mahkeme  sine başvurulamaz, esasen böyle bir yetki yok­ tur ki, değiştirelim, denilebilir. Bunu da inan­ dırıcı ve mantıkî bulmadığımız için daiha fazla  üzerinde durmuyorum.  Bir başka gerekçe de şöyle öne sürülüyor :  Anayasa değişikliği Yüce Mahkemenin de­ netim yetkisine girse idi, daha önce bu da Ana­ yasa Mahkemesinin yetki ve görev maddesinde  sarahatle öne sürülebilir ve yerine oturabilir- miş Halbuki, böyle bir şey olmadığıma göre,  cir hakkın kısıtlanması veya bir değişikliğin  yapıldığı da söz konusu olamaz, diyorlar.  Halbuki, 147 nci madde özellikle kanunla­ rın ve Türkiye Büyük Millet Meclisi içtüzükle­ rinin denetlenmesi görevini ve bilâhara gelen  hususları da sıralıyarak diğer görevlerini de  tadadetmektsdir. Çok istirham ediyorum, dere- catı sayın hukukçular benden çok iyi takdir  ederler*. Anayasa, yasa, tüzük bu derecatı böy­ lece tesbit ettikten sonra, Yüce Mahkemeye tü­ züklerin denetlenmesi yetkisini veriyoruz ama,  Anayasanın denetktnmesini veremiyeceğiz. Bu­ na niçin temas ediyorum, arkadaşlarım? Tüzük­ leri Anayasa Mahkemesi niçin denetliyor? Ço­ ğunluk iradeleri, çoğunluk idareleri parlâmen­ tolara oturduğu zaman, yeter çoğunlukları sağ­ ladığı zaman demokratik usuller dışında tan­ zim edecekleri içtüzüklerle azınlığın yasama  hakkını kullanmasını, azınlığın denetim göre­ vini yapmasını dahi sımrlıyarak, kısıtlıyarak,  ortadan kaldırarak, «Dikensiz gül bahçesi...»  yaratılabilir. İşte bunun içindir ki, içtüzüklerin  demokratik usullerle hazırlanıp, hazırlanmadı­ ğını 1981 Anayasası Anayasa Mahkemesinin de­ netimine terk etmiş bulunuyor.
Sayfa 39 -
C. Senatosu B : 116  Bilindiği gibi anayasalar, devletlerin temel  kuruluş ve işleyişlerini düzenleyen yine temel  yasalardır. Bu nedenle, ulusal zorunluklar ol­ madan değiştirilmesi hiçbir zaman söz konusu  olmamalıdır. Bu değişiklikler bir zorunluk ha­ lini aldığı zaman da hepinizin huzurunda ve ka­ muoyunda çok ciddî ve inandırıcı gerçeklerin  bizzat bulunması gerekir.  Bİ£, bu konuda Anayasa müzakerelerinden  ence yaptığımız çalışmalar sırasında sunu cid­ diyetle tesbit ettik ki, Anayasanın değiştirilme­ sini gerektiren sebeplerin mevcut olmadığı bir  yana, şayet çoğunluk buna karar verirse, Ana­ yasada özellikle 147 nci ve 145 nci maddelerin  büyük bir ağırlık taşıdığını tesbit etmiş bulu­ nuyoruz.  Terazinin bir tarafına bütün değişiklikleri  koysanız, bir tarafa da 147 nci maddeyi; Ana­ yasanın ruhu, özü, esprisi bakımından tek mad­ denin Anayasaya tamanıiyle aykırı bir değişik­ lik istikametine yöneldiğini rahatça görürüz.  Zaten komisyon başkanının bundan evvelki mü­ zakerelerde ve zabıtlardaki ifadeleri ile bu ye­ ni ruh ve yeni espriyi komisyon başkanı da ifa­ de buyururlar.  Bilindiği gibi, yapılan değişiklik Anayasa  değişiklerinin de bundan önce Anayasa Mahke­ mesinin içtihadlaştırdiğı bir hususa belki de  karşılık olarak değişiklikleri denetliyemenıesi  için Anayasaya özel bir hüküm ilâve edilmekte­ dir. Değişiklik bundan ibarettir.  Madde gerekçelinde gördüğümüz ve öne sü­ rülen hususlar başlıca şu noktalarda toplanmak­ tadır :  Anayasa değişikliği 155 nci madde ile dü­ zenlenmiş, özel şart ve şekilleri ortaya konmuş  bir husustur. O halde, bu bir yasa değildir, bu  nedenle de Anayasa değişikliğinden başka bir  şey değildir. Bu gerekçeye katılmak mümkün  değildir.  Değerli arkadaşlarım, ismi üstünde Lir yan­ dan Anayasa, temel yasa diyoruz, öte yandan  bunun üzerinde yapılan bir değişiklik yasa de­ ğil, bir yasa parçası da değil, bir değişikliktir,  adını vereceğiz, Türkiye Cumhuriyeti tarihinde  ve Türkiye Büyük Millet Meclisinde böyle bir  iddiaya şahsan ilk defa raslıyorum. Bu nedenle  mantıkî bulmadığım bu gerekçeyi daha fazla  eleştirmek istemiyorum.  20 . 9 . 1971 0 : 2  özellikle, Anayasamızda özel prosedürlerle  tesbit edilmiş olan birçok konular vardır. Mi­ sâl olarak şunu arz etmek isterim ki, dokunul­ mazlık müessesesi bir Anayasa müessesesi ola­ rak öteden beri ve sımsıkı yerine oturmuştur.  Böyle bir müessese ne olursa olsun, hangi şekil­ de olursa olsun, hakkında dokunulmazlığının  kaldır ilin asma karar verilen bir üye veya bir  başka üye Anayasa Mahkemesine rahatça baş­ vurabiliyor.  Bütçe Kanununun görüşülmesi özel prose­ dürlerle Anayasada tesbit edilmiştir. Ama, bu  özel prosedüre rağmen, Anayasa Mahkemesine  başvurma hakkı açıktır. Nasıl oluyor da, şekil  ve yön bakımından 155 nci madde bir sarahat  getirmiştir, bu nedenle de Anayasa Mahkeme  sine başvurulamaz, esasen böyle bir yetki yok­ tur ki, değiştirelim, denilebilir. Bunu da inan­ dırıcı ve mantıkî bulmadığımız için daiha fazla  üzerinde durmuyorum.  Bir başka gerekçe de şöyle öne sürülüyor :  Anayasa değişikliği Yüce Mahkemenin de­ netim yetkisine girse idi, daha önce bu da Ana­ yasa Mahkemesinin yetki ve görev maddesinde  sarahatle öne sürülebilir ve yerine oturabilir- miş Halbuki, böyle bir şey olmadığıma göre,  cir hakkın kısıtlanması veya bir değişikliğin  yapıldığı da söz konusu olamaz, diyorlar.  Halbuki, 147 nci madde özellikle kanunla­ rın ve Türkiye Büyük Millet Meclisi içtüzükle­ rinin denetlenmesi görevini ve bilâhara gelen  hususları da sıralıyarak diğer görevlerini de  tadadetmektsdir. Çok istirham ediyorum, dere- catı sayın hukukçular benden çok iyi takdir  ederler*. Anayasa, yasa, tüzük bu derecatı böy­ lece tesbit ettikten sonra, Yüce Mahkemeye tü­ züklerin denetlenmesi yetkisini veriyoruz ama,  Anayasanın denetktnmesini veremiyeceğiz. Bu­ na niçin temas ediyorum, arkadaşlarım? Tüzük­ leri Anayasa Mahkemesi niçin denetliyor? Ço­ ğunluk iradeleri, çoğunluk idareleri parlâmen­ tolara oturduğu zaman, yeter çoğunlukları sağ­ ladığı zaman demokratik usuller dışında tan­ zim edecekleri içtüzüklerle azınlığın yasama  hakkını kullanmasını, azınlığın denetim göre­ vini yapmasını dahi sımrlıyarak, kısıtlıyarak,  ortadan kaldırarak, «Dikensiz gül bahçesi...»  yaratılabilir. İşte bunun içindir ki, içtüzüklerin  demokratik usullerle hazırlanıp, hazırlanmadı­ ğını 1981 Anayasası Anayasa Mahkemesinin de­ netimine terk etmiş bulunuyor.  C. Senatosu B : 116 20 . 9 , 1971 O : 2  Yeter çoğunluğu sağlıyan bir siyasi parti  veya bir siyasi çoğunluk Anayasa Mankemesi- rtiin denetim yetkisi oltadan kaldırıldıktan sfon- ra her istediği kanunu çılkarmaya yetkilidir.  Benden evvel konuşan arkadaşlar bunu rahat­ lıkla orta yere koydular. Denetleme söz konu­ su değildir. Yalnız, Cumhuriyetten gayri mad­ deleri... Kaldı ki, bu anlayışla onun da orta  yerden kaldırılması işten bile değildir. O halde,  yapılmak istenen değişiklikle otomatikman bi­ raz da bizler, topyeikûn Millet Meclisi ve Cum­ huriyet Senatosunu büyük bir hatanın içine gi­ rerek, - kararlarını nasıl verdiklerini bilmiyo­ rum ama - bundan sonraki çoğunluk iktidar­ larını diktaya itmenin hevesi, çabası içinde gö­ rüyorum. Hiçbir denetime tabi tutulmıyan bü­ yük bir çoğnluk elbette diktaya da kayar, bas­ kıya da kayaır ve rejimden de sapar beyler. Bu­ na hiç birimizin hakkı olmaması lâzımdır, işte  bu nedenlerle gerekçede öne sürülen bu hususu  da mantıki, inandırıcı, makûl bulmuyorum.  Özellikle Kurucu Meclisin yani, o dönemde­ ki kanun koyucunun gerekçesi ile birlikte in­ celersek yine öne sürülen; «Zaten bu Anayasa  değişikliğini denetliyemez.» hükmü kendiliğin­ den ortadan kalkar Çünkü, 147 nci madde ge­ rekçesinde Anayasa değişikliklerinim de denet­ leneceği yönündeki gerekçeler herkesin göz­ leri önündedir.  Yalnız üzülerek burada bir noktayı daha  tesbit etmek istiyorum.  Sayın gruplar ve komisyonun sözcüleri defa­ larca ifade buyurdular ki, «Kanunlar metinle­ riyle anlam kazanır, gerekçeler bir anlam taşı­ maz.» Esefle belirtmek isterim ki, şu müzake­ reler sırasında defalarca bu kürsüden sakıncalı  bulduğumuz maddeleri öne sürdüğümüzde, «Ge­ rekçede gösterilen istikametten başka yönde  kullanılamaz» buyurdular. Demek ki, bir taraf­ ta gerekçe öne geçiyor, bir tarafta kanunun  metni öne geçiyor. Bunu anlamak da bizim için  mümkün olmamıştır.  Başka bir husus da şu arkadaşlarım :  «Demokrasilerin tümünde Anayasa mahke­ melerine, Anayasa değişikliklerinin denetim  yetkisi verilmemiştir.» deniyor, özür dileyerek  beyan edeyim ki, biz belki değerli arkadaşlarımız  kadar derinliğine bir araştırma yapamadığımız  içindir, böyle bir hükme hiçbir anayasada ras- lıyamadık. Varsa, bizi aydınlatırlarsa memnun  kalırız. Aksine, demokrasilerdeki bütün anayasa­ lar, Anayasanın değişikliğini 1961 Anayasasından  çok daha ileri, çok daha güç, çok daha zor de­ ğiştirilebilir hale getirmektedirler. Üç aylık fa­ sılalarla görüştürmek suretiyle, gerekirse se­ çimlere gitmek suretiyle ve bizatihi anayasala­ rına yalnız rejimin adı değil, birçok temel hak  ve özgürlüklerin sınırlanamıyacağı, kısıtlana- mıyacağı hükümlerini vazetmek suretiyle Ana­ yasa değişikliklerinde bizden daha titiz dav­ randıkları gerekçenin hilâfına ortada durmak­ tadır.  Yine önümüze sürülen gerekçelerden bâzıla­ rı da şunlar oluyor :  Yirmi yılda Alman Anayasası altı defa, bil­ mem na kadar değişmiş.  Değerli arkadaşlarım, bir defa konuyu de­ jenere etmek hiç birimizin hakkı ve görevi de­ ğildir. Bunu yapmaya hakkımız yoktur. Bura­ da tartışılan konu, Anayasa değiştirilir ya da  değiştirilmez, konusu değildir. 147 nci madde,  Anayasa Mahkemesinin denetim yetkisidir. O  halde, böyle bir maddede denetim yetkisinden  söz etmek gerekirken, anayasalar sık sık değiş­ mektedir, demek konuyu başka tarafa çekmek  anlamına gelir. Kaldı ki, bunun tersini de söy­ leyebiliriz. örneğin; Alman Anayasası hariç,  - Almanların özel şartları var, - diğer bacı de­ mokrasilerinde anayasaların sık sık değişmediği  hattâ, çok uzun süreli yaşadığı ve hattâ anaya- sasız veya birkaç maddeli anayasalarda dahi  temel, oturmuş hükümler ve haklar içerisinde  yürütüldüğünü, bu nedenle, Anayasa değişikli­ ğinde bunlar cevaz vermediği için bizim Anaya­ samız değişemez dersek, biz haklı mı oluruz ar­ kadaşlarım? Bu nedenle, konuyu kendi kaide­ leri ve kendi kuralları İçerisinde münakaşa et­ mek zorundayız, işte bu nedenle, bu gerekçeyi  de, bu hususu da çürük bulduğumuzu belirtmek  isterim.  Bir başka husus olarak da şu karşımıza çı­ kıyor :  özlükle sözcü arkadaşlardan veya özel olarak  konuştuğumuz arkadaşlardan dinledim ve za­ bıtlarda da bunları görmenin üzüntüsüne mâ­ ruz kalmış bulunuyorum.  «600 kişilik parlâmentolar hata edermiş de,  onbeş kişilik, hattâ bunlar da çoğunlukla ka­ rar vereceklerine göre, sekiz kişilik bir heyetin  615 —
Sayfa 40 -
C. Senatosu B : 116 20 . 9 , 1971 O : 2  Yeter çoğunluğu sağlıyan bir siyasi parti  veya bir siyasi çoğunluk Anayasa Mankemesi- rtiin denetim yetkisi oltadan kaldırıldıktan sfon- ra her istediği kanunu çılkarmaya yetkilidir.  Benden evvel konuşan arkadaşlar bunu rahat­ lıkla orta yere koydular. Denetleme söz konu­ su değildir. Yalnız, Cumhuriyetten gayri mad­ deleri... Kaldı ki, bu anlayışla onun da orta  yerden kaldırılması işten bile değildir. O halde,  yapılmak istenen değişiklikle otomatikman bi­ raz da bizler, topyeikûn Millet Meclisi ve Cum­ huriyet Senatosunu büyük bir hatanın içine gi­ rerek, - kararlarını nasıl verdiklerini bilmiyo­ rum ama - bundan sonraki çoğunluk iktidar­ larını diktaya itmenin hevesi, çabası içinde gö­ rüyorum. Hiçbir denetime tabi tutulmıyan bü­ yük bir çoğnluk elbette diktaya da kayar, bas­ kıya da kayaır ve rejimden de sapar beyler. Bu­ na hiç birimizin hakkı olmaması lâzımdır, işte  bu nedenlerle gerekçede öne sürülen bu hususu  da mantıki, inandırıcı, makûl bulmuyorum.  Özellikle Kurucu Meclisin yani, o dönemde­ ki kanun koyucunun gerekçesi ile birlikte in­ celersek yine öne sürülen; «Zaten bu Anayasa  değişikliğini denetliyemez.» hükmü kendiliğin­ den ortadan kalkar Çünkü, 147 nci madde ge­ rekçesinde Anayasa değişikliklerinim de denet­ leneceği yönündeki gerekçeler herkesin göz­ leri önündedir.  Yalnız üzülerek burada bir noktayı daha  tesbit etmek istiyorum.  Sayın gruplar ve komisyonun sözcüleri defa­ larca ifade buyurdular ki, «Kanunlar metinle­ riyle anlam kazanır, gerekçeler bir anlam taşı­ maz.» Esefle belirtmek isterim ki, şu müzake­ reler sırasında defalarca bu kürsüden sakıncalı  bulduğumuz maddeleri öne sürdüğümüzde, «Ge­ rekçede gösterilen istikametten başka yönde  kullanılamaz» buyurdular. Demek ki, bir taraf­ ta gerekçe öne geçiyor, bir tarafta kanunun  metni öne geçiyor. Bunu anlamak da bizim için  mümkün olmamıştır.  Başka bir husus da şu arkadaşlarım :  «Demokrasilerin tümünde Anayasa mahke­ melerine, Anayasa değişikliklerinin denetim  yetkisi verilmemiştir.» deniyor, özür dileyerek  beyan edeyim ki, biz belki değerli arkadaşlarımız  kadar derinliğine bir araştırma yapamadığımız  içindir, böyle bir hükme hiçbir anayasada ras- lıyamadık. Varsa, bizi aydınlatırlarsa memnun  kalırız. Aksine, demokrasilerdeki bütün anayasa­ lar, Anayasanın değişikliğini 1961 Anayasasından  çok daha ileri, çok daha güç, çok daha zor de­ ğiştirilebilir hale getirmektedirler. Üç aylık fa­ sılalarla görüştürmek suretiyle, gerekirse se­ çimlere gitmek suretiyle ve bizatihi anayasala­ rına yalnız rejimin adı değil, birçok temel hak  ve özgürlüklerin sınırlanamıyacağı, kısıtlana- mıyacağı hükümlerini vazetmek suretiyle Ana­ yasa değişikliklerinde bizden daha titiz dav­ randıkları gerekçenin hilâfına ortada durmak­ tadır.  Yine önümüze sürülen gerekçelerden bâzıla­ rı da şunlar oluyor :  Yirmi yılda Alman Anayasası altı defa, bil­ mem na kadar değişmiş.  Değerli arkadaşlarım, bir defa konuyu de­ jenere etmek hiç birimizin hakkı ve görevi de­ ğildir. Bunu yapmaya hakkımız yoktur. Bura­ da tartışılan konu, Anayasa değiştirilir ya da  değiştirilmez, konusu değildir. 147 nci madde,  Anayasa Mahkemesinin denetim yetkisidir. O  halde, böyle bir maddede denetim yetkisinden  söz etmek gerekirken, anayasalar sık sık değiş­ mektedir, demek konuyu başka tarafa çekmek  anlamına gelir. Kaldı ki, bunun tersini de söy­ leyebiliriz. örneğin; Alman Anayasası hariç,  - Almanların özel şartları var, - diğer bacı de­ mokrasilerinde anayasaların sık sık değişmediği  hattâ, çok uzun süreli yaşadığı ve hattâ anaya- sasız veya birkaç maddeli anayasalarda dahi  temel, oturmuş hükümler ve haklar içerisinde  yürütüldüğünü, bu nedenle, Anayasa değişikli­ ğinde bunlar cevaz vermediği için bizim Anaya­ samız değişemez dersek, biz haklı mı oluruz ar­ kadaşlarım? Bu nedenle, konuyu kendi kaide­ leri ve kendi kuralları İçerisinde münakaşa et­ mek zorundayız, işte bu nedenle, bu gerekçeyi  de, bu hususu da çürük bulduğumuzu belirtmek  isterim.  Bir başka husus olarak da şu karşımıza çı­ kıyor :  özlükle sözcü arkadaşlardan veya özel olarak  konuştuğumuz arkadaşlardan dinledim ve za­ bıtlarda da bunları görmenin üzüntüsüne mâ­ ruz kalmış bulunuyorum.  «600 kişilik parlâmentolar hata edermiş de,  onbeş kişilik, hattâ bunlar da çoğunlukla ka­ rar vereceklerine göre, sekiz kişilik bir heyetin  615 —  Û. Senatosu B : 116  hissî davranıp davranmıyaeağı ve hatalı karar­ lar veremiyeceğini nasıl iddia edebilir misiz»,  öne sürülen gerekçelerden bir tanesi de bu olu­ yor.  Çok değerli arkadaşlarım, eğer konuyu ma­ tematik yenden, sayı yönünden ele alacak olur­ sak, bu mantığa söyliyecek hiçbir şey yoktur.  Ancak, mesele bir Anayasa Mahkemesi ve onun  yetkileri prensibi ise, bu sayı konusunu öne sü­ ren arkadaşlarımız evvelâ prensibe karşıdır de­ mektir. Eğer prensibe karşılarsa bunu açıkça  söylemelidirler. «Biz 600 kişilik parlâmentola­ rın memleketi çok daha iyi idare ettiğini, bu  nedenle Anayasa Mahkemesine ihtiyacolmadığı- ili» söylemelidirler. Bu rakam mantığının sonu­ cu buraya varır değerli arkadaşlarım. Kaldı ki,  bizim de bir sorumuz olur bu mantık karşısın­ daki arkadaşlarımızdan :  27 Mayıs 1960 ta, 12 Mart 1971 ele 600 ki­ şilik porlâmentolarda çoğunluğu ellerinde bu­ lunduranlar niçin bu patlamaları önliyernediler?  Kötü yönetimleri, murakabeyi, denetimi hiçe sa­ yan zihniyctleriyle bu patlamalara sebebiyet ver­ diler. Eğer daha başka şeyler söylemek lâzım- gelirse konunun dışma çıkmamak için söylemi­ yorum.  Nitekim içine düşürüldüğümüz bu dönemde  kötü yönetimi ve yeteneksizliği bir tarafa iter­ sek, şaibelerin şahikasına çıkıldığı bir dönemde  dahi çoğunluk grupu kendi iktidarlarım mura­ kabe edebilmişler midir? Onun dışında Yüce  Parlâmento icrayı murakabe edebilmiş midir?  Bunların çirkin örneklerini, çirkin engelleme  usullerini bu kürsüden sizlere tadadedeeek deği­ lim. Hep beraber bunları yaşadık.  Bu nedenle, rejimin emniyet sababı olan bir  madde olarak telâkki ettiğimiz 147 nci madde­ ye lütfen dokunmayınız. Biz öteden beri kamu­ oyunun karşısında da açıkça arz ettik, duyur­ duk ki, «olağanüstü bir dönemi yaşıyoruz». Ola­ ğanüstü bir dönemin gerektirdiği özel şartlar  vardır. Bunlar da olağanüstü yetkilerle gideri­ lebilir. Ama Anayasa değişikliği buna yetmez  ve esas sebep de bu değildir, öyle bir değişik­ lik yapıyorsunuz ki, olağanüstü dönemin gerek­ tirdiği şart ve yetkileri 12 Mart hükümetleri ve  12 Mart yönetimi ne zaman çekilirse çekilsin  Anayasa yürürlükte kalacağına göre, olağan üs­ tü şartların gerektirdiği yetki ve hükümleri nor­ mal düzene intikal ettiriyorsunuz.  20 . 9 . 1971 O : 2  Değerli arkadaşlarım, normal düzenler ola­ ğanüstü şart ve düzenlerle yürütülemez. Bunun  için fasla misale lüzum yoktur, öğleden evvel  yapılan tartışmada çok çetin, çok kırıcı karşı­ lıklı tartışmaların gerekçesi saten burada yat­ maktadır.  Bizde olduğu gibi, demokrasilerde anayasa  güvenceleri siyasi baskılara ve sapmalara kar­ şıdır. Bütün demokratik ülkelerin anayasaların­ da güvence müessesesi, teminat müessesesi siya­ si otoritenin gasp, baskı ve sapmasına karşı ko­ nulmuştur. Anayasalar temel hak ve özgürlük­ leri tadadeder ama, bunun güvencesi yoksa, bu­ nu kullanma imkânı olamaz.  Ana3rasalar yönetenlere yetkiler tanır ama,  bunun sınırlarını da beraber çizer. Çoğunluk  idareleri bu yetki cimrini aştığı zaman muhale­ fetler ve kamuoyları bunları murakabe eder.  Lütfedin her vesileyle, her zaman üzerinde  durulduğu gibi; zaten içinde bulunduğumuz du­ rumun sebepleri belli, Türkiye'de yeteri kadar  güçlü bir kamuoyunun yaratılamamış olmasın­ dan ıstırap ve sıkıntı çekiyoruz. O halde Tür­ kiye'nin gerçekleri nelerdir arkadaşlarım? Tür­ kiye ııin gerçekleri, 1961 Anayasasında yerini  aldığı gibi, bir Anayasa Mahkemesi murakabesi­ nin mutlak olduğu noktasında toplanmıştır.  BAŞKAN — Sayın Ersü, gruplar arasında  yapılmış olan anlaşmaya göre müddetinizi bitir­ diniz. Kısa elmasını rica edeceğim.  VEHBİ EHSÜ (Devamla) — Evet bitiyor  efendini. Parlâmentoda üçte iki çoğunluğu veya  buna yakın bir çoğunluğu eline geçiren ve bu  döneme kadar da izlediğiniz gibi bu sayıların  çeşitli metotlarla - T ürk siyasi hayatında - daha  da artırılabilme imkânları - kanser olmasına rağ­ men - olduğuna göre, bu gerçek vâki olduğuna  göre, yarın böyle birçoğunluk Anayasayı ite ite  nihayet bir noktada A3iayasasız bir döneme ka- . vuşma imkânlarını kendilerine bu şekilde ver­ miş olmuyor muyuz arkadaşlarım? Ve o takdir­ de kanunları Anayasanın denetimine tabi olma­ dan parti programları istikametinde değiştire  değiştire ve hiçbir murakabe de görmediği için  Anayasaya gerek kalır mı? Anayasa orta yerde  kalır mı? G-ayet tabiî olarak Anayasa gider, ye­ rine bir parti programı hâkim olur. Eğer göre­ vimiz bu ise. düşüncelerimiz bu ise, düşünceleri­ miz bu ise, Anayasayı ve Anayasa Mahkemesini  616 —
Sayfa 41 -
Û. Senatosu B : 116  hissî davranıp davranmıyaeağı ve hatalı karar­ lar veremiyeceğini nasıl iddia edebilir misiz»,  öne sürülen gerekçelerden bir tanesi de bu olu­ yor.  Çok değerli arkadaşlarım, eğer konuyu ma­ tematik yenden, sayı yönünden ele alacak olur­ sak, bu mantığa söyliyecek hiçbir şey yoktur.  Ancak, mesele bir Anayasa Mahkemesi ve onun  yetkileri prensibi ise, bu sayı konusunu öne sü­ ren arkadaşlarımız evvelâ prensibe karşıdır de­ mektir. Eğer prensibe karşılarsa bunu açıkça  söylemelidirler. «Biz 600 kişilik parlâmentola­ rın memleketi çok daha iyi idare ettiğini, bu  nedenle Anayasa Mahkemesine ihtiyacolmadığı- ili» söylemelidirler. Bu rakam mantığının sonu­ cu buraya varır değerli arkadaşlarım. Kaldı ki,  bizim de bir sorumuz olur bu mantık karşısın­ daki arkadaşlarımızdan :  27 Mayıs 1960 ta, 12 Mart 1971 ele 600 ki­ şilik porlâmentolarda çoğunluğu ellerinde bu­ lunduranlar niçin bu patlamaları önliyernediler?  Kötü yönetimleri, murakabeyi, denetimi hiçe sa­ yan zihniyctleriyle bu patlamalara sebebiyet ver­ diler. Eğer daha başka şeyler söylemek lâzım- gelirse konunun dışma çıkmamak için söylemi­ yorum.  Nitekim içine düşürüldüğümüz bu dönemde  kötü yönetimi ve yeteneksizliği bir tarafa iter­ sek, şaibelerin şahikasına çıkıldığı bir dönemde  dahi çoğunluk grupu kendi iktidarlarım mura­ kabe edebilmişler midir? Onun dışında Yüce  Parlâmento icrayı murakabe edebilmiş midir?  Bunların çirkin örneklerini, çirkin engelleme  usullerini bu kürsüden sizlere tadadedeeek deği­ lim. Hep beraber bunları yaşadık.  Bu nedenle, rejimin emniyet sababı olan bir  madde olarak telâkki ettiğimiz 147 nci madde­ ye lütfen dokunmayınız. Biz öteden beri kamu­ oyunun karşısında da açıkça arz ettik, duyur­ duk ki, «olağanüstü bir dönemi yaşıyoruz». Ola­ ğanüstü bir dönemin gerektirdiği özel şartlar  vardır. Bunlar da olağanüstü yetkilerle gideri­ lebilir. Ama Anayasa değişikliği buna yetmez  ve esas sebep de bu değildir, öyle bir değişik­ lik yapıyorsunuz ki, olağanüstü dönemin gerek­ tirdiği şart ve yetkileri 12 Mart hükümetleri ve  12 Mart yönetimi ne zaman çekilirse çekilsin  Anayasa yürürlükte kalacağına göre, olağan üs­ tü şartların gerektirdiği yetki ve hükümleri nor­ mal düzene intikal ettiriyorsunuz.  20 . 9 . 1971 O : 2  Değerli arkadaşlarım, normal düzenler ola­ ğanüstü şart ve düzenlerle yürütülemez. Bunun  için fasla misale lüzum yoktur, öğleden evvel  yapılan tartışmada çok çetin, çok kırıcı karşı­ lıklı tartışmaların gerekçesi saten burada yat­ maktadır.  Bizde olduğu gibi, demokrasilerde anayasa  güvenceleri siyasi baskılara ve sapmalara kar­ şıdır. Bütün demokratik ülkelerin anayasaların­ da güvence müessesesi, teminat müessesesi siya­ si otoritenin gasp, baskı ve sapmasına karşı ko­ nulmuştur. Anayasalar temel hak ve özgürlük­ leri tadadeder ama, bunun güvencesi yoksa, bu­ nu kullanma imkânı olamaz.  Ana3rasalar yönetenlere yetkiler tanır ama,  bunun sınırlarını da beraber çizer. Çoğunluk  idareleri bu yetki cimrini aştığı zaman muhale­ fetler ve kamuoyları bunları murakabe eder.  Lütfedin her vesileyle, her zaman üzerinde  durulduğu gibi; zaten içinde bulunduğumuz du­ rumun sebepleri belli, Türkiye'de yeteri kadar  güçlü bir kamuoyunun yaratılamamış olmasın­ dan ıstırap ve sıkıntı çekiyoruz. O halde Tür­ kiye'nin gerçekleri nelerdir arkadaşlarım? Tür­ kiye ııin gerçekleri, 1961 Anayasasında yerini  aldığı gibi, bir Anayasa Mahkemesi murakabesi­ nin mutlak olduğu noktasında toplanmıştır.  BAŞKAN — Sayın Ersü, gruplar arasında  yapılmış olan anlaşmaya göre müddetinizi bitir­ diniz. Kısa elmasını rica edeceğim.  VEHBİ EHSÜ (Devamla) — Evet bitiyor  efendini. Parlâmentoda üçte iki çoğunluğu veya  buna yakın bir çoğunluğu eline geçiren ve bu  döneme kadar da izlediğiniz gibi bu sayıların  çeşitli metotlarla - T ürk siyasi hayatında - daha  da artırılabilme imkânları - kanser olmasına rağ­ men - olduğuna göre, bu gerçek vâki olduğuna  göre, yarın böyle birçoğunluk Anayasayı ite ite  nihayet bir noktada A3iayasasız bir döneme ka- . vuşma imkânlarını kendilerine bu şekilde ver­ miş olmuyor muyuz arkadaşlarım? Ve o takdir­ de kanunları Anayasanın denetimine tabi olma­ dan parti programları istikametinde değiştire  değiştire ve hiçbir murakabe de görmediği için  Anayasaya gerek kalır mı? Anayasa orta yerde  kalır mı? G-ayet tabiî olarak Anayasa gider, ye­ rine bir parti programı hâkim olur. Eğer göre­ vimiz bu ise. düşüncelerimiz bu ise, düşünceleri­ miz bu ise, Anayasayı ve Anayasa Mahkemesini  616 —  C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  açıkça bir tarafa itmeyi itiraf etmekte yarar  vardır. Söyle bir döneme girildikten sonra daha  hızlı bir mücadelenin, daha hızlı boğuşmaların  ve sürtüşmelerin içine düşüldüğünde bunun ça­ resini nerede bulacağız, bunun emniyet sübabı- m nereden bulacağız? Yoksa boğuşmalara gide  gide, iç mücadelelere giri gire devamlı surette  Türk Silâhlı Kuvvetlerine müdahaleci alışkanlı­ ğını kazandırmak için mi bu değişiklikleri yapı­ yoruz? Bu. nokta, hepimizin hassas olması, üze­ rinde dikkatle durması gereken noktalardan bi- risiclii'.  Değerli arkadaşlarım, ars ettiğim gibi, konu­ nun ta basından beri yanlış ele alındığını ifade  etmiştim. Türkiye'de olaylar oldu, fecî olaylar  oldu, yıkıcı, bölücü olaylar oldu, birçok evlât­ larımızı kaybettik. Kusur, asayiş, güvenlik, hiç­ bir şey kalmadı, nihayet bir patlama noktasına  geldik vel2 Martta bunu fiilen hep beraber id­ rak ettik. Ancak, bu noktadan itibaren, - daha  önce Anayasa değişikliklerinden yana olanların  gerekçelerini arz etmiyorum. O görüş 1961 den  beri «bu Anayasa değişmelidir.» der. - 1971  12 Martından sonra bir suçîu arandı, olayların  suçlusu arandı ve bu nihayet bulundu; Anaya­ sa.  Değerli arkadaşlarım, sebep - sonuç ilişkisi­ ne hiç kimse dikkat etmeden, yalnız olayları sı­ ralamakla sade vatandaşı da kandırmanın yolu­ nu bulabiliyor. Hattâ aydın vatandaşı da kan­ dırmanın yolunu bulabiliyoruz çok zaman, As­ lında temelde yatan bataklığı kurutmadıkça  sizin, bizim, hiçbirimizin sivrisinek mücadelesi  yapma hakkımız, imkânımız ve yetkimiz yoktur.  Önemli olan bu kaypak temeldeki hastalıkları  düzeltmek gerektir. O halde sonuçlara bakarak  hüküm verme değil, temeldeki müesseselere eğil­ memiz gerekiyor. Bu temeldeki müesseseler Tür­ kiye'nin sosyoekonomik sorunlarıdır. Ve nite­ kim bugün bu sorunlara eğilmek için, Hüküme­ tin hızlı çalışabilmesi için, reformları süratle  gerçekleştirebilmek için 12 Mart Muhtırasının  verdiği yöncle görevlendirilmiş bir Hükümet iş  başındadır.  Burada şu noktayı ars etmek istedim. 12  Mart şekil yönünden nasıl nitelendirilirse nite­ lendirilsin, bir müdahaledir. Bu askerî müdaha­ le arzu etseydi yönetim usullerini, yönetim ku­ rallarını tamamiyle müdahalenin kurallarına  uygun olarak talebedebilir, istiyebilir ve yerine  getirebilirdi, özellikle 1960 27 Mayısından bu  yana nihayet 12 Mart 1971 de de Türk Silâhlı  Kuvvetleri bir dikta heveslisi, bir siyasi iktidar  olma heveslisi olmadığını 2 defa ispatlamış ve  nihayet siz seçkin memleket evlâtlarına beni bu  durumdan kurtarın, siz düzeltin, ben sizin gücü­ nüz ve kuvvetiniz oluyorum demiştir. Direktifi­ ni verirken de 1961 Anayasası istikametinde,  Atatürk'çü yönde reformların süratle gerçekleş­ tirilmesini talebetrniştir. Durum bu olmasına  rağmen acaba bu görüşte, bu muhtırada, Türki­ ye'nin kaderine hâkim olan bugünkü bu görüş­ te bir değişme mi vardır ki, biz de o değişmeyi  bilmiyoruz? 27 Mayıs Anayasası, Atatürk'çülük  yönündeki gelişmesi, reformların yapılması he­ def olarak gösterilirken bundan sapıp Anayasa­ yı suçlamak ve bunu da ispatlamak için Anaya­ sayı değiştirme yoluna gidiyoruz? Bunda büyük  bir isabetsizlik yapıldığını da tesbit etmiş olu­ yorum.  BAŞKAN — Sayın Ersü, gruplar arasında  bir centilmen anlaşması yapılmış. Fakat bu ta­ raflara iktiran etmemiş olduğu için sözünüzü  kesmek hakkım değil, ama bunu size hatırlatı­ yorum. Bu müddeti 5 dakika da geçtiniz efen­ dim.  VEHBİ ERSÜ (Devamla) — Teşekkür ede­ rim, sözlerimi bağlıyorum Sayın Başkanım.  Değerli arkadaşlarım, biz Anayasa değişik­ liğinde şu noktalara katıldık. Toplumu daha  ileri götürecek, toplumun sosyal ekonomik so­ runlarını çözecek mekanizmaları getiren deği­ şikliklere katılıyoruz. Daha doğrusu bu meka­ nizmaları gönülden arzuluyoruz. Ancak, toplu­ mu geriye götürecek, yönetenle yönetilen arasın­ daki sürtüşmeleri artıracak, Anayasa kurumla­ rı arasındaki çekişmeyi artıracak değişikliklere  şiddetle karşı oluyoruz. Bunun en hassas değiş­ me noktasını da 147 nci maddede bulduğumuz  için bir defa daha huzurlarınızı işgal etmiş ol­ duk ve bir değişiklik önergesi takdim etmiş bu­ lunuyoruz. İltifat buyurmanısı rica eder, saygı­ larımla hepinizi selâmlanın. (M. B. G. sırala­ rından alkışlar.)  BAŞKAN — Sayın Tuna buyurunuz.  AHMET NUSRET TUNA (Kastamonu) —  Muhterem arkadaşlar, Millî Birlik Grupu adına  konuşan arkadaşımızın Anayasa değişikliğine  — 617 —
Sayfa 42 -
C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  açıkça bir tarafa itmeyi itiraf etmekte yarar  vardır. Söyle bir döneme girildikten sonra daha  hızlı bir mücadelenin, daha hızlı boğuşmaların  ve sürtüşmelerin içine düşüldüğünde bunun ça­ resini nerede bulacağız, bunun emniyet sübabı- m nereden bulacağız? Yoksa boğuşmalara gide  gide, iç mücadelelere giri gire devamlı surette  Türk Silâhlı Kuvvetlerine müdahaleci alışkanlı­ ğını kazandırmak için mi bu değişiklikleri yapı­ yoruz? Bu. nokta, hepimizin hassas olması, üze­ rinde dikkatle durması gereken noktalardan bi- risiclii'.  Değerli arkadaşlarım, ars ettiğim gibi, konu­ nun ta basından beri yanlış ele alındığını ifade  etmiştim. Türkiye'de olaylar oldu, fecî olaylar  oldu, yıkıcı, bölücü olaylar oldu, birçok evlât­ larımızı kaybettik. Kusur, asayiş, güvenlik, hiç­ bir şey kalmadı, nihayet bir patlama noktasına  geldik vel2 Martta bunu fiilen hep beraber id­ rak ettik. Ancak, bu noktadan itibaren, - daha  önce Anayasa değişikliklerinden yana olanların  gerekçelerini arz etmiyorum. O görüş 1961 den  beri «bu Anayasa değişmelidir.» der. - 1971  12 Martından sonra bir suçîu arandı, olayların  suçlusu arandı ve bu nihayet bulundu; Anaya­ sa.  Değerli arkadaşlarım, sebep - sonuç ilişkisi­ ne hiç kimse dikkat etmeden, yalnız olayları sı­ ralamakla sade vatandaşı da kandırmanın yolu­ nu bulabiliyor. Hattâ aydın vatandaşı da kan­ dırmanın yolunu bulabiliyoruz çok zaman, As­ lında temelde yatan bataklığı kurutmadıkça  sizin, bizim, hiçbirimizin sivrisinek mücadelesi  yapma hakkımız, imkânımız ve yetkimiz yoktur.  Önemli olan bu kaypak temeldeki hastalıkları  düzeltmek gerektir. O halde sonuçlara bakarak  hüküm verme değil, temeldeki müesseselere eğil­ memiz gerekiyor. Bu temeldeki müesseseler Tür­ kiye'nin sosyoekonomik sorunlarıdır. Ve nite­ kim bugün bu sorunlara eğilmek için, Hüküme­ tin hızlı çalışabilmesi için, reformları süratle  gerçekleştirebilmek için 12 Mart Muhtırasının  verdiği yöncle görevlendirilmiş bir Hükümet iş  başındadır.  Burada şu noktayı ars etmek istedim. 12  Mart şekil yönünden nasıl nitelendirilirse nite­ lendirilsin, bir müdahaledir. Bu askerî müdaha­ le arzu etseydi yönetim usullerini, yönetim ku­ rallarını tamamiyle müdahalenin kurallarına  uygun olarak talebedebilir, istiyebilir ve yerine  getirebilirdi, özellikle 1960 27 Mayısından bu  yana nihayet 12 Mart 1971 de de Türk Silâhlı  Kuvvetleri bir dikta heveslisi, bir siyasi iktidar  olma heveslisi olmadığını 2 defa ispatlamış ve  nihayet siz seçkin memleket evlâtlarına beni bu  durumdan kurtarın, siz düzeltin, ben sizin gücü­ nüz ve kuvvetiniz oluyorum demiştir. Direktifi­ ni verirken de 1961 Anayasası istikametinde,  Atatürk'çü yönde reformların süratle gerçekleş­ tirilmesini talebetrniştir. Durum bu olmasına  rağmen acaba bu görüşte, bu muhtırada, Türki­ ye'nin kaderine hâkim olan bugünkü bu görüş­ te bir değişme mi vardır ki, biz de o değişmeyi  bilmiyoruz? 27 Mayıs Anayasası, Atatürk'çülük  yönündeki gelişmesi, reformların yapılması he­ def olarak gösterilirken bundan sapıp Anayasa­ yı suçlamak ve bunu da ispatlamak için Anaya­ sayı değiştirme yoluna gidiyoruz? Bunda büyük  bir isabetsizlik yapıldığını da tesbit etmiş olu­ yorum.  BAŞKAN — Sayın Ersü, gruplar arasında  bir centilmen anlaşması yapılmış. Fakat bu ta­ raflara iktiran etmemiş olduğu için sözünüzü  kesmek hakkım değil, ama bunu size hatırlatı­ yorum. Bu müddeti 5 dakika da geçtiniz efen­ dim.  VEHBİ ERSÜ (Devamla) — Teşekkür ede­ rim, sözlerimi bağlıyorum Sayın Başkanım.  Değerli arkadaşlarım, biz Anayasa değişik­ liğinde şu noktalara katıldık. Toplumu daha  ileri götürecek, toplumun sosyal ekonomik so­ runlarını çözecek mekanizmaları getiren deği­ şikliklere katılıyoruz. Daha doğrusu bu meka­ nizmaları gönülden arzuluyoruz. Ancak, toplu­ mu geriye götürecek, yönetenle yönetilen arasın­ daki sürtüşmeleri artıracak, Anayasa kurumla­ rı arasındaki çekişmeyi artıracak değişikliklere  şiddetle karşı oluyoruz. Bunun en hassas değiş­ me noktasını da 147 nci maddede bulduğumuz  için bir defa daha huzurlarınızı işgal etmiş ol­ duk ve bir değişiklik önergesi takdim etmiş bu­ lunuyoruz. İltifat buyurmanısı rica eder, saygı­ larımla hepinizi selâmlanın. (M. B. G. sırala­ rından alkışlar.)  BAŞKAN — Sayın Tuna buyurunuz.  AHMET NUSRET TUNA (Kastamonu) —  Muhterem arkadaşlar, Millî Birlik Grupu adına  konuşan arkadaşımızın Anayasa değişikliğine  — 617 —  C. Senatosu B : 116  verdiği ve bilhassa 147 nci maddeye verdiği  mâna hakikaten calibi dikkattir. Ben şimdi ken­ dilerinin son sözü ile sözlerime başlamak istiyo­ rum. Sözünü nasıl bitirdi? Anayasanın bir hay­ li ınethüsenası yapıldıktan sonra dedi ki, «Ana­ yasanın bir kısım maddeleri var, bunların değiş­ mesine olumlu oy kullanıyoruz, bir kısmına da  olumlu oy kullanmıyoruz.» Şimdi bunun mâna­ sı ne oluyor? Demek oluyor ki Anayasada değiş­ mesi icabeden bâzı hususlar vardır. Bunun bir  ikrarı oluyor, bir kabulü oluyor. Zatıâlilerinin  kabul ettiği 5 - 10 maddeye diğer siyasi parti­ ler bir kısım madde daha ilâve ediyor. Siz bâzı  değişikliklere g'önül rızası ile oyumuzu kullanı­ yoruz derken, 1961 Anayasasının bâzı noksanla­ rının bulunduğunu kabul ediyorsunuz demektir.  Bu noktadan başlıyarak diğer kısımları cevap­ landıracağım.  Yani, Anayasalarda noksanlık olabilir, za­ manla bâzı hususların noksan olduğu gözüke­ bilir. Hele hele çok ideal Anayasalar cemiyetin  bünyesine müsaidolmadığı için değişmesi lâ- zımgelebilir. Bir Anayasanın değişmesi mutla­ ka onun kötü olduğu, mutlaka onun fena oldu­ ğu mânasına gelmez. Bâzı boşluklar bulunduğu  mânasına gelebilir. Bazan da cemiyetin sosyal  seviyesinden, içtimai seviyesinden çok ileri ol­ duğu için bol bir elbise gibi üstte durur ve bu,  o bünyeye uydurulur.  Şimdi, beyanıma, arkadaşımızın konuşması­ nın en sonundaki beyanı ile, «bir kısmını ka­ bul ediyoruz, bir kısmını kabul etmiyoruz» de­ mek suretiyle bizlere yaklaştığı noktadan başlı­ yorum.  Şimdi, muhterem arkadaşlarım, bu 147 nci mad­ dede Anayasa Mahkemesi, Anayasa değişikliği­ ni tetkik edemez sözünün gerekçesi şu: Anaya­ samızın başında 5 nci maddesi diyor ki «Yasama  yetkisi T. B. M. M, nindir. Bu yetki devredile­ mez.» Anaprensip bu. Tanzim etme, nizam koy­ ma, yani yasama sıfatını, yasama vazifesini kul­ lanma hakkı T. B. M. M. nindir. Şimdi ne yap­ mışız, diğer ilerideki maddelerle bir Anayasa  Mahkemesi kurmuşuz, bu Anayasa Mahkemesi  de çıkan kanunların ve İçtüzüklerin Anayasa­ ya uygunluğunu tetkik etsin, demişiz. Şimdi  buraya dikkatlerinizi arz etmek istiyorum, bi­ zim gerekçemizin mânası burada, demek ki  tanzim etme yetkisi Meclislerin. Ne yapmışız?  Bu tanzim edilen, bir Kurucu Meclisin kurup  — 618  20 . 9 . 1971 O : 2  ortaya getirdiği Anayasaya, çıkan kanun uygun  mu, değil mi, bunu Anayasa Mahkemesi tetki­ ke memur. O halde, ne var orta yerde, yasama  organının çıkarttığı objektif bir şey var. Mey­ danda müşahhas bir Anayasa var. Yeni bir ka­ nun çıkıyor, bu ona uyuyor mu? Yasarca orga­ nının fikri kemâli ile ayakta mı, bu yasama or­ ganının fikrine muhalif bir tutum mu var diye,  anafikriyle kıyas edilir.  Anayasa Mahkemesi, bir kanun veya İçtüzü­ ğün, Anayasa uygun olup olma lığında, evvelâ  Anayasayı ele alıyor, ölçü bu, mihenk bu. Çı­ kan kanuna bakıyoruz, buna uyuyor mu, uy­ muyor mu? Niçin yapıyoruz bunu? Yasama or­ ganının başyasa dediği, Anayasa dedı>' hüküm­ ler ayakta mıdır, değil midir, bunu anlamak  için.  Şimdi bu, böyle bir kanun olmaz da, yapılan  yasa Anayasa olursa; Anayasayı yaphk. Hangi  kuralla bunun uyup uymadığını, dolayısiyle T.  B. M. M. iradesinin ne halde bulunduğunu ne  ile kıyas ederek tesbit edeceğiz. Var mı başka  bir kıyas?  Muhterem arkadaşlarım, işte Anayasa Mah­ kemeleri, Anayasa değişikliği tetkik edemez der­ ken ve dört siyasi parti bu mevzuda ittifak eder­ ken, ele aldığı anagerekçe budur. Çıkan normal  kanunlar, tüzükleri, elimizde bir Anayasa var,  ona uyuyor mu uymuyor mu tetkikatını yapıyo­ ruz, dolayısiyle yasama organının anakanımu- nun hâkimiyeti temin edilmiş oluyor. Ama, ya­ pılan Anayasa ise, bu Anayasa neye uyuyor,  neye uymuyor, bunun tetkiki yargı organının  görevinin dışındadır.  Şimdi, bu mevzuda bizden gayrı bir hayli ec­ nebi Devletler var. Anayasalar yapmışlar. Bun­ ların hiçbirisinde yasama organlarının yapmış  olduğu tadilleri, Anayasa değişikliklerini, Ana­ yasanın diğer prensiplerine uyup, uymadığı  mevzuunun tetkiki, yetkisi verilmemiştir. Parti- lerarası komisyonda da, bizim Anayasa Mah­ kememiz de bu zamana kadar yapılan deği­ şikliklerin Anayasaya uyup uymadığını tetkik  etmemiştir. Ne yapmıştır? Bir karar almıştır,  tetkik edeceğim demiştir. Fakat tetkikat yap­ mamıştır. Bu itibarla kayıt koymak doğru ol­ maz.  Şimdi muhterem arkadaşlar, Anayasa deği­ şikliklerinin, Anayasa Mahkemesi tarafından
Sayfa 43 -
C. Senatosu B : 116  verdiği ve bilhassa 147 nci maddeye verdiği  mâna hakikaten calibi dikkattir. Ben şimdi ken­ dilerinin son sözü ile sözlerime başlamak istiyo­ rum. Sözünü nasıl bitirdi? Anayasanın bir hay­ li ınethüsenası yapıldıktan sonra dedi ki, «Ana­ yasanın bir kısım maddeleri var, bunların değiş­ mesine olumlu oy kullanıyoruz, bir kısmına da  olumlu oy kullanmıyoruz.» Şimdi bunun mâna­ sı ne oluyor? Demek oluyor ki Anayasada değiş­ mesi icabeden bâzı hususlar vardır. Bunun bir  ikrarı oluyor, bir kabulü oluyor. Zatıâlilerinin  kabul ettiği 5 - 10 maddeye diğer siyasi parti­ ler bir kısım madde daha ilâve ediyor. Siz bâzı  değişikliklere g'önül rızası ile oyumuzu kullanı­ yoruz derken, 1961 Anayasasının bâzı noksanla­ rının bulunduğunu kabul ediyorsunuz demektir.  Bu noktadan başlıyarak diğer kısımları cevap­ landıracağım.  Yani, Anayasalarda noksanlık olabilir, za­ manla bâzı hususların noksan olduğu gözüke­ bilir. Hele hele çok ideal Anayasalar cemiyetin  bünyesine müsaidolmadığı için değişmesi lâ- zımgelebilir. Bir Anayasanın değişmesi mutla­ ka onun kötü olduğu, mutlaka onun fena oldu­ ğu mânasına gelmez. Bâzı boşluklar bulunduğu  mânasına gelebilir. Bazan da cemiyetin sosyal  seviyesinden, içtimai seviyesinden çok ileri ol­ duğu için bol bir elbise gibi üstte durur ve bu,  o bünyeye uydurulur.  Şimdi, beyanıma, arkadaşımızın konuşması­ nın en sonundaki beyanı ile, «bir kısmını ka­ bul ediyoruz, bir kısmını kabul etmiyoruz» de­ mek suretiyle bizlere yaklaştığı noktadan başlı­ yorum.  Şimdi, muhterem arkadaşlarım, bu 147 nci mad­ dede Anayasa Mahkemesi, Anayasa değişikliği­ ni tetkik edemez sözünün gerekçesi şu: Anaya­ samızın başında 5 nci maddesi diyor ki «Yasama  yetkisi T. B. M. M, nindir. Bu yetki devredile­ mez.» Anaprensip bu. Tanzim etme, nizam koy­ ma, yani yasama sıfatını, yasama vazifesini kul­ lanma hakkı T. B. M. M. nindir. Şimdi ne yap­ mışız, diğer ilerideki maddelerle bir Anayasa  Mahkemesi kurmuşuz, bu Anayasa Mahkemesi  de çıkan kanunların ve İçtüzüklerin Anayasa­ ya uygunluğunu tetkik etsin, demişiz. Şimdi  buraya dikkatlerinizi arz etmek istiyorum, bi­ zim gerekçemizin mânası burada, demek ki  tanzim etme yetkisi Meclislerin. Ne yapmışız?  Bu tanzim edilen, bir Kurucu Meclisin kurup  — 618  20 . 9 . 1971 O : 2  ortaya getirdiği Anayasaya, çıkan kanun uygun  mu, değil mi, bunu Anayasa Mahkemesi tetki­ ke memur. O halde, ne var orta yerde, yasama  organının çıkarttığı objektif bir şey var. Mey­ danda müşahhas bir Anayasa var. Yeni bir ka­ nun çıkıyor, bu ona uyuyor mu? Yasarca orga­ nının fikri kemâli ile ayakta mı, bu yasama or­ ganının fikrine muhalif bir tutum mu var diye,  anafikriyle kıyas edilir.  Anayasa Mahkemesi, bir kanun veya İçtüzü­ ğün, Anayasa uygun olup olma lığında, evvelâ  Anayasayı ele alıyor, ölçü bu, mihenk bu. Çı­ kan kanuna bakıyoruz, buna uyuyor mu, uy­ muyor mu? Niçin yapıyoruz bunu? Yasama or­ ganının başyasa dediği, Anayasa dedı>' hüküm­ ler ayakta mıdır, değil midir, bunu anlamak  için.  Şimdi bu, böyle bir kanun olmaz da, yapılan  yasa Anayasa olursa; Anayasayı yaphk. Hangi  kuralla bunun uyup uymadığını, dolayısiyle T.  B. M. M. iradesinin ne halde bulunduğunu ne  ile kıyas ederek tesbit edeceğiz. Var mı başka  bir kıyas?  Muhterem arkadaşlarım, işte Anayasa Mah­ kemeleri, Anayasa değişikliği tetkik edemez der­ ken ve dört siyasi parti bu mevzuda ittifak eder­ ken, ele aldığı anagerekçe budur. Çıkan normal  kanunlar, tüzükleri, elimizde bir Anayasa var,  ona uyuyor mu uymuyor mu tetkikatını yapıyo­ ruz, dolayısiyle yasama organının anakanımu- nun hâkimiyeti temin edilmiş oluyor. Ama, ya­ pılan Anayasa ise, bu Anayasa neye uyuyor,  neye uymuyor, bunun tetkiki yargı organının  görevinin dışındadır.  Şimdi, bu mevzuda bizden gayrı bir hayli ec­ nebi Devletler var. Anayasalar yapmışlar. Bun­ ların hiçbirisinde yasama organlarının yapmış  olduğu tadilleri, Anayasa değişikliklerini, Ana­ yasanın diğer prensiplerine uyup, uymadığı  mevzuunun tetkiki, yetkisi verilmemiştir. Parti- lerarası komisyonda da, bizim Anayasa Mah­ kememiz de bu zamana kadar yapılan deği­ şikliklerin Anayasaya uyup uymadığını tetkik  etmemiştir. Ne yapmıştır? Bir karar almıştır,  tetkik edeceğim demiştir. Fakat tetkikat yap­ mamıştır. Bu itibarla kayıt koymak doğru ol­ maz.  Şimdi muhterem arkadaşlar, Anayasa deği­ şikliklerinin, Anayasa Mahkemesi tarafından  C. Senatosu B : 116  tetkik olunamamasımn anagerekçesi, Anayasa­ mızın 5 nci maddesidir.  Şimdi diyorlar ki, bir ekseriyet meydana  gelir de, Anayasanın değişmez hükümlerini,  Cumhuriyeti, Cumhuriyetin niteliklerini değiş­ tirmeye kalkarsa ne olur?..  Muhterem arkadaşlarım, hukuk ilminde bu  da tetkik olunmuş. 27 Mayısta Anayasanın ya­ pılmasında emeği geçen Hüseyin Naili Kübalı  diyor ki; Anayasa bir yasama organı ekseriye­ tine dayanıktır. Anayasanın, değişmez hüküm­ lerini değiştirirse ne olur. Meselâ lâyikliği  kaldırırsa, meselâ «Cumhuriyet değildir Hilâ­ fettir» demiş - yani bir misal olarak arz edi- yirum- «bunun adı Anayasa değişikliği değil­ dir, bu hukukî bir ihtilâldir» diyor. Evet, bu  bir ihtilâldir. Eğer onun (tatbikatını takibedem  uyanık evlâtları, bu tadile razı ise, o ta­ dil o milletin Anayasası olur. Ama, uyanık  evlatları Cumhuriyetin anavasıflarını değiştire­ cek şekilde büyük bir tadilât karşısında sus­ muyor, ayağa kalkması lâzımgeliyor, ancak on­ lar bunu düzeltir, reaksiyon da düzeltemez.  Binaenaleyh, nazari olarak akla gelen mevzu  için, ilim adamlarımızın gösterdiği yol da bu­ dur. Bunlar değişemez, bir ekseriyet gelip  ıböyle normal değiştirmeler gibi, bu anaumde- leri değiştiremez. Müsterih olmanız lâzım.  Anayasanın değişikliklerinde siz de buyuruyor­ sunuz, diyorsunuz ki, «bir kısımları var onla­ ra müspet oy verdik, bir kısımları var bunlara  karşıyız.» Demek ki; bu eserin sizin tarafınız­ dan da tamir edilmesi lâzımgelen bâzı kısım­ ları olduğunu kabul ediyorsunuz.  Netice itibariyle, «bu değişiklikler cemiyeti  geriye götürüyor» diyorlar. Hayır arkadaşlar,  buna itimat buyurun. Daha evvel verilmiş  bir taslak var bunun üzerinde çalışılırken - ken­ di partim için söylemiyorum- bütün partiler  ittifakla vasıl olduğumuz bu merhaleden Ana­ yasayı geriye götürmemek için gerekli çabayı  sarf etmiştir. Çünkü, onlar da müdriktir M,  milletler vâsıl olduğu hürriyett merhalesinden  geriye götürüldüğü zaman bir reaksiyon doğar.  O hakkı tekrar alma çabası doğar. Bu cemi­ yeti huzursuz kılar.  Bu itibarla, Anayasa (değişikliğinde tam, ca­ nı yürekten emin olduğumuz ve İnşallah tadil  ve tashihi sonunda memlekete bâzı sahalarda  20 . 9 . 1971 O : 2  1 huzur geleceğine kaani bulunduğumuz maddeler  tadil edilmiştir.  Muhterem arkadaşlarım, tadil hakkındaki  fikrimizin anadayanağını arz ettim. Anadaya- nak, Anayasa gereğince mahkemelere, Yaşatma  Organının görüşleri dışında bir görüş getirme  ve Yasama Organına yargı organını hâkim kıl­ ma yetkisi verilmemişltir. Anayasa bu hakkı  vermemiştir. Kimin fikri hâkim olacaktır?  Tabiatiyle Yasama Organının fikri hâkim ola­ caktır. Anayasanın üstünde yasa olmadığına  göre, mukayesesi mümkün olmadığından 147  nci maddesi sarahat koymuştur ve Anayasa ta- dillreini mahkemelerin tetkik etmemesi esasını  da getirmiştir.  155 nci maddede usule mütaallik hükümler  var. Elbet tetkikinden ötürü buna dair sara­ hat vardır.  BAŞKAN — Sayın Tuna, vaktiniz dolmuş­ tur efendim.  AHMET NUSRET TUNA (Devamla) —  Şimdi Muhterem Başkanım, bendeniz mâruzâ­ tımı ikmal etmeden evvel, şu kısma temas ede­ ceğim.  Arkadaşlar, ne zaman bâzı arkadaşlammiLz,  kemdilerine konuşma imkânı verilse, şu hususu  ileri sürmektedirler. Kötü yönetim ve sosyo  ekonomik tedbirlerin alınmamış olması dola- yısıyle 12 Marttan evvelki merhaleye vardık.  Şimdi, işin bu devresinde bu yönetim kötü  müydü, iyi miydi, değil miydi, bunun bâzı ar­ kadaşlarımızın takdirine bırakılmadığını kendi­ lerinim de kabul etmesini rioa ederim. Bunu  tarih kaydedecektir.  VEHBİ ERSÜ (Tabiî tiye) — Zatıâlinizin  de takdirine bırakmamak lâzım.  BAŞKAN — Lütfen efendim müdahale et­ meyiniz. Efendim zatıâliniz konuşurken, kim­ se müdahale etmedi, istirham ediyorum efen­ dim güçleştirmeyin.  AHMET NUSRET TUNA (Devamla) —  Şimdi, bunu tarih teferruatla kaydedecektir.  Beş - altı ay evvelki bir hâdisenin burada tah­ lilini yapacak değilim. Yalnız sosyo ekonomik  tedbirler için bir plân vardır. Bu plânda ya­ pılacak işler sizlerin direktiflerinizle kabul edil­ mektedir, Altı yıl gibi kısa bir zamanda 130  milyar lira bu yatırımlarla Devletin ekonomik  I durumunun tashihi cihetine gidilmiştir:  619 —
Sayfa 44 -
C. Senatosu B : 116  tetkik olunamamasımn anagerekçesi, Anayasa­ mızın 5 nci maddesidir.  Şimdi diyorlar ki, bir ekseriyet meydana  gelir de, Anayasanın değişmez hükümlerini,  Cumhuriyeti, Cumhuriyetin niteliklerini değiş­ tirmeye kalkarsa ne olur?..  Muhterem arkadaşlarım, hukuk ilminde bu  da tetkik olunmuş. 27 Mayısta Anayasanın ya­ pılmasında emeği geçen Hüseyin Naili Kübalı  diyor ki; Anayasa bir yasama organı ekseriye­ tine dayanıktır. Anayasanın, değişmez hüküm­ lerini değiştirirse ne olur. Meselâ lâyikliği  kaldırırsa, meselâ «Cumhuriyet değildir Hilâ­ fettir» demiş - yani bir misal olarak arz edi- yirum- «bunun adı Anayasa değişikliği değil­ dir, bu hukukî bir ihtilâldir» diyor. Evet, bu  bir ihtilâldir. Eğer onun (tatbikatını takibedem  uyanık evlâtları, bu tadile razı ise, o ta­ dil o milletin Anayasası olur. Ama, uyanık  evlatları Cumhuriyetin anavasıflarını değiştire­ cek şekilde büyük bir tadilât karşısında sus­ muyor, ayağa kalkması lâzımgeliyor, ancak on­ lar bunu düzeltir, reaksiyon da düzeltemez.  Binaenaleyh, nazari olarak akla gelen mevzu  için, ilim adamlarımızın gösterdiği yol da bu­ dur. Bunlar değişemez, bir ekseriyet gelip  ıböyle normal değiştirmeler gibi, bu anaumde- leri değiştiremez. Müsterih olmanız lâzım.  Anayasanın değişikliklerinde siz de buyuruyor­ sunuz, diyorsunuz ki, «bir kısımları var onla­ ra müspet oy verdik, bir kısımları var bunlara  karşıyız.» Demek ki; bu eserin sizin tarafınız­ dan da tamir edilmesi lâzımgelen bâzı kısım­ ları olduğunu kabul ediyorsunuz.  Netice itibariyle, «bu değişiklikler cemiyeti  geriye götürüyor» diyorlar. Hayır arkadaşlar,  buna itimat buyurun. Daha evvel verilmiş  bir taslak var bunun üzerinde çalışılırken - ken­ di partim için söylemiyorum- bütün partiler  ittifakla vasıl olduğumuz bu merhaleden Ana­ yasayı geriye götürmemek için gerekli çabayı  sarf etmiştir. Çünkü, onlar da müdriktir M,  milletler vâsıl olduğu hürriyett merhalesinden  geriye götürüldüğü zaman bir reaksiyon doğar.  O hakkı tekrar alma çabası doğar. Bu cemi­ yeti huzursuz kılar.  Bu itibarla, Anayasa (değişikliğinde tam, ca­ nı yürekten emin olduğumuz ve İnşallah tadil  ve tashihi sonunda memlekete bâzı sahalarda  20 . 9 . 1971 O : 2  1 huzur geleceğine kaani bulunduğumuz maddeler  tadil edilmiştir.  Muhterem arkadaşlarım, tadil hakkındaki  fikrimizin anadayanağını arz ettim. Anadaya- nak, Anayasa gereğince mahkemelere, Yaşatma  Organının görüşleri dışında bir görüş getirme  ve Yasama Organına yargı organını hâkim kıl­ ma yetkisi verilmemişltir. Anayasa bu hakkı  vermemiştir. Kimin fikri hâkim olacaktır?  Tabiatiyle Yasama Organının fikri hâkim ola­ caktır. Anayasanın üstünde yasa olmadığına  göre, mukayesesi mümkün olmadığından 147  nci maddesi sarahat koymuştur ve Anayasa ta- dillreini mahkemelerin tetkik etmemesi esasını  da getirmiştir.  155 nci maddede usule mütaallik hükümler  var. Elbet tetkikinden ötürü buna dair sara­ hat vardır.  BAŞKAN — Sayın Tuna, vaktiniz dolmuş­ tur efendim.  AHMET NUSRET TUNA (Devamla) —  Şimdi Muhterem Başkanım, bendeniz mâruzâ­ tımı ikmal etmeden evvel, şu kısma temas ede­ ceğim.  Arkadaşlar, ne zaman bâzı arkadaşlammiLz,  kemdilerine konuşma imkânı verilse, şu hususu  ileri sürmektedirler. Kötü yönetim ve sosyo  ekonomik tedbirlerin alınmamış olması dola- yısıyle 12 Marttan evvelki merhaleye vardık.  Şimdi, işin bu devresinde bu yönetim kötü  müydü, iyi miydi, değil miydi, bunun bâzı ar­ kadaşlarımızın takdirine bırakılmadığını kendi­ lerinim de kabul etmesini rioa ederim. Bunu  tarih kaydedecektir.  VEHBİ ERSÜ (Tabiî tiye) — Zatıâlinizin  de takdirine bırakmamak lâzım.  BAŞKAN — Lütfen efendim müdahale et­ meyiniz. Efendim zatıâliniz konuşurken, kim­ se müdahale etmedi, istirham ediyorum efen­ dim güçleştirmeyin.  AHMET NUSRET TUNA (Devamla) —  Şimdi, bunu tarih teferruatla kaydedecektir.  Beş - altı ay evvelki bir hâdisenin burada tah­ lilini yapacak değilim. Yalnız sosyo ekonomik  tedbirler için bir plân vardır. Bu plânda ya­ pılacak işler sizlerin direktiflerinizle kabul edil­ mektedir, Altı yıl gibi kısa bir zamanda 130  milyar lira bu yatırımlarla Devletin ekonomik  I durumunun tashihi cihetine gidilmiştir:  619 —  C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Bugüm A. P. iktidarı devrettiği zaman, Mer­ kez Bankasındaki döviz miktarı 500 milyon do­ lardı.  BAŞKAN — Bağlamanızı rica edeceğim Sa­ yın Turna.  AHMET NUSRET TUNA (Devamla) —  Şimdi bir hususa daha temas edeyim. Arkadaş­ lar; komünistler, cemiyetin nizamını bozmak  istiyen kimseler, daima Devletin büyüklerini  kötülemek suretiyle Itahribat yapmak isterler.  Bir konuşmamda yine arz etaniştim, Cumhuri­ yet detvrimi ele almıştım, Atatürk için kısmı!  geçmiştim, inönü için neler söylemdi deklim,  arkasından Celâl Bayar için neler söylendi de­ dim, Menderes için neler söylendi dedim. Ve  sizin ihtilâlim başı için ve onun oğlu için neler  söylendi dedim. Son Reisicumhur için söyle­ nen sözleri, yine grupunuz söylemiştir, Se­ nato zabıtlarında bunlar da mündemiçtir.  Arakadaşlar, hizmete talilbolan memleket  evlâtlarını tahribetmek için bir faaliyet var­ ıdır. Şunu söylüyorum, A. P. altı aydan beri  iktidarda değildir. Devletin bütün arşivleri,  başka kimselerin, tarafsız bir idarenin elinde­ dir. DemireTin kardeşlerinin teşriî masuniyeti  yoktur. Eğer ima edilen husus bu ise, bunla­ rın Devletten kanunsuz, nizamsız menfaat te^  min ettiği iddia ediliyorsa, bugün Hükümet  her surette müessir olacak ellerdedir. Hak­ kında dâvayı açar, adlî makamlar kararını ve­ rir.  BAŞKAN — Sayın Tuna, eğer grup adına  konuşuyorsanız müddet verebilirim. Ama, be­ ni müşkil vaziyet/be bırakmayınız.  AHMET NUSRET TUNA (Devamla) —  Grup adına komuşuyorum.  BAŞKAN — G-rup adına konuştuğunuzu  başından söylemeli idiniz, o zaman buyurun  efendim.  AHMET NUSRET TUNA (Devamla) —  «Efendim, şaibeli iktidar, 12 Martın evveline  getirmiştir»  Arkadaşlar, Shakespeare şöyle diyor, «hır­ sızların en âdisi, en şerefsizi, şeref ve haysiyet  hırsızlarıdır. Benim malımı çalan, onun da işi­ ne yarar bir sahada kullanabilir, onun da bel­ ki bir ihtiyacını giderebilir, Ama, benim şe­ ref ve haysiyetimi çalan, sadece beni ondam  mahrum eder, kendisinin hiçbir işine yaramaz.  Bunun ahlâki redaeti, öbüründen 10 kat faz­ ladır.»  Muhterem arkadaşlar, başkalarının şerefi­ ne, kemdi şereflerimiz kadar sahibolalım. Kö­ tülemek istediğiniz kimsenin maddî delilini or­ taya korsunuz. Adalet Partisi Grupu hiçbir  şekilde, hiçbir kötülüğün müdafii değildir, hiç­ bir kötülüğün yanında değildir. Ama, bir şe­ yin yanındadır. Memleket evlâtlarını bilmeden  taihrijbeden kimselerin şiddetle karşısuıdadır.  Bu ispat edilir, diyeceğimiz yoktur. Daima  böyle imalarla, tahriklerle bu memleket evlât­ larının tahribine artık bu memleketin durumu  müsait değildir. Başkalarının şerefine, em az  kendi şerefimiz kadar saygı gösterdiğimiz an­ da, şu kubbemin mehabetine uygun bir hareket­ te bulunmuş oluruz. Bununla hiçbir zaman fa­ lan zatı himaye edin, tutun demiyorum. Ama  onun hakiknıda bir şey dediğiniz zaman bunu  tevsik edin.  Hükümet vazife başındadır, her türlü taki­ batın, tahkikatın yapılması mümkündür. Bun­ lar yapılmaz, daima imalarla, daima telkinlerle  ve tesirlerle bu sözler söylenir. Arkadaşlar, bu  kaJbîl kötüleme mücadelesi suretiyle tahribat  memleketin hayrına neticeler vermez.  Netice itibariyle şunu arz etmek istiyorum.  Yapılan değişiklikler hakikaten içten katıldığı­ mız değişikliklerdir. Her birisinin, arz ettiğim  şekilde, inandırıcı gerekçeleri vardır; bu inanç­ la tadilini rica ediyoruz ve önergenin reddini,  metnin huzurlarınıza gelen sekli ile kabulünü  istirham ediyorum.  Saygılar sunarım. (A. P. sıralarından alkış­ lar.)  BAŞKAN -— Saym Özden.  EKREM ÖZDEN (istanbul) — Sayın Baş­ kan, muhterem arkadaşlar; A. P. Grupu adına  görüşen saym arkadaşımız Nusret Tuna'nm son  beyanalrı, hakikaten beni ciddî olarak üzmüş­ tür.  Anayasanın 147 nci maddesinin ilim bakı­ mından, memleket ihtiyacı bakımından müza­ keresi güzelce giderken, eski Başbakana ve  onun kardeşlerine tevcih edilen bâzı dedikodu­ yu bu kürsüye getirerek, meseleyi bu çapta mü­ zakere rayından kaydırmak hakikaten üzücü  olmuştur.  620 —
Sayfa 45 -
C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Bugüm A. P. iktidarı devrettiği zaman, Mer­ kez Bankasındaki döviz miktarı 500 milyon do­ lardı.  BAŞKAN — Bağlamanızı rica edeceğim Sa­ yın Turna.  AHMET NUSRET TUNA (Devamla) —  Şimdi bir hususa daha temas edeyim. Arkadaş­ lar; komünistler, cemiyetin nizamını bozmak  istiyen kimseler, daima Devletin büyüklerini  kötülemek suretiyle Itahribat yapmak isterler.  Bir konuşmamda yine arz etaniştim, Cumhuri­ yet detvrimi ele almıştım, Atatürk için kısmı!  geçmiştim, inönü için neler söylemdi deklim,  arkasından Celâl Bayar için neler söylendi de­ dim, Menderes için neler söylendi dedim. Ve  sizin ihtilâlim başı için ve onun oğlu için neler  söylendi dedim. Son Reisicumhur için söyle­ nen sözleri, yine grupunuz söylemiştir, Se­ nato zabıtlarında bunlar da mündemiçtir.  Arakadaşlar, hizmete talilbolan memleket  evlâtlarını tahribetmek için bir faaliyet var­ ıdır. Şunu söylüyorum, A. P. altı aydan beri  iktidarda değildir. Devletin bütün arşivleri,  başka kimselerin, tarafsız bir idarenin elinde­ dir. DemireTin kardeşlerinin teşriî masuniyeti  yoktur. Eğer ima edilen husus bu ise, bunla­ rın Devletten kanunsuz, nizamsız menfaat te^  min ettiği iddia ediliyorsa, bugün Hükümet  her surette müessir olacak ellerdedir. Hak­ kında dâvayı açar, adlî makamlar kararını ve­ rir.  BAŞKAN — Sayın Tuna, eğer grup adına  konuşuyorsanız müddet verebilirim. Ama, be­ ni müşkil vaziyet/be bırakmayınız.  AHMET NUSRET TUNA (Devamla) —  Grup adına komuşuyorum.  BAŞKAN — G-rup adına konuştuğunuzu  başından söylemeli idiniz, o zaman buyurun  efendim.  AHMET NUSRET TUNA (Devamla) —  «Efendim, şaibeli iktidar, 12 Martın evveline  getirmiştir»  Arkadaşlar, Shakespeare şöyle diyor, «hır­ sızların en âdisi, en şerefsizi, şeref ve haysiyet  hırsızlarıdır. Benim malımı çalan, onun da işi­ ne yarar bir sahada kullanabilir, onun da bel­ ki bir ihtiyacını giderebilir, Ama, benim şe­ ref ve haysiyetimi çalan, sadece beni ondam  mahrum eder, kendisinin hiçbir işine yaramaz.  Bunun ahlâki redaeti, öbüründen 10 kat faz­ ladır.»  Muhterem arkadaşlar, başkalarının şerefi­ ne, kemdi şereflerimiz kadar sahibolalım. Kö­ tülemek istediğiniz kimsenin maddî delilini or­ taya korsunuz. Adalet Partisi Grupu hiçbir  şekilde, hiçbir kötülüğün müdafii değildir, hiç­ bir kötülüğün yanında değildir. Ama, bir şe­ yin yanındadır. Memleket evlâtlarını bilmeden  taihrijbeden kimselerin şiddetle karşısuıdadır.  Bu ispat edilir, diyeceğimiz yoktur. Daima  böyle imalarla, tahriklerle bu memleket evlât­ larının tahribine artık bu memleketin durumu  müsait değildir. Başkalarının şerefine, em az  kendi şerefimiz kadar saygı gösterdiğimiz an­ da, şu kubbemin mehabetine uygun bir hareket­ te bulunmuş oluruz. Bununla hiçbir zaman fa­ lan zatı himaye edin, tutun demiyorum. Ama  onun hakiknıda bir şey dediğiniz zaman bunu  tevsik edin.  Hükümet vazife başındadır, her türlü taki­ batın, tahkikatın yapılması mümkündür. Bun­ lar yapılmaz, daima imalarla, daima telkinlerle  ve tesirlerle bu sözler söylenir. Arkadaşlar, bu  kaJbîl kötüleme mücadelesi suretiyle tahribat  memleketin hayrına neticeler vermez.  Netice itibariyle şunu arz etmek istiyorum.  Yapılan değişiklikler hakikaten içten katıldığı­ mız değişikliklerdir. Her birisinin, arz ettiğim  şekilde, inandırıcı gerekçeleri vardır; bu inanç­ la tadilini rica ediyoruz ve önergenin reddini,  metnin huzurlarınıza gelen sekli ile kabulünü  istirham ediyorum.  Saygılar sunarım. (A. P. sıralarından alkış­ lar.)  BAŞKAN -— Saym Özden.  EKREM ÖZDEN (istanbul) — Sayın Baş­ kan, muhterem arkadaşlar; A. P. Grupu adına  görüşen saym arkadaşımız Nusret Tuna'nm son  beyanalrı, hakikaten beni ciddî olarak üzmüş­ tür.  Anayasanın 147 nci maddesinin ilim bakı­ mından, memleket ihtiyacı bakımından müza­ keresi güzelce giderken, eski Başbakana ve  onun kardeşlerine tevcih edilen bâzı dedikodu­ yu bu kürsüye getirerek, meseleyi bu çapta mü­ zakere rayından kaydırmak hakikaten üzücü  olmuştur.  620 —  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  A. NUSRET TUNA (Kastamonu) — Kim  getiriyor sayın Özden? (A. P. sıralarından gü­ rültüler.)  SALİM HAZERDAĞLI (Elâzığ) — Sen ge­ tirdin.  BAŞKAN — Müsaade buyurun efendim.  EKREM ÖZDEN (Devamla) — Ben şimdi  bu safhalara girecek değilim. Girersek, çok bü­ yük meseleler ortaya çıkacağı için, bu tatlı ha­ vayı bozmayı arzu etmiyorum. (A. P. sıraların­ dan gürültüler ve «korkumuz yok.» «Esasında  bir şey de yok.» sesleri)  EKREM ÖZDEN (Devamla) — Peki, ma­ dem bir şey yok da niçin itiraz ediyorsunuz?  Ben bu kürsüden bir şey söylüyor muyum? (A.  P. sıralarından gürültüler)  'BAŞKAN — Sayın Özden, Sayın Özden mü­ dahale celbedecek şekilde konuşmamanızı istir­ ham edeceğim efendim. Lütfen efendim, müda­ hale etmeyin.  EKREM ÖZDEN (Devamla) — Bir şey söy­ lemiyorum; siz yine üzülüyorsunuz. (A. P. sıra­ larından gürültüler)  SALİM HAZERDAĞLI (Elâzığ) — Sadet  dışı konuşurken A. Nusret Tuna, ona bir şey de­ mediniz Sayın Başkan.  EKREM ÖZDEN (Devamla) — Saym Baş­ kan, siz ve arkadaşlarınız iyi bilir ki, bu mese­ lenin içine girersek çok meseleler çıkar. İçine  girmiyoruz. (A. P. sıralarından gürültüler ve  «tehdit mi ediyorsun.» sesleri) girmek arzu et­ miyoruz. Bırakın bizi de, tatlı tatlı şu meseleyi  bitirelim. Tehdidediyor muyuz, etmiyor muyuz,  altından ne türlü Çapanoğlu çıkacak, onu siz  daha iyi takdir edersiniz. (A. P. sıralarından  gürültüler ve «işte Çapanoğlu çıktı.» sesleri)  BAŞKAN — Lütfen efendim cevap verme­ yin, lütfen.  EKREM ÖZDEN (Devamla) — Sayın Baş­ kan, devam edeyim mi, yoksa cevap mı vere­ yim? (A. P. sıralarından gülüşmeler)  BAŞKAN — Şimdi, Başkan cellbetmiyor mü­ dahaleleri, Müdahaleleri konuşmanızla celbedi- yorsunuz; ben lüzumu kadar, hem oturan arka­ daşlara müdahale etmemelerini, hem de zatıâli- nize müdahaleyi celbedecek şekilde hitabette bu­ lunmamanızı rica ettim. Benim vazifem bu ka­ dar. Onun için istirham edeceğim.  EKREM ÖZDEN (Devamla) — Ben bir şey  söylemiyorum ki, aleyhte bir şey söylemiyorum  ki, arkadaşlarınızı ikaz ediyorum.  BAŞKAN — Lütfen efendim, istirham ede­ rim.  EKREM ÖZDEN (Devamla) — Müsaade bu­ yurun da ilmî cephede kalalım diyorum. Ben bir  şey demiyorum.  BAŞKAN — Evet efendim, tamam. Müdaha­ le etmiyorlar, buyurun efendim.  EKREM ÖZDEN (Devamla) — Şimdi, muh­ terem arkadaşlarım, Anayasa değişikliği olur  mu, olmaz mı? Bu ilmî bir münakaşa halinde.  Bir kısım arkadaşlarımız, Anayasanın mütema­ diyen değiştirilmesinin doğru olamıyacağmı, bir  kısım arkadaşlarımız da Anayasanın ihtiyaçlara  ve icaplara göre değiştirilmesi hakkının mevcu- dolduğunu ileri sürüyorlar. Bence, Komisyonda  da arz ettim, anayasalar ihtiyaçlara göre, za­ man ve mekânın gösterdiği lüzuma göre, daima  değiştirilebilir. Bu kitap semavî bir kitap de­ ğildir. Yukardan aşağıya İnmiş <bir kitap değil­ dir, kul yapısıdır. Kulların İcaplarına göre bu  değişir. Esasen 9 ncu madde, Anayasamızın 9  ncu maddesi gayet sarihtir. Bunun mefhumu  muhalifinden mesele meydana çıkmaktadır.  «Devlet şeklinin Cumhuriyet olduğu hakkında­ ki Anayasa hükmü değiştirilemez ve değiştiril­ mesi teklif edilemez.» diyor. Demek ki, diğer  konular değiştirilebilir ve teklif edilebilir, yal­ nız, idarenin Cumhuriyet olduğuna dair olan  madde değiştirilemez; bunun mefhumu muhali­ finden bu çıkmaktadır.  Muhterem arkadaşlar bâzı memleketlerde  anayasa kurucu meclisler tarafından değiştiri­ lir. Yıpranmış meclislerin anayasa değişikliğine  gitmeyip, doğrudan doğruya ya kendilerini ye­ nilemek veya bir kurucu meclis teşkil etmek su­ retiyle bunun halli cihetine gittikleri görülmüş­ tür; vardır bunlar. Biz kurucu meclis miyiz?  Arkadaşlar, kurucu meclis toplanmıştır, 27 Ma­ yıs İhtilâlinden sonra Kurucu Meclis toplanmış­ tır; Anayasa yapmıştır, seçim kanunu yapmış­ tır ve o günkü mevzuları ele almıştır. Şimdi,  bir kurucu meclis olmadığına göre Anayasayı  kim tebdil edecek, kim hükümlerini tağyir ede­ cek veyahut yeni hükümler getirecek, Bunu,  hiç şüphe yok ki, kurucu meclis vasıf ve salâ­ hiyetinde olduğu mııhakkaik bulunan T.B.M.M.  — 621 —
Sayfa 46 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  A. NUSRET TUNA (Kastamonu) — Kim  getiriyor sayın Özden? (A. P. sıralarından gü­ rültüler.)  SALİM HAZERDAĞLI (Elâzığ) — Sen ge­ tirdin.  BAŞKAN — Müsaade buyurun efendim.  EKREM ÖZDEN (Devamla) — Ben şimdi  bu safhalara girecek değilim. Girersek, çok bü­ yük meseleler ortaya çıkacağı için, bu tatlı ha­ vayı bozmayı arzu etmiyorum. (A. P. sıraların­ dan gürültüler ve «korkumuz yok.» «Esasında  bir şey de yok.» sesleri)  EKREM ÖZDEN (Devamla) — Peki, ma­ dem bir şey yok da niçin itiraz ediyorsunuz?  Ben bu kürsüden bir şey söylüyor muyum? (A.  P. sıralarından gürültüler)  'BAŞKAN — Sayın Özden, Sayın Özden mü­ dahale celbedecek şekilde konuşmamanızı istir­ ham edeceğim efendim. Lütfen efendim, müda­ hale etmeyin.  EKREM ÖZDEN (Devamla) — Bir şey söy­ lemiyorum; siz yine üzülüyorsunuz. (A. P. sıra­ larından gürültüler)  SALİM HAZERDAĞLI (Elâzığ) — Sadet  dışı konuşurken A. Nusret Tuna, ona bir şey de­ mediniz Sayın Başkan.  EKREM ÖZDEN (Devamla) — Saym Baş­ kan, siz ve arkadaşlarınız iyi bilir ki, bu mese­ lenin içine girersek çok meseleler çıkar. İçine  girmiyoruz. (A. P. sıralarından gürültüler ve  «tehdit mi ediyorsun.» sesleri) girmek arzu et­ miyoruz. Bırakın bizi de, tatlı tatlı şu meseleyi  bitirelim. Tehdidediyor muyuz, etmiyor muyuz,  altından ne türlü Çapanoğlu çıkacak, onu siz  daha iyi takdir edersiniz. (A. P. sıralarından  gürültüler ve «işte Çapanoğlu çıktı.» sesleri)  BAŞKAN — Lütfen efendim cevap verme­ yin, lütfen.  EKREM ÖZDEN (Devamla) — Sayın Baş­ kan, devam edeyim mi, yoksa cevap mı vere­ yim? (A. P. sıralarından gülüşmeler)  BAŞKAN — Şimdi, Başkan cellbetmiyor mü­ dahaleleri, Müdahaleleri konuşmanızla celbedi- yorsunuz; ben lüzumu kadar, hem oturan arka­ daşlara müdahale etmemelerini, hem de zatıâli- nize müdahaleyi celbedecek şekilde hitabette bu­ lunmamanızı rica ettim. Benim vazifem bu ka­ dar. Onun için istirham edeceğim.  EKREM ÖZDEN (Devamla) — Ben bir şey  söylemiyorum ki, aleyhte bir şey söylemiyorum  ki, arkadaşlarınızı ikaz ediyorum.  BAŞKAN — Lütfen efendim, istirham ede­ rim.  EKREM ÖZDEN (Devamla) — Müsaade bu­ yurun da ilmî cephede kalalım diyorum. Ben bir  şey demiyorum.  BAŞKAN — Evet efendim, tamam. Müdaha­ le etmiyorlar, buyurun efendim.  EKREM ÖZDEN (Devamla) — Şimdi, muh­ terem arkadaşlarım, Anayasa değişikliği olur  mu, olmaz mı? Bu ilmî bir münakaşa halinde.  Bir kısım arkadaşlarımız, Anayasanın mütema­ diyen değiştirilmesinin doğru olamıyacağmı, bir  kısım arkadaşlarımız da Anayasanın ihtiyaçlara  ve icaplara göre değiştirilmesi hakkının mevcu- dolduğunu ileri sürüyorlar. Bence, Komisyonda  da arz ettim, anayasalar ihtiyaçlara göre, za­ man ve mekânın gösterdiği lüzuma göre, daima  değiştirilebilir. Bu kitap semavî bir kitap de­ ğildir. Yukardan aşağıya İnmiş <bir kitap değil­ dir, kul yapısıdır. Kulların İcaplarına göre bu  değişir. Esasen 9 ncu madde, Anayasamızın 9  ncu maddesi gayet sarihtir. Bunun mefhumu  muhalifinden mesele meydana çıkmaktadır.  «Devlet şeklinin Cumhuriyet olduğu hakkında­ ki Anayasa hükmü değiştirilemez ve değiştiril­ mesi teklif edilemez.» diyor. Demek ki, diğer  konular değiştirilebilir ve teklif edilebilir, yal­ nız, idarenin Cumhuriyet olduğuna dair olan  madde değiştirilemez; bunun mefhumu muhali­ finden bu çıkmaktadır.  Muhterem arkadaşlar bâzı memleketlerde  anayasa kurucu meclisler tarafından değiştiri­ lir. Yıpranmış meclislerin anayasa değişikliğine  gitmeyip, doğrudan doğruya ya kendilerini ye­ nilemek veya bir kurucu meclis teşkil etmek su­ retiyle bunun halli cihetine gittikleri görülmüş­ tür; vardır bunlar. Biz kurucu meclis miyiz?  Arkadaşlar, kurucu meclis toplanmıştır, 27 Ma­ yıs İhtilâlinden sonra Kurucu Meclis toplanmış­ tır; Anayasa yapmıştır, seçim kanunu yapmış­ tır ve o günkü mevzuları ele almıştır. Şimdi,  bir kurucu meclis olmadığına göre Anayasayı  kim tebdil edecek, kim hükümlerini tağyir ede­ cek veyahut yeni hükümler getirecek, Bunu,  hiç şüphe yok ki, kurucu meclis vasıf ve salâ­ hiyetinde olduğu mııhakkaik bulunan T.B.M.M.  — 621 —  C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  yapacaktır, yani, Millet Meclisi ve C. Senato­ su. (Bunda şüphe yoktur, ilim (böyledir.  Yalnız, Ikorku vardır. 'Korku şudur: Biz bir  takım 'tad'iller yapıyoruz, bu tadiller üzerinde  yeni iktidarlar, iktidarı ele geçirecekler, acaba  bu rejimimizi tamamen ortadan kaldırıcı ve­ yahut kısmen tebdil edici, yasama meclislerinin  haklarını feshedici ve idarecilere büyük salâ­ hiyet verici kanunlar çıkarmaya teşebbüs eder­ lerse ne yapacağız? !Bu mesele vardır, arkadaş­ lar.  Şu meseleyi 'açıkça ifade edelim ki, «San­ dıktan çıktık, Iher şeyi yapabiliriz, istediğimiz  kanunları, istediğimiz şekilde tatbik edebiliriz.  Siz de iktidara geliniz yapınız» diye bir fikir  Türkiye'de bundan Sonra yürümez ve yürümi- yecektir. Bunu iyi (bilmek lâzım.  SALİM KAZERDAĞLI (Elâzığ) — Her se­ çilen lâyık değildir.  EKREM ÖZDEN (Devamla) — İktidara ge­ len hangi parti olursa 'olsun arkadaşlar, Türki­ ye'de insan haklarına, insanların tabiî hakları­ na ve memleketin demokratik düşüncelerine  ve getirdiğimiz (Anayasanın özgürlüklerine mu­ halif bir harekete bundan sonra asla teşebbüs  edemez; hiç bir 'surette teşebbüs edemez. Çün­ kü, 10 sene içinde iki kesin ve ibretâmiz hâ­ dise Türlüye'de cereyan etmiştir.  Bir kere Anayasanın değiştirilmesi için bir  teklif nisabı vardır; bir de kabul nisabı vardır.  Bu teklif ve kabul nisabı tekevvün etmedikçe  hiç bir surette Anayasa değiştirilemez. (Bunun  için korkmaya lüzum yoktur. 'Bu bir.  İkincisi, misal olmuştur, 'her vakit övdük,  bugün sabahleyin de 'övdüm, partiler arasın­ daki münasebet.. Arkadaşlar, demincek bana  söz atan muhterem, sevgili kardeşlerim, bir  meseleyi müzakere ederken, bir millet mesele­ sini, bir devlet meselesini müzakere edeceğimiz  sırada partilerin elele vererek bu memleket  ihtiyaçlarının ne türlü halledileceği neticesine  varmaları, Türk Demokrasisinin vardığı bir so­ nuçtur ve bu yürek kabartıcı, göğüs kabartıcı  yüreğe ferahlık verici bir sonuçtur. Onun için,  üzülmeyiniz bundan sonraki 'değişiklikler de  hep böyle olacaktır.  BAŞKAN — İki dakikanız var Sayın öz­ den. 't /f  EKREM ÖZDEN (Davamla) — Sayın Baş­ kan, bir noktaya daha müsaade ederseniz te­ mas etmek istiyorum. Türkiye'de bir Meclis  vardır; kanun yapacak bir meclis vardır ve  Anayasayı yapacak yine bir meclis vardır, baş­ ka yer yoktur. Egemenlik, bilâkaydüşart mec­ lislerin ise, meclislerin yapacağı Anayasayı  esas bakımından başka bir makamın tetkik et­ mesi mümkün değildir. Benim şahsi kanaatim  bu. Ancak ve ancak kendi bünyesi içinde çıka­ racağı kanunların 'o meclislerin yapmış olduğu  anayasaya muhalif olup olmadığını, esasından  ve usulünden, tetkik etmek yetkisine Anaya­ sa Maihkemetsi sahibolmalıdır. Bunda hiç şek'i  şüphe yoktur. 'Ben kanun yapacağım, kanun  usulüne uygun mudur, değil midir; denetliye- cek. Ben kanun yapacağım, Anayasaya muha­ lif midir, değil 'midir; tetkik edecek. Onda şüp­ he yoktur. Ama ben Anayasayı değiştirme ih­ tiyacını duymuşum ve bunda nisabı bulmuşum  bütün partilerin arzuları o noktalarda toplan­ mış, ihtilaflı noktalar kalmamış, «Hayır, bu  esasında Anayasaya muhaliftir» deniyor. Bunu  mümkün bulursanız, o zaman Anayasa Mahke­ mesini T.B.M.M.'nin yanında bir yasama orga­ nı olarak kabul etmemiz lâzım g-elir. Bu fikrimi  bundan evvel de 'söyledim, Komisyonda da söy­ ledim, şimdi de söylüyorum; her zaman da mü­ dafaa edeceğim.  Yalnız, bir noktada Sayın Tuna'dan ayrılı­ yorum; Türkiye 'Dsvlsti hâkimler devleti de­ ğildir. Türkiye Devleti, her hakkı, Anayasa  mucibince, her organına teslim etmiş, bırakmış  ve o organlar vasıtasıyle hâkimiyetini idame  ettiren bir teşekküldür. Hâkimler bizi muraka­ be eder durumda olamaz. Sayın Tuna ilk görü­ şünüz böyle idi, şimdi biraz o fikirden ayrılmış  gördüm, bundan ben de memnun oldum.  BAŞKAN — 'Sayın özden vaktiniz doldu  efendim.  EKREM ÖZDEN (Devamla) — jSayın Baş­ kan, zaten bitiriyorum. Benim diyeceğim hu­ lasaten şudur:  Yapılan tadilât yerindedir. Usulüne uygun­ dur. Anayasa hukukuna da uygun olur ki, bu  tadilâtın büyük bir kısmı o'toritelerce, Anayasa  otoritelerince kabul edilmiştir, ihtilâf yoktur.  Bir arkadaşımız, bir 'Ordinaryüs Profesör iti­ raz etmiştir, bu maddeye. O da sırf eskiden ya­ pılan suiistimalleri düşünerek itirazını yönelt- — 622 —
Sayfa 47 -
C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  yapacaktır, yani, Millet Meclisi ve C. Senato­ su. (Bunda şüphe yoktur, ilim (böyledir.  Yalnız, Ikorku vardır. 'Korku şudur: Biz bir  takım 'tad'iller yapıyoruz, bu tadiller üzerinde  yeni iktidarlar, iktidarı ele geçirecekler, acaba  bu rejimimizi tamamen ortadan kaldırıcı ve­ yahut kısmen tebdil edici, yasama meclislerinin  haklarını feshedici ve idarecilere büyük salâ­ hiyet verici kanunlar çıkarmaya teşebbüs eder­ lerse ne yapacağız? !Bu mesele vardır, arkadaş­ lar.  Şu meseleyi 'açıkça ifade edelim ki, «San­ dıktan çıktık, Iher şeyi yapabiliriz, istediğimiz  kanunları, istediğimiz şekilde tatbik edebiliriz.  Siz de iktidara geliniz yapınız» diye bir fikir  Türkiye'de bundan Sonra yürümez ve yürümi- yecektir. Bunu iyi (bilmek lâzım.  SALİM KAZERDAĞLI (Elâzığ) — Her se­ çilen lâyık değildir.  EKREM ÖZDEN (Devamla) — İktidara ge­ len hangi parti olursa 'olsun arkadaşlar, Türki­ ye'de insan haklarına, insanların tabiî hakları­ na ve memleketin demokratik düşüncelerine  ve getirdiğimiz (Anayasanın özgürlüklerine mu­ halif bir harekete bundan sonra asla teşebbüs  edemez; hiç bir 'surette teşebbüs edemez. Çün­ kü, 10 sene içinde iki kesin ve ibretâmiz hâ­ dise Türlüye'de cereyan etmiştir.  Bir kere Anayasanın değiştirilmesi için bir  teklif nisabı vardır; bir de kabul nisabı vardır.  Bu teklif ve kabul nisabı tekevvün etmedikçe  hiç bir surette Anayasa değiştirilemez. (Bunun  için korkmaya lüzum yoktur. 'Bu bir.  İkincisi, misal olmuştur, 'her vakit övdük,  bugün sabahleyin de 'övdüm, partiler arasın­ daki münasebet.. Arkadaşlar, demincek bana  söz atan muhterem, sevgili kardeşlerim, bir  meseleyi müzakere ederken, bir millet mesele­ sini, bir devlet meselesini müzakere edeceğimiz  sırada partilerin elele vererek bu memleket  ihtiyaçlarının ne türlü halledileceği neticesine  varmaları, Türk Demokrasisinin vardığı bir so­ nuçtur ve bu yürek kabartıcı, göğüs kabartıcı  yüreğe ferahlık verici bir sonuçtur. Onun için,  üzülmeyiniz bundan sonraki 'değişiklikler de  hep böyle olacaktır.  BAŞKAN — İki dakikanız var Sayın öz­ den. 't /f  EKREM ÖZDEN (Davamla) — Sayın Baş­ kan, bir noktaya daha müsaade ederseniz te­ mas etmek istiyorum. Türkiye'de bir Meclis  vardır; kanun yapacak bir meclis vardır ve  Anayasayı yapacak yine bir meclis vardır, baş­ ka yer yoktur. Egemenlik, bilâkaydüşart mec­ lislerin ise, meclislerin yapacağı Anayasayı  esas bakımından başka bir makamın tetkik et­ mesi mümkün değildir. Benim şahsi kanaatim  bu. Ancak ve ancak kendi bünyesi içinde çıka­ racağı kanunların 'o meclislerin yapmış olduğu  anayasaya muhalif olup olmadığını, esasından  ve usulünden, tetkik etmek yetkisine Anaya­ sa Maihkemetsi sahibolmalıdır. Bunda hiç şek'i  şüphe yoktur. 'Ben kanun yapacağım, kanun  usulüne uygun mudur, değil midir; denetliye- cek. Ben kanun yapacağım, Anayasaya muha­ lif midir, değil 'midir; tetkik edecek. Onda şüp­ he yoktur. Ama ben Anayasayı değiştirme ih­ tiyacını duymuşum ve bunda nisabı bulmuşum  bütün partilerin arzuları o noktalarda toplan­ mış, ihtilaflı noktalar kalmamış, «Hayır, bu  esasında Anayasaya muhaliftir» deniyor. Bunu  mümkün bulursanız, o zaman Anayasa Mahke­ mesini T.B.M.M.'nin yanında bir yasama orga­ nı olarak kabul etmemiz lâzım g-elir. Bu fikrimi  bundan evvel de 'söyledim, Komisyonda da söy­ ledim, şimdi de söylüyorum; her zaman da mü­ dafaa edeceğim.  Yalnız, bir noktada Sayın Tuna'dan ayrılı­ yorum; Türkiye 'Dsvlsti hâkimler devleti de­ ğildir. Türkiye Devleti, her hakkı, Anayasa  mucibince, her organına teslim etmiş, bırakmış  ve o organlar vasıtasıyle hâkimiyetini idame  ettiren bir teşekküldür. Hâkimler bizi muraka­ be eder durumda olamaz. Sayın Tuna ilk görü­ şünüz böyle idi, şimdi biraz o fikirden ayrılmış  gördüm, bundan ben de memnun oldum.  BAŞKAN — 'Sayın özden vaktiniz doldu  efendim.  EKREM ÖZDEN (Devamla) — jSayın Baş­ kan, zaten bitiriyorum. Benim diyeceğim hu­ lasaten şudur:  Yapılan tadilât yerindedir. Usulüne uygun­ dur. Anayasa hukukuna da uygun olur ki, bu  tadilâtın büyük bir kısmı o'toritelerce, Anayasa  otoritelerince kabul edilmiştir, ihtilâf yoktur.  Bir arkadaşımız, bir 'Ordinaryüs Profesör iti­ raz etmiştir, bu maddeye. O da sırf eskiden ya­ pılan suiistimalleri düşünerek itirazını yönelt- — 622 —  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  mistir. Suiistimal için kuvvetler hazırdır, suiis­ timal hiç bir zaman yapılamaz. Korkulacak bir  şey yoktur.  Saygılarımı sunarım efendim.  BAŞKAN — Sayın Acar.  BELÂHADDİN AĞAR (Ordu) — Sayın  Başkan, Yüce Senatonun muhterem üyeleri;  bu kısa zamanda şahsi kanaatimi arz ve ifade  etmek isterim.  Milâttan 5 bin sene evvel yukarı Nil böl­ gesinde bir kanun vardı : Bu kanunda «eğer  bir kadın kötü bir suç işlemişse Nil nehrine  atınız boğulursa suçludur, boğulmazsa suçsuz­ dur.» denilmekte idi. Usul kanunu. Yüzme  bilen kazanıyor. «Eğer erkek suçluysa elinin  içine kızgın demiri sokunuz ve deliniz, eğer  bağrrıyorsa suçludur, bağırmıyorsa suçsuzdur»  diye bir usul kanunu vardı.  Yine Asurlar'da bir kanun vardı; o kanun­ da da «eğer kadınlar evli değil uygunsuzsa  saçlarını kırkınız; evli ve namuslu kadınlar  başları örtülü gezsinler» denilmekte idi. Nite­ kim,, 90 maddelik çivi yazması bir kanun daha  vardı; Hamurabi Kanunu. O da «Her kim ki  büyük - baş hayvan çalar 100 değnek vurula  ve teessüf edile» diye bir hüküm vardı. Yi­ ne buna mümasil Mezopotamya devletlerinin  kanunlarında muhtelif hükümler vardı.  Konuya kısaca girerken demek istiyorum  ki, adalet tarihinde bu merhaleye ve buraya  büyük felâketlerle, büyük mücadelerle, bü­ yük savaşlarla gelinmiştir, Bu bakımdan ben  meslektaş olarak ağabeyim sayılan Ekrem  Özden ağabeyimizin konuşmalarını biraz tuhaf  karşıladım. Yani, bir konunun arz ve ifadesin­ de hissiyatın ne derece rolü vardır? Madem  ki, varız o halde insanız, onun için ifade tar­ zında böyle hissimize kapılmaya lüzum yok.  Eski Roma Senatosunda «Kanun» diye bir  adam varmış. «Kanun» her gün kalkar, «Kar- taca yıkılsın» inermiş. Ertesi gün yine gündem  dışı söz ister, «Kartaca yıkılacaktır» dermiş.  Bu diyalogda olmıyan hissî bir şey, hadi  «Kanuna» göre öyle olsun ve bu adam böyle  meşhur olmuş.  Şimdi, hafızamın ihanetine uğramamak için,  Fransız İhtilâlinden sonra bu Robespiyer, Şö­ valye Danton, Mirabo falan filân; zanneder­ sem 1791 meclisine 743 mebus girmiştir, bu­ nun 313 ü montanyörlar, taşralılar, diğerleri  yine aristokratlardı. Orada bu Anayasa Mah­ kemesi görüşüldü ve kabul edildi, ondan ev­ vel de yine vardı. Yalnız, Napolyon'un bir  farkı vardı. O da bu Anayasa Mahkemesi üye­ lerini Napolyon kendi seçiyordu.  Ben geçen sene Adliye Vekâletinin büt­ çesi münasebetiyle bir nebze dokunmuştum.  A. P. Grup Başkanının sözleriyle, Ekrem Be­ yin sözlerini bir karşılaştırmak lâzım. Peki, 15  kişi maddei hamurdan zehirlendi, yahut görevini  suiistimal etti veyahut da öyle bir hale duçar kı­ lındı, delirdi. Peki, bu adamlar mühim bir ko­ nuda karar verdiler, fakat bunların kararını  tetkik edecek daha üstün bir yer var mı? Yok.  O zaman metafizik bir duruma doğru gidiyoruz,  sonsuza doğru gidiyoruz. Binaenaleyh, Atatürk'­ ün «Hâkimiyet kayıtsız şartsız milletindir.» il­ kesine bir de tekâmül nazariyesine göre Ana­ yasa mahkemesi koyduk ki, ola ki, Meclis gö­ revini hissî sebeplerle suiistimal edebilir.  Ancak, bunu kontrol edecek organ kimdir,  var mıdır?.. Yok, Yalnız, bunun tatbikatını gör­ dük. Efendim, mieşhur Alman Filozof Fischer'- in devlet felsefesinden alarak Hitler'i meşru  göstermek için Rozemberg'in bir nazariyesi var­ dı, ismi de otolimitasyon, kendi kendini tahdit,  ahlâkilik duvarı, emperatif sigası, kendini ahlâ­ kımla tahlidediyorum.  Şimdi, ben Anayasanın değişmesi veya de­ ğişmemesi tarzında değil de, Anayasa organının  kuruluşunda hata edilmiştir. Neden hata edil­ miştir, kitabî olmuştur, tercüme edilmiştir.  Anayasa organının kuruluşunda Anayasa Mah­ kemesini temsil eden kimselerin görev ve yet­ kilerinin hudut ve şümulü tâyin edilmemiştir.  Neye göre edilebilir? Madem ki, Anayasa var­ dır, Anayasa kimin Anayasası olur? Daha zi­ yade demokratik devletlerde Anayasa tabiri  kullanılu*, halkın seçtiğinin getirdiği, milletin  mümessillerinin kurduğu Anayasa. Bu müna­ kaşa edilir. Anayasanın içinde bulunan bu mad­ dede Anayasaya ve demokrasiye uygun ilkele­ rin neden ibaret olacağı belirtilir. Mevzuu da­ ğıtmayayım. Rahmetli Atatürk'ün ilkeleri ne­ dir diye ilk toplantısı yapıldı, mektup yazdım  cevap gelmedi.  Şimdi, Atatürk diyor ki, «Türk gençliğine  emanet ettim» Türk gençliğine emanet ettim  dediği zaman, sokakta anasından 550 kuruş  623 —
Sayfa 48 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  mistir. Suiistimal için kuvvetler hazırdır, suiis­ timal hiç bir zaman yapılamaz. Korkulacak bir  şey yoktur.  Saygılarımı sunarım efendim.  BAŞKAN — Sayın Acar.  BELÂHADDİN AĞAR (Ordu) — Sayın  Başkan, Yüce Senatonun muhterem üyeleri;  bu kısa zamanda şahsi kanaatimi arz ve ifade  etmek isterim.  Milâttan 5 bin sene evvel yukarı Nil böl­ gesinde bir kanun vardı : Bu kanunda «eğer  bir kadın kötü bir suç işlemişse Nil nehrine  atınız boğulursa suçludur, boğulmazsa suçsuz­ dur.» denilmekte idi. Usul kanunu. Yüzme  bilen kazanıyor. «Eğer erkek suçluysa elinin  içine kızgın demiri sokunuz ve deliniz, eğer  bağrrıyorsa suçludur, bağırmıyorsa suçsuzdur»  diye bir usul kanunu vardı.  Yine Asurlar'da bir kanun vardı; o kanun­ da da «eğer kadınlar evli değil uygunsuzsa  saçlarını kırkınız; evli ve namuslu kadınlar  başları örtülü gezsinler» denilmekte idi. Nite­ kim,, 90 maddelik çivi yazması bir kanun daha  vardı; Hamurabi Kanunu. O da «Her kim ki  büyük - baş hayvan çalar 100 değnek vurula  ve teessüf edile» diye bir hüküm vardı. Yi­ ne buna mümasil Mezopotamya devletlerinin  kanunlarında muhtelif hükümler vardı.  Konuya kısaca girerken demek istiyorum  ki, adalet tarihinde bu merhaleye ve buraya  büyük felâketlerle, büyük mücadelerle, bü­ yük savaşlarla gelinmiştir, Bu bakımdan ben  meslektaş olarak ağabeyim sayılan Ekrem  Özden ağabeyimizin konuşmalarını biraz tuhaf  karşıladım. Yani, bir konunun arz ve ifadesin­ de hissiyatın ne derece rolü vardır? Madem  ki, varız o halde insanız, onun için ifade tar­ zında böyle hissimize kapılmaya lüzum yok.  Eski Roma Senatosunda «Kanun» diye bir  adam varmış. «Kanun» her gün kalkar, «Kar- taca yıkılsın» inermiş. Ertesi gün yine gündem  dışı söz ister, «Kartaca yıkılacaktır» dermiş.  Bu diyalogda olmıyan hissî bir şey, hadi  «Kanuna» göre öyle olsun ve bu adam böyle  meşhur olmuş.  Şimdi, hafızamın ihanetine uğramamak için,  Fransız İhtilâlinden sonra bu Robespiyer, Şö­ valye Danton, Mirabo falan filân; zanneder­ sem 1791 meclisine 743 mebus girmiştir, bu­ nun 313 ü montanyörlar, taşralılar, diğerleri  yine aristokratlardı. Orada bu Anayasa Mah­ kemesi görüşüldü ve kabul edildi, ondan ev­ vel de yine vardı. Yalnız, Napolyon'un bir  farkı vardı. O da bu Anayasa Mahkemesi üye­ lerini Napolyon kendi seçiyordu.  Ben geçen sene Adliye Vekâletinin büt­ çesi münasebetiyle bir nebze dokunmuştum.  A. P. Grup Başkanının sözleriyle, Ekrem Be­ yin sözlerini bir karşılaştırmak lâzım. Peki, 15  kişi maddei hamurdan zehirlendi, yahut görevini  suiistimal etti veyahut da öyle bir hale duçar kı­ lındı, delirdi. Peki, bu adamlar mühim bir ko­ nuda karar verdiler, fakat bunların kararını  tetkik edecek daha üstün bir yer var mı? Yok.  O zaman metafizik bir duruma doğru gidiyoruz,  sonsuza doğru gidiyoruz. Binaenaleyh, Atatürk'­ ün «Hâkimiyet kayıtsız şartsız milletindir.» il­ kesine bir de tekâmül nazariyesine göre Ana­ yasa mahkemesi koyduk ki, ola ki, Meclis gö­ revini hissî sebeplerle suiistimal edebilir.  Ancak, bunu kontrol edecek organ kimdir,  var mıdır?.. Yok, Yalnız, bunun tatbikatını gör­ dük. Efendim, mieşhur Alman Filozof Fischer'- in devlet felsefesinden alarak Hitler'i meşru  göstermek için Rozemberg'in bir nazariyesi var­ dı, ismi de otolimitasyon, kendi kendini tahdit,  ahlâkilik duvarı, emperatif sigası, kendini ahlâ­ kımla tahlidediyorum.  Şimdi, ben Anayasanın değişmesi veya de­ ğişmemesi tarzında değil de, Anayasa organının  kuruluşunda hata edilmiştir. Neden hata edil­ miştir, kitabî olmuştur, tercüme edilmiştir.  Anayasa organının kuruluşunda Anayasa Mah­ kemesini temsil eden kimselerin görev ve yet­ kilerinin hudut ve şümulü tâyin edilmemiştir.  Neye göre edilebilir? Madem ki, Anayasa var­ dır, Anayasa kimin Anayasası olur? Daha zi­ yade demokratik devletlerde Anayasa tabiri  kullanılu*, halkın seçtiğinin getirdiği, milletin  mümessillerinin kurduğu Anayasa. Bu müna­ kaşa edilir. Anayasanın içinde bulunan bu mad­ dede Anayasaya ve demokrasiye uygun ilkele­ rin neden ibaret olacağı belirtilir. Mevzuu da­ ğıtmayayım. Rahmetli Atatürk'ün ilkeleri ne­ dir diye ilk toplantısı yapıldı, mektup yazdım  cevap gelmedi.  Şimdi, Atatürk diyor ki, «Türk gençliğine  emanet ettim» Türk gençliğine emanet ettim  dediği zaman, sokakta anasından 550 kuruş  623 —  G. Senatosu B : 116  alıp da filitreli sigara içem kimse değilki O za­ man Mehmetçikte Türk gençliğidir. Gençlik  Cumhuriyette görev almış, yetki, şuuruna sahip  kimselerdir. Atatürk'ün hitabesinde bu un­ sur şarttır.  Şiımdi, bir hataya daha evvel düşmüşler, gı­ yabında konuşmak normal ölçüler içinde iyi  bir şey değil, ama hata olunca da bunu söyle­ mek suç sayılmaz. Sayın Fuat Sirmen Beyin  Meclis Başkanlığı zamanında ve Sayın Suat  Hayr] Ürgüplü Beyin Senato Başkanlığı za­ manında bir hata yapılmış. Öşür dilerim benim  Babam Zaptiye Nâzın Nâzım Paşanın yeğeniy- mi§, itilâfçıymış Trablussam valiliğine tâyin  edilince, bu da Trabzon'a müfettişliğe tâyin ol­ muş ; oradaki bir hukukî hâdisenin tahkiki  zımnında, 1316 yılında düzenlenmiş altı mühür­ lü bir vesika var bende. Mühürün altında «Dâ­ hiliye Nâzın Memduh» üstünde «Trabzon Vilâ  yeti Âlisine» diye hitabediyor. Şimdi Dâhiliye  Nâzın Memduh Paşa gibi kudretli bir adamın  mektubundaki resmî yasının ifadesine baktığı­ mızda «Trabzon Vilâyeti Âlisi» tâbirinin kulla­ nılmış olduğunu görürüz. Bizim reislerimiz de  şöyle 'bir ifade kullanmışlar : «Anayasa sunulu­ şu..» Kime sunuyor? Size, Hsyeti Umumiyeye,  Ne sunuyor? İşte, falan falan karar iptal edil­ miştir, bilgileriniz rica olunur. İcra memuru ya­ zısı gibi bir şey; «falan günü geleceğim hazır  ol» der gibi.  özür dilerim, ben burada simdi hasbî olarak.  •konuşuycrunı; hiçbir kasdım yok, fakat burada­ ki ifadeyi ben edebî lisana, politik lisana uy­ gun bulmuyorum. Şimdi, ben otolimitasyon rr.e- s ^c inden bahsederken tedai olarak buraya da  geçtim. O halde biz parlömanter olarak taban­ dan gelirken bilinçli gelmemişiz ve geldiğimiz  zaman da kavgadan başka bir şey yapmamışız.  Bir noktada, eğer inanıyorsak münasebetlerde  asgari fazilet muca3elesin.de birleşmemiz lâzım,  Beyle olunca 37 milyonu, 15 kişi idare ediyor  cbmsktir. Büyük Millet Meclisi ve onun supabı  olarak Anayasa Mahkemesinin esbabı mucibesi  bu obnak lâzım. Ona fren unsuru olan Senato­ muzun görevlerinin tâyin ve tesbitinde bizahiti  1C61 Anayasasında tam ve kâmil mânada bir  izah tarzı bulunmamaktadır.  Şimdi değişiklik, noksanlık nedeniyle veya  başka bir maksatla gelmiş olabilir. Anayasa  — 624  20 . 9 . 1971 O : 2  Mahkemesinin görev ve yetkilerinin hangi esas­ lar üzerine bina edilmesi lâzım geldiği hususu­ nu bizatihi tetkik etmemiz ve bu tetkik netice­ sinde tâyin vs tesbit edeceğimiz yeni bir solüs­ yonla bu konudaki Anayasa değişikliği teklifi­ ni getirmek har zaman mümkün olabilir; ben  buna taraftarım.  BAŞKAN — Sayın Acar, iki dakikanız kaldı  efendim.  iSELÂHATTiN ACAR (Devamla) — Ben za­ ten fasla konuşmıyacağım efendim. Bu münase­ betle benim mâruzâtım leh ve aleyhteki diya- lektiğin iS-sntezini yapmaktır. Suiistimab müsait  bir müessess. Vicdanî kanaatlerine göre belki  doğru karar veren bir müessese. Ama, verdiği  kararlar devamlı olarak kabili münakaşa, Nite­ kim görüştüğüm Maliye Bakanlığı yetkililerin­ den öğrendiğime gere önce «Parlömanter maaş­ larının yükseltilmesi, çıkarılan kanuna göre  normaldir.' demişler. Fakat, bilâhara iptal etti­ ler. Şimdi o halde, Anayasa Mahkemesini kim  nenetliyeoek? Millî ve maşerî vicdan. Daha  başka tabiriyle efkârı umumiye,. Bir müessese  efkârı umumiye nezdinds suiistimal yapsın bir  müesses e; yahutta görevinde aksaklık, yanlışlık  yapar görünür ve o şekilde teşhir edilirce o mü­ esseseyi ıslah etmek bir daha mümkün olmaz.  Bunun için eğer bu müesseseyi ayakta tutmak  istiyorsak, 1961 Amaya-asm:n hsdefi muvacehe­ sinde yeni formüllerle gelmemiz lâzımdır. Yok- -a 0. Senatosu için «şekil müessesesi baline  gelmiş» denebiliyor, Doğru. Komisyon halinde­ dir. Anayasa Mahkemesi bakacak üyeler hangi  gün hangi saalte geldi, kaç defa konuştu, kim  konuştu, başkan hata yaptı mı? Bu duruma gel­ di. Ama esasına müessir olacak bir hâdise ola­ rak ela aldığımız zaman işte o konuyu yeniden  'gefirnıe imkânına sahibiz; bendeniz bu kanaat­ teyim.  Sayg]larımı sunarım.  BAŞKAN — Başka söz istiyen sayın üye?.,.  SUPHİ KARAMAN (Tabiî Üye) — Söz is­ tiyorum.  BAŞKAN — Sayın Karaman  SUPHİ KARAMAN (Tabiî Üye) — Sayın  Başkan, sayın senatörler; Anayasa Mahkemesi:  Siyasi tarihte Sokrates'e yapılan zulme karşı bir  tepkinin sonucu olarak doğmuştur. Bütün siya­ si tarih oradan geliyor. Sokrates'e yapılan zul­ mün örneğinin nasıl bertaraf edileceğini tarih
Sayfa 49 -
G. Senatosu B : 116  alıp da filitreli sigara içem kimse değilki O za­ man Mehmetçikte Türk gençliğidir. Gençlik  Cumhuriyette görev almış, yetki, şuuruna sahip  kimselerdir. Atatürk'ün hitabesinde bu un­ sur şarttır.  Şiımdi, bir hataya daha evvel düşmüşler, gı­ yabında konuşmak normal ölçüler içinde iyi  bir şey değil, ama hata olunca da bunu söyle­ mek suç sayılmaz. Sayın Fuat Sirmen Beyin  Meclis Başkanlığı zamanında ve Sayın Suat  Hayr] Ürgüplü Beyin Senato Başkanlığı za­ manında bir hata yapılmış. Öşür dilerim benim  Babam Zaptiye Nâzın Nâzım Paşanın yeğeniy- mi§, itilâfçıymış Trablussam valiliğine tâyin  edilince, bu da Trabzon'a müfettişliğe tâyin ol­ muş ; oradaki bir hukukî hâdisenin tahkiki  zımnında, 1316 yılında düzenlenmiş altı mühür­ lü bir vesika var bende. Mühürün altında «Dâ­ hiliye Nâzın Memduh» üstünde «Trabzon Vilâ  yeti Âlisine» diye hitabediyor. Şimdi Dâhiliye  Nâzın Memduh Paşa gibi kudretli bir adamın  mektubundaki resmî yasının ifadesine baktığı­ mızda «Trabzon Vilâyeti Âlisi» tâbirinin kulla­ nılmış olduğunu görürüz. Bizim reislerimiz de  şöyle 'bir ifade kullanmışlar : «Anayasa sunulu­ şu..» Kime sunuyor? Size, Hsyeti Umumiyeye,  Ne sunuyor? İşte, falan falan karar iptal edil­ miştir, bilgileriniz rica olunur. İcra memuru ya­ zısı gibi bir şey; «falan günü geleceğim hazır  ol» der gibi.  özür dilerim, ben burada simdi hasbî olarak.  •konuşuycrunı; hiçbir kasdım yok, fakat burada­ ki ifadeyi ben edebî lisana, politik lisana uy­ gun bulmuyorum. Şimdi, ben otolimitasyon rr.e- s ^c inden bahsederken tedai olarak buraya da  geçtim. O halde biz parlömanter olarak taban­ dan gelirken bilinçli gelmemişiz ve geldiğimiz  zaman da kavgadan başka bir şey yapmamışız.  Bir noktada, eğer inanıyorsak münasebetlerde  asgari fazilet muca3elesin.de birleşmemiz lâzım,  Beyle olunca 37 milyonu, 15 kişi idare ediyor  cbmsktir. Büyük Millet Meclisi ve onun supabı  olarak Anayasa Mahkemesinin esbabı mucibesi  bu obnak lâzım. Ona fren unsuru olan Senato­ muzun görevlerinin tâyin ve tesbitinde bizahiti  1C61 Anayasasında tam ve kâmil mânada bir  izah tarzı bulunmamaktadır.  Şimdi değişiklik, noksanlık nedeniyle veya  başka bir maksatla gelmiş olabilir. Anayasa  — 624  20 . 9 . 1971 O : 2  Mahkemesinin görev ve yetkilerinin hangi esas­ lar üzerine bina edilmesi lâzım geldiği hususu­ nu bizatihi tetkik etmemiz ve bu tetkik netice­ sinde tâyin vs tesbit edeceğimiz yeni bir solüs­ yonla bu konudaki Anayasa değişikliği teklifi­ ni getirmek har zaman mümkün olabilir; ben  buna taraftarım.  BAŞKAN — Sayın Acar, iki dakikanız kaldı  efendim.  iSELÂHATTiN ACAR (Devamla) — Ben za­ ten fasla konuşmıyacağım efendim. Bu münase­ betle benim mâruzâtım leh ve aleyhteki diya- lektiğin iS-sntezini yapmaktır. Suiistimab müsait  bir müessess. Vicdanî kanaatlerine göre belki  doğru karar veren bir müessese. Ama, verdiği  kararlar devamlı olarak kabili münakaşa, Nite­ kim görüştüğüm Maliye Bakanlığı yetkililerin­ den öğrendiğime gere önce «Parlömanter maaş­ larının yükseltilmesi, çıkarılan kanuna göre  normaldir.' demişler. Fakat, bilâhara iptal etti­ ler. Şimdi o halde, Anayasa Mahkemesini kim  nenetliyeoek? Millî ve maşerî vicdan. Daha  başka tabiriyle efkârı umumiye,. Bir müessese  efkârı umumiye nezdinds suiistimal yapsın bir  müesses e; yahutta görevinde aksaklık, yanlışlık  yapar görünür ve o şekilde teşhir edilirce o mü­ esseseyi ıslah etmek bir daha mümkün olmaz.  Bunun için eğer bu müesseseyi ayakta tutmak  istiyorsak, 1961 Amaya-asm:n hsdefi muvacehe­ sinde yeni formüllerle gelmemiz lâzımdır. Yok- -a 0. Senatosu için «şekil müessesesi baline  gelmiş» denebiliyor, Doğru. Komisyon halinde­ dir. Anayasa Mahkemesi bakacak üyeler hangi  gün hangi saalte geldi, kaç defa konuştu, kim  konuştu, başkan hata yaptı mı? Bu duruma gel­ di. Ama esasına müessir olacak bir hâdise ola­ rak ela aldığımız zaman işte o konuyu yeniden  'gefirnıe imkânına sahibiz; bendeniz bu kanaat­ teyim.  Sayg]larımı sunarım.  BAŞKAN — Başka söz istiyen sayın üye?.,.  SUPHİ KARAMAN (Tabiî Üye) — Söz is­ tiyorum.  BAŞKAN — Sayın Karaman  SUPHİ KARAMAN (Tabiî Üye) — Sayın  Başkan, sayın senatörler; Anayasa Mahkemesi:  Siyasi tarihte Sokrates'e yapılan zulme karşı bir  tepkinin sonucu olarak doğmuştur. Bütün siya­ si tarih oradan geliyor. Sokrates'e yapılan zul­ mün örneğinin nasıl bertaraf edileceğini tarih  C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  binlerce sene araştırmış ve bunun sonunda mo­ dern hukuk Anayasa Mahkemesini en son mer­ ci olarak bulmuş.  Sokrates'e yapılan zulüm ikibin sene geride  tarihin sayfalarında kalmıştır, ama bir sembol  olmuştur. Son ikiyüz yıllık modern tarihte Sok­ rates'e yapılan zulme benziyen zulüm tipleri de  her çeşit demokratik bünyenin içerisinde yine  de görülmüştür. Rejimler demokrasi oldukları  halde bile yine de görülmüştür. Bu nedenle  Anavasa Mahkemesi, 1961 Anayasasında da gö­ rü1 düğü gibi, yasaların yargı denetimi vazife­ siyle görevlendirilmiştir.  Arkadaşlarım, Anayasanın iki türlü madde­ leri vardır; bir kısım maddeleri bizim Anayasa  da olduğu ve özellikle bugün yapılan değişik­ likler de görüldüğü gibi, tüzük niteliğinde, ku­ ruluşların ilişkilerini, münasebetlerini, çalışma­ larını belirten maddelerdir. Aslında veciz ola­ rak kaleme alman Anayasalar da, çeşitli top­ lum sorunlarının bulunmadığı ülkelerde, bu  türlü maddelerin Anayasalara geçirilişi çok az  olur. kısa olur.  Bu türlü usul maddelerinin sık sık değişti­ rilmiş olması hiçbir şey ifade etmez. Günkü, bun­ lara göre toplumda bir gelenek yaratılmış olmaz.  Bizim grupumuzun evet bu madde değişebilir  dediği maddeler bu tiptendir.  Fakat diğer yönden Anayasa maddelerinin  bir kısm< da temel hak ve özgürlüklerdir, siya­ si haklardır, rejimin çatkısıdır. Bunlarda sık  sık yakılan değişiklikler, toplumu bunalımlara  götürür.  1782 de kabul edilmiş olan Amerikan Ana­ yasasının 200 yıl içerisinde sadece 25 maddesi  değiştirilmiştir. Bizim 11 yıl içerisinde daha ön­ ce yapılan dört değişiklikten başka - ki, onun bir  kısmı da hmc mânasını taşıyan değişiklikler­ di - şimdi 35 maddeyi değiştiriyoruz. Biraz ev­ vel tasnifini yaptığım Anayasanın asıl madde­ leri üzerinde yapılan sık değişiklikler bir toplu­ mu keşmekeşe götürür, bir toplumda eğitim  düzenini sarsar. Çünkü, toplumun eğiticileri,  toplumu yetiştirirken Anayasal kurallara göre  yetiştirirler. O kurallara göre yetişen toplum  bir şey yaratır, bir geleneğe sahibolur ve gele­ nekten ötürü de bir hakkın sahibi durumuna  feçer, ama bir Anayasanın asıl hükümlerinin  sık sık değiştirileceği topluma mal edilirse bü­ tün eğitici kütleler görevlerini yapamazlar. Çün­ kü yaratmak istedikleri geleneklerin köklü ka­ lacaklarına itimatları yoktur. Halka, topluma  gençliğe verdikleri bilincin bir süre sonra de­ ğiştirileceği kanısına sahibolurlar. Bir gençlik,  bir toplum, bir halk kütlesi bir bilince, vardık­ tan sonra, bir siyasal ya da eğitsel bilince var­ dıktan sonra o bilincin temelinin değiştirilmesi  halinde direnci de başlar, Anayasaların sık sık  değiştirilmesinin söz konusu olduğu yerde mu­ hafazakâr emeller geriye dönüşün özlemini  duyarlar, sık sık. Bâzı haklara sahibolan bi­ linçlenmiş toplumlar da, o haklara sahibolma- nın ve onları korumanın bilincine ve direncine  erenler. Dolayısiyle, toplumda sürtüşme şiddet­ lenir, bunalımlar artar.  Bu nedenlerle. Anayasalarda hak ve özgür­ lükler gibi temel hüküm değişikliklerinin sık sık  olmaması lâzımdır. Anayasanın usul maddeleri­ ne aidolanları demiyorum, ama esas maddeleri­ ne ait, temel maddelerine ait, re i imin bünyesi­ ni, çatkısını meydana getiren hükümlerinin sık  sık değiştirilmemesi lâzımdır. Bu havayı, bu  /düşünceyi toplumdan kaldırmak lâzımdır.  Şimdi 147 nci maddeye geliyorum, arkadaş­ larım; 147 nci madde, toplumu böyle bir ka­ naatten önümüzdeki günlerde mahrum kılacak­ tır. 147 nci madde herkese su bilinci verecek­ tir ki, demek ki Anayasanın 1 nci maddesi ha­ riç, her maddesinin rahatlıkla değiştirilmesi im­ kânı vardır.  îste bu, biraz evvel işaret ettiğim, eğiticile­ rin, öğretici kadroların görevlerini yarmıasına  en^el olur ve memlekette bir eğitim keşmeke­ şine, bir şuur bozukluğunun teessüsüne yol acar.  Arkadaşlarım, demokratik rejimlerde Par­ lâmento içindeki muhalefetin şiddetinden kor­ kulur. Çünkü, demokratik reıimlerde Parlâmen­ toda temsil edilen siyasi kadrolar bütün toplum­ da büyük kütleleri ve milyonları peşinden sü­ rüklerler. Parlâmento dışındaki muhalefet, ha­ ni 1969 dan sonra bir ara söylendi, konuşuldu,  Parlâmento dışındaki muhalefet, iste yansa vap- sa 1970 in ve 1971 in bunalımını yakabilir. Ben  bundan 3 - 4 srün evvelki bir konuşmamda da  söyledim, 1970 ve 1971 in bunalımı, 1960 m bu­ nalımı kadar şiddetli değildir, arkadaşlar. 1960  in bunalımı şiddetli idi. Çünkü, Parlâmento içe­ risinde büyük bir muhalefet mücadelesi vardı  ve topluma büyük kütlelere taşıyordu.
Sayfa 50 -
C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  binlerce sene araştırmış ve bunun sonunda mo­ dern hukuk Anayasa Mahkemesini en son mer­ ci olarak bulmuş.  Sokrates'e yapılan zulüm ikibin sene geride  tarihin sayfalarında kalmıştır, ama bir sembol  olmuştur. Son ikiyüz yıllık modern tarihte Sok­ rates'e yapılan zulme benziyen zulüm tipleri de  her çeşit demokratik bünyenin içerisinde yine  de görülmüştür. Rejimler demokrasi oldukları  halde bile yine de görülmüştür. Bu nedenle  Anavasa Mahkemesi, 1961 Anayasasında da gö­ rü1 düğü gibi, yasaların yargı denetimi vazife­ siyle görevlendirilmiştir.  Arkadaşlarım, Anayasanın iki türlü madde­ leri vardır; bir kısım maddeleri bizim Anayasa  da olduğu ve özellikle bugün yapılan değişik­ likler de görüldüğü gibi, tüzük niteliğinde, ku­ ruluşların ilişkilerini, münasebetlerini, çalışma­ larını belirten maddelerdir. Aslında veciz ola­ rak kaleme alman Anayasalar da, çeşitli top­ lum sorunlarının bulunmadığı ülkelerde, bu  türlü maddelerin Anayasalara geçirilişi çok az  olur. kısa olur.  Bu türlü usul maddelerinin sık sık değişti­ rilmiş olması hiçbir şey ifade etmez. Günkü, bun­ lara göre toplumda bir gelenek yaratılmış olmaz.  Bizim grupumuzun evet bu madde değişebilir  dediği maddeler bu tiptendir.  Fakat diğer yönden Anayasa maddelerinin  bir kısm< da temel hak ve özgürlüklerdir, siya­ si haklardır, rejimin çatkısıdır. Bunlarda sık  sık yakılan değişiklikler, toplumu bunalımlara  götürür.  1782 de kabul edilmiş olan Amerikan Ana­ yasasının 200 yıl içerisinde sadece 25 maddesi  değiştirilmiştir. Bizim 11 yıl içerisinde daha ön­ ce yapılan dört değişiklikten başka - ki, onun bir  kısmı da hmc mânasını taşıyan değişiklikler­ di - şimdi 35 maddeyi değiştiriyoruz. Biraz ev­ vel tasnifini yaptığım Anayasanın asıl madde­ leri üzerinde yapılan sık değişiklikler bir toplu­ mu keşmekeşe götürür, bir toplumda eğitim  düzenini sarsar. Çünkü, toplumun eğiticileri,  toplumu yetiştirirken Anayasal kurallara göre  yetiştirirler. O kurallara göre yetişen toplum  bir şey yaratır, bir geleneğe sahibolur ve gele­ nekten ötürü de bir hakkın sahibi durumuna  feçer, ama bir Anayasanın asıl hükümlerinin  sık sık değiştirileceği topluma mal edilirse bü­ tün eğitici kütleler görevlerini yapamazlar. Çün­ kü yaratmak istedikleri geleneklerin köklü ka­ lacaklarına itimatları yoktur. Halka, topluma  gençliğe verdikleri bilincin bir süre sonra de­ ğiştirileceği kanısına sahibolurlar. Bir gençlik,  bir toplum, bir halk kütlesi bir bilince, vardık­ tan sonra, bir siyasal ya da eğitsel bilince var­ dıktan sonra o bilincin temelinin değiştirilmesi  halinde direnci de başlar, Anayasaların sık sık  değiştirilmesinin söz konusu olduğu yerde mu­ hafazakâr emeller geriye dönüşün özlemini  duyarlar, sık sık. Bâzı haklara sahibolan bi­ linçlenmiş toplumlar da, o haklara sahibolma- nın ve onları korumanın bilincine ve direncine  erenler. Dolayısiyle, toplumda sürtüşme şiddet­ lenir, bunalımlar artar.  Bu nedenlerle. Anayasalarda hak ve özgür­ lükler gibi temel hüküm değişikliklerinin sık sık  olmaması lâzımdır. Anayasanın usul maddeleri­ ne aidolanları demiyorum, ama esas maddeleri­ ne ait, temel maddelerine ait, re i imin bünyesi­ ni, çatkısını meydana getiren hükümlerinin sık  sık değiştirilmemesi lâzımdır. Bu havayı, bu  /düşünceyi toplumdan kaldırmak lâzımdır.  Şimdi 147 nci maddeye geliyorum, arkadaş­ larım; 147 nci madde, toplumu böyle bir ka­ naatten önümüzdeki günlerde mahrum kılacak­ tır. 147 nci madde herkese su bilinci verecek­ tir ki, demek ki Anayasanın 1 nci maddesi ha­ riç, her maddesinin rahatlıkla değiştirilmesi im­ kânı vardır.  îste bu, biraz evvel işaret ettiğim, eğiticile­ rin, öğretici kadroların görevlerini yarmıasına  en^el olur ve memlekette bir eğitim keşmeke­ şine, bir şuur bozukluğunun teessüsüne yol acar.  Arkadaşlarım, demokratik rejimlerde Par­ lâmento içindeki muhalefetin şiddetinden kor­ kulur. Çünkü, demokratik reıimlerde Parlâmen­ toda temsil edilen siyasi kadrolar bütün toplum­ da büyük kütleleri ve milyonları peşinden sü­ rüklerler. Parlâmento dışındaki muhalefet, ha­ ni 1969 dan sonra bir ara söylendi, konuşuldu,  Parlâmento dışındaki muhalefet, iste yansa vap- sa 1970 in ve 1971 in bunalımını yakabilir. Ben  bundan 3 - 4 srün evvelki bir konuşmamda da  söyledim, 1970 ve 1971 in bunalımı, 1960 m bu­ nalımı kadar şiddetli değildir, arkadaşlar. 1960  in bunalımı şiddetli idi. Çünkü, Parlâmento içe­ risinde büyük bir muhalefet mücadelesi vardı  ve topluma büyük kütlelere taşıyordu.  C. Senatosu B : 118 20 . 9 . 1971 O : 2  Şimdi, Anayasanın esas maddelerinde ve  böyle sınırsız bir şekilde değişiklik yapma yet­ kisi yasama organlarına tanınacak olursa, ola­ bilir ki, günün birinde Parlâmentoda bu türlü  değişiklik teşebbüslerine karsı içindeki muhale- fetde çok şiddetli olabilir ve Anayasa Mahke­ mesi teminatı da olmadığı için, o zaman top­ lum bunalıma gider.  Arkadaşlar, ben bu (147 nci maddenin altın­ da 2 nci Cumhuriyetin, 27 Mayıs Anayasası ile  başlıyam 2 nci €umlhuriyet strüktürünün, bün­ yesinin değiştirilmesi tehlikelerini görüyorum,  Büyük bunalımlara yol açacaktır ve biz bu 147  nci 'maddeyi değiştirmekle 3 ncü 'Cumhuriyete  gider, yolları açmış oluyoruz.  Bu nedenlerle, bütün arkadaşlarıma ele 'ge­ çen tarihî fırsatı kullanmalarını, bu madde için  bu metnin Millet 'Meclisine iade ©dilmesini say­ gılarımla rica eder ve bir tarihî ıgörev yapma­ nın şuuru iiçerisinde 'hepinizi Ihürmetle selâmla­ rım.  BAŞKAN — Sayın Altan, buyurunuz.  NAHÎT ALTAN (Çanakkale) — Sayın Baş­ kan, nruhterem senatörler, (konuşulmakta olan  mevzu Anayasanın 147 nci maddesindeki Ana­ yasa Mahkemesinin ıgörev ve yetkilerinin tâyini  hususlarıdır.  1960 Anayasası Anayasa Mahkemesinin ka­ nunların ve 'T. B; M, İMsclisi içtüzüklerinin  Anayasaya aykırı olup, (olmadığını denetliyece- ğin.i ve bu arada bâzı maddelerinde de yine 'is­ tisnai bâzı hususlara bakacağını derpiş etmiş  bulunmaktadır.  Bunun. Idışında, ihtilaflı olan (nokta, bizi te­ reddüde sevk eden nokta, bir Anayasa değişik­ liği olduğu zaman, Anayasanın bu değişikliği­ ni de 'tetkik edebilir mi, edemez mi? Böyle bir  mevzu ortaya 'çıkınca konu 'bununla ilgili Anaya­ sa değişiklik tekliflerinde ve Parlâmentoda grup­ ları bulunan partilerin de ittifakı ile Anayasa  Mahkemesinin bunu tetkik edemiyeceği husu- isuna inhisar etmiştir.  Bu meseleyi ele almak için evvelâ geçmişe  bir göz latmak lâzımdır. Bir toplum teşekkül  edince, 'idare edenlerle, idare edilenler diye iki  zümre teşekkül etmiştir, idare edenlerin vazi­ fesi, topluma huzuru vermek, refahı temin et­ mek, müsavat ve adaleti sağlamaktır. Toplu­ mun vazifesi, idare -edenlere CDU vazifelerinde  yardımcı olmak, gereken maddî ve mânevi yar­ dımda bulunmak ve bu şekilde (karşılıklı ola­ rak huzur içinde toplumun idamesini sağlamak- tır.  Tabiat evvelâ toplum idaresinde kuvveti hâ­ kim kılmış; bilâhara, cemiyet tüm münasebet­ lerinde topluma fiilî (kuvvetin 'hâkim olanııya- cağmı, 'bunun yanında (mutlaka diğer yardımcı  kuvvetlerin de bulunmasını öngörmüştür. 'Bu­ nun üzerine, idare edenlerle, edilenler arasında  doğabilecek suiistimaller dolayısiyle !bu idare  tarzı muayyen bâzı kaidelere 'bağlanmış ve her­ kesin hak ve Vazife hudutlarının tâyini ciheti­ ne gidilmiştir. Neticede 'otomatik 'olarak cemi­ yet idareden (kendini korumak, idare ©den de  vazife ve salâhiyetlerinin hududunu tâyin et­ mek suretiyle cemiyete karşı mesuliyetlerinin  ne olduğunu bilmek (sureti ile ileride cemiyetin  tepkisine karşı kendisini (korumak durumuna  düşmüştür. Bu, öyle 'hallere gelmiştir M, rejim  meselelerini doğurmuştur. 'Evvelâ, fiilî bir re­ jim meydana ıçıkmış, bu fiilî rejim iyi insanla- ım elinde, anayasalar bulunmadığı halde, gü­ zel bir tatbikat neticesi 'cemiyeiti istenilen ga­ yeye götürmüştür. Fakat, bu tür cemiyetler 'şa­ hıslarla kaim 'olduğu için nazariyeeiler bu kö­ tülükleri bertaraf letmek maksadiyle birtakımı  tedbirler lortaya atmışlar ve zamanla 'bunlar be­ nimsenmiş ve iktidara gelenler tarafından da  o nazariyecilerin koymuş 'olduğu sistemler cemi­ yete tatbik edilmeye 'başlanmıştır. Fakat, (bunun  da suiistimal (edilen 'veyahut da düşünülmiyen  açık kapıları bulunduğu görülünce, onun da  açık kapılarını, ^suiistimal edilecek kapılarımı  kapatmak üzere daha başka nazariyeler orta­ ya atılmış ive nazariye tatbikat, nazariye tatbi­ kat bugünkü rejim mevzularını ortaya getir­ miştir.  Cemiyet devam eder, fertler fanidir. Onun  için, fertlerle kaim olmıyan en garantili ve de­ min de arz etmiş bulunduğum refah, huzur  müsavat ve adaleti temin eden bir sistemin bu­ lunması düşünülmüş, ve en iyisi olarak telâkki  edilen demokratik rejim nizamı bulunmuş ve  bunun tatbikatına gidilmiştir.  Öyle ise, demin de arz ettiğim gibî, cemiyet,  idarecinin, kendisini idarede hangi prensipler­ le idare edeceğini öğrenmek istiyor. Hâkimiyet  de kendisine verilmiş, demokratik idarede. îşte  buna dayanarak bir anayasa mevzuu ortaya  çıkmış. Anayasa; bir cemiyetin, bir toplumun,
Sayfa 51 -
C. Senatosu B : 118 20 . 9 . 1971 O : 2  Şimdi, Anayasanın esas maddelerinde ve  böyle sınırsız bir şekilde değişiklik yapma yet­ kisi yasama organlarına tanınacak olursa, ola­ bilir ki, günün birinde Parlâmentoda bu türlü  değişiklik teşebbüslerine karsı içindeki muhale- fetde çok şiddetli olabilir ve Anayasa Mahke­ mesi teminatı da olmadığı için, o zaman top­ lum bunalıma gider.  Arkadaşlar, ben bu (147 nci maddenin altın­ da 2 nci Cumhuriyetin, 27 Mayıs Anayasası ile  başlıyam 2 nci €umlhuriyet strüktürünün, bün­ yesinin değiştirilmesi tehlikelerini görüyorum,  Büyük bunalımlara yol açacaktır ve biz bu 147  nci 'maddeyi değiştirmekle 3 ncü 'Cumhuriyete  gider, yolları açmış oluyoruz.  Bu nedenlerle, bütün arkadaşlarıma ele 'ge­ çen tarihî fırsatı kullanmalarını, bu madde için  bu metnin Millet 'Meclisine iade ©dilmesini say­ gılarımla rica eder ve bir tarihî ıgörev yapma­ nın şuuru iiçerisinde 'hepinizi Ihürmetle selâmla­ rım.  BAŞKAN — Sayın Altan, buyurunuz.  NAHÎT ALTAN (Çanakkale) — Sayın Baş­ kan, nruhterem senatörler, (konuşulmakta olan  mevzu Anayasanın 147 nci maddesindeki Ana­ yasa Mahkemesinin ıgörev ve yetkilerinin tâyini  hususlarıdır.  1960 Anayasası Anayasa Mahkemesinin ka­ nunların ve 'T. B; M, İMsclisi içtüzüklerinin  Anayasaya aykırı olup, (olmadığını denetliyece- ğin.i ve bu arada bâzı maddelerinde de yine 'is­ tisnai bâzı hususlara bakacağını derpiş etmiş  bulunmaktadır.  Bunun. Idışında, ihtilaflı olan (nokta, bizi te­ reddüde sevk eden nokta, bir Anayasa değişik­ liği olduğu zaman, Anayasanın bu değişikliği­ ni de 'tetkik edebilir mi, edemez mi? Böyle bir  mevzu ortaya 'çıkınca konu 'bununla ilgili Anaya­ sa değişiklik tekliflerinde ve Parlâmentoda grup­ ları bulunan partilerin de ittifakı ile Anayasa  Mahkemesinin bunu tetkik edemiyeceği husu- isuna inhisar etmiştir.  Bu meseleyi ele almak için evvelâ geçmişe  bir göz latmak lâzımdır. Bir toplum teşekkül  edince, 'idare edenlerle, idare edilenler diye iki  zümre teşekkül etmiştir, idare edenlerin vazi­ fesi, topluma huzuru vermek, refahı temin et­ mek, müsavat ve adaleti sağlamaktır. Toplu­ mun vazifesi, idare -edenlere CDU vazifelerinde  yardımcı olmak, gereken maddî ve mânevi yar­ dımda bulunmak ve bu şekilde (karşılıklı ola­ rak huzur içinde toplumun idamesini sağlamak- tır.  Tabiat evvelâ toplum idaresinde kuvveti hâ­ kim kılmış; bilâhara, cemiyet tüm münasebet­ lerinde topluma fiilî (kuvvetin 'hâkim olanııya- cağmı, 'bunun yanında (mutlaka diğer yardımcı  kuvvetlerin de bulunmasını öngörmüştür. 'Bu­ nun üzerine, idare edenlerle, edilenler arasında  doğabilecek suiistimaller dolayısiyle !bu idare  tarzı muayyen bâzı kaidelere 'bağlanmış ve her­ kesin hak ve Vazife hudutlarının tâyini ciheti­ ne gidilmiştir. Neticede 'otomatik 'olarak cemi­ yet idareden (kendini korumak, idare ©den de  vazife ve salâhiyetlerinin hududunu tâyin et­ mek suretiyle cemiyete karşı mesuliyetlerinin  ne olduğunu bilmek (sureti ile ileride cemiyetin  tepkisine karşı kendisini (korumak durumuna  düşmüştür. Bu, öyle 'hallere gelmiştir M, rejim  meselelerini doğurmuştur. 'Evvelâ, fiilî bir re­ jim meydana ıçıkmış, bu fiilî rejim iyi insanla- ım elinde, anayasalar bulunmadığı halde, gü­ zel bir tatbikat neticesi 'cemiyeiti istenilen ga­ yeye götürmüştür. Fakat, bu tür cemiyetler 'şa­ hıslarla kaim 'olduğu için nazariyeeiler bu kö­ tülükleri bertaraf letmek maksadiyle birtakımı  tedbirler lortaya atmışlar ve zamanla 'bunlar be­ nimsenmiş ve iktidara gelenler tarafından da  o nazariyecilerin koymuş 'olduğu sistemler cemi­ yete tatbik edilmeye 'başlanmıştır. Fakat, (bunun  da suiistimal (edilen 'veyahut da düşünülmiyen  açık kapıları bulunduğu görülünce, onun da  açık kapılarını, ^suiistimal edilecek kapılarımı  kapatmak üzere daha başka nazariyeler orta­ ya atılmış ive nazariye tatbikat, nazariye tatbi­ kat bugünkü rejim mevzularını ortaya getir­ miştir.  Cemiyet devam eder, fertler fanidir. Onun  için, fertlerle kaim olmıyan en garantili ve de­ min de arz etmiş bulunduğum refah, huzur  müsavat ve adaleti temin eden bir sistemin bu­ lunması düşünülmüş, ve en iyisi olarak telâkki  edilen demokratik rejim nizamı bulunmuş ve  bunun tatbikatına gidilmiştir.  Öyle ise, demin de arz ettiğim gibî, cemiyet,  idarecinin, kendisini idarede hangi prensipler­ le idare edeceğini öğrenmek istiyor. Hâkimiyet  de kendisine verilmiş, demokratik idarede. îşte  buna dayanarak bir anayasa mevzuu ortaya  çıkmış. Anayasa; bir cemiyetin, bir toplumun,  0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Tbir milletin hak ve vazifelerini tâyin eden ve  kendini idare edenlere verilen salâhiyetleri ve  mesuliyetleri belirten bir anasistemdir.  Şimdi burada prensip nedir? Prensip, idare  edenler nerelere kadar salâhiyetini yürütecek,  idare edilenler neler yapacak ve bunlar ne şe­ kilde ayarlanacak?  Anayasa, demin de arz ettiğim gibi, ismi üze­ rinde, diğer bîr tâbir ile, yasaların anası, yani  yasaları doğuran diyebiliriz. Öyle ise, yasaları  Mm yapacak? Şimdi Anayasa bu bakımdan ev­ velâ bir vazife vermiş. Kime? Parlâmentoya,  millî iradeyi temsilen. Anayasayı mihenk taşı  gîbi alarak, bir miyar alarak bir kanun, çıkara­ caksınız. Bu çıkardığınız kanun Anayasanın  anaprensiplerine uygun mudur, değil midir?  Böyle bir mevzu ortaya çıkıyor ve Anayasa bu­ nun denetlenmesini de Anayasa Mahkemesine  vazife olarak veriyor. Anayasa Mahkemesi o va­ kit anayasanın, yani temel yasanın prensipleri­ ne uygun kanun çıkmış mı, çıkmamış mı? Bunu  inceliyecek. Bunu incelerken bizatihi, millî ira­ denin esas temsilcisi olan parlâmentonun, ka­ nun koyucu olan parlâmentonun yerine geçemi- yecektir. Geçtiği takdirde, o zaman demin de  arz etmiş olduğum gibi, demokratik idarenin  prensiplerine aykırı hareket edilmiş olur.. Çün­ kü, parlâmentonun üstünde hiçbir prensip ka­ bul edilemez, hiçbir müesesse kabul edilemez.  O zaman demokrasiye aykırı olur. Çünkü, Ana­ yasa Mahkemesinin teşekkül tarzı Anayasada  tadadedllmiş olup, yasama meclislerince çıkarı­ lan Anayasaya göre bir kısım bâzı müesseseler­ den seçimle geliyor, bir kısmı da yine 2 meclis  tarafından seçiliyor.  Hem kendiniz seçeceksiniz, hem sizi muraka­ be ettireceksiniz. Aksine, biz bunu böyle yapmı­ yoruz, meselâ, hükümeti biz burada tasvibedi- yoruz, Reisicumhuru biz seçiyoruz, ama hiçbir  zaman murakabe hakkı onlara ait değil, bize  düşüyor. Seçtiğimizi biz murakabe ediyoruz,  millet de bizi murakabe ediyor.  Demek ki, evvelâ kendisine yasa yapmak  vazifesi verilen parlâmento yasaları yaparken  kendisine mihenk taşı olarak anayasayı göz  önünde tutacak ve yasaların Anayasaya uygun­ luk derecesini denetleme işlemini de Anayasa  Mahkemesi yapacaktır.  Millet Meclisinin ve Senatonun çıkarmış ol­ duğu bu kanunların tatbikçjsi olan icra organı- | nın icraatında ve bu kanunları tatbikatında de- recat ona göre ayarlanıyor ve icranın hatası  olursa, yanlışlık yaparsa, ona aykırı bir tatbi­ kata girerse onun denetimi de Danıştaya ve­ riliyor. îşte, Danıştay da hiçbir zaman bir icra  organı yerine geçemiyeceği gibi, Anayasa da  hiçbir zaman bir parlâmentonun yerine geçip de  bir kanun koyucu mevkiine giremez.  Mevzuu bu açıdan ele alacak olursak, arka­ daşlarımızın da iddia ettikleri gibi, Anayasa  Mahkemesi bir kanun koyucu hüviyetine geçer.  Çünkü, kendisinin elinde anayasaya aykırı  i olup, olmadığı hususunda, anayasa değişikliği  bakımından inceleme hakkı olarak, bu yetkiyi  kullanacak olsa o vakit elinde bir mihenk taşı  yoktur. Yani, o zaman anayasanın kendisine  vermiş olduğu vazife ve salâhiyetlerin dışına çı­ kar. Anayasanın hangi hususlarının değiştiril­ mesi lâzımgelip gelmediğini kontrol edecektir  ki, neye göre kontrol edecektir, neye göre de- netliyecektir? Elinde, anayasanın üstünde  bir Anayasa ve Anayasanın üstünde kendisine  verilmiş bir hak yoktur. Bunu verdiğimiz  takdirde, böyle bir hakkı bu, demokrasiye ay­ kırı olur, Parlâmentonun vazife ve salâhi­ yetlerine müdahale olur. ve millî hâkimiyet  «egemenlik kayıtsız şartsız milletindir» pren­ sibine aykırı olur, cemiyetin tekâmülüne de  aykırı olur. Bu bakımdan bu maddenin bu şe­ kilde değişikliğe uğraması yerindedir. Esa­ sen, anayasaların değişmiyeceği hususu hiçbir  zaman iddia edilemez, Nitekim, kendileri daha  iyi bilirler, 27 Mayıs 1960 tarirvndsn sonra 1924  Anayasasını değiştirmişlerdir. Esbabı mucibesi,  tatbikattaki eksiklikler, boşluklar ve bu ce­ miyetin terâkkisi dolayısıyle ihtiyaca kâfi  gelmemesi, olmak lâzımdır. Eğer kendilerinin  bugün Anayasanın değişmesini bir suçlu  aranması ve bu suçlunun da Anayasa olması  gibi bir mütalâa verecek olursak o zaman 1924  Anayasasının değiştirilmesi, acaba 1924 Ana­ yasasının suçlu olduğundan dolayı mı yapıl­ mıştır, diyebir sual sormak icabeder,  Cemiyet elbette ilerliyecektir. Yalnız bura­ da mühim olan nokta, Türkiyemizde görülen  bir hakikattir ki, 'biz her hareksti iffet ve  I tefrit ile değerlendirmekteyiz. Nitekim, 1980  j Anayasası, da reaksiyonel bir Anayasa olarak  1 karşımıza gelmiş. İhtiyaçları kâfi olarak kar- — 627 —
Sayfa 52 -
0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Tbir milletin hak ve vazifelerini tâyin eden ve  kendini idare edenlere verilen salâhiyetleri ve  mesuliyetleri belirten bir anasistemdir.  Şimdi burada prensip nedir? Prensip, idare  edenler nerelere kadar salâhiyetini yürütecek,  idare edilenler neler yapacak ve bunlar ne şe­ kilde ayarlanacak?  Anayasa, demin de arz ettiğim gibi, ismi üze­ rinde, diğer bîr tâbir ile, yasaların anası, yani  yasaları doğuran diyebiliriz. Öyle ise, yasaları  Mm yapacak? Şimdi Anayasa bu bakımdan ev­ velâ bir vazife vermiş. Kime? Parlâmentoya,  millî iradeyi temsilen. Anayasayı mihenk taşı  gîbi alarak, bir miyar alarak bir kanun, çıkara­ caksınız. Bu çıkardığınız kanun Anayasanın  anaprensiplerine uygun mudur, değil midir?  Böyle bir mevzu ortaya çıkıyor ve Anayasa bu­ nun denetlenmesini de Anayasa Mahkemesine  vazife olarak veriyor. Anayasa Mahkemesi o va­ kit anayasanın, yani temel yasanın prensipleri­ ne uygun kanun çıkmış mı, çıkmamış mı? Bunu  inceliyecek. Bunu incelerken bizatihi, millî ira­ denin esas temsilcisi olan parlâmentonun, ka­ nun koyucu olan parlâmentonun yerine geçemi- yecektir. Geçtiği takdirde, o zaman demin de  arz etmiş olduğum gibi, demokratik idarenin  prensiplerine aykırı hareket edilmiş olur.. Çün­ kü, parlâmentonun üstünde hiçbir prensip ka­ bul edilemez, hiçbir müesesse kabul edilemez.  O zaman demokrasiye aykırı olur. Çünkü, Ana­ yasa Mahkemesinin teşekkül tarzı Anayasada  tadadedllmiş olup, yasama meclislerince çıkarı­ lan Anayasaya göre bir kısım bâzı müesseseler­ den seçimle geliyor, bir kısmı da yine 2 meclis  tarafından seçiliyor.  Hem kendiniz seçeceksiniz, hem sizi muraka­ be ettireceksiniz. Aksine, biz bunu böyle yapmı­ yoruz, meselâ, hükümeti biz burada tasvibedi- yoruz, Reisicumhuru biz seçiyoruz, ama hiçbir  zaman murakabe hakkı onlara ait değil, bize  düşüyor. Seçtiğimizi biz murakabe ediyoruz,  millet de bizi murakabe ediyor.  Demek ki, evvelâ kendisine yasa yapmak  vazifesi verilen parlâmento yasaları yaparken  kendisine mihenk taşı olarak anayasayı göz  önünde tutacak ve yasaların Anayasaya uygun­ luk derecesini denetleme işlemini de Anayasa  Mahkemesi yapacaktır.  Millet Meclisinin ve Senatonun çıkarmış ol­ duğu bu kanunların tatbikçjsi olan icra organı- | nın icraatında ve bu kanunları tatbikatında de- recat ona göre ayarlanıyor ve icranın hatası  olursa, yanlışlık yaparsa, ona aykırı bir tatbi­ kata girerse onun denetimi de Danıştaya ve­ riliyor. îşte, Danıştay da hiçbir zaman bir icra  organı yerine geçemiyeceği gibi, Anayasa da  hiçbir zaman bir parlâmentonun yerine geçip de  bir kanun koyucu mevkiine giremez.  Mevzuu bu açıdan ele alacak olursak, arka­ daşlarımızın da iddia ettikleri gibi, Anayasa  Mahkemesi bir kanun koyucu hüviyetine geçer.  Çünkü, kendisinin elinde anayasaya aykırı  i olup, olmadığı hususunda, anayasa değişikliği  bakımından inceleme hakkı olarak, bu yetkiyi  kullanacak olsa o vakit elinde bir mihenk taşı  yoktur. Yani, o zaman anayasanın kendisine  vermiş olduğu vazife ve salâhiyetlerin dışına çı­ kar. Anayasanın hangi hususlarının değiştiril­ mesi lâzımgelip gelmediğini kontrol edecektir  ki, neye göre kontrol edecektir, neye göre de- netliyecektir? Elinde, anayasanın üstünde  bir Anayasa ve Anayasanın üstünde kendisine  verilmiş bir hak yoktur. Bunu verdiğimiz  takdirde, böyle bir hakkı bu, demokrasiye ay­ kırı olur, Parlâmentonun vazife ve salâhi­ yetlerine müdahale olur. ve millî hâkimiyet  «egemenlik kayıtsız şartsız milletindir» pren­ sibine aykırı olur, cemiyetin tekâmülüne de  aykırı olur. Bu bakımdan bu maddenin bu şe­ kilde değişikliğe uğraması yerindedir. Esa­ sen, anayasaların değişmiyeceği hususu hiçbir  zaman iddia edilemez, Nitekim, kendileri daha  iyi bilirler, 27 Mayıs 1960 tarirvndsn sonra 1924  Anayasasını değiştirmişlerdir. Esbabı mucibesi,  tatbikattaki eksiklikler, boşluklar ve bu ce­ miyetin terâkkisi dolayısıyle ihtiyaca kâfi  gelmemesi, olmak lâzımdır. Eğer kendilerinin  bugün Anayasanın değişmesini bir suçlu  aranması ve bu suçlunun da Anayasa olması  gibi bir mütalâa verecek olursak o zaman 1924  Anayasasının değiştirilmesi, acaba 1924 Ana­ yasasının suçlu olduğundan dolayı mı yapıl­ mıştır, diyebir sual sormak icabeder,  Cemiyet elbette ilerliyecektir. Yalnız bura­ da mühim olan nokta, Türkiyemizde görülen  bir hakikattir ki, 'biz her hareksti iffet ve  I tefrit ile değerlendirmekteyiz. Nitekim, 1980  j Anayasası, da reaksiyonel bir Anayasa olarak  1 karşımıza gelmiş. İhtiyaçları kâfi olarak kar- — 627 —  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  şılamıyan ve suiistimale müsait veyahut da  ekseriyetin takdirinin başka tarafa 'gitmesi  halinde yanlış tefsir edilebilecek bir Anayasa­ nın mevcudiyeti dolayısıyle değiştirilen Ana­ yasa da bu sefer cemiyetin çok ilerisine git­ miş, dolayısıyle o da ihtiyaca kâfi gelmemiş­ tir. Çünkü, ifrat ile tefrit arasında bir hal  olmuştur. Bugün bu Anayasa tekrar cemiyete  uygun bir hale getirilmek istenmektedir. Cemi­ yetler bünyelerine göre kaide isterler. Dün­ yanın hiçbir tarafında, aynı rejim ismi altında  bulunan memleketlerde dahi kanunlar, Ana­ yasa ve prensipler aynı değildirler. Bugün  ingiltere'deki demokratik idareye bakın, kı- ral vardır, parlâmento vardır. Amerika'daki  sistem başkadır, orası da demokrasi ile idare  edilir. Yunanistan aynı şekilde. Fransa, Almanya  keza. Ama, bunların ne anayasaları, ne prensip­ leri ne de çıkardığımız kanunlar aynıdır. Olamaz.  Bunların, cemiyetlerin yaşayış tarzına, sosyal  ve ekonomik durumuna, ahlâki durumuna, ta­ rihine, coğrafyasına ve hattâ jeopolitik du­ rumlarına göre değişmesi icabeder. Aynı şe­ kilde tatbiki mümkün olamaz. Her bir ka­ nun, her bir Anayasa ve her bir prensip bütün  milletlere tatbik edilebilir, diye hiçbir kaide  yoktur, dünyada.  Binaenaleyh, biz kendimize göre en uy- ıgununu bulmuş durumdayız, şimdilik, ileride  cemiyet bunu da beğenmiyebilir, daha ileriye  gidebilir.  O bakımdan değişiklik yerindedir, aynen  oylanması memleketin hayrına olur.  Hürmetlerimle.  BAŞKAN — Kifayet takrirleri var, okutu­ yorum.  'Sayın Başkanlığa  Anayasa değişikliği teklifinin 147 nci mad­ desi üzerinde yapılan müzakerenin kifayetine  karar verilmesini arz ve teklif ederim. Saygı­ larımla.  istanbul  Osman Gümüş oğlu  Yüksek Başkanlığa  Anayasa değişikliği ile ilgili teklifin  1 nci maddesine göre, değiştirilmesi istenen  147 nci madde üzerindeki görüşmelerin ye­ terliğini arz ve teklif ederim.  Saygılarımla. Artvin  Fehmi Alpaslan  HAMDİ ÖZER (Malatya) — Aleyhinde.  BAŞKAN — Buyurun Sayın Özer.  HAMDİ ÖZER (Malatya) — Sayın Başkan,  sayın senatörler, Anayasa gibi çok önemli bir  konu üzerinde müzakerede bulunuyoruz. Binae­ naleyh, bu 147 nci madde üzerinde hiç konuşma;  niyetim yoktu, hattâ hiçbir madde üzerimde ko­ nuşmak istemiyordum. Biraz evvel Sayın Baş­ kandan müsaade isterim ve ismimi yazdırmış­ tım. Bu önergelerin benim talebimden evvel mi,  sonra mı geldiğini bilemiyorum.. Ancak...  BAŞKAN — Sonra geldi Sayın özer, söyli- yim efendim.  HAMDİ ÖZER (Devamla) — Şu halde lüt­ federseniz Sayın Başkan, çok ta kısa olmak üze­ re arz edeceğim; mademki benim talebimden  sonra gelmiştir. Beş dakika konuşmama müsaa­ de ediniz.  BAŞKAN — Aleyhinde konuşuyorsunuz, mü­ zakerenin ne sebeple uzaması gerektiğini söy­ leyin efendim.  HAMDİ ÖZER (Devamla) — Peki.  Muhterem arkadaşlar, bir parlâmento, bir  yasama organı meselesi var. Anayasa Mahkeme­ si meselesi, bir de Parlâmento meselesi var.  Anayasanın 9 ncu maddesi Yüce Parlâmentoya  yalnız Cumhuriyetin şekli, Devletin şekli olan  Cumhuriyetin değiştirilmesinden başka her tür­ lü yetkiyi vermiştir. Şu halde onun karşısına  bir Anayasa Mahkemesini gelip - gidip dikmek,  her halde bunun arkasında başka şeyler um­ maktan öteye gitmiyor.  O halde Anayasa Mahkemesi varsa, Parlâ­ mentoya lüzum da yoktur.  Muhterem arkadaşlar, Parlâmento hata ya­ par da, Anayasa Mahkemesi yapmaz mı?  OSMAN SALİHOĞLU (Sakarya) — Bravo  Hamdi Özer.  HAMDİ ÖZER (Devamla) — ...Karşı sorun  budur. Anayasa Mahkemesine sual soracak kim­ dir?  OSMAN SALtHOĞLU (Sakarya) — Doğru.  HAMDİ ÖZER (Devamla) — Anayasa Mah­ kemesi sokaklarda cübbelerini dolaştıraraktan...  BAŞKAN — Sayın özer, Sayın özer, bu sa­ det içerisinde konuşun "başka taraflara intikal  etmeyin, istirham edeceğim.  HAMDİ ÖZER (Devamla) — Peki.
Sayfa 53 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  şılamıyan ve suiistimale müsait veyahut da  ekseriyetin takdirinin başka tarafa 'gitmesi  halinde yanlış tefsir edilebilecek bir Anayasa­ nın mevcudiyeti dolayısıyle değiştirilen Ana­ yasa da bu sefer cemiyetin çok ilerisine git­ miş, dolayısıyle o da ihtiyaca kâfi gelmemiş­ tir. Çünkü, ifrat ile tefrit arasında bir hal  olmuştur. Bugün bu Anayasa tekrar cemiyete  uygun bir hale getirilmek istenmektedir. Cemi­ yetler bünyelerine göre kaide isterler. Dün­ yanın hiçbir tarafında, aynı rejim ismi altında  bulunan memleketlerde dahi kanunlar, Ana­ yasa ve prensipler aynı değildirler. Bugün  ingiltere'deki demokratik idareye bakın, kı- ral vardır, parlâmento vardır. Amerika'daki  sistem başkadır, orası da demokrasi ile idare  edilir. Yunanistan aynı şekilde. Fransa, Almanya  keza. Ama, bunların ne anayasaları, ne prensip­ leri ne de çıkardığımız kanunlar aynıdır. Olamaz.  Bunların, cemiyetlerin yaşayış tarzına, sosyal  ve ekonomik durumuna, ahlâki durumuna, ta­ rihine, coğrafyasına ve hattâ jeopolitik du­ rumlarına göre değişmesi icabeder. Aynı şe­ kilde tatbiki mümkün olamaz. Her bir ka­ nun, her bir Anayasa ve her bir prensip bütün  milletlere tatbik edilebilir, diye hiçbir kaide  yoktur, dünyada.  Binaenaleyh, biz kendimize göre en uy- ıgununu bulmuş durumdayız, şimdilik, ileride  cemiyet bunu da beğenmiyebilir, daha ileriye  gidebilir.  O bakımdan değişiklik yerindedir, aynen  oylanması memleketin hayrına olur.  Hürmetlerimle.  BAŞKAN — Kifayet takrirleri var, okutu­ yorum.  'Sayın Başkanlığa  Anayasa değişikliği teklifinin 147 nci mad­ desi üzerinde yapılan müzakerenin kifayetine  karar verilmesini arz ve teklif ederim. Saygı­ larımla.  istanbul  Osman Gümüş oğlu  Yüksek Başkanlığa  Anayasa değişikliği ile ilgili teklifin  1 nci maddesine göre, değiştirilmesi istenen  147 nci madde üzerindeki görüşmelerin ye­ terliğini arz ve teklif ederim.  Saygılarımla. Artvin  Fehmi Alpaslan  HAMDİ ÖZER (Malatya) — Aleyhinde.  BAŞKAN — Buyurun Sayın Özer.  HAMDİ ÖZER (Malatya) — Sayın Başkan,  sayın senatörler, Anayasa gibi çok önemli bir  konu üzerinde müzakerede bulunuyoruz. Binae­ naleyh, bu 147 nci madde üzerinde hiç konuşma;  niyetim yoktu, hattâ hiçbir madde üzerimde ko­ nuşmak istemiyordum. Biraz evvel Sayın Baş­ kandan müsaade isterim ve ismimi yazdırmış­ tım. Bu önergelerin benim talebimden evvel mi,  sonra mı geldiğini bilemiyorum.. Ancak...  BAŞKAN — Sonra geldi Sayın özer, söyli- yim efendim.  HAMDİ ÖZER (Devamla) — Şu halde lüt­ federseniz Sayın Başkan, çok ta kısa olmak üze­ re arz edeceğim; mademki benim talebimden  sonra gelmiştir. Beş dakika konuşmama müsaa­ de ediniz.  BAŞKAN — Aleyhinde konuşuyorsunuz, mü­ zakerenin ne sebeple uzaması gerektiğini söy­ leyin efendim.  HAMDİ ÖZER (Devamla) — Peki.  Muhterem arkadaşlar, bir parlâmento, bir  yasama organı meselesi var. Anayasa Mahkeme­ si meselesi, bir de Parlâmento meselesi var.  Anayasanın 9 ncu maddesi Yüce Parlâmentoya  yalnız Cumhuriyetin şekli, Devletin şekli olan  Cumhuriyetin değiştirilmesinden başka her tür­ lü yetkiyi vermiştir. Şu halde onun karşısına  bir Anayasa Mahkemesini gelip - gidip dikmek,  her halde bunun arkasında başka şeyler um­ maktan öteye gitmiyor.  O halde Anayasa Mahkemesi varsa, Parlâ­ mentoya lüzum da yoktur.  Muhterem arkadaşlar, Parlâmento hata ya­ par da, Anayasa Mahkemesi yapmaz mı?  OSMAN SALİHOĞLU (Sakarya) — Bravo  Hamdi Özer.  HAMDİ ÖZER (Devamla) — ...Karşı sorun  budur. Anayasa Mahkemesine sual soracak kim­ dir?  OSMAN SALtHOĞLU (Sakarya) — Doğru.  HAMDİ ÖZER (Devamla) — Anayasa Mah­ kemesi sokaklarda cübbelerini dolaştıraraktan...  BAŞKAN — Sayın özer, Sayın özer, bu sa­ det içerisinde konuşun "başka taraflara intikal  etmeyin, istirham edeceğim.  HAMDİ ÖZER (Devamla) — Peki.  0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  ISUPttfc KARAMAN (Tabiî Üye) — Anaya­ sa Mahkemesi o yürüyüşe katılmadı.  HAMDİ ÖZER (Devamla) — Şu halde...  BAŞKAN — Müsaade buyurun.  İHAMDI ÖZER (Devamla) — ...Muhterem  arkadaşlar, eğer bir nizamsızlık devam edecek­ se, buna Anayasa Mahkemesi bir şey yapamaz.  Eğer Anayasa Mahkemesi dirayetli bir mües­ sese ise, 12 Marta niçin engel olamadı... (Gürül­ tüler)  IBAŞKAN — Sayın özer, Sayın özer, Sayın  özer... (Gürültüler)  HAMDİ ÖZER (Devamla) — O halde Parlâ­ mentoya itimat buyurunuz... (Gürültüler)  BAŞKAN — Sayın Özer, (Sayın Özer, müsaa­ de buyurun efendim. Sayın özer, şimdi bir mad­ denin müzakeresi yapılıyor. Bu madde üzerinde  kifayet takriri verildi, bu kifayetin aleyhinde  konuşuyorsunuz. Konuşurken ne sebeple aley­ hinde olduğunuzu söylemek hakkınızdır ama,  bunu vesile ederek bir başka müesseseye hücum  etmek hakkına haiz değilsiniz. Bu itibarla ko­ nuşmanızı o isadet içerisinde yapmanızı, bir da­ ha ihtar etmeme meydan bırakmamanızı rica  ediyorum.  HAMDİ ÖZER (Devamla) — Sayın Başkan,  Yüce Parlâmentonun yetkisini tebarüz ettirmek  istiyorum.  Atatürk'ün bir ilkesi vardı; «Egemenlik ka­ yıtsız şartsız milletindir ve millet namına Yüce  Parlâmentonundur.»  Şu halde biz...  SALİH TÜRKMEN (Ağrı) — Kaza da mil­ let namına...  BAŞKAN — Lütfen efendim, müdahale et­ meyin Sayın Türkmen.  SALİH TÜRKMEN (Ağrı) — Bilmediğin şe­ yi konuşma.  HAMDİ ÖZER (Devamla) — Beyefendi çok  bildiğini iddia eden hiçbir şey bilmez.  BAŞKAN — Siz de cevap vermeyin Sayın  özer.  HAMDİ ÖZER (Devamla) — Hiçbir şey bil­ mez...  SALİH TÜRKMEN (Ağrı) — Siz de çizme­ den yukarı çıkıyorsunuz.  HAMDİ ÖZER (Devamla) — Şu halde Yüce  Parlâmentonun yetkisini kısıtlamak değil, ma­ dem ki siz de bnnu arzu ettiniz, bu madde bu­ raya gelmiş konuşuluyor, mütemadiyen karşımı­ za Anayasa Mahkemesini dikmekle, mütemadi­ yen Parlâmentonun karşısında bir kılıç dikmek  suretiyle Yüce Parlâmentonun mehabetini gölge  altına sokmakta hiçbir şey kazanmadınız, ve  kazanamıyacaksınız.  BAŞKAN — Lütfen Sayın özer, lütfen hiç­ bir tarafa hücum etmeden...  HAMDİ ÖZER (Devamla) — Madem M Ana­ yasa konusunda üçte iki çoğunlukla Yüce Par­ lâmento karar almak suretiyle bir değişikliğe  varabiliyor. Anayasa Mahkemesi niçin üçte iki  çoğunluğu hesaba katmıyor? Bütün bunlar tar­ tışılması llâzım gelirken, yok siz şöyle yaptınız,  biz böyle yaptık, yok arkadaşlar ne yapacaksak  onu konuşalım...  BAŞKAN — Yani, bunu konuşmak için ki­ fayetin aleyhinde bulunuyor sunuz.  HAMDİ ÖZER (Devamla) — Kifayetin aley­ hinde bulunuyorum. Mümkünse fikirleri olan ar­ kadaşlarım burada beyan etsinler. Saygılar su­ narım.  BAŞKAN — Kifayeti oylarınıza arz ediyo­ rum. Kabul edenler... Etmiyenler... Kabul edil­ miştir.  Önergeye komisyon katılıyor mu efendim?  ANAYASA VE ADALET KOMİSYON SÖZ­ CÜSÜ ÖMER UCUZAL (Eskişehir) — Sayın  Başkanım, maddenin birinci müzakeresi sırasın­ da bugünkü müzakerenin benzeri bütün arka- daşlarımızca ileriye sürüldü. Maddenin birinci  fıkrasına ilâve edilen metin, ortak komisyonla­ rın malı olarak Millet Meclisinden geçerek Ko­ misyonumuza geldi ve birinci müzakeresi sıra­ sında arkadaşımız gereken cevabı verdi. Bugün­ kü müzakereyi de başından sonuna kadar Ko­ misyon olarak takibettik, hiçbir değişiklik...  BAŞKAN — Yani bir yenilik gelmediği ge­ rekçesiyle katılmıyorsunuz.  ANAYASA VE ADALET KOMİSYON SÖZ­ CÜSÜ ÖMER UCUZAL (Devamla) — Katılmı­ yoruz.  IBAŞKAN — önergeyi oylarınıza arz ediyo­ rum. Kabul edenler... Kabul etmiyenler... 9 ka­ bule karşı önerge reddedilmiştir. Bu suretle  147 nci maddenin müzakeresi tamamlanmıştır,  147 nci madde açık oya sunulacaktır.  — 629 —
Sayfa 54 -
0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  ISUPttfc KARAMAN (Tabiî Üye) — Anaya­ sa Mahkemesi o yürüyüşe katılmadı.  HAMDİ ÖZER (Devamla) — Şu halde...  BAŞKAN — Müsaade buyurun.  İHAMDI ÖZER (Devamla) — ...Muhterem  arkadaşlar, eğer bir nizamsızlık devam edecek­ se, buna Anayasa Mahkemesi bir şey yapamaz.  Eğer Anayasa Mahkemesi dirayetli bir mües­ sese ise, 12 Marta niçin engel olamadı... (Gürül­ tüler)  IBAŞKAN — Sayın özer, Sayın özer, Sayın  özer... (Gürültüler)  HAMDİ ÖZER (Devamla) — O halde Parlâ­ mentoya itimat buyurunuz... (Gürültüler)  BAŞKAN — Sayın Özer, (Sayın Özer, müsaa­ de buyurun efendim. Sayın özer, şimdi bir mad­ denin müzakeresi yapılıyor. Bu madde üzerinde  kifayet takriri verildi, bu kifayetin aleyhinde  konuşuyorsunuz. Konuşurken ne sebeple aley­ hinde olduğunuzu söylemek hakkınızdır ama,  bunu vesile ederek bir başka müesseseye hücum  etmek hakkına haiz değilsiniz. Bu itibarla ko­ nuşmanızı o isadet içerisinde yapmanızı, bir da­ ha ihtar etmeme meydan bırakmamanızı rica  ediyorum.  HAMDİ ÖZER (Devamla) — Sayın Başkan,  Yüce Parlâmentonun yetkisini tebarüz ettirmek  istiyorum.  Atatürk'ün bir ilkesi vardı; «Egemenlik ka­ yıtsız şartsız milletindir ve millet namına Yüce  Parlâmentonundur.»  Şu halde biz...  SALİH TÜRKMEN (Ağrı) — Kaza da mil­ let namına...  BAŞKAN — Lütfen efendim, müdahale et­ meyin Sayın Türkmen.  SALİH TÜRKMEN (Ağrı) — Bilmediğin şe­ yi konuşma.  HAMDİ ÖZER (Devamla) — Beyefendi çok  bildiğini iddia eden hiçbir şey bilmez.  BAŞKAN — Siz de cevap vermeyin Sayın  özer.  HAMDİ ÖZER (Devamla) — Hiçbir şey bil­ mez...  SALİH TÜRKMEN (Ağrı) — Siz de çizme­ den yukarı çıkıyorsunuz.  HAMDİ ÖZER (Devamla) — Şu halde Yüce  Parlâmentonun yetkisini kısıtlamak değil, ma­ dem ki siz de bnnu arzu ettiniz, bu madde bu­ raya gelmiş konuşuluyor, mütemadiyen karşımı­ za Anayasa Mahkemesini dikmekle, mütemadi­ yen Parlâmentonun karşısında bir kılıç dikmek  suretiyle Yüce Parlâmentonun mehabetini gölge  altına sokmakta hiçbir şey kazanmadınız, ve  kazanamıyacaksınız.  BAŞKAN — Lütfen Sayın özer, lütfen hiç­ bir tarafa hücum etmeden...  HAMDİ ÖZER (Devamla) — Madem M Ana­ yasa konusunda üçte iki çoğunlukla Yüce Par­ lâmento karar almak suretiyle bir değişikliğe  varabiliyor. Anayasa Mahkemesi niçin üçte iki  çoğunluğu hesaba katmıyor? Bütün bunlar tar­ tışılması llâzım gelirken, yok siz şöyle yaptınız,  biz böyle yaptık, yok arkadaşlar ne yapacaksak  onu konuşalım...  BAŞKAN — Yani, bunu konuşmak için ki­ fayetin aleyhinde bulunuyor sunuz.  HAMDİ ÖZER (Devamla) — Kifayetin aley­ hinde bulunuyorum. Mümkünse fikirleri olan ar­ kadaşlarım burada beyan etsinler. Saygılar su­ narım.  BAŞKAN — Kifayeti oylarınıza arz ediyo­ rum. Kabul edenler... Etmiyenler... Kabul edil­ miştir.  Önergeye komisyon katılıyor mu efendim?  ANAYASA VE ADALET KOMİSYON SÖZ­ CÜSÜ ÖMER UCUZAL (Eskişehir) — Sayın  Başkanım, maddenin birinci müzakeresi sırasın­ da bugünkü müzakerenin benzeri bütün arka- daşlarımızca ileriye sürüldü. Maddenin birinci  fıkrasına ilâve edilen metin, ortak komisyonla­ rın malı olarak Millet Meclisinden geçerek Ko­ misyonumuza geldi ve birinci müzakeresi sıra­ sında arkadaşımız gereken cevabı verdi. Bugün­ kü müzakereyi de başından sonuna kadar Ko­ misyon olarak takibettik, hiçbir değişiklik...  BAŞKAN — Yani bir yenilik gelmediği ge­ rekçesiyle katılmıyorsunuz.  ANAYASA VE ADALET KOMİSYON SÖZ­ CÜSÜ ÖMER UCUZAL (Devamla) — Katılmı­ yoruz.  IBAŞKAN — önergeyi oylarınıza arz ediyo­ rum. Kabul edenler... Kabul etmiyenler... 9 ka­ bule karşı önerge reddedilmiştir. Bu suretle  147 nci maddenin müzakeresi tamamlanmıştır,  147 nci madde açık oya sunulacaktır.  — 629 —  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  IV. İptal dâvası :  a) Dâva hakkı :  Madde 149. — Cumhurbaşkanı; Yasama Mec- lislerindeki siyasi parti grupları ve Türkiye Bü­ yük Millet Meclisinde grupu bulunan siyasi par­ tiler ile son milletvekili genel seçimlerinde mu­ teber oy sayısının en az yüzde onunu alan siya­ si partiler; Yasama Meclislerinden birinin üye  tamsayısının en az altıda biri tutarındaki üye­ leri; kendi varlık ve görevlerini ilgilendiren  alanlarda Yüksek Hâkimler Kurulu, Yargıtay,  Danıştay, Askerî Yargıtay ve üniversiteler, ka­ nunların veya Türkiye Büyük Millet Meclisi  İçtüzüklerinin veya bunların belirli madde ve  hükümlerinin Anayasaya aykırılılığı iddiasiyle,  Anayasa Mahkemesinde doğrudan doğruya iptal  dâvası açabilirler.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge olmadığı cihetle madde açık oya sunulacak­ tır.  e) Anayasaya aykırılığın diğer mahkeme­ lerde ileri sürülmesi.  Madde 151. — Bir dâvaya bakmakta olan  mahkemeye, uygulanacak bir kanunun hüküm­ lerini Anayasaya aykırı görürse veya taraflar­ dan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının  ciddî olduğu kanısına varırsa, Anayasa Mahke­ mesinin bu konuda vereceği karara kadar dâ­ vayı geri bırakır.  Mahkeme, Anayasaya aykırılık iddiasını cid­ dî görmezse bu iddia, temyiz merciince esas hü­ kümle birlikte karara bağlanır.  Anayasa Mahkemesi, işin kendisine gelişin­ den başlamak üzere altı ay içinde kararını ve­ rir ve açıklar.  Bu süre içinde karar verilmezse, mahkeme,  Anayasaya aykırılık iddiasını, kendi kanısına  göre cözümliyerek dâvayı yürütür. Ancak, Ana­ yasa Mahkemesinin kararı, esas hakkındaki  karar kesinleşinceye kadar gelirse, mahkeme­ ler buna uymak zorundadır.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge yoktur. Madde açık oya sunulacaktır.  V. Anayasa Mahkemesinin kararları.  Madde 152. — Anayasa Mahkemesinin ka­ rarlan (kesindir. Kararlar, gerekçesi yazılma­ dan açıklanamaz.  Anayasa Mahkemesince, Anayasaya aykırı  olduğundan iptaline karar verilen kanun veya  içtüzük veya bunların iptal edilen hükümleri,  gerekçeli kararın Resmî Gazetede yayımlandığı  tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hallerde,  Anayasa Mahkemesi, iptal hükmünün yürürlü­ ğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu  tarih kararın Resmî Gazetede yayımlandığı gün­ den başlıyarak bir yılı geçemez.  iptal kararı geriye yürümez,  Anayasa Mahkemesi, diğer mahkemelerden  gelen Anayasaya aykırılık iddiaları üzerine ver­ diği hükümlerin, olayla sınırlı ve yalnız tarafla­ rı bağlayıcı olacağına da karar verebilir.  Anayasa Mahkemesi kararları, Resmî Gazete  de hemen yayımlanır ve Devletin yasama, yü­ rütme ve yargı organlarını, idare makamlarım,  gerçek ve tüzel kişileri bağlar.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge yoktur. Madde açık oya sunulacaktır.  Bu suretle oylaması yapılan 121 nci madde­ den sonra 124, 127, 134, 137, 138, 139, 140, 141.  143, 144, 145, 147, 149, 151, 152 yani ceman 15  maddenin açık oylamasına geçiyoruz. Küreler  konulsun.  Daha önce arz ettiğim gibi beyaz oy kabulü,  yeşil çekinseri, kırmızı reddi tazammum eder.  Müzakeresi tamamlanan 15 maddenin numa­ ralarını havi küreler kürsüye konulmuştur. Her  sayın üye 15 oy kullanacağına göre, 15 tane oy  pusulası ile kürsüye gelmesini rica ediyorum.  Şimdi açık oylamanın nereden başlanacağına  dair ad çekiyorum. Sayın Gürhan Titrek.  (Gürhan Titrek'ten başlanarak oylar top­ landı) .  BAŞKAN — Sayın üyeler, bundan başka  daha beş oylamamız vardır. Salonu terkebme- menizi rica ederim.  isimleri okunduğu zaman salonda bulunmı- yan ve sonradan gelen sayın üyelerin oylarını  kullanmalarına fırsat bırakmak için 1 nci mad­ denin tümünün oylaması ile 2 nci maddenin  metinlerini teşkil eden geçici maddelerin oyla­ masını beraber yapacağım efendim. Küreler kür­ sü üzerinde bekletilecektir.  Madde 2, — Türkiye Cumhuriyeti Anayasa­ sına aşağıdaki geçici maddeler eklenmiştir :  Geçici Madde 12. — Cumhuriyet Senatosu  üyelerinden üçte birinin yenilenmesi ve Cum­ huriyet Senatosu ile Millet Meclisinde boş bulu­ nan üyelikler için 10 Ekim 1971 gününde yapı- — 630 —
Sayfa 55 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  IV. İptal dâvası :  a) Dâva hakkı :  Madde 149. — Cumhurbaşkanı; Yasama Mec- lislerindeki siyasi parti grupları ve Türkiye Bü­ yük Millet Meclisinde grupu bulunan siyasi par­ tiler ile son milletvekili genel seçimlerinde mu­ teber oy sayısının en az yüzde onunu alan siya­ si partiler; Yasama Meclislerinden birinin üye  tamsayısının en az altıda biri tutarındaki üye­ leri; kendi varlık ve görevlerini ilgilendiren  alanlarda Yüksek Hâkimler Kurulu, Yargıtay,  Danıştay, Askerî Yargıtay ve üniversiteler, ka­ nunların veya Türkiye Büyük Millet Meclisi  İçtüzüklerinin veya bunların belirli madde ve  hükümlerinin Anayasaya aykırılılığı iddiasiyle,  Anayasa Mahkemesinde doğrudan doğruya iptal  dâvası açabilirler.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge olmadığı cihetle madde açık oya sunulacak­ tır.  e) Anayasaya aykırılığın diğer mahkeme­ lerde ileri sürülmesi.  Madde 151. — Bir dâvaya bakmakta olan  mahkemeye, uygulanacak bir kanunun hüküm­ lerini Anayasaya aykırı görürse veya taraflar­ dan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının  ciddî olduğu kanısına varırsa, Anayasa Mahke­ mesinin bu konuda vereceği karara kadar dâ­ vayı geri bırakır.  Mahkeme, Anayasaya aykırılık iddiasını cid­ dî görmezse bu iddia, temyiz merciince esas hü­ kümle birlikte karara bağlanır.  Anayasa Mahkemesi, işin kendisine gelişin­ den başlamak üzere altı ay içinde kararını ve­ rir ve açıklar.  Bu süre içinde karar verilmezse, mahkeme,  Anayasaya aykırılık iddiasını, kendi kanısına  göre cözümliyerek dâvayı yürütür. Ancak, Ana­ yasa Mahkemesinin kararı, esas hakkındaki  karar kesinleşinceye kadar gelirse, mahkeme­ ler buna uymak zorundadır.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge yoktur. Madde açık oya sunulacaktır.  V. Anayasa Mahkemesinin kararları.  Madde 152. — Anayasa Mahkemesinin ka­ rarlan (kesindir. Kararlar, gerekçesi yazılma­ dan açıklanamaz.  Anayasa Mahkemesince, Anayasaya aykırı  olduğundan iptaline karar verilen kanun veya  içtüzük veya bunların iptal edilen hükümleri,  gerekçeli kararın Resmî Gazetede yayımlandığı  tarihte yürürlükten kalkar. Gereken hallerde,  Anayasa Mahkemesi, iptal hükmünün yürürlü­ ğe gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu  tarih kararın Resmî Gazetede yayımlandığı gün­ den başlıyarak bir yılı geçemez.  iptal kararı geriye yürümez,  Anayasa Mahkemesi, diğer mahkemelerden  gelen Anayasaya aykırılık iddiaları üzerine ver­ diği hükümlerin, olayla sınırlı ve yalnız tarafla­ rı bağlayıcı olacağına da karar verebilir.  Anayasa Mahkemesi kararları, Resmî Gazete  de hemen yayımlanır ve Devletin yasama, yü­ rütme ve yargı organlarını, idare makamlarım,  gerçek ve tüzel kişileri bağlar.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge yoktur. Madde açık oya sunulacaktır.  Bu suretle oylaması yapılan 121 nci madde­ den sonra 124, 127, 134, 137, 138, 139, 140, 141.  143, 144, 145, 147, 149, 151, 152 yani ceman 15  maddenin açık oylamasına geçiyoruz. Küreler  konulsun.  Daha önce arz ettiğim gibi beyaz oy kabulü,  yeşil çekinseri, kırmızı reddi tazammum eder.  Müzakeresi tamamlanan 15 maddenin numa­ ralarını havi küreler kürsüye konulmuştur. Her  sayın üye 15 oy kullanacağına göre, 15 tane oy  pusulası ile kürsüye gelmesini rica ediyorum.  Şimdi açık oylamanın nereden başlanacağına  dair ad çekiyorum. Sayın Gürhan Titrek.  (Gürhan Titrek'ten başlanarak oylar top­ landı) .  BAŞKAN — Sayın üyeler, bundan başka  daha beş oylamamız vardır. Salonu terkebme- menizi rica ederim.  isimleri okunduğu zaman salonda bulunmı- yan ve sonradan gelen sayın üyelerin oylarını  kullanmalarına fırsat bırakmak için 1 nci mad­ denin tümünün oylaması ile 2 nci maddenin  metinlerini teşkil eden geçici maddelerin oyla­ masını beraber yapacağım efendim. Küreler kür­ sü üzerinde bekletilecektir.  Madde 2, — Türkiye Cumhuriyeti Anayasa­ sına aşağıdaki geçici maddeler eklenmiştir :  Geçici Madde 12. — Cumhuriyet Senatosu  üyelerinden üçte birinin yenilenmesi ve Cum­ huriyet Senatosu ile Millet Meclisinde boş bulu­ nan üyelikler için 10 Ekim 1971 gününde yapı- — 630 —  Ö. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  lacaik seçimler 12 Ekim 1973 de yapılması gere­ ken milletvekilleri genel -seçimiyle birlikte ya­ pılmak üzere, ertelenmiştir. Cumhuriyet (Senato­ su üyelerinden süresi dolanların üyelik (sıfatları,  seçim yapılıncaya kadar devam eder .  Cumhurbaşkanınca seçilen üyelerden süresi  dolanlar hakkında 73 ncü maddenin 5 nci fıkra­ sı hükmü uygulanmaya devam olunur.  'BAŞKAN — Madde 2 üzerinde verilmiş  önerge yoktur. Madde metinlerini teşkil eden  geçici maddelerin müzakeresine geçiyorum.  2. Madde geçici maddelerin görüşülmesin­ den sonra açık oya sunulacaktır.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş bir  önerge vardır, okutuyorum :  Sayın Başkanlığa  Anayasa tadil teklifinde yer alan Gerici 12  nci maddenin, 2 nci fıkrasının metinden çıkarıl­ masını saygılarımızla arz ve teklif ederim.  Diyarbakır  Selâhattin Cizrelioğlu  'BAŞKAN — önerge üzerinde söz istiyen sa­ yın üye?.. Yok. önergeye komisyon (katılıyor mu  efendim?  ANAYASA VE ADALET KOMİSYONU  SÖZCÜSÜ ÖMER UCUZAL (Eskişehir) — Ka­ tılmıyoruz.  BAŞKAN — Katılmıyorsunuz, önergeyi oy­ larınıza arz ediyorum : Kabul edenler,.. Etmi- yenler... 5 kabul oya karşı önerge reddedilmiştir.  Geçici 12 nci madde açık oya sunulacaktır.  Geçici Madde 13. — Bu Anayasa değişiklik­ lerinin yürürlüğe girdiği tarihte Yargıtay Bi­ rinci Başkanlığı ile Cumhuriyet Başsavcılığı gö­ revlerinde bulunanlardan 'bu görevlerde 4 yılını  doldurmuş olanların yerleri için, yürürlük ta­ rihinden itibaren bir ay içinde yeni seçim ya­ pılır.  'Yargıtaym kuruluşu, işleyişi, Başkan ve üye­ lerinin ve diğer mensuplarınım nitelikleri ve  İMncî Başkanlarının Seçim usulleri hakkındaki  Kanun, Anayasa değişikliklerinin yürürlüğe gir­ diği tarihten itibaren altı ay içinde çıkarılır.  Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Yargıtay  İkinci Başkanlığında dört yılını doldurmuş olan­ ların yerleri için, yürürlük tarihinden itibaren  bir ay içinde yeni seçim yapilır.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge yoktur. Madde açık oya sunulacaktır.  Geçici Madde 14. — Bu Anayasa delişiklik- lerinin yürürlüğe girdiği tarihte Danıştay Baş­ kanlığı ile Başkanunsözcülüğü görevlerinde bu­ lunanlardan bu görevlerde dört yılını doldur­ muş olanların yerleri için, yürürlük tarihinden  itibaren bir ay içinde yeni seçim yapılır.  Anayasanın 114 ve 140 nci maddelerinde ya­ pılan değişiklik gereğince, 521 sayılı Danıştay  Kanunu, Anayasa değişikliklerinin yürürlüğe  girdiği tarihten itibaren altı ay içinde değiştiri­ lir. Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Danış­ tay Daire Başkanlığında dört yılını doldurmuş  olanların yerleri için, yürürlük tarihinden itiba­ ren bir ay içinde seçim yapılır.  Danıştay Başkanlığı ile Başkanunsözcülüğü- ne ve daire başkanlıklarına yeniden seçilemi- yenler Danıştay üyesi olurlar.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge yoktur. Madde açık oya sunulacaktır.  Geçici Madde 15. — Bu Anayasa değişikliği­ nin yürürlüğe girdiği tarihte Yargıtay ikinci  Cumhuriyet Başsavcılığı veya Yargıtay Cumhu­ riyet Savcılığı görevlerinde 'bulunanlar Yargı­ tay üyesi olurlar.  Bunlara ait kadrolar da Yargıtaya, üye kad­ rosu olarak geçer.  45 sayılı Yüksek Hâkimler Kurulu Kanu­ nunda gerekli değişiklikler yapılıncaya kadar,  Cumhuriyet Başsavcılığı bölümleriyle Yüksek  Savcılar Genel Kurulu ve bölümleri ve bunla­ ra mensurbolanlar görevlerine devam ©derler.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge yoktur. Madde açık oya sunulacaktır.  Geçici Madde 16. — Anayasanın 46 ve 119  ncü maddelerinde yapılan değişikliklerin yü­ rürlüğe girdiği tarihte 624 sayılı Kanuna daya­ nılarak kurulmuş olan kamu hizmetleri sendika­ larının faaliyeti «ona erer.  Kamu hizmetlileri kuruluşlarının kuruluşu­ na ve sendikaların varlıklarının bu kuruluşlara  intikaline ait hükümler kanunla düzenlenir. Ka­ nım, Anayasa değişikliklerinin yürürlüğe girdi­ ği tarihten itibaren altı ay içinde çıkarılır.  BAŞKAN — Madde ile ilgili bir önerge var,  okutuyorum.  Sayıp, Başkanlığa  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici •maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi- — 631 - ,
Sayfa 56 -
Ö. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  lacaik seçimler 12 Ekim 1973 de yapılması gere­ ken milletvekilleri genel -seçimiyle birlikte ya­ pılmak üzere, ertelenmiştir. Cumhuriyet (Senato­ su üyelerinden süresi dolanların üyelik (sıfatları,  seçim yapılıncaya kadar devam eder .  Cumhurbaşkanınca seçilen üyelerden süresi  dolanlar hakkında 73 ncü maddenin 5 nci fıkra­ sı hükmü uygulanmaya devam olunur.  'BAŞKAN — Madde 2 üzerinde verilmiş  önerge yoktur. Madde metinlerini teşkil eden  geçici maddelerin müzakeresine geçiyorum.  2. Madde geçici maddelerin görüşülmesin­ den sonra açık oya sunulacaktır.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş bir  önerge vardır, okutuyorum :  Sayın Başkanlığa  Anayasa tadil teklifinde yer alan Gerici 12  nci maddenin, 2 nci fıkrasının metinden çıkarıl­ masını saygılarımızla arz ve teklif ederim.  Diyarbakır  Selâhattin Cizrelioğlu  'BAŞKAN — önerge üzerinde söz istiyen sa­ yın üye?.. Yok. önergeye komisyon (katılıyor mu  efendim?  ANAYASA VE ADALET KOMİSYONU  SÖZCÜSÜ ÖMER UCUZAL (Eskişehir) — Ka­ tılmıyoruz.  BAŞKAN — Katılmıyorsunuz, önergeyi oy­ larınıza arz ediyorum : Kabul edenler,.. Etmi- yenler... 5 kabul oya karşı önerge reddedilmiştir.  Geçici 12 nci madde açık oya sunulacaktır.  Geçici Madde 13. — Bu Anayasa değişiklik­ lerinin yürürlüğe girdiği tarihte Yargıtay Bi­ rinci Başkanlığı ile Cumhuriyet Başsavcılığı gö­ revlerinde bulunanlardan 'bu görevlerde 4 yılını  doldurmuş olanların yerleri için, yürürlük ta­ rihinden itibaren bir ay içinde yeni seçim ya­ pılır.  'Yargıtaym kuruluşu, işleyişi, Başkan ve üye­ lerinin ve diğer mensuplarınım nitelikleri ve  İMncî Başkanlarının Seçim usulleri hakkındaki  Kanun, Anayasa değişikliklerinin yürürlüğe gir­ diği tarihten itibaren altı ay içinde çıkarılır.  Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Yargıtay  İkinci Başkanlığında dört yılını doldurmuş olan­ ların yerleri için, yürürlük tarihinden itibaren  bir ay içinde yeni seçim yapilır.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge yoktur. Madde açık oya sunulacaktır.  Geçici Madde 14. — Bu Anayasa delişiklik- lerinin yürürlüğe girdiği tarihte Danıştay Baş­ kanlığı ile Başkanunsözcülüğü görevlerinde bu­ lunanlardan bu görevlerde dört yılını doldur­ muş olanların yerleri için, yürürlük tarihinden  itibaren bir ay içinde yeni seçim yapılır.  Anayasanın 114 ve 140 nci maddelerinde ya­ pılan değişiklik gereğince, 521 sayılı Danıştay  Kanunu, Anayasa değişikliklerinin yürürlüğe  girdiği tarihten itibaren altı ay içinde değiştiri­ lir. Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Danış­ tay Daire Başkanlığında dört yılını doldurmuş  olanların yerleri için, yürürlük tarihinden itiba­ ren bir ay içinde seçim yapılır.  Danıştay Başkanlığı ile Başkanunsözcülüğü- ne ve daire başkanlıklarına yeniden seçilemi- yenler Danıştay üyesi olurlar.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge yoktur. Madde açık oya sunulacaktır.  Geçici Madde 15. — Bu Anayasa değişikliği­ nin yürürlüğe girdiği tarihte Yargıtay ikinci  Cumhuriyet Başsavcılığı veya Yargıtay Cumhu­ riyet Savcılığı görevlerinde 'bulunanlar Yargı­ tay üyesi olurlar.  Bunlara ait kadrolar da Yargıtaya, üye kad­ rosu olarak geçer.  45 sayılı Yüksek Hâkimler Kurulu Kanu­ nunda gerekli değişiklikler yapılıncaya kadar,  Cumhuriyet Başsavcılığı bölümleriyle Yüksek  Savcılar Genel Kurulu ve bölümleri ve bunla­ ra mensurbolanlar görevlerine devam ©derler.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge yoktur. Madde açık oya sunulacaktır.  Geçici Madde 16. — Anayasanın 46 ve 119  ncü maddelerinde yapılan değişikliklerin yü­ rürlüğe girdiği tarihte 624 sayılı Kanuna daya­ nılarak kurulmuş olan kamu hizmetleri sendika­ larının faaliyeti «ona erer.  Kamu hizmetlileri kuruluşlarının kuruluşu­ na ve sendikaların varlıklarının bu kuruluşlara  intikaline ait hükümler kanunla düzenlenir. Ka­ nım, Anayasa değişikliklerinin yürürlüğe girdi­ ği tarihten itibaren altı ay içinde çıkarılır.  BAŞKAN — Madde ile ilgili bir önerge var,  okutuyorum.  Sayıp, Başkanlığa  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici •maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi- — 631 - ,  Ö. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  nin Geçici Madde 16. Birinci fiıkrasının aşağıda­ ki gibi değiştirilmesini teklif ve arz ederim.  Tabiî üye  ıSuphi Karaman  «Anayasanın 46 ve 119 ncu maddelerinde ya­ pılan değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihte  624 sayılı Kanuna dayanılarak kurulmuş olan  kamu hizmetlileri sendikalarının, sendika hak­ larına ilişkin faaliyeti sona erer.»  BAŞKAN — Sayın Karaman buyurun.  SUPHİ KARAMAN (Tabiî Üye) — Sayın  Başkan, sayın senatörler, Anayasanın asıl met­ ni üzerinde yapılan değişikliklerde 46 ve 119  ncu maddelerle memur sendikalarının hukukî  varlıkları sona ermiş bulunuyor.  Geçici 16 ncı madde ile de bu sendikaların  diğer kuruluşlara intikalini tanzim eden hüküm­ ler getiriliyor. Burada «Anayasanın 46 ve 119  ncu maddelerinde yapılan değişikliklerin yürür­ lüğe girdiği tarihte 624 sayılı Kanuna dayanı­ larak kurulmuş olan kamu hizmetlileri sendika­ larının faaliyeti sona erer» deniyor. Ve buna ait  yeni kuruluşların faaliyetlerini düzenliyecek  kanunların da 6 ay içerisinde çıkarılacağı hu­ susu 2 nci fıkrasında hükme bağlanıyor.  Arkadaşlarım, kurulmuş olan memur sen­ dikalarının faaliyetleri arasında; sendika faa­ liyetleri ve onun dışında başka türlü faaliyetleri  de var. Meselâ sosyal faaliyetleri var: Hastane  açmış, bir hastaneye ortak olmuş, personeline  bâzı sosyal haklar tanımış, özellikle şu günler­ de binlerce yaşlı memur emekli olmakta, bâzı  sendikalar bu emekli olan memurlarına 3 - 5  bin lira ikramiye vereceğini taahhüdetmiş ve  ona ait bir aidat alıyor. Bu Anayasa değişik­ likleri 3 - 5 gün sonra Resmî Gazetede ilân edi­ lip yürürlüğe girdiği andan itibaren «Sendika  faaliyetleri durur» deyince, bütün bu çeşitli  faaliyetler sebebiyle bir hayli karışıklıklar mey­ dana gelecektir. 6 ay içinde bir kanun düzen­ lenecek. Belki kanunda bunlar düşünülecek  ama 6 ay için her şey duruyor; sendikaya iliş­ kin faaliyetlerin dışında sosyal faaliyetler du­ ruyor.  Geçici 16 ncı maddenin gerekçesinin son  fıkrasında şu yazılı: «Birinci fıkra hükmüne  uygun olarak, mevcut kamu personeli sendika­ larının faaliyeti, bu Anayasa değişikliğinin yü­ rürlüğe girdiği tarihte sona erecektir.» ve de­ vam ediyor, son cümle çok önemlidir. «Bu sona  eriş ile düzenleyici kanunun yürürlüğe girmesi  arasında geçecek süre içinde, kamu personeli  sendikalarının varlıklarının muhafazası ve di­ ğer konularda Medeni Kanunun hükümleri  uyarınca gerekli tedbirler alınacaktır.» deniyor.  Birçok sendikaların varlıkları var; para varlı­ ğı var, mal varlığı var.  Şimdi, şöyle bir durumla karşı karşıyayız.  Sendika faaliyetleri durduğu vakit sendika var­ lıkları ne olacaktır? Bir derneğin kapatılmasın­ da mallarına el konuluyordu. Anayasanın bu  hükmünün yürürlüğe girmesi ile sendika faali­ yetleri durdurulunca sendikaların varlıkları ve  diğer sendikaya ilişkin olmayan sosyal faaliyet­ leri ne olacaktır? Biraz evvel misalini verdiğim  gibi böyle sendikalar vardır. Benim bildiğim  Ulaştırma Bakanlığıma bağlı birçok sendika­ lar vardır. Bu sendikalar personeline emekli ik­ ramiyesinin yanı sıra birkaç bin lira öedemeyi  kararlaştırmıştır. Sendikalar şimdi bu parayı  ödiyeceklerdir. Bu haklar iki gün sonra du­ runca, iki gün evvel bu hakkı alanlarla almı- yanların farkı nasıl düzenlenecek? Gerekçede  bahsedildiği gibi «Medeni Kanunun hükümleri­ ne göre uygulama yapılır» dendiğine göre, bu  hükümler nedir ne olacaktır? Belki 6 ay içeri­ sinde çıkarılacak düzenleyici kanunla bunları  ayarlamak mümkün olacaktır, ama 6 ay için­ de bu iş nasıl yürüyecektir. Komisyonun bu  yönde açıklamada bulunmasını istirham ediyo­ rum.  Benim teklifim, sadece 3 kelimenin ilâve­ sinden ibarettir. Geçici 16 ncı maddenin birinci  fıkrasının sonunda «624 sayılı Kanuna dayanı­ larak kurulmuş olan kamu hizmetlileri sendi­ kalarının faaliyeti sona erer» deniyor. Ben bu­ raya «Kamu hizmetlileri sendikalarının» sö­ zünden sonra «Sendika haklarına ilişkin» deyi­ minin eklenmesini teklif ediyorum. Buraya 3  kelimesinin eklenmesini istirham ediyorum,  saygılarımla.  BAŞKAN — Oyunu kullanmıyan sayın üye  var mı efendim?.. Yok. Oylama işlemi bitmiş­ tir.  Geçici 16 ncı madde üzerinde başka söz isti- yen sayın üye var mı efendim?... Yok.  Komisyon önergeye katılıyor mu efendim?  ANAYASA VE ADALET KOMİSYONU  SÖZCÜSÜ ÖMER UCUZAL (Eskişehir) — Ka­ tılmıyoruz.  i  — 632 —
Sayfa 57 -
Ö. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  nin Geçici Madde 16. Birinci fiıkrasının aşağıda­ ki gibi değiştirilmesini teklif ve arz ederim.  Tabiî üye  ıSuphi Karaman  «Anayasanın 46 ve 119 ncu maddelerinde ya­ pılan değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihte  624 sayılı Kanuna dayanılarak kurulmuş olan  kamu hizmetlileri sendikalarının, sendika hak­ larına ilişkin faaliyeti sona erer.»  BAŞKAN — Sayın Karaman buyurun.  SUPHİ KARAMAN (Tabiî Üye) — Sayın  Başkan, sayın senatörler, Anayasanın asıl met­ ni üzerinde yapılan değişikliklerde 46 ve 119  ncu maddelerle memur sendikalarının hukukî  varlıkları sona ermiş bulunuyor.  Geçici 16 ncı madde ile de bu sendikaların  diğer kuruluşlara intikalini tanzim eden hüküm­ ler getiriliyor. Burada «Anayasanın 46 ve 119  ncu maddelerinde yapılan değişikliklerin yürür­ lüğe girdiği tarihte 624 sayılı Kanuna dayanı­ larak kurulmuş olan kamu hizmetlileri sendika­ larının faaliyeti sona erer» deniyor. Ve buna ait  yeni kuruluşların faaliyetlerini düzenliyecek  kanunların da 6 ay içerisinde çıkarılacağı hu­ susu 2 nci fıkrasında hükme bağlanıyor.  Arkadaşlarım, kurulmuş olan memur sen­ dikalarının faaliyetleri arasında; sendika faa­ liyetleri ve onun dışında başka türlü faaliyetleri  de var. Meselâ sosyal faaliyetleri var: Hastane  açmış, bir hastaneye ortak olmuş, personeline  bâzı sosyal haklar tanımış, özellikle şu günler­ de binlerce yaşlı memur emekli olmakta, bâzı  sendikalar bu emekli olan memurlarına 3 - 5  bin lira ikramiye vereceğini taahhüdetmiş ve  ona ait bir aidat alıyor. Bu Anayasa değişik­ likleri 3 - 5 gün sonra Resmî Gazetede ilân edi­ lip yürürlüğe girdiği andan itibaren «Sendika  faaliyetleri durur» deyince, bütün bu çeşitli  faaliyetler sebebiyle bir hayli karışıklıklar mey­ dana gelecektir. 6 ay içinde bir kanun düzen­ lenecek. Belki kanunda bunlar düşünülecek  ama 6 ay için her şey duruyor; sendikaya iliş­ kin faaliyetlerin dışında sosyal faaliyetler du­ ruyor.  Geçici 16 ncı maddenin gerekçesinin son  fıkrasında şu yazılı: «Birinci fıkra hükmüne  uygun olarak, mevcut kamu personeli sendika­ larının faaliyeti, bu Anayasa değişikliğinin yü­ rürlüğe girdiği tarihte sona erecektir.» ve de­ vam ediyor, son cümle çok önemlidir. «Bu sona  eriş ile düzenleyici kanunun yürürlüğe girmesi  arasında geçecek süre içinde, kamu personeli  sendikalarının varlıklarının muhafazası ve di­ ğer konularda Medeni Kanunun hükümleri  uyarınca gerekli tedbirler alınacaktır.» deniyor.  Birçok sendikaların varlıkları var; para varlı­ ğı var, mal varlığı var.  Şimdi, şöyle bir durumla karşı karşıyayız.  Sendika faaliyetleri durduğu vakit sendika var­ lıkları ne olacaktır? Bir derneğin kapatılmasın­ da mallarına el konuluyordu. Anayasanın bu  hükmünün yürürlüğe girmesi ile sendika faali­ yetleri durdurulunca sendikaların varlıkları ve  diğer sendikaya ilişkin olmayan sosyal faaliyet­ leri ne olacaktır? Biraz evvel misalini verdiğim  gibi böyle sendikalar vardır. Benim bildiğim  Ulaştırma Bakanlığıma bağlı birçok sendika­ lar vardır. Bu sendikalar personeline emekli ik­ ramiyesinin yanı sıra birkaç bin lira öedemeyi  kararlaştırmıştır. Sendikalar şimdi bu parayı  ödiyeceklerdir. Bu haklar iki gün sonra du­ runca, iki gün evvel bu hakkı alanlarla almı- yanların farkı nasıl düzenlenecek? Gerekçede  bahsedildiği gibi «Medeni Kanunun hükümleri­ ne göre uygulama yapılır» dendiğine göre, bu  hükümler nedir ne olacaktır? Belki 6 ay içeri­ sinde çıkarılacak düzenleyici kanunla bunları  ayarlamak mümkün olacaktır, ama 6 ay için­ de bu iş nasıl yürüyecektir. Komisyonun bu  yönde açıklamada bulunmasını istirham ediyo­ rum.  Benim teklifim, sadece 3 kelimenin ilâve­ sinden ibarettir. Geçici 16 ncı maddenin birinci  fıkrasının sonunda «624 sayılı Kanuna dayanı­ larak kurulmuş olan kamu hizmetlileri sendi­ kalarının faaliyeti sona erer» deniyor. Ben bu­ raya «Kamu hizmetlileri sendikalarının» sö­ zünden sonra «Sendika haklarına ilişkin» deyi­ minin eklenmesini teklif ediyorum. Buraya 3  kelimesinin eklenmesini istirham ediyorum,  saygılarımla.  BAŞKAN — Oyunu kullanmıyan sayın üye  var mı efendim?.. Yok. Oylama işlemi bitmiş­ tir.  Geçici 16 ncı madde üzerinde başka söz isti- yen sayın üye var mı efendim?... Yok.  Komisyon önergeye katılıyor mu efendim?  ANAYASA VE ADALET KOMİSYONU  SÖZCÜSÜ ÖMER UCUZAL (Eskişehir) — Ka­ tılmıyoruz.  i  — 632 —  0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  BAŞKAN — Katılmıyorsunuz. Önergeyi oy­ larınıza arz ediyorum: Kabul edenler... Etmi- yenler... 4 kabul oya karşı önerge reddedilmiş­ tir.  SAFFET URAL (Bursa) — Sayın Başkan,  ne kadar da güzel sayıyorsunuz.  BAŞKAN — özür dilerim 3 tane görülme­ miş efendim. 7 Kabule karşı önerge reddedil­ miştir.  Geçici 16 nci madde açık oya sunulacaktır.  Geçici madde 17. — Türkiye Cumhuriyeti  Anayasasının 134, 138, 140 ve 141 nci madde­ leri gereğince, askerî yargı ile ilgili kanunlar,  bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren  ay içinde değiştirilir.  Yukardaki fıkraya göre çıkarılacak yeni  kanunların gerektirdiği seçim ve atanmalar, bu  kanunların yürürlüğe girdiği tarihten itibaren  bir içinde yapılır.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge yoktur, madde açık oya sunulacaktır.  Geçici madde 18. — Türkiye Cumhuriyeti  Anayasasının 137 nci maddesinde sözü geçen  Yüksek Savcılar Kurulunun kuruluşu ve çalış­ ma usulleri ile ilgili kanun, bu Anayasa deği­ şikliğinin yürürlüğe girmesinden itibaren altı  altı ay içinde değiştirilir.  Yukardaki fıkrada belirtilen kanunun yü­ rürlüğe girmesine kadar 2556 ve 45 sayılı ka­ nunların değişiklik ve ekleriyle birlikte uygu­ lanmasına devam olunur.  BAŞKAN — Bu madde üzerinde verilmiş  önerge yoktur. Madde açık oya arz edilecek­ tir.  Geçici madde 19. — 45 sayılı Yüksek Hâ­ kimler Kurulu Kanunu, Türkiye Cumhuriyeti  Anayasasının 143 ve 144 ncü maddelerinde ya­ pılan değişiklik gereğince, bu değişikliğin yü­ rürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde  değiştirilir.  Yüksek Hâkimler Kurulunun mevcut üye­ lerinin görev süresi, 45 sayılı Yüksek Hâkim­ ler Kurulu Kanununun değişik şekline göre ya­ pılacak seçim sonuçlarının kesinleşmesi tarihi­ ne kadar devam eder.  BAŞKAN — Bu madde üzerinde verilmiş  önerge yoktur. Madde açık oya arz edilecek­ tir.  Geçici madde 20. — Türkiye Cumhuriyeti  Anayasasında yapılan değişiklikler veya bu  Anayasaya eklenen hükümler gereğince ka­ nunlarda yapılması zorunlu olan ve geçici 13,  14, 15, 16, 17, 18 ve 19 ncu maddelerin kapsa­ mı dışında kalan diğer kanunlar ve kanun de­ ğişiklikleri, bu Anayasa değişikliklerinin yü­ rürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde  tamamlanır.  BAŞKAN — Bu madde üzerinde verilmiş  önerge yoktur. Madde açık oya sunulacaktır.  Şimdi, 2 nci maddenin metinlerini teşkil  eden geçici 12, geçici 13, geçici 14, geçici 15,  geçici 16, geçici 17, geçici 18, geçici 19 ve geçici  20 nci maddelerin müzakeresi tamamlanmış  olup, açık oylarınıza arz edilcektir. Bu numara­ larını okuduğum geçici maddelerin numaraları­ nı havi küreler kürsüye konacaktır. Sayın üye­ ler sırasiyle oylarını kullanacaktır.  1 nci maddenin tümüne ait oyların atılacağı  küreyi ayrıca kürsüye koyuyoruz.  EKREM ÖZDEN (İstanbul) — 2 nci mad­ de de var.  BAKSAN — Birinci efendim... ikinci mad­ denin tümünü bu metinlerin kabulünden sonra  oya arz edeceğim.  Yalnız, geçici maddeler 1 nci madde ile bir­ likte oylanacağı için, sayın üyelerden biraz mü­ saade rica edeceğim. Çünkü, daha önce oylan­ mış olan 1 nci madde ile ilgili olan madde me­ tinlerinin oylama neticesini arz ettikten sonra  oylamaya geçeceğim.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği tekli­ finin 124 ncü maddesinim açık oylamasına  (154) sayın üye iştirak etmiş; (150) kabul, (3)  ret, (1) çekinşehr oy çıkmış, 124 ncü madde  kalbul edilmiştir.  Türkiye Cumihurryeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi ihakkmda Anayasa değişikliği tekli­ finin 127 nci maddesinin açık oylamasına (154)  sayın üye iştirak etmiş; (150) kalbul, (3) ret,  (1) çekimser oy çıkmış, 127 nci madde kabul  eJdilm'iştdr.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği tekli­ finin 134 ncü maddesinin açık oylamasına (152)  sayın üye iştirak etmiş; (149) kabul, (3) ret,  633 —
Sayfa 58 -
0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  BAŞKAN — Katılmıyorsunuz. Önergeyi oy­ larınıza arz ediyorum: Kabul edenler... Etmi- yenler... 4 kabul oya karşı önerge reddedilmiş­ tir.  SAFFET URAL (Bursa) — Sayın Başkan,  ne kadar da güzel sayıyorsunuz.  BAŞKAN — özür dilerim 3 tane görülme­ miş efendim. 7 Kabule karşı önerge reddedil­ miştir.  Geçici 16 nci madde açık oya sunulacaktır.  Geçici madde 17. — Türkiye Cumhuriyeti  Anayasasının 134, 138, 140 ve 141 nci madde­ leri gereğince, askerî yargı ile ilgili kanunlar,  bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren  ay içinde değiştirilir.  Yukardaki fıkraya göre çıkarılacak yeni  kanunların gerektirdiği seçim ve atanmalar, bu  kanunların yürürlüğe girdiği tarihten itibaren  bir içinde yapılır.  BAŞKAN — Madde üzerinde verilmiş öner­ ge yoktur, madde açık oya sunulacaktır.  Geçici madde 18. — Türkiye Cumhuriyeti  Anayasasının 137 nci maddesinde sözü geçen  Yüksek Savcılar Kurulunun kuruluşu ve çalış­ ma usulleri ile ilgili kanun, bu Anayasa deği­ şikliğinin yürürlüğe girmesinden itibaren altı  altı ay içinde değiştirilir.  Yukardaki fıkrada belirtilen kanunun yü­ rürlüğe girmesine kadar 2556 ve 45 sayılı ka­ nunların değişiklik ve ekleriyle birlikte uygu­ lanmasına devam olunur.  BAŞKAN — Bu madde üzerinde verilmiş  önerge yoktur. Madde açık oya arz edilecek­ tir.  Geçici madde 19. — 45 sayılı Yüksek Hâ­ kimler Kurulu Kanunu, Türkiye Cumhuriyeti  Anayasasının 143 ve 144 ncü maddelerinde ya­ pılan değişiklik gereğince, bu değişikliğin yü­ rürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde  değiştirilir.  Yüksek Hâkimler Kurulunun mevcut üye­ lerinin görev süresi, 45 sayılı Yüksek Hâkim­ ler Kurulu Kanununun değişik şekline göre ya­ pılacak seçim sonuçlarının kesinleşmesi tarihi­ ne kadar devam eder.  BAŞKAN — Bu madde üzerinde verilmiş  önerge yoktur. Madde açık oya arz edilecek­ tir.  Geçici madde 20. — Türkiye Cumhuriyeti  Anayasasında yapılan değişiklikler veya bu  Anayasaya eklenen hükümler gereğince ka­ nunlarda yapılması zorunlu olan ve geçici 13,  14, 15, 16, 17, 18 ve 19 ncu maddelerin kapsa­ mı dışında kalan diğer kanunlar ve kanun de­ ğişiklikleri, bu Anayasa değişikliklerinin yü­ rürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde  tamamlanır.  BAŞKAN — Bu madde üzerinde verilmiş  önerge yoktur. Madde açık oya sunulacaktır.  Şimdi, 2 nci maddenin metinlerini teşkil  eden geçici 12, geçici 13, geçici 14, geçici 15,  geçici 16, geçici 17, geçici 18, geçici 19 ve geçici  20 nci maddelerin müzakeresi tamamlanmış  olup, açık oylarınıza arz edilcektir. Bu numara­ larını okuduğum geçici maddelerin numaraları­ nı havi küreler kürsüye konacaktır. Sayın üye­ ler sırasiyle oylarını kullanacaktır.  1 nci maddenin tümüne ait oyların atılacağı  küreyi ayrıca kürsüye koyuyoruz.  EKREM ÖZDEN (İstanbul) — 2 nci mad­ de de var.  BAKSAN — Birinci efendim... ikinci mad­ denin tümünü bu metinlerin kabulünden sonra  oya arz edeceğim.  Yalnız, geçici maddeler 1 nci madde ile bir­ likte oylanacağı için, sayın üyelerden biraz mü­ saade rica edeceğim. Çünkü, daha önce oylan­ mış olan 1 nci madde ile ilgili olan madde me­ tinlerinin oylama neticesini arz ettikten sonra  oylamaya geçeceğim.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği tekli­ finin 124 ncü maddesinim açık oylamasına  (154) sayın üye iştirak etmiş; (150) kabul, (3)  ret, (1) çekinşehr oy çıkmış, 124 ncü madde  kalbul edilmiştir.  Türkiye Cumihurryeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi ihakkmda Anayasa değişikliği tekli­ finin 127 nci maddesinin açık oylamasına (154)  sayın üye iştirak etmiş; (150) kalbul, (3) ret,  (1) çekimser oy çıkmış, 127 nci madde kabul  eJdilm'iştdr.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği tekli­ finin 134 ncü maddesinin açık oylamasına (152)  sayın üye iştirak etmiş; (149) kabul, (3) ret,  633 —  0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  (Ö) çekinser oy çıkmış, 134 ncü madde kaibul i  edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi 'hakkında Anayasa değişikliği tekli- finin 137 nci maddesinin açık oylamasına (153)  sayın üye iştirak etmiş; (149) kabul, (4) ret, i  (0) çekinser oy çıkmış, 137 nci madde kabul  edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasinın bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi baklanda Anayasa değişikliği tekli­ finin 138 nci maddesinin açık oylamasına (154)  sayın üye iştirak etmiş; (151) kabul, (3) ret,  (0) çekinser oy çıkmış, 138 inci madde kabul  edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği tekli­ flinin 139 ncu maddesinin açık oylamasına (152)  sayın üye iştirak etmiş; (149) kabul, (3) ret,  (0) çekinser oy çıkmış, 139 ncu madde kabul  edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği tekli­ finin 140 ncı maddesinin açık oylamasına (154)  sayın üye iştirak etmiş; (138) kabul, (16) ret,  (0) çekinser oy çıkmış, 140 ncı madde kabul  edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği tekli­ finin 141 nci maddesinin açık oylamasına (153)  sayın üye itşirak etmiş; (149) kabul, (3) ret,  (1) çekinser oy çıkmış, 141 nci madde kabul  edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklif  finin 143 ncü maddesinin açık oylamasına (154)  sayın üye iştirak etmiş; (150) kabul, (3) ret,  (1) çekinser oy çıkmış, (143) ncü madde kabul  edilmiştir. I  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici (maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği tekli­ finin (144) ncü maddesinin açık oylamasına  (154) sayın üye iştirak etmiş; (150) kabul, I  — 63<  (3) ret, (1) çekinser oy çıkmış, (144) ncü mad­ de (kabul edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti vAnay as asının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği tekli­ finin (145) nci maddesinin açık oylamasına  (153) sayın üye iştirak etmiş; (138) kabul,  (16) ret, (1) çekinser oy çıkmış, (145) nci mad­ de kaibul edilmiştir.  'Türkiye fCumhuriyeti 'Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eMnemesi Ihakkında Anayasa değişikliği tekli­ finin (147) nci maddesinin açık »oylamasına  (151) sayın üye iştirak etmiş; (132) kabul,  (18) ret, (1) çekinser oy çıkmış, (147) nci mad­ de kabul edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâ­ zı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici  maddeler eklenmesi hakkında Anayasa de­ ğişikliği teklifinin (149) ncu maddesinin açık  oylamasına (154) sayın üye iştirak etmiş; (136)  kabul, (16) ret, (2) çekinser oy çıkmış, (149)  ncu imadde kabul edilmiştir.  Tüıkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâ­ zı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici  maddeler eklenmesi hakkında Anayasa değişik­ liği teklifinin (151) nci maddesinin açık oyla­ masına (153) sayın üye iştirak etmiş; (146)  kabul, (5) ret, (2) çekinser oy çıkmış, (151)  nci madde kabul edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâ­ zı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici  maddeler eklenmesi hakkında Anayasa  değişikliği teklifinin (152) nci maddesinin açık  oylamasına (152) sayın üye iştirak etmiş; (136)  kabul, (15) ret, (1) çekinser oy çıkbış, (152)  nci madde kabul edilmiştir.  Şimdi, oylaması tamamlanmış olan metin­ leri ihtiva eden 1 nci maddenin tümü ile, 2 nci  maddenin metinlerini teşkil eden geçici madde­ lerin açık oylamasına geçiyoruz. 'Oylamanın  nereden başlanacağına dair ad çekiyorum.. Sa­ yın Hayri Dener.  1 nci maddenin tümü dâhil '9 geçici madde  ile birlikte 10 tane küre vardır, sayın üyeler  10 tane oy kullanacaklardır.  (Sayın Hayri Bener'den başlamak suretiyle  açık oyların toplanmasına başlandı).
Sayfa 59 -
0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  (Ö) çekinser oy çıkmış, 134 ncü madde kaibul i  edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi 'hakkında Anayasa değişikliği tekli- finin 137 nci maddesinin açık oylamasına (153)  sayın üye iştirak etmiş; (149) kabul, (4) ret, i  (0) çekinser oy çıkmış, 137 nci madde kabul  edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasinın bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi baklanda Anayasa değişikliği tekli­ finin 138 nci maddesinin açık oylamasına (154)  sayın üye iştirak etmiş; (151) kabul, (3) ret,  (0) çekinser oy çıkmış, 138 inci madde kabul  edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği tekli­ flinin 139 ncu maddesinin açık oylamasına (152)  sayın üye iştirak etmiş; (149) kabul, (3) ret,  (0) çekinser oy çıkmış, 139 ncu madde kabul  edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği tekli­ finin 140 ncı maddesinin açık oylamasına (154)  sayın üye iştirak etmiş; (138) kabul, (16) ret,  (0) çekinser oy çıkmış, 140 ncı madde kabul  edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği tekli­ finin 141 nci maddesinin açık oylamasına (153)  sayın üye itşirak etmiş; (149) kabul, (3) ret,  (1) çekinser oy çıkmış, 141 nci madde kabul  edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklif  finin 143 ncü maddesinin açık oylamasına (154)  sayın üye iştirak etmiş; (150) kabul, (3) ret,  (1) çekinser oy çıkmış, (143) ncü madde kabul  edilmiştir. I  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici (maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği tekli­ finin (144) ncü maddesinin açık oylamasına  (154) sayın üye iştirak etmiş; (150) kabul, I  — 63<  (3) ret, (1) çekinser oy çıkmış, (144) ncü mad­ de (kabul edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti vAnay as asının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği tekli­ finin (145) nci maddesinin açık oylamasına  (153) sayın üye iştirak etmiş; (138) kabul,  (16) ret, (1) çekinser oy çıkmış, (145) nci mad­ de kaibul edilmiştir.  'Türkiye fCumhuriyeti 'Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eMnemesi Ihakkında Anayasa değişikliği tekli­ finin (147) nci maddesinin açık »oylamasına  (151) sayın üye iştirak etmiş; (132) kabul,  (18) ret, (1) çekinser oy çıkmış, (147) nci mad­ de kabul edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâ­ zı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici  maddeler eklenmesi hakkında Anayasa de­ ğişikliği teklifinin (149) ncu maddesinin açık  oylamasına (154) sayın üye iştirak etmiş; (136)  kabul, (16) ret, (2) çekinser oy çıkmış, (149)  ncu imadde kabul edilmiştir.  Tüıkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâ­ zı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici  maddeler eklenmesi hakkında Anayasa değişik­ liği teklifinin (151) nci maddesinin açık oyla­ masına (153) sayın üye iştirak etmiş; (146)  kabul, (5) ret, (2) çekinser oy çıkmış, (151)  nci madde kabul edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâ­ zı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici  maddeler eklenmesi hakkında Anayasa  değişikliği teklifinin (152) nci maddesinin açık  oylamasına (152) sayın üye iştirak etmiş; (136)  kabul, (15) ret, (1) çekinser oy çıkbış, (152)  nci madde kabul edilmiştir.  Şimdi, oylaması tamamlanmış olan metin­ leri ihtiva eden 1 nci maddenin tümü ile, 2 nci  maddenin metinlerini teşkil eden geçici madde­ lerin açık oylamasına geçiyoruz. 'Oylamanın  nereden başlanacağına dair ad çekiyorum.. Sa­ yın Hayri Dener.  1 nci maddenin tümü dâhil '9 geçici madde  ile birlikte 10 tane küre vardır, sayın üyeler  10 tane oy kullanacaklardır.  (Sayın Hayri Bener'den başlamak suretiyle  açık oyların toplanmasına başlandı).  0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  BAŞKAN — Sayın üyelerden bâzıları, 1 nci  maddenin tümü için oy kullanmayı unutuyor­ lar; dikkat Duyurulmasını rica ederim.  (Açık oyların toplanmasına devam edildi).  BAŞKAN — Oyunu kullanmıyan sayın  üyeler lütfen acele etsinler efendim.  Oyunu kullanmıyan sayın üye var mı efen­ dini? Yok..  Oylama işlemi bitmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi (hakkında Anayasa değişikliği tekli­ finin 1 nci maddesinin tümü üzerinde yapılan  açık 'oylamaya (153) Sayın üye iştirak etmiş  (135) kabul, (16) ret (2) çekinser oy kullanıl­ mış ve 1 nci madde kabul edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği tekli­ finin geçici 12 nci (maddesinin açık oylamasına  (151) sayın üye iştirak etmiş, (133) kabul, (16)  ret, (2) çekinser. Oy çıkmış, geçici 12 nci mad­ de kabul edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişiklik tek­ lifinin geçici 13 ncü maddesinin açık oylaması­ na (151) sayın üye iştirak etmiş (146) kabul,  (3) ret, (2) çekinser oy çıkmış, geçici 13 ncü  madde kabul edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi halikında Anayasa değişikliği tekli­ finin geçici 14 ncü maddesinin açık oylamasına  (150) sayın üye iştira ketmiş, (144) kabul, (4)  ret, (2) çekinser oy çıkmış geçici 14 ncü madde  kabul edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerini değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişiklik tekli­ finin geçici 18 nci maddesinin açık oylamasına  (150) sayın üye iştirak etmiş (145) kabul,  (3) ret, (2) çekinser oy çıkmış, geçici 15 nci  madde kabul edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği tekli­ finin geçic 16 nci 'maddesinin açık oylamasına  153 sayın üye iştirak etmiş, (134) kabul, (17)  ret, (2) çekinser oy çıkmış geçici 16 nci mad­ de kabul edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği tekli­ finin geçici 17 nci maddesinin açık oylamasına  151 sayın üye iştirak etmiş (146) kabul, (3)  ret, (2) çekinser oy çıkmış, geçici 17 nci madde  kabul edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği 'tekli­ finin geçici 18 nci maddesinin açık oylamasına  152 sayın üye iştirak etmiş, (147) kabul, (3)  ret, (2) çekinser oy çıkmış, geçici 18 nci madde  kabul edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği 'tekli­ finin geçici 19 ncu maddesinin açık oylamasına  152 sayın üye iştirak etmiş (147) kabul, (3)  ret, (2 )çekinser oy çıkmış, geçici 19 ncu mad­ de kabul edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği tekli­ finin geçici 20 nci maddesinin açık oylama­ sına 152 sayın üye iştirak etmiş, (147) kabul,  (3) ret, (2) çekinser oy çıkmış, geçici 20 nci  madde kabul edilmiştir.  Madde 3. — Bu Anayasa değişiklikleri ve  eklenen geçici maddeler yayımı tarihinde yü­ rürlüğe girer.  BAŞKAN — Madde üzerinde önerge yok­ tur. Madde açık oya sunulacaktır.  Şimdi, metinlerinin oylama neticelerini bil­ dirdiğim 2 nci maddenin tümü ile 3 ncü mad­ denin tümü açık oylarınıza arz 'edilecektir. 2  küre kürsüye konulacaktır.  Ad çekmeyi yapıyorum efendim. Sayın  Halıcı.  Efendim, bâzı sayın üyelerin tereddüdünü  izale sadedinde bir açıklama yapmak zorunda­ yım.  Değişiklik teklifinin 2 nci ve 3 ncü mad­ desi 'oylandıktan sonra, kati oylamaya yani tü­ münün oylamasına geçmeden önce Tüzüğümü­ zün 74 ncü maddesi gereğince söz isteyenlerden  1 lehte, 1 aleyhte 2 kişiye söz verilecek, ondan
Sayfa 60 -
0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  BAŞKAN — Sayın üyelerden bâzıları, 1 nci  maddenin tümü için oy kullanmayı unutuyor­ lar; dikkat Duyurulmasını rica ederim.  (Açık oyların toplanmasına devam edildi).  BAŞKAN — Oyunu kullanmıyan sayın  üyeler lütfen acele etsinler efendim.  Oyunu kullanmıyan sayın üye var mı efen­ dini? Yok..  Oylama işlemi bitmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi (hakkında Anayasa değişikliği tekli­ finin 1 nci maddesinin tümü üzerinde yapılan  açık 'oylamaya (153) Sayın üye iştirak etmiş  (135) kabul, (16) ret (2) çekinser oy kullanıl­ mış ve 1 nci madde kabul edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği tekli­ finin geçici 12 nci (maddesinin açık oylamasına  (151) sayın üye iştirak etmiş, (133) kabul, (16)  ret, (2) çekinser. Oy çıkmış, geçici 12 nci mad­ de kabul edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişiklik tek­ lifinin geçici 13 ncü maddesinin açık oylaması­ na (151) sayın üye iştirak etmiş (146) kabul,  (3) ret, (2) çekinser oy çıkmış, geçici 13 ncü  madde kabul edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi halikında Anayasa değişikliği tekli­ finin geçici 14 ncü maddesinin açık oylamasına  (150) sayın üye iştira ketmiş, (144) kabul, (4)  ret, (2) çekinser oy çıkmış geçici 14 ncü madde  kabul edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerini değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişiklik tekli­ finin geçici 18 nci maddesinin açık oylamasına  (150) sayın üye iştirak etmiş (145) kabul,  (3) ret, (2) çekinser oy çıkmış, geçici 15 nci  madde kabul edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği tekli­ finin geçic 16 nci 'maddesinin açık oylamasına  153 sayın üye iştirak etmiş, (134) kabul, (17)  ret, (2) çekinser oy çıkmış geçici 16 nci mad­ de kabul edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği tekli­ finin geçici 17 nci maddesinin açık oylamasına  151 sayın üye iştirak etmiş (146) kabul, (3)  ret, (2) çekinser oy çıkmış, geçici 17 nci madde  kabul edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği 'tekli­ finin geçici 18 nci maddesinin açık oylamasına  152 sayın üye iştirak etmiş, (147) kabul, (3)  ret, (2) çekinser oy çıkmış, geçici 18 nci madde  kabul edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği 'tekli­ finin geçici 19 ncu maddesinin açık oylamasına  152 sayın üye iştirak etmiş (147) kabul, (3)  ret, (2 )çekinser oy çıkmış, geçici 19 ncu mad­ de kabul edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği tekli­ finin geçici 20 nci maddesinin açık oylama­ sına 152 sayın üye iştirak etmiş, (147) kabul,  (3) ret, (2) çekinser oy çıkmış, geçici 20 nci  madde kabul edilmiştir.  Madde 3. — Bu Anayasa değişiklikleri ve  eklenen geçici maddeler yayımı tarihinde yü­ rürlüğe girer.  BAŞKAN — Madde üzerinde önerge yok­ tur. Madde açık oya sunulacaktır.  Şimdi, metinlerinin oylama neticelerini bil­ dirdiğim 2 nci maddenin tümü ile 3 ncü mad­ denin tümü açık oylarınıza arz 'edilecektir. 2  küre kürsüye konulacaktır.  Ad çekmeyi yapıyorum efendim. Sayın  Halıcı.  Efendim, bâzı sayın üyelerin tereddüdünü  izale sadedinde bir açıklama yapmak zorunda­ yım.  Değişiklik teklifinin 2 nci ve 3 ncü mad­ desi 'oylandıktan sonra, kati oylamaya yani tü­ münün oylamasına geçmeden önce Tüzüğümü­ zün 74 ncü maddesi gereğince söz isteyenlerden  1 lehte, 1 aleyhte 2 kişiye söz verilecek, ondan  C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Sonra tümü üzerinde açık oylamaya (geçilecek­ tir.  Tümü üzerinde açık oylama yapılmadan  önce 108 nci maddeye göre de söz istemiş 2  sayın üye vardır onlara da söz verilecek. On­ dan sonra tümü oylanacaktır.  HAYDAR TUNÇKANAT (Tabiî Üye) —  Söz istiyenlerin adını açıklamak imkânı var  mıdır acaba?  BAŞKAN — Açıkkyacağım efendim.  Açık oylamaya geçiyoruz.  (Fevzi ülalıcı'dan (başlanılmak suretiyle ad  okunarak oylamaya geçildi.)  BAŞKAN — Oyunu kullanmıyan sayın üye­ ler lütfen acele etsinler, efendim.  Oyunu kullanmıyan sayın üye var mı, efen­ dim?... Yok. Oy verme işlemi (bitmiştir.  Şimdi Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının  hâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici mad­ deler eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği  teklifinin 2 nci maddesinin ikinci açık oylama­ sına 148 sayın üye iştirak etmiş; 134 kabul, 12  ret, 2 çekinser oy çıkmış ve 2 nci madde kahul  edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının hâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi­ nin 3 ncü maddesinin ikinci açık oylamasına 148  sayın üye iştirak etmiş: 134 kahul, 12 ret, 2 çe­ kinser oy çıkmış, 3 ncü madde de kabul edil­ miştir.  Şimdi, tüzüğümüzün 74 ncü maddesine göre  tümü üzerinde söz istemiş ve kaydedilmiş olan  sayın üyelerin söz isteyiş tarihlerini ve saatleri­ ni okuyorum :  Sayın Kalpaklıoğlu; 12 . 9 . 1971 tarihin­ de, saat 23,40 da tümü üzerinde, aleyhte söz is­ temiş, Sayın Rifat Öztürkçine, 13 . 9 .1971 ta­ rihinde, saat 10,57 de oyunun rengini belli et­ mek yani, 108 nci maddeye göre söz istemiş, sa­ yın Kasım G-ülek; 13.9 .1971 tarihinde, saat  22,30 da 108 nci maddeye göre söz istemiş, sa­ yın Nurettin Ertürk; 15.9.1971 de, saati ya­ zılmamış, lehte tümü üzerinde söz istemiş, Sa­ yın Mucip Ataklı; 18 . 9 .1971 de, saat 12,40 da  aleyhte tümü üzerinde söz istemiş.  Tüzüğümüzün 74 ncü maddesine göre, «Eğer  lehte ve aleyhte söz istiyenlerin adedi fazla  olursa, yalnız hirer kişiye söz Yerilir.» der. Bu  itiharla, Tüzüğümüze (göre, aleyhte sayın Kal- paklıoğlu'na, lehte Sayın Ertürk'e söz verile­ cektir.  Buyurun Sayın...  HAYDAR TUNÇKANAT (Tabiî Üye) —  Efendim, hu sıraya hizim itirazımız vardır, bu­ nu arz etmek için üç dakikalık süz rica edece­ ğim.  BAŞKAN — Sıraya itirazınızı helli edecek­ siniz, buyurun efendim.  HAYDAR TUNÇKANAT (Tabiî Üye) —  Sayın arkadaşlarım, hundan evvel de Anayasa  .değişiklikleri görüşülürken hu husus burada  müzakere konusu oldu. Bâzı arkadaşlarımız ta­ rih okunuş sırasına göre söylüyorum, 12 sinde  istemişler yani, henüz daha birinci görüşme ya­ pılırken ikinci görüşme için sıra istemişler. Hal- huki, İçtüzüğe göre ancak gündem yapıldıktan  sonra söz istenir, der. Bu kadar erken olmaz.  Hattâ Sayın Kasım (aülekde geçen sefer söz  alamadığı için itiraz etmişti. Bu şekilde erken  müracaatlara orada karşı çıkmışlardı. Şimdi yi­ ne görüyoruz ki, 12 sinde istenmiş. Halbuki  gündem 18 . 9 . 1971, Cumartesi günü neşre­ dilmiştir, arkadaşlar. Bu durum karşışsmda  Başkanlık Divanından şunu istirham ediyorum :  Ya (bu heş kişinin hepsine hirden geçen sefer  olduğu gibi söz verilsin, veyahut da hu gündem  neşredilmeden söz istemiş olanlar oradan haşla­ mak üzere, hir 'geriye atılmak suretiyle bu sıra  yeniden tanzim edilsin.  Mâruzâtım hu kadar, teşekkür ederim.  BAŞKAN — Muhterem arkadaşlar, 12.9.1971  tarihinde yani, Anayasa değişikliğini tazammun  eden teklifin müzakeresi sırasında Sayın Gülek  hir itirazda hulunmuş ve Başkanlığa bir takrir  vermiş ve hu takrirlerinde demişler 'ki, «Söz al­ ma, konunun gündeme alındığı tarihten iti­ baren haşlar. Bu yolda oylanmasını rica ede­ rim.» demişler. Yani, Sayın Tunçkanat'ın itira­ zı şeklinde itirazda bulunmuşlar ve hu önerge  oylanmış, reddedilmiş, Yüksek Heyetiniz demiş  ki, biz hu görüşte değiliz, söz her zaman istene­ bilir şeklinde iradesini izhar etmiştir. Yani, hu- nun reddi o mânayı tazammun eder. Bu şekilde  Yüksek Heyetiniz hir karar vermiş. Bu elimde  bulunduğu müddetçe hen ancak 74 ncü madde­ nin aynen tathiki yolunda muamele yapmak zo- | rundayım. Bu itibarla, itiraz daha önce Yüksek  636 —
Sayfa 61 -
C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Sonra tümü üzerinde açık oylamaya (geçilecek­ tir.  Tümü üzerinde açık oylama yapılmadan  önce 108 nci maddeye göre de söz istemiş 2  sayın üye vardır onlara da söz verilecek. On­ dan sonra tümü oylanacaktır.  HAYDAR TUNÇKANAT (Tabiî Üye) —  Söz istiyenlerin adını açıklamak imkânı var  mıdır acaba?  BAŞKAN — Açıkkyacağım efendim.  Açık oylamaya geçiyoruz.  (Fevzi ülalıcı'dan (başlanılmak suretiyle ad  okunarak oylamaya geçildi.)  BAŞKAN — Oyunu kullanmıyan sayın üye­ ler lütfen acele etsinler, efendim.  Oyunu kullanmıyan sayın üye var mı, efen­ dim?... Yok. Oy verme işlemi (bitmiştir.  Şimdi Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının  hâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici mad­ deler eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği  teklifinin 2 nci maddesinin ikinci açık oylama­ sına 148 sayın üye iştirak etmiş; 134 kabul, 12  ret, 2 çekinser oy çıkmış ve 2 nci madde kahul  edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının hâzı  maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi­ nin 3 ncü maddesinin ikinci açık oylamasına 148  sayın üye iştirak etmiş: 134 kahul, 12 ret, 2 çe­ kinser oy çıkmış, 3 ncü madde de kabul edil­ miştir.  Şimdi, tüzüğümüzün 74 ncü maddesine göre  tümü üzerinde söz istemiş ve kaydedilmiş olan  sayın üyelerin söz isteyiş tarihlerini ve saatleri­ ni okuyorum :  Sayın Kalpaklıoğlu; 12 . 9 . 1971 tarihin­ de, saat 23,40 da tümü üzerinde, aleyhte söz is­ temiş, Sayın Rifat Öztürkçine, 13 . 9 .1971 ta­ rihinde, saat 10,57 de oyunun rengini belli et­ mek yani, 108 nci maddeye göre söz istemiş, sa­ yın Kasım G-ülek; 13.9 .1971 tarihinde, saat  22,30 da 108 nci maddeye göre söz istemiş, sa­ yın Nurettin Ertürk; 15.9.1971 de, saati ya­ zılmamış, lehte tümü üzerinde söz istemiş, Sa­ yın Mucip Ataklı; 18 . 9 .1971 de, saat 12,40 da  aleyhte tümü üzerinde söz istemiş.  Tüzüğümüzün 74 ncü maddesine göre, «Eğer  lehte ve aleyhte söz istiyenlerin adedi fazla  olursa, yalnız hirer kişiye söz Yerilir.» der. Bu  itiharla, Tüzüğümüze (göre, aleyhte sayın Kal- paklıoğlu'na, lehte Sayın Ertürk'e söz verile­ cektir.  Buyurun Sayın...  HAYDAR TUNÇKANAT (Tabiî Üye) —  Efendim, hu sıraya hizim itirazımız vardır, bu­ nu arz etmek için üç dakikalık süz rica edece­ ğim.  BAŞKAN — Sıraya itirazınızı helli edecek­ siniz, buyurun efendim.  HAYDAR TUNÇKANAT (Tabiî Üye) —  Sayın arkadaşlarım, hundan evvel de Anayasa  .değişiklikleri görüşülürken hu husus burada  müzakere konusu oldu. Bâzı arkadaşlarımız ta­ rih okunuş sırasına göre söylüyorum, 12 sinde  istemişler yani, henüz daha birinci görüşme ya­ pılırken ikinci görüşme için sıra istemişler. Hal- huki, İçtüzüğe göre ancak gündem yapıldıktan  sonra söz istenir, der. Bu kadar erken olmaz.  Hattâ Sayın Kasım (aülekde geçen sefer söz  alamadığı için itiraz etmişti. Bu şekilde erken  müracaatlara orada karşı çıkmışlardı. Şimdi yi­ ne görüyoruz ki, 12 sinde istenmiş. Halbuki  gündem 18 . 9 . 1971, Cumartesi günü neşre­ dilmiştir, arkadaşlar. Bu durum karşışsmda  Başkanlık Divanından şunu istirham ediyorum :  Ya (bu heş kişinin hepsine hirden geçen sefer  olduğu gibi söz verilsin, veyahut da hu gündem  neşredilmeden söz istemiş olanlar oradan haşla­ mak üzere, hir 'geriye atılmak suretiyle bu sıra  yeniden tanzim edilsin.  Mâruzâtım hu kadar, teşekkür ederim.  BAŞKAN — Muhterem arkadaşlar, 12.9.1971  tarihinde yani, Anayasa değişikliğini tazammun  eden teklifin müzakeresi sırasında Sayın Gülek  hir itirazda hulunmuş ve Başkanlığa bir takrir  vermiş ve hu takrirlerinde demişler 'ki, «Söz al­ ma, konunun gündeme alındığı tarihten iti­ baren haşlar. Bu yolda oylanmasını rica ede­ rim.» demişler. Yani, Sayın Tunçkanat'ın itira­ zı şeklinde itirazda bulunmuşlar ve hu önerge  oylanmış, reddedilmiş, Yüksek Heyetiniz demiş  ki, biz hu görüşte değiliz, söz her zaman istene­ bilir şeklinde iradesini izhar etmiştir. Yani, hu- nun reddi o mânayı tazammun eder. Bu şekilde  Yüksek Heyetiniz hir karar vermiş. Bu elimde  bulunduğu müddetçe hen ancak 74 ncü madde­ nin aynen tathiki yolunda muamele yapmak zo- | rundayım. Bu itibarla, itiraz daha önce Yüksek  636 —  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Heyetçe halledilmiş olduğundan, yeni bir takrir  gelinceye kadar bir muamele yapmıyorum.  Şimdi Sayın Kalpaklıoğlu, tümü üzerinde  aleyhte.  HÜSEYİN KALPAKLIOĞLU (Kayseri) —  Ben tümü üzerinde dedim Sayın Başkan.  BAŞKAN — Üüzerinde olmaz efendim. Mad­ de sarih.  HÜSEYİN KALPAKLIOĞLU (Kayseri) —  O zaman lehinde konuşurum, çünkü beyaz rey  verdim. Özür dilerim, o zaman nasıl aleyhinde  [konuşabilirim, çelişki olur.  iSiz bana lehinde mi, aleyhinde mi, üzerinde  mi diye sormadınız.  BAŞKAN — Başkanlık size sormuş efendini.  Aleyhte diye cevap vermişsiniz ve buraya da  aleyhte diye geçmiş.  HÜSEYİN KALPAKLIOĞLU (Kayseri) —  Benim yazımda böyle bir şey yok.  BAŞKAN — Sayın Bedia hanım sormuşlar,  «aleyhte» demişsiniz, buraya da «aleyhte» diye  şerh koymuşlar.  HÜSEYİN KALPAKLIOĞLU (Kayseri) —  Ben lehinde konuşabilirim, çünkü beyaz oy ver­ dim.  BAŞKAN — Söz sırası sizindir, lehinde ko­ nuşabilirsiniz.  Buyurunuz efendim.  NURETTİN ERTÜRK (Sivas) — O zaman  bizim hakkımız zail oluyor.  BAŞKAN — O zaman durum değişiyor. Sa­ yın Ertürk lehte istemişlerdi, Sayın Ataklı  aleyhte konuşacaklar. Söz sırası Sayın Ataklı'- ya geçiyor. Buyurunuz Sayın Kalpaklıoğlu.  HÜSEYİN KALPAKLIOĞLU (Kayseri) —  Ben zaten çok kısa konuşacağım. Bir iki  cümle ile bitireceğim. Üzerinde konuşmama izin  verirseniz...  BAŞKAN — Veremem efendim. Çünkü tü­ zük bu izni vermez. Buyurunuz efendim.  HÜSEYİN KALPAKLIOĞLU (Kayseri) —  Muhterem arkadaşlar, Anayasanın değişikliği­ ne mütödair maddelerin 2 sefer müzakeresi  bitti, şu anda kabul edilmek üzere ve bitmek  üzere. Memleket için hayırlı uğurlu olsun.  38 nci maddenin dışındaki maddelere ve tü­ mü üzerine beyaz rey verdik. Binaenaleyh, umu­ miyetle faydalı olacağına, cemiyetin bâzı dert­ lerini bu değişikliğin halledeceğine kanaat ge­ tirdiğim için beyaz rey verdim. Ve hakikaten de  inanışım şu güne kadar vâki hâdiselerin birçok­ larının dert ve devasına böylece çare bulunaca­ ğına kaaniim. Ancak gönül isterdi ki, bu kadar  geniş bir tadilin yapılması halinde ve hele hele  her zaman ele almmıyacak ibir mevzuu olarak  eski siyasilerin affının cemiyete ve memlekete,  siyasi hayatımızın bundan sonraki geleceklerine  çok fayda getireceğini ve kanayan bir yaranın  tedavi edileceğine de kaani olduğum için bu ka­ dar geniş bir operasyon içinde bunun da ele  alınması ve bu meselenin de artık bir daha kür­ sülere gelmemesi ve bundan sonra bir dertli  mevzu olarak ikide birde matbuatta, şurada,  burada bahis mevzuu edilmeden kati olarak bir  hallifasl edilmesinde zaruret vardı. O kadar  vardı ki, arkadaşlarım, şahsi inanışıma göre  bugün olmasa ilerde, tasfiye edilecek ve parlâ­ mentonun tasfiye etmeye mecbur olduğu bîr hu­ sus olarak yine atiye terk edilmiş bulunmakta­ dır.  Yine gönül isterdi ki, bu değişiklik yapılır­ ken Senato - Hükümet ilişkileri, Meclis - Hükü­ met ilişkileri ve Senato ile Meclis ilişkilerine  ait maddelerin de ele alınıp, parlâmento - Mec­ lis münasebetlerinin düzenlenmesi keza çok fay­ dalı olurdu. Şu madde böyle, bu madde şöyle  şeklinde detaylarına girmiyorum. Bu da yapıl­ mamıştır, bu da eksiğidir.  Üçüncü husus; çok muhterem arkadaşlarım,  Anayasa Mahkemesinin fonksiyonunu ve parlâ­ mentolardan çıkan kanunun müzakere ve bu­ nun neticesine mütedair vermiş oldukları karar­ ların nasıl bir ekseriyetle verileceği, murafaa  yapılıp yapılmıyacağı ve hangi ölçüde bu karar­ ların parlâmentoyu bağlayıp bağlamıyacağmı,  yani Reisicumhura karşı parlâmentoların yap­ mış olduğu - kanundaki ısrar hakkı gibi - bir  hakkın düşünülüp düşünülemiyeceği yolunda  da vazıh hükümler getirilmesinde fayda mülâ­ haza ettim.  Sözüme başlarken arz ettiğim gibi bu deği­ şen maddelerin, 38 cnci madde dışındakileri,  kendi görüşüme göre cemiyetin bir ihtiyacı ola­ rak çıkmış ve bunların kabulü ve bu kabulden  sonra buna bağlı olarak kanunların da kendi  meclislerimizde müzakere ile çıkmasında fayda  var. Cemiyetimize bugüne kadar açılmış olan  rahlelerin de bu değişik maddelerle düzeltilece­ ğine ve memlekete faydalı olacağına da kaanum.
Sayfa 62 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Heyetçe halledilmiş olduğundan, yeni bir takrir  gelinceye kadar bir muamele yapmıyorum.  Şimdi Sayın Kalpaklıoğlu, tümü üzerinde  aleyhte.  HÜSEYİN KALPAKLIOĞLU (Kayseri) —  Ben tümü üzerinde dedim Sayın Başkan.  BAŞKAN — Üüzerinde olmaz efendim. Mad­ de sarih.  HÜSEYİN KALPAKLIOĞLU (Kayseri) —  O zaman lehinde konuşurum, çünkü beyaz rey  verdim. Özür dilerim, o zaman nasıl aleyhinde  [konuşabilirim, çelişki olur.  iSiz bana lehinde mi, aleyhinde mi, üzerinde  mi diye sormadınız.  BAŞKAN — Başkanlık size sormuş efendini.  Aleyhte diye cevap vermişsiniz ve buraya da  aleyhte diye geçmiş.  HÜSEYİN KALPAKLIOĞLU (Kayseri) —  Benim yazımda böyle bir şey yok.  BAŞKAN — Sayın Bedia hanım sormuşlar,  «aleyhte» demişsiniz, buraya da «aleyhte» diye  şerh koymuşlar.  HÜSEYİN KALPAKLIOĞLU (Kayseri) —  Ben lehinde konuşabilirim, çünkü beyaz oy ver­ dim.  BAŞKAN — Söz sırası sizindir, lehinde ko­ nuşabilirsiniz.  Buyurunuz efendim.  NURETTİN ERTÜRK (Sivas) — O zaman  bizim hakkımız zail oluyor.  BAŞKAN — O zaman durum değişiyor. Sa­ yın Ertürk lehte istemişlerdi, Sayın Ataklı  aleyhte konuşacaklar. Söz sırası Sayın Ataklı'- ya geçiyor. Buyurunuz Sayın Kalpaklıoğlu.  HÜSEYİN KALPAKLIOĞLU (Kayseri) —  Ben zaten çok kısa konuşacağım. Bir iki  cümle ile bitireceğim. Üzerinde konuşmama izin  verirseniz...  BAŞKAN — Veremem efendim. Çünkü tü­ zük bu izni vermez. Buyurunuz efendim.  HÜSEYİN KALPAKLIOĞLU (Kayseri) —  Muhterem arkadaşlar, Anayasanın değişikliği­ ne mütödair maddelerin 2 sefer müzakeresi  bitti, şu anda kabul edilmek üzere ve bitmek  üzere. Memleket için hayırlı uğurlu olsun.  38 nci maddenin dışındaki maddelere ve tü­ mü üzerine beyaz rey verdik. Binaenaleyh, umu­ miyetle faydalı olacağına, cemiyetin bâzı dert­ lerini bu değişikliğin halledeceğine kanaat ge­ tirdiğim için beyaz rey verdim. Ve hakikaten de  inanışım şu güne kadar vâki hâdiselerin birçok­ larının dert ve devasına böylece çare bulunaca­ ğına kaaniim. Ancak gönül isterdi ki, bu kadar  geniş bir tadilin yapılması halinde ve hele hele  her zaman ele almmıyacak ibir mevzuu olarak  eski siyasilerin affının cemiyete ve memlekete,  siyasi hayatımızın bundan sonraki geleceklerine  çok fayda getireceğini ve kanayan bir yaranın  tedavi edileceğine de kaani olduğum için bu ka­ dar geniş bir operasyon içinde bunun da ele  alınması ve bu meselenin de artık bir daha kür­ sülere gelmemesi ve bundan sonra bir dertli  mevzu olarak ikide birde matbuatta, şurada,  burada bahis mevzuu edilmeden kati olarak bir  hallifasl edilmesinde zaruret vardı. O kadar  vardı ki, arkadaşlarım, şahsi inanışıma göre  bugün olmasa ilerde, tasfiye edilecek ve parlâ­ mentonun tasfiye etmeye mecbur olduğu bîr hu­ sus olarak yine atiye terk edilmiş bulunmakta­ dır.  Yine gönül isterdi ki, bu değişiklik yapılır­ ken Senato - Hükümet ilişkileri, Meclis - Hükü­ met ilişkileri ve Senato ile Meclis ilişkilerine  ait maddelerin de ele alınıp, parlâmento - Mec­ lis münasebetlerinin düzenlenmesi keza çok fay­ dalı olurdu. Şu madde böyle, bu madde şöyle  şeklinde detaylarına girmiyorum. Bu da yapıl­ mamıştır, bu da eksiğidir.  Üçüncü husus; çok muhterem arkadaşlarım,  Anayasa Mahkemesinin fonksiyonunu ve parlâ­ mentolardan çıkan kanunun müzakere ve bu­ nun neticesine mütedair vermiş oldukları karar­ ların nasıl bir ekseriyetle verileceği, murafaa  yapılıp yapılmıyacağı ve hangi ölçüde bu karar­ ların parlâmentoyu bağlayıp bağlamıyacağmı,  yani Reisicumhura karşı parlâmentoların yap­ mış olduğu - kanundaki ısrar hakkı gibi - bir  hakkın düşünülüp düşünülemiyeceği yolunda  da vazıh hükümler getirilmesinde fayda mülâ­ haza ettim.  Sözüme başlarken arz ettiğim gibi bu deği­ şen maddelerin, 38 cnci madde dışındakileri,  kendi görüşüme göre cemiyetin bir ihtiyacı ola­ rak çıkmış ve bunların kabulü ve bu kabulden  sonra buna bağlı olarak kanunların da kendi  meclislerimizde müzakere ile çıkmasında fayda  var. Cemiyetimize bugüne kadar açılmış olan  rahlelerin de bu değişik maddelerle düzeltilece­ ğine ve memlekete faydalı olacağına da kaanum.  O. Senatosu B : İİ6 20 . 9 . 1971 O : 2  Sözlerimi fazla uzatmryacağim, zaten yorul­ dunuz. Memleketimize tekrar hayırlı olsun, mü- faarek olsun. Hepinize teşekkür ederim muhte­ rem arkadaşlarım. (M. B. Gr. sıralan hariç diğer  sıralardan alkışlar.)  BAŞKAN' — Sayın Ertürk, -Sayın Kalpaklı- oğlu fikrini değiştirdikleri için zatıâlinizin leh­ te beyanı dolayısiyle söz vermem 74 ncü madde­ ye göre mümkün değil. Bu azizliği elbette ben­ deniz yapmadım. Sayın Kalpaklıoğlu fikir de­ ğiştirdiler. Onun için...  NURETTİN ERTÜRK (Sivas) — Sayın Baş­ kan, fikir değişikliği olamaz. 1 nci sıradaydım.  Arkadaşımız «üzerinde» söz aldı, ben lehinde  almıştım.  BAŞKAN — Efendim «üzerinde» olmaz, tü­ zük fauna müsaade etmiyor.  Sayın Ataklı aleyhte buyurunuz.  MUCÎP ATAKLI (Tabiî Üye) — Sayın Baş­ kan, sayın senatörler; milletlerin siyasi tarihle­ rinde önemli dönüm noktaları vardır. Ulusumu­ zun siyasi tarihi de hu dönem noktalarından  geçerek oluşmuş ve olgunlaşmıştır. Geçen yüz­ yıldan hu yana fairfairinl izliyen tarihî ve sosyal  olaylar ulus olarak faizi daima devrimci çizgi  üzerinde tutmuş ve ileriye doğru atılımların ne­ deni olmuştur. G-ülhane Hattını, 1 nci Meşruti­ yet, 2 nci Meşrutiyet izlemiş ve Atatürk'ün Sam­ sun'a çıkmasından sonra da Anadolu ihtilâli­ nin Kemalist ilke ve devrimleri bugünkü bağım­ sız ve millî devletimizin temeli olmuştur. Kısaca  değindiğimiz bu siyasi, hukukî ve sosyal olu­ şumlar hep kendinden sonraki gelişimleri etki­ lemiş ve daima ileriye dönük atılımları gerçek­ leştirmiştir, Bütün faunların hepsi de 27 Mayıs  devriminin ürünü olan 1961 Anayasasının temel  felsefesini hazırlamıştır. 1961 Anayasası tarihi­ mizde milletçe varmış olduğumuz ileri atılımla­ rın en faüyük belgelerinden birisidir. Çünkü,  1961 Anayasası Türk halkının topyekûn kalkın­ ması, aydınlığa, huzura ve refaha kavuşması  amaoiyla hazırlanmış, milliyetçi, sosyal devrim­ ci, halkçı, lâik, cumhuriyetçi, 'bağımsızlık ülkü­ süne dayalı, sömürüye kapalı, komünizmi, fa­ şizmi, teokratik devlet özlemini önliyen bir hu­ kuk 'belgesidir.  Siyasi iktidarlara amaca ulaşmanın anahtar­ larını da veren 1961 Anayasası Türkiye'nin tan- zimattan hu yana devam eden siyasi, sosyal,  kültürel ve ekonomik gelişiminin, evrim ve dev­ rimlerinin en önemli eseridir. Gerçekten bu  Anayasa klâsik demokrasinin gereği olan bütün  kurumları ve onları kapsıyan ileri toplumsal bir  düzeni öngörmekle, bundan daha önemlisi çağ­ daş uygar fair Türkiye ülküsünü gerçekleştire­ cek, sosyo - ekonomik çözümleri de içermekte  ve 'bunları görev olarak devlete vermektedir.  Her türlü maddi ve mânevi baskılardan uzak  olarak ilim ve siyaset adamîariyle, yardımları­ nı esirgemiyen yurtseverlerin katkılariyle ha­ zırlanmış olan 1961 Anayasası üzerinde Senato­ muzun bugünkü toplantısı ile tasarlanmış olan  değişikliklere son şeklini vermek üzeredir.  Sayın senatörler, Anayasa değişikliklerinin  tartışıldığı, komisyonda ve genel kurulumuzda  görüşlerimizi çok önemli gördüğümüz bu konu-v  da gelecek kuşaklara doğru ile eğriyi değerlen­ dirmek imkânını vermek için sunduğumuzu, ar­ kadaşlarımızın aracılığı ile arz etmiştik. Bu ko­ nuşmamda da görüşümüzü şekil ve esastan ol­ mak üzere 2 noktada belirtmeye çalışacağım :  Anayasamıza göre anayasada değişiklik  yapma yetkisi parlâmentoya verilmişti. 12 Mart­ tan sonra Başbakan olan Sayın Erim en ve­ rimli geçmesi gereken 6 ayını Anayasada deği­ şikler yapma uğruna sarf etmiş ve bu yüzden  de Türkiye'nin daha büyük atılımlara geçmesi  imkânını yok etmiş bulunmaktadır. Olağanüstü  şartlar içerisinde Anayasa değişikliği, vicdani  kanaatlerin şek ve şüpheden âri olarak tecelli  ettiği kanısını yaratamaz. Hükümet teklifi ola­ rak partilere sunulan gizli ve uzun toplantılar  sonunda bir anlaşmanın eseri diye parlâmento­ ya takdim edilen bu teklif zabıtlara intikal etti- riîmiyen tartışmalar nedeniyle daima eleştirme  konusu olarak demokraside açıklık prensibinin  ihlalinin bir belgesi halinde gelecek kuşaklara  intikal edecektir.  1961 Anayasasını tepki anayasası diye nite­ ler, direnlerin, bulunulan ortamda, anayasada  yapmış oldukları değişiklikler nedeniyle ne gibi  yargılara hedef olacaklarını, sosyal bilimlerin  ve tarihin değişmez yargısına ve vicdanlarının  sesine terk ediyoruz.  Esas bakımından ise; konuşmamın, arz et­ tiğim temel görüşe dayanarak, yani yurdumuz­ da yasalarda yapılacak her değişikliğin bir ön­ cekinden daha ileri, devrimci atılımlar yönünde  olması gerektiği inancı İle arz etmek isterim ki,  — 638 —
Sayfa 63 -
O. Senatosu B : İİ6 20 . 9 . 1971 O : 2  Sözlerimi fazla uzatmryacağim, zaten yorul­ dunuz. Memleketimize tekrar hayırlı olsun, mü- faarek olsun. Hepinize teşekkür ederim muhte­ rem arkadaşlarım. (M. B. Gr. sıralan hariç diğer  sıralardan alkışlar.)  BAŞKAN' — Sayın Ertürk, -Sayın Kalpaklı- oğlu fikrini değiştirdikleri için zatıâlinizin leh­ te beyanı dolayısiyle söz vermem 74 ncü madde­ ye göre mümkün değil. Bu azizliği elbette ben­ deniz yapmadım. Sayın Kalpaklıoğlu fikir de­ ğiştirdiler. Onun için...  NURETTİN ERTÜRK (Sivas) — Sayın Baş­ kan, fikir değişikliği olamaz. 1 nci sıradaydım.  Arkadaşımız «üzerinde» söz aldı, ben lehinde  almıştım.  BAŞKAN — Efendim «üzerinde» olmaz, tü­ zük fauna müsaade etmiyor.  Sayın Ataklı aleyhte buyurunuz.  MUCÎP ATAKLI (Tabiî Üye) — Sayın Baş­ kan, sayın senatörler; milletlerin siyasi tarihle­ rinde önemli dönüm noktaları vardır. Ulusumu­ zun siyasi tarihi de hu dönem noktalarından  geçerek oluşmuş ve olgunlaşmıştır. Geçen yüz­ yıldan hu yana fairfairinl izliyen tarihî ve sosyal  olaylar ulus olarak faizi daima devrimci çizgi  üzerinde tutmuş ve ileriye doğru atılımların ne­ deni olmuştur. G-ülhane Hattını, 1 nci Meşruti­ yet, 2 nci Meşrutiyet izlemiş ve Atatürk'ün Sam­ sun'a çıkmasından sonra da Anadolu ihtilâli­ nin Kemalist ilke ve devrimleri bugünkü bağım­ sız ve millî devletimizin temeli olmuştur. Kısaca  değindiğimiz bu siyasi, hukukî ve sosyal olu­ şumlar hep kendinden sonraki gelişimleri etki­ lemiş ve daima ileriye dönük atılımları gerçek­ leştirmiştir, Bütün faunların hepsi de 27 Mayıs  devriminin ürünü olan 1961 Anayasasının temel  felsefesini hazırlamıştır. 1961 Anayasası tarihi­ mizde milletçe varmış olduğumuz ileri atılımla­ rın en faüyük belgelerinden birisidir. Çünkü,  1961 Anayasası Türk halkının topyekûn kalkın­ ması, aydınlığa, huzura ve refaha kavuşması  amaoiyla hazırlanmış, milliyetçi, sosyal devrim­ ci, halkçı, lâik, cumhuriyetçi, 'bağımsızlık ülkü­ süne dayalı, sömürüye kapalı, komünizmi, fa­ şizmi, teokratik devlet özlemini önliyen bir hu­ kuk 'belgesidir.  Siyasi iktidarlara amaca ulaşmanın anahtar­ larını da veren 1961 Anayasası Türkiye'nin tan- zimattan hu yana devam eden siyasi, sosyal,  kültürel ve ekonomik gelişiminin, evrim ve dev­ rimlerinin en önemli eseridir. Gerçekten bu  Anayasa klâsik demokrasinin gereği olan bütün  kurumları ve onları kapsıyan ileri toplumsal bir  düzeni öngörmekle, bundan daha önemlisi çağ­ daş uygar fair Türkiye ülküsünü gerçekleştire­ cek, sosyo - ekonomik çözümleri de içermekte  ve 'bunları görev olarak devlete vermektedir.  Her türlü maddi ve mânevi baskılardan uzak  olarak ilim ve siyaset adamîariyle, yardımları­ nı esirgemiyen yurtseverlerin katkılariyle ha­ zırlanmış olan 1961 Anayasası üzerinde Senato­ muzun bugünkü toplantısı ile tasarlanmış olan  değişikliklere son şeklini vermek üzeredir.  Sayın senatörler, Anayasa değişikliklerinin  tartışıldığı, komisyonda ve genel kurulumuzda  görüşlerimizi çok önemli gördüğümüz bu konu-v  da gelecek kuşaklara doğru ile eğriyi değerlen­ dirmek imkânını vermek için sunduğumuzu, ar­ kadaşlarımızın aracılığı ile arz etmiştik. Bu ko­ nuşmamda da görüşümüzü şekil ve esastan ol­ mak üzere 2 noktada belirtmeye çalışacağım :  Anayasamıza göre anayasada değişiklik  yapma yetkisi parlâmentoya verilmişti. 12 Mart­ tan sonra Başbakan olan Sayın Erim en ve­ rimli geçmesi gereken 6 ayını Anayasada deği­ şikler yapma uğruna sarf etmiş ve bu yüzden  de Türkiye'nin daha büyük atılımlara geçmesi  imkânını yok etmiş bulunmaktadır. Olağanüstü  şartlar içerisinde Anayasa değişikliği, vicdani  kanaatlerin şek ve şüpheden âri olarak tecelli  ettiği kanısını yaratamaz. Hükümet teklifi ola­ rak partilere sunulan gizli ve uzun toplantılar  sonunda bir anlaşmanın eseri diye parlâmento­ ya takdim edilen bu teklif zabıtlara intikal etti- riîmiyen tartışmalar nedeniyle daima eleştirme  konusu olarak demokraside açıklık prensibinin  ihlalinin bir belgesi halinde gelecek kuşaklara  intikal edecektir.  1961 Anayasasını tepki anayasası diye nite­ ler, direnlerin, bulunulan ortamda, anayasada  yapmış oldukları değişiklikler nedeniyle ne gibi  yargılara hedef olacaklarını, sosyal bilimlerin  ve tarihin değişmez yargısına ve vicdanlarının  sesine terk ediyoruz.  Esas bakımından ise; konuşmamın, arz et­ tiğim temel görüşe dayanarak, yani yurdumuz­ da yasalarda yapılacak her değişikliğin bir ön­ cekinden daha ileri, devrimci atılımlar yönünde  olması gerektiği inancı İle arz etmek isterim ki,  — 638 —  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  yapılan değişiklikler asla ileriye değil, genellik­ le geriye dönük'bulunmaktadır.  Aslında değişiklik tekliflerini 'haklı kılacak  bir genel gerekçe ortaya konamadığı gibi, de­ ğişikliklerin amacı da belli 'değildir. Gerekçe di­ ye öne sürülen g'örüşler de yakın geçmişimizin  gerçekçi 'değerlendirilmesinden uzak ve peşin  değerlendirmeye dayanmaktadır.  Ülkemizin bir uçurumun kenarına itilişinin  ve Cumhuriyetimizin ağır 'bir tehlikeye düşürü­ lüşünün vebalini Anayasaya yüklemek ne dere­ ce tutarsız ise, bu Anayasa ile devletin yönetile- miyeceğini savunmak da o derece dayanaktan  yoksundur. Nitekim, 12 Marttan sonra mevcut  Anayasa ve kanunlarla hem devlet yönetilmiş,  hem de anarşik ortama son verilmiştir.  'BAŞKAN — Sayın Ataklı bir dakikanızı  rica edeceğim. Bir takrir var okutuyorum.  Şahsınız adına konuştuğunuz için 10 dakika  ile mukayyetsiniz, 3 dakikanız var efendim. Bu  oylandıktan sonra 3 dakika daha konuşacaksı­ nız.  Yüksek Başkanlığa  Mesai saati bitmek üzeredir. Anayasa deği­ şikliği işlemlerinin bitimine kadar Senato mesa­ isinin devamına karar verilmesini arz ve teklif  ederim.  Akif Tekin  Antalya  BAŞKAN — Takriri oylarınıza arz ediyo­ rum. Kabul edenler... Etmiyenler... Kabul edil­ miştir.  Sayın Ataklı 3 dakika konuşacaksınız efen­ dim.  MUCİP ATAKLI (Devamla) — Yurt ger­ çeklerine ve çağın koşullarına aykırı tutum için­ de olan iktidarların memleketi uçurumun kena­ rına getirmesi olağandır. 1961 Anayasası dü­ rüstçe uygulansa, tarafsız bir yönetimle reform­ lar gerçekleştirilseydi 12 Mart ortamına gelin­ mezdi.  Oy çoğunluğu ile sorumluluklardan kurtul­ manın ve keyfi idarenin geteerii olduğu bir ül­ kede, Ihuzur ve refaha kavuşmak muhalidir. Ge­ ri kalmış !bir ülkenin sorumlu kişileri olarak,  ıgerçeklere eğilmenin bir şeref borcu, millî bir  görev olduğu bilincine varmanın şartı içerisin­ de bulunuyoruz. Yapılan değişikliklerin ne ge­ tireceği, neyi götüreceği, hangi amacı gerçek­ leştirdiği henüz belli değildir. Ama, gerçek  olan bir şey vardır M, belirsiz bir amaca yö­ nelen bu değişiklikler, memleketimizin gele­ ceği için endişe verici durumlar yaratacaktır.  Bugün bunun yanında olanlar, yarın bu de­ ğişiklikleri getirenlerin karşısında olacaklardır.  Bunun yakın misallerini de çok kısa bir zaman  içerisinde görmüş bulunuyoruz. Değişiklik  istiyen iyi niyetlere karşı, asıl istek sahipleri,  toplumu mutlu 'kılacak çözümlerin tümünü kap­ sayan 27 Mayıs Anayasasını çıkarlarına aykırı  bulanlardır. Bu mücadele ton yönde cereyan  etmektedir ve etmeye devam edecektir.  Bütün bunlara rağmen, Anayasanın değiş­ mez olduğunu iddia ötmedik ve etmeye de kim­ senin hakkı yoktur. Çünkü, mevcut Anayasa  ıbunun yolunu göstermiş bulunmaktadur. Ama,  Anayasada değişiklik yaparken daima ileriye  dönük esasların getirilmesi bir genel kuraldır,  bunu kabul etmek gerektir.  Sayın Erim, Anayasamız mükemmel ve ile­ ricidir. Bunda düşündüğümüz değişiklikler  1961 Türkiyesi'nin kavuştuğu hakları pekişti­ recektir onun için istiyoruz, amacımız budur  demişlerdi. Getirilen değişiklikleri bu amaca  göre değerlendirirsek, amaca uygun bir so­ nuç almanın mümkün olamıyacağı görülür.  Çünkü, teklif 12 Mart öncesi dönemini yaratan  gerçek nedenleri giderecek ve gelecekte de böy­ le (bir ortamın yaratılmasını önleyecek, Devlet  organlarına itibar kazandıracak ve politika ala­ nındaki olumsuzluklara çözüm getirecek hiçbir  değişiklik getirmemiştir.  Reform istiyen muhtıraya rağmen, çok sa­ kıncalı saydığımız değişikliklere dört elle sarı­ lan kimi çevrelerin, reformları kolaylaştırıcı,  ileriye dönük değişikliklere karşı açtıkları  kampanya çok ilginçtir.  Sayın Erim, -göreve başladıktan sonra, mev­ cut güçlükleri yenmek için, sonuçlara göre de­ ğil, temel nedenlere çare bulacak hedeflere yö­ nelmiş olsa idi, bugün çok daha iyi bir durum­ da olurdu kanısındayız. Selbep, sonuç ilişkile­ rine programında yer verdiği halde, Sayın  Erim'in sonuçlara göre İhtiyar ettiği hareket  tarzı kendileri daha iyi takdir ederler ki, sos­ yal bilimlere de aylandır. Mecfbur olurama- dıkça olaylar, sonuçlara göre yorumlanamaz.  Böyle bir yorum, geçmiş iktidar mantığı ile bir  — 639 —
Sayfa 64 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  yapılan değişiklikler asla ileriye değil, genellik­ le geriye dönük'bulunmaktadır.  Aslında değişiklik tekliflerini 'haklı kılacak  bir genel gerekçe ortaya konamadığı gibi, de­ ğişikliklerin amacı da belli 'değildir. Gerekçe di­ ye öne sürülen g'örüşler de yakın geçmişimizin  gerçekçi 'değerlendirilmesinden uzak ve peşin  değerlendirmeye dayanmaktadır.  Ülkemizin bir uçurumun kenarına itilişinin  ve Cumhuriyetimizin ağır 'bir tehlikeye düşürü­ lüşünün vebalini Anayasaya yüklemek ne dere­ ce tutarsız ise, bu Anayasa ile devletin yönetile- miyeceğini savunmak da o derece dayanaktan  yoksundur. Nitekim, 12 Marttan sonra mevcut  Anayasa ve kanunlarla hem devlet yönetilmiş,  hem de anarşik ortama son verilmiştir.  'BAŞKAN — Sayın Ataklı bir dakikanızı  rica edeceğim. Bir takrir var okutuyorum.  Şahsınız adına konuştuğunuz için 10 dakika  ile mukayyetsiniz, 3 dakikanız var efendim. Bu  oylandıktan sonra 3 dakika daha konuşacaksı­ nız.  Yüksek Başkanlığa  Mesai saati bitmek üzeredir. Anayasa deği­ şikliği işlemlerinin bitimine kadar Senato mesa­ isinin devamına karar verilmesini arz ve teklif  ederim.  Akif Tekin  Antalya  BAŞKAN — Takriri oylarınıza arz ediyo­ rum. Kabul edenler... Etmiyenler... Kabul edil­ miştir.  Sayın Ataklı 3 dakika konuşacaksınız efen­ dim.  MUCİP ATAKLI (Devamla) — Yurt ger­ çeklerine ve çağın koşullarına aykırı tutum için­ de olan iktidarların memleketi uçurumun kena­ rına getirmesi olağandır. 1961 Anayasası dü­ rüstçe uygulansa, tarafsız bir yönetimle reform­ lar gerçekleştirilseydi 12 Mart ortamına gelin­ mezdi.  Oy çoğunluğu ile sorumluluklardan kurtul­ manın ve keyfi idarenin geteerii olduğu bir ül­ kede, Ihuzur ve refaha kavuşmak muhalidir. Ge­ ri kalmış !bir ülkenin sorumlu kişileri olarak,  ıgerçeklere eğilmenin bir şeref borcu, millî bir  görev olduğu bilincine varmanın şartı içerisin­ de bulunuyoruz. Yapılan değişikliklerin ne ge­ tireceği, neyi götüreceği, hangi amacı gerçek­ leştirdiği henüz belli değildir. Ama, gerçek  olan bir şey vardır M, belirsiz bir amaca yö­ nelen bu değişiklikler, memleketimizin gele­ ceği için endişe verici durumlar yaratacaktır.  Bugün bunun yanında olanlar, yarın bu de­ ğişiklikleri getirenlerin karşısında olacaklardır.  Bunun yakın misallerini de çok kısa bir zaman  içerisinde görmüş bulunuyoruz. Değişiklik  istiyen iyi niyetlere karşı, asıl istek sahipleri,  toplumu mutlu 'kılacak çözümlerin tümünü kap­ sayan 27 Mayıs Anayasasını çıkarlarına aykırı  bulanlardır. Bu mücadele ton yönde cereyan  etmektedir ve etmeye devam edecektir.  Bütün bunlara rağmen, Anayasanın değiş­ mez olduğunu iddia ötmedik ve etmeye de kim­ senin hakkı yoktur. Çünkü, mevcut Anayasa  ıbunun yolunu göstermiş bulunmaktadur. Ama,  Anayasada değişiklik yaparken daima ileriye  dönük esasların getirilmesi bir genel kuraldır,  bunu kabul etmek gerektir.  Sayın Erim, Anayasamız mükemmel ve ile­ ricidir. Bunda düşündüğümüz değişiklikler  1961 Türkiyesi'nin kavuştuğu hakları pekişti­ recektir onun için istiyoruz, amacımız budur  demişlerdi. Getirilen değişiklikleri bu amaca  göre değerlendirirsek, amaca uygun bir so­ nuç almanın mümkün olamıyacağı görülür.  Çünkü, teklif 12 Mart öncesi dönemini yaratan  gerçek nedenleri giderecek ve gelecekte de böy­ le (bir ortamın yaratılmasını önleyecek, Devlet  organlarına itibar kazandıracak ve politika ala­ nındaki olumsuzluklara çözüm getirecek hiçbir  değişiklik getirmemiştir.  Reform istiyen muhtıraya rağmen, çok sa­ kıncalı saydığımız değişikliklere dört elle sarı­ lan kimi çevrelerin, reformları kolaylaştırıcı,  ileriye dönük değişikliklere karşı açtıkları  kampanya çok ilginçtir.  Sayın Erim, -göreve başladıktan sonra, mev­ cut güçlükleri yenmek için, sonuçlara göre de­ ğil, temel nedenlere çare bulacak hedeflere yö­ nelmiş olsa idi, bugün çok daha iyi bir durum­ da olurdu kanısındayız. Selbep, sonuç ilişkile­ rine programında yer verdiği halde, Sayın  Erim'in sonuçlara göre İhtiyar ettiği hareket  tarzı kendileri daha iyi takdir ederler ki, sos­ yal bilimlere de aylandır. Mecfbur olurama- dıkça olaylar, sonuçlara göre yorumlanamaz.  Böyle bir yorum, geçmiş iktidar mantığı ile bir  — 639 —  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  özdeşlik doğurur. Biz böyle bir özdeşliği hak­ lı görmüyoruz.  Anayasa değişikliği için büyük gerekçe olan  kanun kuvvetinde kararname çıkarma yetkisi­ nin, bugünden kısır kalmış olması ve bu yetki­ yi tanıyanların kendileri için bir imkân hazır­ lamış olmaları, değişiklik gerekçesinin şimdi­ den iflâsı demektir.  BAŞKAN — Saym Ataklı vaktiniz doldu  efendim, bağlamanızı istirham edeceğim.  MUCİP ATAKLI (Devamla) — iki dakika  rica edeceğim. Felsefesinde reforma yer ver- miyen A. P. iktidarının, kanun kuvvetinde  karraname istemini ve (değişikliği benimsemesi­ ni samimiyetle bağdaşitırmak mümkün değildir.  Beş yıl iktidarda ve her iki Mecliste de çoğun­ luğu elinde bulunduranların istediği her şeyi  yapma gücü var iken, reform kanunlarını ele  almamış olması, üstelik bu gücüne rağmen  kararname yetkisi talebi, onun ne gibi tehlikeli  bir zihniyet içerisinde olduğunu göstermekte­ dir. Biz, bu yetkinin reform yapmak niyetinde  olan ve Parlâmentoda belirli bir dayanağı bu­ lunmayan Sayın Erim Hükümetime, geçici ola­ rak verilmesini önerirken, reformist olmıyan  bir zihniyetin ambargo koymak tehlikesine da­ yanmıştık.  Olayları tahlil ettiğimizde görüyoruz ki,  bizim meselemiz rejim ve Anayasa meselesi ya­ nında, Türk Ulusunum çıkarına uygun bir ik­ tidar meselesidir. A. P. nin yeni tutumu ile,  Sayın Erim Hükümetinin icraatına bir ambar­ go konulmuştur. Bu demektir ki, A. P. Erim  iktidarına müsaade ettiği ölçüde icraat yapıla­ cak, müsaade etmediği takdirde yerinde saya­ cak yahut pazarlığa girişilecektir.  TRT özerkliğinin kaldırılması gerekçesime  iştirak etmek mümkün değildir, özerkliği kal­ dırmak ve yalnız tarafsızlığı esas almakla, TRT  gelecek iktidarlarım oy çokluğunun idaresine ve  iradesine, daha bugünden terk edilmiş ola­ caktır.  147 nci maddede yapılan değişiklik ise, de­ mokratik rejimi, hak ve hürriyetleri, sömürüyü,  her türlü baskıyı Parlâmentoda çoğunluğu ka­ zanan siyasi iktidarların lûtfuma terk etmiş bu­ lunmaktadır.  Sayın senatörler, yapılan değişikliklerin de­ mokrasimiz ve halikımız için umut ©dilen ya­ rarlan geitirmiyeceği inancındayız. Bu inanç­ la, başından beri uyarmaları yapmaya çalış­ tık. Netice almıyacağımızı bilmemize rağmen,  görevimizim gereğine uymanın, sorumluluğu­ nun idraki içinde olarak, görüşlerimizi arz et­ tik. Getirilen değişikliklerde olumlu karşılan­ ması mümkün olan hususlar bulunmajkla bera­ ber, temelden değişiklikler getiren çok sakın­ calı maddeler yüzünden bu değişikliklere karşı  ret oyu kulanmayı bir görev saymaktayız.  Sözlerime son verirken, 12 Marttan sonra­ ki Anayasa değişikliği ve aydınlara karşı tu­ tumu, tarihin eleştireceğini ve gelecek kuşak­ lar için ibret sayfaları teşkil edeceğine inanı­ yoruz.  Saygılar sunarım. (M. B. Gr. sıralarından al­ kışlar)..  BAŞKAN — Türkiye Cumhuriyeti Anaya­ sasının bâzı maddelerimin değiştirilmesi ve ge­ çici maddeler eklenmesi hakkında Anayasa de­ ğişikliği teklifinin tümü ve maddeleri üzerinde­ ki müzakereler tamamlanmıştır.  Şimdi, teklifin tümünün açık oylaması işle­ mine başlıyoruz. 108 nci maddeye göre söz is­ temiş olan Sayım öztürkçine'ye söz veriyorum.  Buyurun sSayın öztürkçine.  RİFAT ÖZTÜRKÇİNE (istanbul) — Sayın  Başkan, muhterem arkadaşlarım, bir sayım  üye, Sayın Nihat Erimle, A. P. nin anlaşma  yaptığını ileri sürüyor.  FEHMİ ALPASLAN (Artvin) — Kendi  oyumu söyle sen.  RİFAT ÖZTÜRKÇİNE (Devamla) — Ken­ di oyumu söylüyorum şimdi. A. P. hiçbir za­ man, Anayasanın geçici 4 ncü maddesinin zır­ hına bürünmemiştir, A. P. nin hesabı ve kita­ bı meydandadır. Eğer A. P. nin..  BAŞKAN — Sayım öztürkçine, oyunuzun  rengi hakkında konusun lütfen efendim. Müsaa­ de edin, müdahale etmeyin de kısa bitirelim  işi efendim.  RİFAT ÖZTÜRKÇİNE (Devamla) — A. P.  Cumhuriyet Senatosu üyesi olarak, 10 yıllık  yapılan mücadelenin, bugün bu mücadelemin  fecrini görüyorum. Ve bu nedenle de şafağın  söktüğü her yerde, sabah olur, Anayasamın  değişikliği bize bu fecri ve bu sabahı müjdele­ diği için, Anayasanın tümüne müspet - beyaz  oy kullanacağımı arz ederim.  Teşekkür ederim.
Sayfa 65 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  özdeşlik doğurur. Biz böyle bir özdeşliği hak­ lı görmüyoruz.  Anayasa değişikliği için büyük gerekçe olan  kanun kuvvetinde kararname çıkarma yetkisi­ nin, bugünden kısır kalmış olması ve bu yetki­ yi tanıyanların kendileri için bir imkân hazır­ lamış olmaları, değişiklik gerekçesinin şimdi­ den iflâsı demektir.  BAŞKAN — Saym Ataklı vaktiniz doldu  efendim, bağlamanızı istirham edeceğim.  MUCİP ATAKLI (Devamla) — iki dakika  rica edeceğim. Felsefesinde reforma yer ver- miyen A. P. iktidarının, kanun kuvvetinde  karraname istemini ve (değişikliği benimsemesi­ ni samimiyetle bağdaşitırmak mümkün değildir.  Beş yıl iktidarda ve her iki Mecliste de çoğun­ luğu elinde bulunduranların istediği her şeyi  yapma gücü var iken, reform kanunlarını ele  almamış olması, üstelik bu gücüne rağmen  kararname yetkisi talebi, onun ne gibi tehlikeli  bir zihniyet içerisinde olduğunu göstermekte­ dir. Biz, bu yetkinin reform yapmak niyetinde  olan ve Parlâmentoda belirli bir dayanağı bu­ lunmayan Sayın Erim Hükümetime, geçici ola­ rak verilmesini önerirken, reformist olmıyan  bir zihniyetin ambargo koymak tehlikesine da­ yanmıştık.  Olayları tahlil ettiğimizde görüyoruz ki,  bizim meselemiz rejim ve Anayasa meselesi ya­ nında, Türk Ulusunum çıkarına uygun bir ik­ tidar meselesidir. A. P. nin yeni tutumu ile,  Sayın Erim Hükümetinin icraatına bir ambar­ go konulmuştur. Bu demektir ki, A. P. Erim  iktidarına müsaade ettiği ölçüde icraat yapıla­ cak, müsaade etmediği takdirde yerinde saya­ cak yahut pazarlığa girişilecektir.  TRT özerkliğinin kaldırılması gerekçesime  iştirak etmek mümkün değildir, özerkliği kal­ dırmak ve yalnız tarafsızlığı esas almakla, TRT  gelecek iktidarlarım oy çokluğunun idaresine ve  iradesine, daha bugünden terk edilmiş ola­ caktır.  147 nci maddede yapılan değişiklik ise, de­ mokratik rejimi, hak ve hürriyetleri, sömürüyü,  her türlü baskıyı Parlâmentoda çoğunluğu ka­ zanan siyasi iktidarların lûtfuma terk etmiş bu­ lunmaktadır.  Sayın senatörler, yapılan değişikliklerin de­ mokrasimiz ve halikımız için umut ©dilen ya­ rarlan geitirmiyeceği inancındayız. Bu inanç­ la, başından beri uyarmaları yapmaya çalış­ tık. Netice almıyacağımızı bilmemize rağmen,  görevimizim gereğine uymanın, sorumluluğu­ nun idraki içinde olarak, görüşlerimizi arz et­ tik. Getirilen değişikliklerde olumlu karşılan­ ması mümkün olan hususlar bulunmajkla bera­ ber, temelden değişiklikler getiren çok sakın­ calı maddeler yüzünden bu değişikliklere karşı  ret oyu kulanmayı bir görev saymaktayız.  Sözlerime son verirken, 12 Marttan sonra­ ki Anayasa değişikliği ve aydınlara karşı tu­ tumu, tarihin eleştireceğini ve gelecek kuşak­ lar için ibret sayfaları teşkil edeceğine inanı­ yoruz.  Saygılar sunarım. (M. B. Gr. sıralarından al­ kışlar)..  BAŞKAN — Türkiye Cumhuriyeti Anaya­ sasının bâzı maddelerimin değiştirilmesi ve ge­ çici maddeler eklenmesi hakkında Anayasa de­ ğişikliği teklifinin tümü ve maddeleri üzerinde­ ki müzakereler tamamlanmıştır.  Şimdi, teklifin tümünün açık oylaması işle­ mine başlıyoruz. 108 nci maddeye göre söz is­ temiş olan Sayım öztürkçine'ye söz veriyorum.  Buyurun sSayın öztürkçine.  RİFAT ÖZTÜRKÇİNE (istanbul) — Sayın  Başkan, muhterem arkadaşlarım, bir sayım  üye, Sayın Nihat Erimle, A. P. nin anlaşma  yaptığını ileri sürüyor.  FEHMİ ALPASLAN (Artvin) — Kendi  oyumu söyle sen.  RİFAT ÖZTÜRKÇİNE (Devamla) — Ken­ di oyumu söylüyorum şimdi. A. P. hiçbir za­ man, Anayasanın geçici 4 ncü maddesinin zır­ hına bürünmemiştir, A. P. nin hesabı ve kita­ bı meydandadır. Eğer A. P. nin..  BAŞKAN — Sayım öztürkçine, oyunuzun  rengi hakkında konusun lütfen efendim. Müsaa­ de edin, müdahale etmeyin de kısa bitirelim  işi efendim.  RİFAT ÖZTÜRKÇİNE (Devamla) — A. P.  Cumhuriyet Senatosu üyesi olarak, 10 yıllık  yapılan mücadelenin, bugün bu mücadelemin  fecrini görüyorum. Ve bu nedenle de şafağın  söktüğü her yerde, sabah olur, Anayasamın  değişikliği bize bu fecri ve bu sabahı müjdele­ diği için, Anayasanın tümüne müspet - beyaz  oy kullanacağımı arz ederim.  Teşekkür ederim.  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  BAŞKAN — Sayın Gülek, Sayın Gülek, si- zimM ide aleyhte imi efendim?  KASIM GÜLEK (Cumhurbaşkanınca seçi­ len üye) — Lehinde.  BAŞKAN — Tüzüğe göre, bir lehte, bir  aleyhte söz vermıeye mecburum. Sayım öztüırk- çine sizden evvel söz istemiş, 13 . 9 . 1971 saat  10,57 de, siz de aymı tarilhte 22,30 da söz iste­ mişisiniz. O lehte istemiş, size aleyhte olursa  ben tüzük maddesine göre söz verebiHirim.  KASIM GÜLEK (Devamla) — Arz edeyim  efendim.  BAŞKAN — Pazarlıkla olmaz efendim.  Müsaade buyurun tüzük maddesini okuyayım.  KASIM GÜLEK (Devamla) — Sayın Baş­ kan, ben İM önerge verdim, bir oyumum rengini  belli etmek için, bir de som söz için. Burada  siz bana dediniz ki, ikisini birden değil, bir ta­ nesini seç. Ben de peki /dedim, sizle burada ko­ nuştuk. 108 nci madde (gereğince pekâlâ de­ dim, o halde bana daha evvel tümü ürerinde1  söz vermeniz gerekirdi. İM önergem de orada  idi ve tümü üzerimde verdiğim önerge, verilen  [önergelerin en eskisidir.  BAŞKAN — En esMsi değil, yalnız bu ha­ ta şuradan ileri geliyor Sayım Gülek. Bütün  önergelerde, ilehte, aleyhte söz istenildiği tas­ hih edilmemiş, yalnız iMnci bir külfet olarak  Başkanlığa söz istemiş sayım üyelere sorma kül­ feti tahmil edilmiş. Aslımda söz isterken, leh­ te mi, aleyhte mi istendiğinin yazılması gere­ kiyor. Ben önergelerden birimi tercih edin de­ diğim zaman, bendemiz lehte, aleyhte sözünü  hakikaten kullanmadım. Bu itibarla, bilmiyo­ rum yani...  KASIM GÜLEK (Devamla) — Yok, izin ve­ rin Sayın Başkan, ben tüzüğüm amir cümlesini  aynen yazdım oraya.  BAŞKAN — Şimdi, müsaade buyurun efen­ dim iş uzayacak, Hasa kesmek içim ben Sayın  Genel Kuruldan özür diliyorum, bir sehiv ol­ muştur, Sayım arkadaşım söz hakM vardı. Bu  sebeple kendisime Msa bir konuşana...  (Genel Kurul şuralarından böyle şey olamaz,  biz de söz istiyoruz sesleri ve itirazlar)..  O zamam, Sayım Gülek, Yüksek Heyet, bama  bu izni vermedi, özür dileyeceğim. Kusur be­ nimdir, fakat o aaıda sizin lehte, aleyhte söz  isteyip, istemediğinizi sormamışım, kusur be­ nimdir, ben sizden özür düiyoruım* Tüzüğü  tatbik etmeme imkan vermenizi rica ediyorum.  Yüksek Heyet kabul etmedi, omun için size söz  vermem mümkün olmuyor.  KASIM GÜLEK (Devamla) — Sayım Baş­ kan, peM aleyhte konuşuyorum diye başlıyo­ rum.  BAŞKAN — Güzel, başlıyormm değil,  Aleyhte...  SAFFET UBAL (Bursa) — Ben gerçekten  aleyhte söz İstiyorum.  BAŞKAN — Müsaade brulyurıuıı efendim,  Sayın Gülek, ben sizden iözür diledim, kuısur  benimdir, Yüksek Heyet müsaade etmedi, bu  itibarla tüzüğe göre size söz vermem mümkün  olmuyor- istirham ediyorum efendim. (Gürül- ıtüler..).  KASIM GÜLEK (Devamla) — Sayım Baş­ kamı, müşkül ıdurumıa sokmak istemem. HaM- katen hakkumdı..  BAŞKAN — Hakkınız, hakkımız ama, sor­ mayı unutmuşuz.  KASIM GÜLEK (Devamla) — Sayım Baş­ kanı, müşkül duruma sokmamak içim Umumi  Heyetin de sabrımı kötüye kulammamak içim  vaz geçiyorum ihakMmdam, (Alkışlar)  BAŞKAN — Teşekkür ederim. Teklifim- tümü açık oya sumulacakftır, küreyi 'kürsüye1  koyduruyorum.  (Akif Tekin'dem başlanarak oylar toplantı).  BAŞKAN — Oyumu kulanmııyan sayım üye  var mı efendim?.. Yok. Oylama işlemi bitmiş­ tir.  TürMye Cumhuriyeti Anayasaaımım bâzı  maddelerinim değiştirilmesi ve geçici madde­ ler eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği  teklifimin tümümün açık oylamasına 148 sayım  üye iştirak etmiş; 135 kabul, 12 ret ve 1 çe- Mnser oy çıkmıştır. Tümü kabul edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Amayasasımam bâzı  maddelerinim değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi  TürMye Cumhuriyeti Anayasası ve Cumhuri­ yet Senatosu içtüzüğü gereğince müzakere edil­ miş ve yapılan müzakereler neticesinde Anaya­ sanın aradığı şartlarla her İM müzakerede de  kabul edilmiştir.  — m —
Sayfa 66 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  BAŞKAN — Sayın Gülek, Sayın Gülek, si- zimM ide aleyhte imi efendim?  KASIM GÜLEK (Cumhurbaşkanınca seçi­ len üye) — Lehinde.  BAŞKAN — Tüzüğe göre, bir lehte, bir  aleyhte söz vermıeye mecburum. Sayım öztüırk- çine sizden evvel söz istemiş, 13 . 9 . 1971 saat  10,57 de, siz de aymı tarilhte 22,30 da söz iste­ mişisiniz. O lehte istemiş, size aleyhte olursa  ben tüzük maddesine göre söz verebiHirim.  KASIM GÜLEK (Devamla) — Arz edeyim  efendim.  BAŞKAN — Pazarlıkla olmaz efendim.  Müsaade buyurun tüzük maddesini okuyayım.  KASIM GÜLEK (Devamla) — Sayın Baş­ kan, ben İM önerge verdim, bir oyumum rengini  belli etmek için, bir de som söz için. Burada  siz bana dediniz ki, ikisini birden değil, bir ta­ nesini seç. Ben de peki /dedim, sizle burada ko­ nuştuk. 108 nci madde (gereğince pekâlâ de­ dim, o halde bana daha evvel tümü ürerinde1  söz vermeniz gerekirdi. İM önergem de orada  idi ve tümü üzerimde verdiğim önerge, verilen  [önergelerin en eskisidir.  BAŞKAN — En esMsi değil, yalnız bu ha­ ta şuradan ileri geliyor Sayım Gülek. Bütün  önergelerde, ilehte, aleyhte söz istenildiği tas­ hih edilmemiş, yalnız iMnci bir külfet olarak  Başkanlığa söz istemiş sayım üyelere sorma kül­ feti tahmil edilmiş. Aslımda söz isterken, leh­ te mi, aleyhte mi istendiğinin yazılması gere­ kiyor. Ben önergelerden birimi tercih edin de­ diğim zaman, bendemiz lehte, aleyhte sözünü  hakikaten kullanmadım. Bu itibarla, bilmiyo­ rum yani...  KASIM GÜLEK (Devamla) — Yok, izin ve­ rin Sayın Başkan, ben tüzüğüm amir cümlesini  aynen yazdım oraya.  BAŞKAN — Şimdi, müsaade buyurun efen­ dim iş uzayacak, Hasa kesmek içim ben Sayın  Genel Kuruldan özür diliyorum, bir sehiv ol­ muştur, Sayım arkadaşım söz hakM vardı. Bu  sebeple kendisime Msa bir konuşana...  (Genel Kurul şuralarından böyle şey olamaz,  biz de söz istiyoruz sesleri ve itirazlar)..  O zamam, Sayım Gülek, Yüksek Heyet, bama  bu izni vermedi, özür dileyeceğim. Kusur be­ nimdir, fakat o aaıda sizin lehte, aleyhte söz  isteyip, istemediğinizi sormamışım, kusur be­ nimdir, ben sizden özür düiyoruım* Tüzüğü  tatbik etmeme imkan vermenizi rica ediyorum.  Yüksek Heyet kabul etmedi, omun için size söz  vermem mümkün olmuyor.  KASIM GÜLEK (Devamla) — Sayım Baş­ kan, peM aleyhte konuşuyorum diye başlıyo­ rum.  BAŞKAN — Güzel, başlıyormm değil,  Aleyhte...  SAFFET UBAL (Bursa) — Ben gerçekten  aleyhte söz İstiyorum.  BAŞKAN — Müsaade brulyurıuıı efendim,  Sayın Gülek, ben sizden iözür diledim, kuısur  benimdir, Yüksek Heyet müsaade etmedi, bu  itibarla tüzüğe göre size söz vermem mümkün  olmuyor- istirham ediyorum efendim. (Gürül- ıtüler..).  KASIM GÜLEK (Devamla) — Sayım Baş­ kamı, müşkül ıdurumıa sokmak istemem. HaM- katen hakkumdı..  BAŞKAN — Hakkınız, hakkımız ama, sor­ mayı unutmuşuz.  KASIM GÜLEK (Devamla) — Sayım Baş­ kanı, müşkül duruma sokmamak içim Umumi  Heyetin de sabrımı kötüye kulammamak içim  vaz geçiyorum ihakMmdam, (Alkışlar)  BAŞKAN — Teşekkür ederim. Teklifim- tümü açık oya sumulacakftır, küreyi 'kürsüye1  koyduruyorum.  (Akif Tekin'dem başlanarak oylar toplantı).  BAŞKAN — Oyumu kulanmııyan sayım üye  var mı efendim?.. Yok. Oylama işlemi bitmiş­ tir.  TürMye Cumhuriyeti Anayasaaımım bâzı  maddelerinim değiştirilmesi ve geçici madde­ ler eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği  teklifimin tümümün açık oylamasına 148 sayım  üye iştirak etmiş; 135 kabul, 12 ret ve 1 çe- Mnser oy çıkmıştır. Tümü kabul edilmiştir.  Türkiye Cumhuriyeti Amayasasımam bâzı  maddelerinim değiştirilmesi ve geçici maddeler  eklenmesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi  TürMye Cumhuriyeti Anayasası ve Cumhuri­ yet Senatosu içtüzüğü gereğince müzakere edil­ miş ve yapılan müzakereler neticesinde Anaya­ sanın aradığı şartlarla her İM müzakerede de  kabul edilmiştir.  — m —  C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bu (de­ ğişikliği millete ve memlekete hayırlı ve uğnıırlu  olsun. (Alkışlar)  Bu suretle değişiklik yasa hükmünü ka­ zanmıştır.  21 . 9 . 1971 Salı günü saat 15,00 te toplan­ mak üzere Birleşimi kapatayioruan.  Kapanana, saati : 19,25  6. — SORULAR VE CEVAPLAR  B — YAZILI SORULAR YE CEVAPLARİ  1. — Cumhuriyet Senatosu Kocaeli Uy e-si  Hikmet İşmen'in, son olaylara dair, yazılı soru  önergesi ve Başbakan achna Adalet Bakanı İsmail  Arar'in cevabı (7/768)  T. C.  Adalet Bakanlığı 14.9.1971  Ceza İş. G. Müdürlüğü  Sayı : 41436  Cumhuriyet Senatosu Kocaeli  Üyesi Fatma Hikmet İşmen'in  yazılı soru önergesinin cevap- landırıldığı hakkında.  Cumhuriyet Senatosu Başkanlığına  İlgi: Başbakanlığa yazılan 25 . 5 . 1971 gün  ve 11311 - 10534 - 7/768 sayılı yazılarına :  Cumhuriyet Senatosu Kocaeli Üyesi Fatma  Hikmet işmen'in, son olaylar konusunda Sayın  Başbakana yöneltmiş bulunduğu yazılı soru  önergesinin, Sayın Başbakan adına tarafımızdan  cevaplandırılması, Başbakanlığın 2.6.1971 gün  ve 77 - 124/7574 sayılı tezkereleri ile tensibe- dilmiş bulunduğundan, önergede sorulan husus­ ların cevapları aşağıda arz olunmuştur.  önergede ifade edildiği gibi, bâzı anarşik  olayların vesile ittihaz edilerek Anayasanın te­ minatı altında bulunan hak ve hürriyetlerin  Hükümetçe askıya alındığı ve vatandaşlar üze­ rinde baskı yapıldığı yolunda ileri sürülen mes­ netten mahrum iddiaların, hakikatle bağdaşır  hiçbir yönü bulunmamaktadır.  Anayasanın öngördüğü hak ve hürriyetlerin  ne şekilde kullanılacağı ve bu hak ve hürriyet­ lerin sınırları ile, hürriyetlerin kötüye kullanıl­ ması sonucu meydana getirilen fiillerin mahiyet  ve müeyyideleri de yasalarımızda belli edilmiş­ tir.  Yasalara aykırı düşen fiil ve davranışlara,  yine yasalarla tâyin edilen yetkili mercilerin  gerekli işlemi uygulayacağı, Anayasanın öngör­ düğü ve Hükümetimizin de hassasiyetle izlediği  «Hukuk Devleti ilkesi» nin en başta gelen ge­ reği bulunmaktadır.  Devletimizin bekasına, Türkiye Devletinin  ülkesi ve milletiyle bölünmezliğine yönelmiş ka­ nun dışı fiillere karşı, pek tabiîdir ki bu yetkili  merciler yasalarla tâyin edilen görevlerini yeri­ ne getireceklerdir.  öte yandan, önergede Hükümet bildirisi ko­ nusunda ifade edilen düşünceler, soru sahibinin  şahsi fikirleri olmaktan ileri bir mâna taşıma­ maktadır. Hükümet daima Yüce Meclislerin mu­ rakabesine tabi ve idari bütün işlemler de yar­ gı mercilerinin denetimi altında bulunmakta­ dır.  Şimdiye kadar olduğu ve Hükümet yetkilile­ ri tarafından defalarca beyan edildiği gibi, ka­ nunlara aykırı olduğıı ileri sürülerek, olay veya  delil gösterilmek suretiyle yapılacak bütün id­ dia ve beyanların, Hükümetçe titizlikle üzerin­ de durulmakta ve sorumluları hakkında kanun­ da gösterilen işlemler anında yerine getirilmek­ tedir.  Bu itibarla, mücerret bâzı beyanlarda bulun­ mak yerine, şayet kanunlara aykırı bir hareke­ tin vukuu iddia ediliyorsa, bu takdirde keyfi­ yetin yukarda izah edildiği üzere ve usulüne  tevfikan merciine intikal ettirilmesi icabeder.  Keyfiyetin önerge sahibine bildirilmesine de­ lâlet Duyurulmasını saygılarımla arz ederim.  İsmail Arar  Adalet Bakanı  642 —
Sayfa 67 -
C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bu (de­ ğişikliği millete ve memlekete hayırlı ve uğnıırlu  olsun. (Alkışlar)  Bu suretle değişiklik yasa hükmünü ka­ zanmıştır.  21 . 9 . 1971 Salı günü saat 15,00 te toplan­ mak üzere Birleşimi kapatayioruan.  Kapanana, saati : 19,25  6. — SORULAR VE CEVAPLAR  B — YAZILI SORULAR YE CEVAPLARİ  1. — Cumhuriyet Senatosu Kocaeli Uy e-si  Hikmet İşmen'in, son olaylara dair, yazılı soru  önergesi ve Başbakan achna Adalet Bakanı İsmail  Arar'in cevabı (7/768)  T. C.  Adalet Bakanlığı 14.9.1971  Ceza İş. G. Müdürlüğü  Sayı : 41436  Cumhuriyet Senatosu Kocaeli  Üyesi Fatma Hikmet İşmen'in  yazılı soru önergesinin cevap- landırıldığı hakkında.  Cumhuriyet Senatosu Başkanlığına  İlgi: Başbakanlığa yazılan 25 . 5 . 1971 gün  ve 11311 - 10534 - 7/768 sayılı yazılarına :  Cumhuriyet Senatosu Kocaeli Üyesi Fatma  Hikmet işmen'in, son olaylar konusunda Sayın  Başbakana yöneltmiş bulunduğu yazılı soru  önergesinin, Sayın Başbakan adına tarafımızdan  cevaplandırılması, Başbakanlığın 2.6.1971 gün  ve 77 - 124/7574 sayılı tezkereleri ile tensibe- dilmiş bulunduğundan, önergede sorulan husus­ ların cevapları aşağıda arz olunmuştur.  önergede ifade edildiği gibi, bâzı anarşik  olayların vesile ittihaz edilerek Anayasanın te­ minatı altında bulunan hak ve hürriyetlerin  Hükümetçe askıya alındığı ve vatandaşlar üze­ rinde baskı yapıldığı yolunda ileri sürülen mes­ netten mahrum iddiaların, hakikatle bağdaşır  hiçbir yönü bulunmamaktadır.  Anayasanın öngördüğü hak ve hürriyetlerin  ne şekilde kullanılacağı ve bu hak ve hürriyet­ lerin sınırları ile, hürriyetlerin kötüye kullanıl­ ması sonucu meydana getirilen fiillerin mahiyet  ve müeyyideleri de yasalarımızda belli edilmiş­ tir.  Yasalara aykırı düşen fiil ve davranışlara,  yine yasalarla tâyin edilen yetkili mercilerin  gerekli işlemi uygulayacağı, Anayasanın öngör­ düğü ve Hükümetimizin de hassasiyetle izlediği  «Hukuk Devleti ilkesi» nin en başta gelen ge­ reği bulunmaktadır.  Devletimizin bekasına, Türkiye Devletinin  ülkesi ve milletiyle bölünmezliğine yönelmiş ka­ nun dışı fiillere karşı, pek tabiîdir ki bu yetkili  merciler yasalarla tâyin edilen görevlerini yeri­ ne getireceklerdir.  öte yandan, önergede Hükümet bildirisi ko­ nusunda ifade edilen düşünceler, soru sahibinin  şahsi fikirleri olmaktan ileri bir mâna taşıma­ maktadır. Hükümet daima Yüce Meclislerin mu­ rakabesine tabi ve idari bütün işlemler de yar­ gı mercilerinin denetimi altında bulunmakta­ dır.  Şimdiye kadar olduğu ve Hükümet yetkilile­ ri tarafından defalarca beyan edildiği gibi, ka­ nunlara aykırı olduğıı ileri sürülerek, olay veya  delil gösterilmek suretiyle yapılacak bütün id­ dia ve beyanların, Hükümetçe titizlikle üzerin­ de durulmakta ve sorumluları hakkında kanun­ da gösterilen işlemler anında yerine getirilmek­ tedir.  Bu itibarla, mücerret bâzı beyanlarda bulun­ mak yerine, şayet kanunlara aykırı bir hareke­ tin vukuu iddia ediliyorsa, bu takdirde keyfi­ yetin yukarda izah edildiği üzere ve usulüne  tevfikan merciine intikal ettirilmesi icabeder.  Keyfiyetin önerge sahibine bildirilmesine de­ lâlet Duyurulmasını saygılarımla arz ederim.  İsmail Arar  Adalet Bakanı  642 —  0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Cumhuriyet Senatosu Başkanlığına  Aşağıdaki sorularımın Başbakan tarafından  yazılı olarak cevaplandırılmasına aracılığınızı  rica ederim. (19 Mayıs 1971)  Saygılarımla.  Fatma Hikmet ismen  Kocaeli Senatörü  1. — İsrail Başkonsolosunun 17 . 5 . 1971 gü­ nü, istanbul'da bir grup silâhlı adam tarafın­ dan kaçırılması ve bu durum üzerine Hüküme­ tin yayınladığı bildiri, ülkemizin içinde bulun­ duğu durumu göstermesi bakımından son dere­ ce anlamlıdır.  Her şeyden önce şunu belirtmek isterim ki,  biz, Türkiye İşçi Partisi olarak, bugüne kadar,  siyasi iktidarların baskı ve şiddet politikaları­ nı olduğu gibi, bu soydan anarşik hareketleri de  tasvibetmediğimizi her vesile ile belirttik.  Ancak, ülkede bâzı anarşik hareketlerin bu­ lunmasının, bütün hak ve özgürlüklerin askıya  alınmasına, yurttaşlar üzerinde baskı ve yıldır­ ma politikası uygulanmasına gerekçe olarak  gösterilemiyeeeği açıktır. Oysa Hükümet ve Sı­ kıyönetim makamlarının son tutum ve uygula­ maları yurttaşların en temel hak ve özgürlük­ lerinin bile, artık tanınmadığını göstermekte­ dir.  Gerçekten, Hükümet bildirisi, çağdaş Devlet  anlayışiyle bağdaştırılması son derece güç bâzı  bölümleri içermektedir. Bütün ilericilerin göz al­ tına alınacağı anlamına gelen paragraf ile me- kabline şâmil yeni cezai hükümler getirileceğini  belirten paragrafı; hukuk Devleti anlayışiyle,  çağdaş Devlet olmakla, kamu hukukunun «ka­ nunsuz suç ve ceza olmaz», «suçlar ve cezalar  şahsidir» ilkeleriyle bağdaştırmak imkânı yok­ tur. Kaldı ki, bu tutum adam kaçıranların dav­ ranış tarzına son derece yaklaşmaktadır.  öte yandan, Hükümetin çağdışı ve insan  haklarını hiçe sayan bu tutumu, Sıkıyönetim  makamlarının açıkladıkları göz altına alma lis­ teleri ile uygulanmaya da geçirilmiştir.  Bu çerçeve içinde Hükümet, dünyanın bu ça­ ğında, «sen Başkonsolosu bırakmakzsan, ben de  bütün ilericileri toplarım, yeni kanunlar getire­ rek cezaları ağırlaştırır ve geçmişe teşmil ede­ rim» anlamına gelen bir bildiriyle, Devlet ol­ mak ciddiyetini ve Anayasamızın «Hukuk Dev­ leti» ilkesine saygıyı nasıl bağdaştırabilmekte­ dir?  2. — Adam kaçırma ve benzeri olaylar, dün­ yanın birçok ülkelerinde görülmektedir. Bu ül­ kelerde, hükümetler, bu tür olarylara kargı, te­ mel hukuk kavramlarına bağlı kalarak olağan  tedbirler almaktadır. Oysa hükümetiniz izahı  mümkün olmıyacak bir telâş içindedir ve bu tu­ tumuyla ülkedeki bunalımı ve. huzursuzluğu da­ ha da artırmaktadır. Memlekete huzur getirme­ nin yolu hükümetin bu tutumu olamaz. Hükü­ metin bu tutumundan vazgeçmesi, içinde bu­ lunduğumuz bunalımın daha da derinleşmemesi  için başlıca şartlarından biri haline gelmiştir.  Durum böyle olduğuna göre, hükümet, yurt­ taşların bütün temel hak ve özgürlüklerini hiçe  sayan ve kamu hukukunun kanunsuz suç ve ce­ za olmıyacağı, suçların ve cezaların şahsiliği il­ kelerine taban tabana zıt olan bu tutumu ve  uygulamaları hangi gerekçe ve yetkiyle yürüt­ mektedir?  2. — Cumhuriyet Senatosu Tabiî Üyesi Ek­ rem Acuner'in, yasama dokunulmalığına dair ya­ zılı soru önergesi ve Başbakan Nihat Erim'in  cevaln (7/807)  25 . 6 . 1971  Cumhuriyet Senatosu Başkanlığıma  Aşağıda detaylarıyle izah edilen sorumun  Sayın Başbakan tarafından yazılı olanak ce­ vaplandırılmasına delâlet buyuırulmasmı arz  ederim.  Tabiî Senatör  Ekrem Acuner  1. Yasama dcıkunulmazlığımın kaldırılma­ sı için yurdumuzda, özellikle İstanbul'da ce­ reyan eden olayların benimle ilgi ve ilişkisini  kurmak için; Devletin Millî İstihbarat ve Em­ niyet organlarının bâzı elemanları, sıkıyönetim­ ce göz altına alınmış ya da tutuklanmış kişileri  yalan beyanda ve şahadette bulunmak için iş­ kenceye tabi tuttuklarını öğrendim.  2. Bu yalan beyan ve şahadet şudur : Anar­ şik olayların benden emir alınarak yapıldığı­ nın imzalı bir belgeyle tetsbit ve tescil ettiril­ mesi ve yargı organları önünde düzmece belge- lerle itham ve mahkûm edilmemin sağlanması­ dır.  3. Olay 4 hafta kadar önce İstanbul'da, ce­ reyan etmiştir. İşkenceyi uygulıyaniar; İstanbul  643 —
Sayfa 68 -
0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Cumhuriyet Senatosu Başkanlığına  Aşağıdaki sorularımın Başbakan tarafından  yazılı olarak cevaplandırılmasına aracılığınızı  rica ederim. (19 Mayıs 1971)  Saygılarımla.  Fatma Hikmet ismen  Kocaeli Senatörü  1. — İsrail Başkonsolosunun 17 . 5 . 1971 gü­ nü, istanbul'da bir grup silâhlı adam tarafın­ dan kaçırılması ve bu durum üzerine Hüküme­ tin yayınladığı bildiri, ülkemizin içinde bulun­ duğu durumu göstermesi bakımından son dere­ ce anlamlıdır.  Her şeyden önce şunu belirtmek isterim ki,  biz, Türkiye İşçi Partisi olarak, bugüne kadar,  siyasi iktidarların baskı ve şiddet politikaları­ nı olduğu gibi, bu soydan anarşik hareketleri de  tasvibetmediğimizi her vesile ile belirttik.  Ancak, ülkede bâzı anarşik hareketlerin bu­ lunmasının, bütün hak ve özgürlüklerin askıya  alınmasına, yurttaşlar üzerinde baskı ve yıldır­ ma politikası uygulanmasına gerekçe olarak  gösterilemiyeeeği açıktır. Oysa Hükümet ve Sı­ kıyönetim makamlarının son tutum ve uygula­ maları yurttaşların en temel hak ve özgürlük­ lerinin bile, artık tanınmadığını göstermekte­ dir.  Gerçekten, Hükümet bildirisi, çağdaş Devlet  anlayışiyle bağdaştırılması son derece güç bâzı  bölümleri içermektedir. Bütün ilericilerin göz al­ tına alınacağı anlamına gelen paragraf ile me- kabline şâmil yeni cezai hükümler getirileceğini  belirten paragrafı; hukuk Devleti anlayışiyle,  çağdaş Devlet olmakla, kamu hukukunun «ka­ nunsuz suç ve ceza olmaz», «suçlar ve cezalar  şahsidir» ilkeleriyle bağdaştırmak imkânı yok­ tur. Kaldı ki, bu tutum adam kaçıranların dav­ ranış tarzına son derece yaklaşmaktadır.  öte yandan, Hükümetin çağdışı ve insan  haklarını hiçe sayan bu tutumu, Sıkıyönetim  makamlarının açıkladıkları göz altına alma lis­ teleri ile uygulanmaya da geçirilmiştir.  Bu çerçeve içinde Hükümet, dünyanın bu ça­ ğında, «sen Başkonsolosu bırakmakzsan, ben de  bütün ilericileri toplarım, yeni kanunlar getire­ rek cezaları ağırlaştırır ve geçmişe teşmil ede­ rim» anlamına gelen bir bildiriyle, Devlet ol­ mak ciddiyetini ve Anayasamızın «Hukuk Dev­ leti» ilkesine saygıyı nasıl bağdaştırabilmekte­ dir?  2. — Adam kaçırma ve benzeri olaylar, dün­ yanın birçok ülkelerinde görülmektedir. Bu ül­ kelerde, hükümetler, bu tür olarylara kargı, te­ mel hukuk kavramlarına bağlı kalarak olağan  tedbirler almaktadır. Oysa hükümetiniz izahı  mümkün olmıyacak bir telâş içindedir ve bu tu­ tumuyla ülkedeki bunalımı ve. huzursuzluğu da­ ha da artırmaktadır. Memlekete huzur getirme­ nin yolu hükümetin bu tutumu olamaz. Hükü­ metin bu tutumundan vazgeçmesi, içinde bu­ lunduğumuz bunalımın daha da derinleşmemesi  için başlıca şartlarından biri haline gelmiştir.  Durum böyle olduğuna göre, hükümet, yurt­ taşların bütün temel hak ve özgürlüklerini hiçe  sayan ve kamu hukukunun kanunsuz suç ve ce­ za olmıyacağı, suçların ve cezaların şahsiliği il­ kelerine taban tabana zıt olan bu tutumu ve  uygulamaları hangi gerekçe ve yetkiyle yürüt­ mektedir?  2. — Cumhuriyet Senatosu Tabiî Üyesi Ek­ rem Acuner'in, yasama dokunulmalığına dair ya­ zılı soru önergesi ve Başbakan Nihat Erim'in  cevaln (7/807)  25 . 6 . 1971  Cumhuriyet Senatosu Başkanlığıma  Aşağıda detaylarıyle izah edilen sorumun  Sayın Başbakan tarafından yazılı olanak ce­ vaplandırılmasına delâlet buyuırulmasmı arz  ederim.  Tabiî Senatör  Ekrem Acuner  1. Yasama dcıkunulmazlığımın kaldırılma­ sı için yurdumuzda, özellikle İstanbul'da ce­ reyan eden olayların benimle ilgi ve ilişkisini  kurmak için; Devletin Millî İstihbarat ve Em­ niyet organlarının bâzı elemanları, sıkıyönetim­ ce göz altına alınmış ya da tutuklanmış kişileri  yalan beyanda ve şahadette bulunmak için iş­ kenceye tabi tuttuklarını öğrendim.  2. Bu yalan beyan ve şahadet şudur : Anar­ şik olayların benden emir alınarak yapıldığı­ nın imzalı bir belgeyle tetsbit ve tescil ettiril­ mesi ve yargı organları önünde düzmece belge- lerle itham ve mahkûm edilmemin sağlanması­ dır.  3. Olay 4 hafta kadar önce İstanbul'da, ce­ reyan etmiştir. İşkenceyi uygulıyaniar; İstanbul  643 —  C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Emniyet Müdür Vekili Salih Bora, Komiser  Zekeriya, Mülî İstihbarat Teşkilâtının henüz  teşhis edilmiyen elemanlarıdır.  4. Olayın şahitleri halen Ankara Sıkıyöne­ tim Komutanlığında tutuklu bulunan ve iş­ kence, üzerinde tatbik edilen Sarp Kuray. Ba­ na bu »olayı nakleden ve her türlü merci önün­ de şahadete hazır olan Merkez Valisi Enver  Kuıray ile Yargıtay Üyesi Ö. Altay Egesel'dir.  5. a) Yasa dışı yalan şahadet ve beyan  için işkence, Devletin icra organları eliyle neden  tatbik edilmiştir?  b) Bu işkencenin tatbik edilmesi için kim­ ler emir vermiştir  c) Bu işkenceyi tatbik ettirmede maksat ve  niyet nedir?  6. a) Bu olaydan haberiniz var ise, yasa  dışı bu hareket için şimdiye kadar tarafınızdan  ne gibi bir işlem yapılmıştır?  b) Olaydan habersiz iseniz vakayı bu öner­ geden öğrendiğinize güre ne düşünüyor ve so­ rumlular hakkında ne gibi bir işlem yapmak is­ tiyorsunuz?  17 . 9 . 1971  Cumhuriyet Senatosu Tabiî Üyesi Ekrem  Acuner'in, yasama dokunulmazlığının kaldırıl­ masına dair 25.6.1971 tarihli yazılı soru öner­ gesinin cevabıdır.  Devletin siyasi, iktisadi, hukukî ve sosyal  nizamını yıkmak amacıyle, gizli örgüt kurmak,  gayelerine ulaşmak için silâhlı soygun ve adam  kaçırmak suçlarından yakalananlarla ilgili ola­ rak İstanbul Emniyet Müdürlüğünce yürütülen  tahkikatların ve verilen ifadelerin hiçbirinde  isminiz geçmemiştir.  Bu nedenle, anılan suçlarla ilgi ve ilişki­ nizi kurmak amacıyle İstanbul Emniyet Müdür  Vekili ve diğer görevliler tarafından işkence  yapıldığı iddiasının gerçekle ilgisi bulunma­ maktadır.  Prof. Dr. Nihat Erim  Başbakan  3. — Cumhuriyet Senatosu Kontenjan L'yısi  Kasım Gülek'in Türkiye îs Bankasına dair ya­ zılı soru Önergesi ve Başbakan Nihat Erim'in  cevabı (7/810)  5 . 7 . 1971  C. Senatosu Başkanlığına  İlişik soruların, yazılı olarak cevaplandırıl­ ması ricasıyle Başbakanlığa sunulmak üzere  gerekli işlemin yapılmasını rica ederim. Saygı­ larımla.  Kontenjan fjyesi  Kasım Gülek  Tüılkiye İş Banlkası son on sene zarfında,  1. Hazine mevduatı,  2. İktisadi Devlet Teşekkülleri mevduatı  ne miktara baliğ olur? Yıllık olarak ve müfre­ datı ile bildirilmesi.  77 - 116/11822  17 . 9 . 1971  Cumhuriyet ıSenatosu Kontenjan Üyesi Ka­ sım Grülek'in, Türkiye İş Bankasına dair  5.7.1971 tarihli yazık soru önergesinin cevabıdır.  Hazine ve İktisadi Devlet Teşekküllerinin  1961 - 1971 yılları arasında Türkiye İş Ban­ kası nezdindeki mevduatını gösterir çiselgr ili­ şik olarak sunulmuştur.  Prof. Dr. ÎT!i•?,[ Z:v">  — 644 - -
Sayfa 69 -
C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Emniyet Müdür Vekili Salih Bora, Komiser  Zekeriya, Mülî İstihbarat Teşkilâtının henüz  teşhis edilmiyen elemanlarıdır.  4. Olayın şahitleri halen Ankara Sıkıyöne­ tim Komutanlığında tutuklu bulunan ve iş­ kence, üzerinde tatbik edilen Sarp Kuray. Ba­ na bu »olayı nakleden ve her türlü merci önün­ de şahadete hazır olan Merkez Valisi Enver  Kuıray ile Yargıtay Üyesi Ö. Altay Egesel'dir.  5. a) Yasa dışı yalan şahadet ve beyan  için işkence, Devletin icra organları eliyle neden  tatbik edilmiştir?  b) Bu işkencenin tatbik edilmesi için kim­ ler emir vermiştir  c) Bu işkenceyi tatbik ettirmede maksat ve  niyet nedir?  6. a) Bu olaydan haberiniz var ise, yasa  dışı bu hareket için şimdiye kadar tarafınızdan  ne gibi bir işlem yapılmıştır?  b) Olaydan habersiz iseniz vakayı bu öner­ geden öğrendiğinize güre ne düşünüyor ve so­ rumlular hakkında ne gibi bir işlem yapmak is­ tiyorsunuz?  17 . 9 . 1971  Cumhuriyet Senatosu Tabiî Üyesi Ekrem  Acuner'in, yasama dokunulmazlığının kaldırıl­ masına dair 25.6.1971 tarihli yazılı soru öner­ gesinin cevabıdır.  Devletin siyasi, iktisadi, hukukî ve sosyal  nizamını yıkmak amacıyle, gizli örgüt kurmak,  gayelerine ulaşmak için silâhlı soygun ve adam  kaçırmak suçlarından yakalananlarla ilgili ola­ rak İstanbul Emniyet Müdürlüğünce yürütülen  tahkikatların ve verilen ifadelerin hiçbirinde  isminiz geçmemiştir.  Bu nedenle, anılan suçlarla ilgi ve ilişki­ nizi kurmak amacıyle İstanbul Emniyet Müdür  Vekili ve diğer görevliler tarafından işkence  yapıldığı iddiasının gerçekle ilgisi bulunma­ maktadır.  Prof. Dr. Nihat Erim  Başbakan  3. — Cumhuriyet Senatosu Kontenjan L'yısi  Kasım Gülek'in Türkiye îs Bankasına dair ya­ zılı soru Önergesi ve Başbakan Nihat Erim'in  cevabı (7/810)  5 . 7 . 1971  C. Senatosu Başkanlığına  İlişik soruların, yazılı olarak cevaplandırıl­ ması ricasıyle Başbakanlığa sunulmak üzere  gerekli işlemin yapılmasını rica ederim. Saygı­ larımla.  Kontenjan fjyesi  Kasım Gülek  Tüılkiye İş Banlkası son on sene zarfında,  1. Hazine mevduatı,  2. İktisadi Devlet Teşekkülleri mevduatı  ne miktara baliğ olur? Yıllık olarak ve müfre­ datı ile bildirilmesi.  77 - 116/11822  17 . 9 . 1971  Cumhuriyet ıSenatosu Kontenjan Üyesi Ka­ sım Grülek'in, Türkiye İş Bankasına dair  5.7.1971 tarihli yazık soru önergesinin cevabıdır.  Hazine ve İktisadi Devlet Teşekküllerinin  1961 - 1971 yılları arasında Türkiye İş Ban­ kası nezdindeki mevduatını gösterir çiselgr ili­ şik olarak sunulmuştur.  Prof. Dr. ÎT!i•?,[ Z:v">  — 644 - -
Sayfa 70 -
Ö. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  1961 1982 1963 1964  1. Genel bütçeli daire ve mües­ seseler "* 30 216 245 04 32 901 970 73 23 897 125 95 32 817 975 16  2. Katma bütçeli daire ve mü­ esseseler 13 497 292 23 36 767 199 29 12 092 310 58 8 517 791 83  3. Kanımla (kurulmuş müteda- vil sermayeli teşekküller 4 213 133 04 6 599 026 06 6 537 388 62 7 527 848 79  4. Mahkemeler, icra ve iflâs  daireleri, tereke hâkimlikleri 1 332 289 06 1 859 679 02 1 819 667 65 1 325 456 23  5. İktisadi Devlet Teşekkülü  halindeki işletmeler ve bun­ lara bağlı teşebbüs ve mües­ seseler 54 270 012 41 41 969 376 13 55 657 187 88 64 892 131 11  ANKARA  T.C. Başvekili 16 662 388 00  inönü armağanları kaynak akçesi 1 179 428 00  Dışişleri Bakanlığı özel hesabı 489 645 00  Dışişleri Bakanlığı Kıbrıs Fuarı  gideri 192 749 00  Şehirlerarası Oto Ter. Yap. ve  İşi. Ort, 314 723 00 18 838 933 00  AYASPAŞA  Devlet Tiyatrosu 1 280 337 00  BAKIRKÖY  Yeşilköy Gümrük Saymanlığı 1? 232 791 00  İZMİR  NATO Hlafsee Comptroller 185 877 00  Shape Avrupa Müttefik Kara  Kv. Kom. 18 706 165 00 20 522 042 00  57 874 103 00  — 646
Sayfa 71 -
Ö. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  1961 1982 1963 1964  1. Genel bütçeli daire ve mües­ seseler "* 30 216 245 04 32 901 970 73 23 897 125 95 32 817 975 16  2. Katma bütçeli daire ve mü­ esseseler 13 497 292 23 36 767 199 29 12 092 310 58 8 517 791 83  3. Kanımla (kurulmuş müteda- vil sermayeli teşekküller 4 213 133 04 6 599 026 06 6 537 388 62 7 527 848 79  4. Mahkemeler, icra ve iflâs  daireleri, tereke hâkimlikleri 1 332 289 06 1 859 679 02 1 819 667 65 1 325 456 23  5. İktisadi Devlet Teşekkülü  halindeki işletmeler ve bun­ lara bağlı teşebbüs ve mües­ seseler 54 270 012 41 41 969 376 13 55 657 187 88 64 892 131 11  ANKARA  T.C. Başvekili 16 662 388 00  inönü armağanları kaynak akçesi 1 179 428 00  Dışişleri Bakanlığı özel hesabı 489 645 00  Dışişleri Bakanlığı Kıbrıs Fuarı  gideri 192 749 00  Şehirlerarası Oto Ter. Yap. ve  İşi. Ort, 314 723 00 18 838 933 00  AYASPAŞA  Devlet Tiyatrosu 1 280 337 00  BAKIRKÖY  Yeşilköy Gümrük Saymanlığı 1? 232 791 00  İZMİR  NATO Hlafsee Comptroller 185 877 00  Shape Avrupa Müttefik Kara  Kv. Kom. 18 706 165 00 20 522 042 00  57 874 103 00  — 646  C. Senatosu B : 116  1965 1966 1967  36 221 072 54 45 133 911 90 35 641 362 45  9 201 708 40 4 980 054 05 26 421 183 66  9 085 760 08 12 025 228 33 10 428 124 73  1 135 906 08 602 086 64 460 018 50  82 153 646 60 49 263 455 22 40 462 675 32  20 . 9 . 1971 O : 2  1968 1969 1970  45 032 746 58 33 694 415 37 63 203 629 04  11 297 490 29 19 690 594 71 13 676 612 06  5 930 266 27 6 654 338 44 4 624 913 87  85 764 45 149 474 56 151 857 40  44 278 461 56 80 826 826 81 141717 407 90  647 —
Sayfa 72 -
C. Senatosu B : 116  1965 1966 1967  36 221 072 54 45 133 911 90 35 641 362 45  9 201 708 40 4 980 054 05 26 421 183 66  9 085 760 08 12 025 228 33 10 428 124 73  1 135 906 08 602 086 64 460 018 50  82 153 646 60 49 263 455 22 40 462 675 32  20 . 9 . 1971 O : 2  1968 1969 1970  45 032 746 58 33 694 415 37 63 203 629 04  11 297 490 29 19 690 594 71 13 676 612 06  5 930 266 27 6 654 338 44 4 624 913 87  85 764 45 149 474 56 151 857 40  44 278 461 56 80 826 826 81 141717 407 90  647 —  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  4. — Cumhuriyet Senatosu Kontenjan Üyesi  Kasım Gi'dek'irı, Devlet müesseselerinin ve İkti­ sadi Devlet Teşekküllerinin mevduatlarına dair,  yazılı soru önergesi ve Başbakan Nihat Erim'in  cevabı- (7/812)  13 . 7 . 1971  Cumhuriyet Senatosu Yüce Başkanlığına  İlişik soru, yazılı olarak cevaplandırılması  ricasiyle, Başbakanlığa sunulmasını saygılarım­ la rioa ederim. Cumhurbaşkanınca S. Ü.  IKasım Gülek  1. Devlet daire ve müesseselerinin,  2. İktisadi Devlet Teşekküllerinin  1960 - 1970 yılları arasında Yapı - Kredi  Bankasına yaptıklain mevduat yıllar ve süre  olarak yekûnları nelerdir?  77 - 116/11710  15 . 9 . 1971  Cumhuriyet (Senatosu Kontenjan Üyesi Ka­ sım Gülekıin, Yapı ve Kredi Bankasına dair,  yazüı soru önergesi cevabı  Devlet daire ve müesseseleriyle İktisadi  Devlet Teşekküllerinin 1960 - 1970 yıllan ara­ sında Yapı ve Kredi Bankası nezdindeki mev­ duatını gösterir çizelge ilişik olarak sunulmuş­ tur.  Prof. Dr. Nihat Erim  Başbakan  Hazineye ait mevduat  Yıllar  1960  1961  1962  1963  1964  1965  1966  1967  1968  1969  1970  Hazine  Genel bütçeli  daire ve  müessesele  377 862  197 947  185 748  314 006  152 940  195 007  228 981  113 981  92 983  37 961  58 287  r  21  59  67  24  91  57  70  86  12  80  72  Diğer  Katma bütçeli  daire ve  müessesele  470 453  485 102  678 693  632 6Q6  947 137  1 542 538  1 921 686  1 284 581  1 037 621  779 559  1 207 264  r  66  56  36  33  97  51  26  43  49  42  60  1  1  2  1  1  1  Toplam  848 315  683 050  864 442  946 672  100 078  737 546  150 667  393 563  130 604  817 521  265 552  87  15  03  57  88  08  96  29  61  22  32  İktisadi Devlet  Teşekkülleri ha­ lindeki isletmeler  ve bunlara bağlı  teşebbüs ve mü­ esseseler  3 639 953 80  4 868 431 56  5 250 554 81  2 474 198 43  1 963 674 37  14 073 015 43  10 587 600 21  10 983 869 70  17 281 103 48  31 032 572 14  16 496 759 78  — 648 —
Sayfa 73 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  4. — Cumhuriyet Senatosu Kontenjan Üyesi  Kasım Gi'dek'irı, Devlet müesseselerinin ve İkti­ sadi Devlet Teşekküllerinin mevduatlarına dair,  yazılı soru önergesi ve Başbakan Nihat Erim'in  cevabı- (7/812)  13 . 7 . 1971  Cumhuriyet Senatosu Yüce Başkanlığına  İlişik soru, yazılı olarak cevaplandırılması  ricasiyle, Başbakanlığa sunulmasını saygılarım­ la rioa ederim. Cumhurbaşkanınca S. Ü.  IKasım Gülek  1. Devlet daire ve müesseselerinin,  2. İktisadi Devlet Teşekküllerinin  1960 - 1970 yılları arasında Yapı - Kredi  Bankasına yaptıklain mevduat yıllar ve süre  olarak yekûnları nelerdir?  77 - 116/11710  15 . 9 . 1971  Cumhuriyet (Senatosu Kontenjan Üyesi Ka­ sım Gülekıin, Yapı ve Kredi Bankasına dair,  yazüı soru önergesi cevabı  Devlet daire ve müesseseleriyle İktisadi  Devlet Teşekküllerinin 1960 - 1970 yıllan ara­ sında Yapı ve Kredi Bankası nezdindeki mev­ duatını gösterir çizelge ilişik olarak sunulmuş­ tur.  Prof. Dr. Nihat Erim  Başbakan  Hazineye ait mevduat  Yıllar  1960  1961  1962  1963  1964  1965  1966  1967  1968  1969  1970  Hazine  Genel bütçeli  daire ve  müessesele  377 862  197 947  185 748  314 006  152 940  195 007  228 981  113 981  92 983  37 961  58 287  r  21  59  67  24  91  57  70  86  12  80  72  Diğer  Katma bütçeli  daire ve  müessesele  470 453  485 102  678 693  632 6Q6  947 137  1 542 538  1 921 686  1 284 581  1 037 621  779 559  1 207 264  r  66  56  36  33  97  51  26  43  49  42  60  1  1  2  1  1  1  Toplam  848 315  683 050  864 442  946 672  100 078  737 546  150 667  393 563  130 604  817 521  265 552  87  15  03  57  88  08  96  29  61  22  32  İktisadi Devlet  Teşekkülleri ha­ lindeki isletmeler  ve bunlara bağlı  teşebbüs ve mü­ esseseler  3 639 953 80  4 868 431 56  5 250 554 81  2 474 198 43  1 963 674 37  14 073 015 43  10 587 600 21  10 983 869 70  17 281 103 48  31 032 572 14  16 496 759 78  — 648 —  C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve g-eçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 11 nci maddesine verilen oyların sonucu  {"Madde kabul edilmiştir.)  TABİÎ ÜYE  Mehmet Özgüneş  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  İsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin Inkaya  Nejat Sarlıcalı  Cyc sayısı :  Oy verenler :  Kabul edonler :  Reddedenler :  Oekinserler :  Oya katlim ;yanlar :  Acık üyelikler :  [Kabul edenler]  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâettin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  İ. Sabri Çağlayangil  Cahit Ortaç  ÇANAKKALE  Nahit A İt an  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket Özçetin  Safa Yaleuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somunoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  183  151  134  Ki  1  30  2  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lütfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Güm üş oğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya. Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Camlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligil  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih Özlen  Kİ'TAÎIYA  A. Orhan Akça  İ. Eteni Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  MANİSA  Doğan Barut çuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bay ar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Karaöz  Haldun Menteşeoğîu  MUŞ  İsa Hisan Bingöl
Sayfa 74 -
C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve g-eçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 11 nci maddesine verilen oyların sonucu  {"Madde kabul edilmiştir.)  TABİÎ ÜYE  Mehmet Özgüneş  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  İsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin Inkaya  Nejat Sarlıcalı  Cyc sayısı :  Oy verenler :  Kabul edonler :  Reddedenler :  Oekinserler :  Oya katlim ;yanlar :  Acık üyelikler :  [Kabul edenler]  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâettin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  İ. Sabri Çağlayangil  Cahit Ortaç  ÇANAKKALE  Nahit A İt an  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket Özçetin  Safa Yaleuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somunoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  183  151  134  Ki  1  30  2  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lütfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Güm üş oğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya. Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Camlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligil  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih Özlen  Kİ'TAÎIYA  A. Orhan Akça  İ. Eteni Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  MANİSA  Doğan Barut çuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bay ar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Karaöz  Haldun Menteşeoğîu  MUŞ  İsa Hisan Bingöl  C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  NEVŞEHİB  I. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  Şevket Koksal  RİZE  O. Meedi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  II. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  TABİİ ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Kadri Kaplan  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı Bşk. V.  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİNOP  Nâzım înebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  ismail Yeşilyurt  [Reddedenler]  Selâhattin özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ANKARA  Turgut Cebe  BURSA  Şeref Kayalar  Saffet Ural  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  [Çekinser]  URFA  I. Etem Karakapıcı  [Oya kat ûmıyanlar]  ANKARA  Yiğit Köker  Mahmut Vural  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  HATAY  Mustafa Deliveli  İSTANBUL  Tekin Arıbuırun ('Başlkan)  KARS  Sırrı Atalay  Mehmet Hazer  KIRŞEHİR  Halil Özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  [Açık üyelikler]  Eskişehir 1  Sivas 1  Yekûn i  1 I ^Mfcl • •  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA. SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadh  Hidayet Aydıner  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vehap Güvenç  Mehmet Izmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  KOCAELİ  Hikmet Işmen  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYE  Osman Koksal  Hüseyin Avni Göktürk  SİİRT  Abdurrahman Kavak  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Aydıner  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (I.)  Ragıp Ün er  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  650 —
Sayfa 75 -
C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  NEVŞEHİB  I. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  Şevket Koksal  RİZE  O. Meedi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  II. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  TABİİ ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Kadri Kaplan  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı Bşk. V.  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİNOP  Nâzım înebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  ismail Yeşilyurt  [Reddedenler]  Selâhattin özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ANKARA  Turgut Cebe  BURSA  Şeref Kayalar  Saffet Ural  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  [Çekinser]  URFA  I. Etem Karakapıcı  [Oya kat ûmıyanlar]  ANKARA  Yiğit Köker  Mahmut Vural  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  HATAY  Mustafa Deliveli  İSTANBUL  Tekin Arıbuırun ('Başlkan)  KARS  Sırrı Atalay  Mehmet Hazer  KIRŞEHİR  Halil Özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  [Açık üyelikler]  Eskişehir 1  Sivas 1  Yekûn i  1 I ^Mfcl • •  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA. SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadh  Hidayet Aydıner  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vehap Güvenç  Mehmet Izmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  KOCAELİ  Hikmet Işmen  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYE  Osman Koksal  Hüseyin Avni Göktürk  SİİRT  Abdurrahman Kavak  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Aydıner  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (I.)  Ragıp Ün er  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  650 —  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teldifinin 15 nci maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  üye. sayısı : 183  Oy verenler : 151  Kabul edenler : 146  Reddedenler : 4  Çekinserler : 1  Oya katılrruyanlar : 30  Açık üyelikler : 2  [Kabul edenle/r]  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Mehmet Özgüneş  Selâhattirı Özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzım Karaağaçiı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekatb.  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  tsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTTIN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin înkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâettin Yılmaztürk  BURDUR  ö Faruk Kmaytürk  BURSA  I. Sabri Çağlayangil  Şeref Kayalar  Cahit Ortaç  Saffet Ural  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevki Özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca •  Ali Kemal Turgut  1 EDİRNE  Mehmet Nazif Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  | Salim Hazerdağlı  İ ERZİNCAN  i Fehmi Baysoy  I ERZURUM  Osman Alihoeagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somun oğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GÎRESUN  Sabahattin Orhon  ihsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lütfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüş oğlu  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ B^ler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeeligiİ!  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih Özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  1. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi Özer  MANİSA  Doğan Barutçuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi T.unakan  — 651
Sayfa 76 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teldifinin 15 nci maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  üye. sayısı : 183  Oy verenler : 151  Kabul edenler : 146  Reddedenler : 4  Çekinserler : 1  Oya katılrruyanlar : 30  Açık üyelikler : 2  [Kabul edenle/r]  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Mehmet Özgüneş  Selâhattirı Özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzım Karaağaçiı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekatb.  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  tsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTTIN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin înkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâettin Yılmaztürk  BURDUR  ö Faruk Kmaytürk  BURSA  I. Sabri Çağlayangil  Şeref Kayalar  Cahit Ortaç  Saffet Ural  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevki Özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca •  Ali Kemal Turgut  1 EDİRNE  Mehmet Nazif Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  | Salim Hazerdağlı  İ ERZİNCAN  i Fehmi Baysoy  I ERZURUM  Osman Alihoeagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somun oğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GÎRESUN  Sabahattin Orhon  ihsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lütfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüş oğlu  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ B^ler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeeligiİ!  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih Özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  1. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi Özer  MANİSA  Doğan Barutçuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi T.unakan  — 651  ö. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Karaöz  Haldun Menteşeoğlu  MUŞ  Isa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  î. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  Şevket Koksal  TABİÎ ÜYE  Sami Küçük  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı  (Bşk. V.)  RİZE  O. Meedi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİNOP  Nâzım İnebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin Öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumeuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arglan Bora  URFA  Hasan Oral  I. Etem Karakapıeı  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  [Reddedenler]  ANKARA I DİYARBAKIR  Turgut Cebe | Selâhattin Cizrelioğlu  [Çekinser]  CUMHURBAŞKANINCA SEÇİLEN ÜYE  Osman Kö'ksâl  [Oya kattlmıyanlar]  ANKARA  Yiğit Köker  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  HATAY  Mustafa Deliveli  İSTANBUL  Tekin Arıburun  (Başkan)  Fikret Gündoğan  KARS  Sırrı Atalay  Mehmet Hazer  KIRŞEHİR  Halil özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varisli  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilei  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYE  Lûtfi Akadh  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vahap Güvenç  Mehmet İzmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  KOCAELİ  Hikmet İsmen  NÎĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  SİİRT  Abdurrahman Kavak  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Aydıner  Cemal Madantoğlu  Zerin Tüzün (İ.)  Ragıp Üner  Âdil Ünlü  Suad Hayra Ürgüplü  [Acık Üyelikleri  Eskişehir  Sivas  Yekûn  mm*>  — 652 —
Sayfa 77 -
ö. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Karaöz  Haldun Menteşeoğlu  MUŞ  Isa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  î. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  Şevket Koksal  TABİÎ ÜYE  Sami Küçük  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı  (Bşk. V.)  RİZE  O. Meedi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİNOP  Nâzım İnebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin Öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumeuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arglan Bora  URFA  Hasan Oral  I. Etem Karakapıeı  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  [Reddedenler]  ANKARA I DİYARBAKIR  Turgut Cebe | Selâhattin Cizrelioğlu  [Çekinser]  CUMHURBAŞKANINCA SEÇİLEN ÜYE  Osman Kö'ksâl  [Oya kattlmıyanlar]  ANKARA  Yiğit Köker  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  HATAY  Mustafa Deliveli  İSTANBUL  Tekin Arıburun  (Başkan)  Fikret Gündoğan  KARS  Sırrı Atalay  Mehmet Hazer  KIRŞEHİR  Halil özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varisli  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilei  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYE  Lûtfi Akadh  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vahap Güvenç  Mehmet İzmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  KOCAELİ  Hikmet İsmen  NÎĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  SİİRT  Abdurrahman Kavak  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Aydıner  Cemal Madantoğlu  Zerin Tüzün (İ.)  Ragıp Üner  Âdil Ünlü  Suad Hayra Ürgüplü  [Acık Üyelikleri  Eskişehir  Sivas  Yekûn  mm*>  — 652 —  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasu değişikliği teklifinin 19 ncu maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Karavclioğlu  Sami Küçük  Mehmet Özgüneş  Selâhattin Özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Mazaffer Yurdakuler  ADANA  M. Nuri Ademoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzım Karaağaçh- oğlu  Ahmet Kar ay i git  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASY^A  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  İsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  üye sayısı : 183  Oy verenler : 153  Kabul edenler : 147  Reddedenler : 4  Çekinserler : 2  Oya katılmıyanlar : 28  Açık üyelikler : 2  [Kabul edenler]  ARTVİN  Fehmi Aıpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirci  Mehmet Güler  Cemalettin İnkaya  Nejat Sarhcalı  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yanşar Gülez  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  İ. Sabri Ç-ağlayangil  Şeref Kayalar  Cahit Ortaç  Saffet Ural  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somunoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan T opal oğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  tÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüş oğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligilı  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  I. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  653
Sayfa 78 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasu değişikliği teklifinin 19 ncu maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Karavclioğlu  Sami Küçük  Mehmet Özgüneş  Selâhattin Özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Mazaffer Yurdakuler  ADANA  M. Nuri Ademoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzım Karaağaçh- oğlu  Ahmet Kar ay i git  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASY^A  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  İsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  üye sayısı : 183  Oy verenler : 153  Kabul edenler : 147  Reddedenler : 4  Çekinserler : 2  Oya katılmıyanlar : 28  Açık üyelikler : 2  [Kabul edenler]  ARTVİN  Fehmi Aıpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirci  Mehmet Güler  Cemalettin İnkaya  Nejat Sarhcalı  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yanşar Gülez  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  İ. Sabri Ç-ağlayangil  Şeref Kayalar  Cahit Ortaç  Saffet Ural  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somunoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan T opal oğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  tÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüş oğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligilı  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  I. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  653  G. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  MANİSA  Doğan Barutçuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdiilkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Karaöz  Haldun Menteşe oğlu  MUŞ  İsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  İ. Şevki Atasağun  ANKARA  Turgut Cebe  NİĞDE  Kudret Sayhan  Hüseyin Avni Göktürk  SÜRT  Abdurrahman Kavak  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Aydıner  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (î.)  Ragıp Ün er  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  Şevket Koksal  RİZE  O. Meedi Ağım  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİNOP  Nâzım İnebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin öztürk  TEKİRDAĞ  Hayrı Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğbı  Ö. Lûtfi Hoca oğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  UEFA  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Afayurt  [Rçddederiler]  BOLU  Alâettin Yılmaztürk  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  [Çekinserler]  URFA  İ. Eteni Karakapıcı  CUMHURB A ŞKAN EN- CA SEÇİLEN ÜYE  Osman Koksal  [Oya kaülmıy anlar]  Âdil Ünlü  Suad Ilayri Ürgüplü  İSTANBUL  i e ivin A. vı 1 rıt.mrun  (Başkan)  KARS  Sırrı At alay  Mehmet Ilazer  Halil özrnen  ] KONYA  ] Sedat Çumralı  | Mehmet Varışlı  | ANKARA  i Yiğit Köker  \ BİNGÖL  i A. Hikmet Yurtsever  I  | DİYARBAKIR  j Azmi Erdoğan  I HAKKÂRİ  | Necip Seyhan  [Açık üyelikler]  Eskişehir 1  Sivaı 1  Yekûn 2  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadlı  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vahap Güvenç  Mehmet İzmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  KOCAELİ  Hikmet İsmen  HATAY  Mustafa Deliveli  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı/Bşk. V )  654 —
Sayfa 79 -
G. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  MANİSA  Doğan Barutçuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdiilkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Karaöz  Haldun Menteşe oğlu  MUŞ  İsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  İ. Şevki Atasağun  ANKARA  Turgut Cebe  NİĞDE  Kudret Sayhan  Hüseyin Avni Göktürk  SÜRT  Abdurrahman Kavak  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Aydıner  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (î.)  Ragıp Ün er  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  Şevket Koksal  RİZE  O. Meedi Ağım  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİNOP  Nâzım İnebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin öztürk  TEKİRDAĞ  Hayrı Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğbı  Ö. Lûtfi Hoca oğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  UEFA  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Afayurt  [Rçddederiler]  BOLU  Alâettin Yılmaztürk  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  [Çekinserler]  URFA  İ. Eteni Karakapıcı  CUMHURB A ŞKAN EN- CA SEÇİLEN ÜYE  Osman Koksal  [Oya kaülmıy anlar]  Âdil Ünlü  Suad Ilayri Ürgüplü  İSTANBUL  i e ivin A. vı 1 rıt.mrun  (Başkan)  KARS  Sırrı At alay  Mehmet Ilazer  Halil özrnen  ] KONYA  ] Sedat Çumralı  | Mehmet Varışlı  | ANKARA  i Yiğit Köker  \ BİNGÖL  i A. Hikmet Yurtsever  I  | DİYARBAKIR  j Azmi Erdoğan  I HAKKÂRİ  | Necip Seyhan  [Açık üyelikler]  Eskişehir 1  Sivaı 1  Yekûn 2  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadlı  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vahap Güvenç  Mehmet İzmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  KOCAELİ  Hikmet İsmen  HATAY  Mustafa Deliveli  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı/Bşk. V )  654 —  0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 ö : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen  mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 22 nci maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  üye sayısı : 183  Oy verenler : 153  Kabul edenler : 137  Reddedenler : 15  Çekinserler : 1  Oya katıl mıyanlar : 2S  Açık üyelikler : 2  TABİİ ÜYELER  Vehbi Ersü  Mehmet ö&güneş  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAH1SAR  M. Kâzını Karaağaçh- oğlıı  Ahmet Kara yi git  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfza Oğuz Bekata  Turhan Kapanh  Mansur Ulu«oy  Mahmut Vural  İsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  [Kabul  Cemalettin înkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhan Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâed'din Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  1. Sabri Çağlayangil  Şeref Kayalar  Cahit Ortaç  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Erfcuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  edenler]  Edip Somunoğlu  ESKİŞEHİR  C ;ıer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  Ilışan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  Mustafa Deliveli  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem özden  Rifat Öztürkçine  Cem'al Yıldırım  IZMÎR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü D i keçi igil  Hüseyin Kalpaklıoğlıı  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğ-lu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih özletı  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  I. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  MANİSA  Doğan Barutçuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  655
Sayfa 80 -
0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 ö : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen  mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 22 nci maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  üye sayısı : 183  Oy verenler : 153  Kabul edenler : 137  Reddedenler : 15  Çekinserler : 1  Oya katıl mıyanlar : 2S  Açık üyelikler : 2  TABİİ ÜYELER  Vehbi Ersü  Mehmet ö&güneş  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAH1SAR  M. Kâzını Karaağaçh- oğlıı  Ahmet Kara yi git  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfza Oğuz Bekata  Turhan Kapanh  Mansur Ulu«oy  Mahmut Vural  İsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  [Kabul  Cemalettin înkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhan Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâed'din Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  1. Sabri Çağlayangil  Şeref Kayalar  Cahit Ortaç  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Erfcuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  edenler]  Edip Somunoğlu  ESKİŞEHİR  C ;ıer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  Ilışan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  Mustafa Deliveli  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem özden  Rifat Öztürkçine  Cem'al Yıldırım  IZMÎR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü D i keçi igil  Hüseyin Kalpaklıoğlıı  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğ-lu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih özletı  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  I. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  MANİSA  Doğan Barutçuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  655  G. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  MUĞLA  11 yas Kara öz  Haldim Menteşeoğlu  MUŞ  İsa .lisan Bingöl  NEVŞEHİR  î. Şevki Atasağun  ORDU  Selâh^iin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  Şevket Koksal  RİZE  O. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salilıoğlu  Mustafa Tığlı  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Aeuner  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünal di  (Bşk. V.)  SAMSUN  İL Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİNOP  Nâzım Inebeyli  SİVAS  Adil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri ]\ hım euoğlu  Cemal Tavlan  TOKAT  Ali ARuntas  Zihni Betil  TEABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hoca oğlu  Reşat Zaioğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  ÜRFA  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Aiayurt  YAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  [Reddedenler]  Kâmil Karavelioğlu j ANKARA  Sami Küçük j Turgut Cebe  Selâhattin Özgür j BURSA  M. Şükran özkaya \ Saffet Ural  ITavdar Tuncka.nat ! DİYARBAKIR  Muzaffer Yurdakuler j Selâhattin Cizrelioğlu  [Oekinser]  URFA  İ. Evem Ivarakapıc;  [Oya kat-ı Imıy anlar]  ANKARA  BİNGÖL  A. Hikmet Yurt sev  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  İSTANBUL  Tekin Arıburun  (Başkan)  | KARS  ; Sırrı At alay  i Mehmet Hazer  | KIRŞEHİR  \ Halil özmen  i KONYA  \ Sedat Cumralı  i Mehmet Varışlı  ! NİĞDE  i Kudret Bavhan  I  I Hüseyin Avni Göktürk  ismail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Alım et Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadlı  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vehap Güvenç  îlehmet Izmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  KOCAELİ  Hikmet Işmen  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYE  Osman Koksal  o i l i n  Abdurrahman Kavak  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Aydmer  Cemal Madanoğiu  Zerin Tüzün (I.)  Ragıp üner  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  [Açık üyelikler]  Eskişehir  S ı v n <s  T CKUn
Sayfa 81 -
G. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  MUĞLA  11 yas Kara öz  Haldim Menteşeoğlu  MUŞ  İsa .lisan Bingöl  NEVŞEHİR  î. Şevki Atasağun  ORDU  Selâh^iin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  Şevket Koksal  RİZE  O. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salilıoğlu  Mustafa Tığlı  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Aeuner  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünal di  (Bşk. V.)  SAMSUN  İL Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİNOP  Nâzım Inebeyli  SİVAS  Adil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri ]\ hım euoğlu  Cemal Tavlan  TOKAT  Ali ARuntas  Zihni Betil  TEABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hoca oğlu  Reşat Zaioğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  ÜRFA  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Aiayurt  YAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  [Reddedenler]  Kâmil Karavelioğlu j ANKARA  Sami Küçük j Turgut Cebe  Selâhattin Özgür j BURSA  M. Şükran özkaya \ Saffet Ural  ITavdar Tuncka.nat ! DİYARBAKIR  Muzaffer Yurdakuler j Selâhattin Cizrelioğlu  [Oekinser]  URFA  İ. Evem Ivarakapıc;  [Oya kat-ı Imıy anlar]  ANKARA  BİNGÖL  A. Hikmet Yurt sev  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  İSTANBUL  Tekin Arıburun  (Başkan)  | KARS  ; Sırrı At alay  i Mehmet Hazer  | KIRŞEHİR  \ Halil özmen  i KONYA  \ Sedat Cumralı  i Mehmet Varışlı  ! NİĞDE  i Kudret Bavhan  I  I Hüseyin Avni Göktürk  ismail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Alım et Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadlı  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vehap Güvenç  îlehmet Izmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  KOCAELİ  Hikmet Işmen  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYE  Osman Koksal  o i l i n  Abdurrahman Kavak  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Aydmer  Cemal Madanoğiu  Zerin Tüzün (I.)  Ragıp üner  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  [Açık üyelikler]  Eskişehir  S ı v n <s  T CKUn  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi nin 26 nci maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 153  Kabul edenler : 147  Reddedenler : 4  Çekinserler : 2  Oya katılrmyanlar : 28  Açık üyelikler : 2  [Kabul edenler]  EDİRNE  Mehmet Nafiz Er geneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakın HatunoSlu  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Mehmet Öz güneş  Selâhattin Özgür  M. Şükran Özkftya  Haydar Tunçkanat  M uza l'fc r Yur d ak u I e r  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzım Karaağaclı- oğlu  Ahmet Kara yiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  . AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  M an sur Ulusoy  Mahmut Vural  İsmail Yretiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  tskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cem alettin İnkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  O rh a ti Kürü m oğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gül ez  Alâettin Yrılmaztürk  BURDUR  Ö. Fanık Kmaytürk  BURSA  İ. Sabri Çağlayangil  Şeref Kayalar  Cahit Ortaç  Saffet Ural  ÇANAKKALE  Nahit Al tan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket öz çetin  Safa Yaleuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  Edip S omun oğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ueuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topal oğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüş oğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklaı:  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğhı  KARS  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligil  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih Özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  1. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Ham di özer  MANİSA  Doğan Barutçu oğlu  Oral Karaosnıanoğlu  — 657 —
Sayfa 82 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi nin 26 nci maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 153  Kabul edenler : 147  Reddedenler : 4  Çekinserler : 2  Oya katılrmyanlar : 28  Açık üyelikler : 2  [Kabul edenler]  EDİRNE  Mehmet Nafiz Er geneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakın HatunoSlu  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Mehmet Öz güneş  Selâhattin Özgür  M. Şükran Özkftya  Haydar Tunçkanat  M uza l'fc r Yur d ak u I e r  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzım Karaağaclı- oğlu  Ahmet Kara yiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  . AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  M an sur Ulusoy  Mahmut Vural  İsmail Yretiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  tskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cem alettin İnkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  O rh a ti Kürü m oğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gül ez  Alâettin Yrılmaztürk  BURDUR  Ö. Fanık Kmaytürk  BURSA  İ. Sabri Çağlayangil  Şeref Kayalar  Cahit Ortaç  Saffet Ural  ÇANAKKALE  Nahit Al tan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket öz çetin  Safa Yaleuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  Edip S omun oğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ueuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topal oğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüş oğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklaı:  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğhı  KARS  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligil  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih Özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  1. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Ham di özer  MANİSA  Doğan Barutçu oğlu  Oral Karaosnıanoğlu  — 657 —  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  A. Orhan Süersan  Rulıi Tımakan  MARAŞ  Adnan Karaküeük  Hilmi Soydan  MARDÎN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  llyas Karaöz  Haldun Menteşeoğlu  MUŞ  İsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  1. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  TABİÎ ÜYE  Sami Küeük  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Aeuııcr  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  A D A J N A  M. Yuraaz Mete  Mehmet Ünaldı  (Bşk. V.)  Şevket Koksal  RİZE  O. Meedi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Işılan  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİNOP  Nazım İnebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin Öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hoeaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  | Ferid Melen  [Reddedenler]  ANKARA 1 DİYARBAKIR  Turgut Cebe Selâhattin Cizrelioğlu  [Çekinserler]  YOZGAT  Sadık Artukmae  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadh  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Oülek  Velıap Güvenç  Mehmet İzm en  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  KOCAELİ  Hikmet İsmen  URFA  İ. Et em Kara kamçı  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYE  Osman Koksal  [Oya katılmıy anlar]  ANKARA  Yiğit Köker  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  HATAY  Mustafa Deliveli  İSTANBUL  Tekin Arıburmı ''Başkan)  [Açık üy  Eskişehir  Sivas  KARS  Sırrı Atalay  Mehmet Hazer  KIRŞEHİR  Halil Ozmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  elikler]  1  1  Hüseyin Avni Göktürk  SİİRT  Abdurrahman Kavak  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Aydmer  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (İ.)  Rasnp Üner  Âdi] Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  Yekûn  ^agtefcİKau'p"— » » - 658 —
Sayfa 83 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  A. Orhan Süersan  Rulıi Tımakan  MARAŞ  Adnan Karaküeük  Hilmi Soydan  MARDÎN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  llyas Karaöz  Haldun Menteşeoğlu  MUŞ  İsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  1. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  TABİÎ ÜYE  Sami Küeük  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Aeuııcr  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  A D A J N A  M. Yuraaz Mete  Mehmet Ünaldı  (Bşk. V.)  Şevket Koksal  RİZE  O. Meedi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Işılan  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİNOP  Nazım İnebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin Öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hoeaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  | Ferid Melen  [Reddedenler]  ANKARA 1 DİYARBAKIR  Turgut Cebe Selâhattin Cizrelioğlu  [Çekinserler]  YOZGAT  Sadık Artukmae  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadh  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Oülek  Velıap Güvenç  Mehmet İzm en  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  KOCAELİ  Hikmet İsmen  URFA  İ. Et em Kara kamçı  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYE  Osman Koksal  [Oya katılmıy anlar]  ANKARA  Yiğit Köker  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  HATAY  Mustafa Deliveli  İSTANBUL  Tekin Arıburmı ''Başkan)  [Açık üy  Eskişehir  Sivas  KARS  Sırrı Atalay  Mehmet Hazer  KIRŞEHİR  Halil Ozmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  elikler]  1  1  Hüseyin Avni Göktürk  SİİRT  Abdurrahman Kavak  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Aydmer  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (İ.)  Rasnp Üner  Âdi] Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  Yekûn  ^agtefcİKau'p"— » » - 658 —  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 29 ncu maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  TABİİ ÜYE  llehmet Özgüneş  ADANA  31. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih l1 ürkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Beka ta  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  Mahmut Yural  îsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin İnkaya  Nejat Sarlıcalı  Üye SÎ iyisi  Oy verenler  Kabul edenler  Reddedenler  Çekinserler  183  .152  135  16  1  on  Açık üyelikler : 2  [Kabul e  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâeddin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  1. Sabri Çağlayangil  Şeref Kayalar  Cahit Ortaç  ÇANAKKALE  Nahit Alt an  Ziya Termen .  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket Özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Bay soy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somunoğlu  — i  le-nler]  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  İSPARTA.  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  0. Zeki Güm üş oğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  559 —  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligil  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih Özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  İ. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  MANİSA  Doğan Barutçuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tun akan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Karaöz  Haldun Menteşeoğlu  MUŞ  İsa Hisan Bingöl
Sayfa 84 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 29 ncu maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  TABİİ ÜYE  llehmet Özgüneş  ADANA  31. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih l1 ürkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Beka ta  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  Mahmut Yural  îsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin İnkaya  Nejat Sarlıcalı  Üye SÎ iyisi  Oy verenler  Kabul edenler  Reddedenler  Çekinserler  183  .152  135  16  1  on  Açık üyelikler : 2  [Kabul e  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâeddin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  1. Sabri Çağlayangil  Şeref Kayalar  Cahit Ortaç  ÇANAKKALE  Nahit Alt an  Ziya Termen .  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket Özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Bay soy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somunoğlu  — i  le-nler]  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  İSPARTA.  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  0. Zeki Güm üş oğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  559 —  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligil  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih Özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  İ. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  MANİSA  Doğan Barutçuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tun akan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Karaöz  Haldun Menteşeoğlu  MUŞ  İsa Hisan Bingöl  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  NEVŞEHİR  î. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  Şevket Koksal  RÎZB  O. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığh  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acun er  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı (Bşk. V  ANKARA  Yiğit Köker  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİNOP  Nâzım İnebeyli  SÎVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğiu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Retil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  'V Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELÎ  Arslan Bora  UEFA  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  Kâ tnil Karavelioğlu  Sami Küçük  Selâhattin Özgür  M. Şükran özkaya  Haydar Tunekanat  i I uz a f f e r Yurdakul e r  [Reddedenler]  ANKARA  Turgut Cebe  BURSA  Saffet Ural  DİYARBAKIR  Sel âhattin Gizrelioğlu  [Çekinser]  UEFA  İ. Eteni Karakapıeı  [Oya l;atıImıyanla-'J  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  HATAY  Mustafa Dclivcli  İSTANBUL  Tekin Arıhurun  (Başkan)  [Açık üy  Eskişehir  Sivas  KARS  Sırrı Atalay  Mehmet Ha zer  KIRŞEHİR  Halil Özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  MALATYA  Hamdı özer  NİĞDE  Kudret Bayhan  elikler]  i  1  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadlı  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vehap Güvenç  Mehmet îzmen  Fahri Korutürk  Tavfur Sökmen  KOCAELİ  Hikmet İsmen  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYE  Osman Koksal  Hüseyin Avııi Göktürk  SİİRT  Abdurrahman Kavak  CUMHURDA ŞlvANIN- CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Aydmer  Cemal Madan oğlu  Zerin Tûzün (İ.)  Ragıp Üner  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  Yekûn  4 s ^  680 —
Sayfa 85 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  NEVŞEHİR  î. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  Şevket Koksal  RÎZB  O. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığh  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acun er  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı (Bşk. V  ANKARA  Yiğit Köker  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİNOP  Nâzım İnebeyli  SÎVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğiu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Retil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  'V Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELÎ  Arslan Bora  UEFA  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  Kâ tnil Karavelioğlu  Sami Küçük  Selâhattin Özgür  M. Şükran özkaya  Haydar Tunekanat  i I uz a f f e r Yurdakul e r  [Reddedenler]  ANKARA  Turgut Cebe  BURSA  Saffet Ural  DİYARBAKIR  Sel âhattin Gizrelioğlu  [Çekinser]  UEFA  İ. Eteni Karakapıeı  [Oya l;atıImıyanla-'J  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  HATAY  Mustafa Dclivcli  İSTANBUL  Tekin Arıhurun  (Başkan)  [Açık üy  Eskişehir  Sivas  KARS  Sırrı Atalay  Mehmet Ha zer  KIRŞEHİR  Halil Özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  MALATYA  Hamdı özer  NİĞDE  Kudret Bayhan  elikler]  i  1  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadlı  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vehap Güvenç  Mehmet îzmen  Fahri Korutürk  Tavfur Sökmen  KOCAELİ  Hikmet İsmen  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYE  Osman Koksal  Hüseyin Avııi Göktürk  SİİRT  Abdurrahman Kavak  CUMHURDA ŞlvANIN- CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Aydmer  Cemal Madan oğlu  Zerin Tûzün (İ.)  Ragıp Üner  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  Yekûn  4 s ^  680 —  0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türldye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi nin 30 ncu maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  Üye sayısı : 188  Oy verenler : 153  Kabul edenler : 137  Reddedenler : 10  Çekinserler : 0  Oya katılmıyanlar : 28  Açık üyelikler : 2  TABİÎ ÜYE  Mehmet Öz güneş  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzım Karaağaelı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  tsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nnri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin İnkaya  Nejat Sarlıcalı  [Kabul  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâettin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  t. Sabri Çağlayangil  Şeref Kayalar  Cahit Ortaç  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrel?  ÇORUM  M. Şevki Özçetin  Safa Yaleuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nazif Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazcrdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Soımunoğlu  edenler]  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlan  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  âbbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligii  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lütf i Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canbolat  Fevzi Halıcı  Fakih Özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  1. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi Özer  MANİSA  Doğat Barutçuoğlu  Oral Karaosımanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  AMurrahman Bay ar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Karaöz  Haldun Menteşeoğlu  — 661 —
Sayfa 86 -
0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türldye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi nin 30 ncu maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  Üye sayısı : 188  Oy verenler : 153  Kabul edenler : 137  Reddedenler : 10  Çekinserler : 0  Oya katılmıyanlar : 28  Açık üyelikler : 2  TABİÎ ÜYE  Mehmet Öz güneş  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzım Karaağaelı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  tsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nnri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin İnkaya  Nejat Sarlıcalı  [Kabul  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâettin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  t. Sabri Çağlayangil  Şeref Kayalar  Cahit Ortaç  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrel?  ÇORUM  M. Şevki Özçetin  Safa Yaleuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nazif Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazcrdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Soımunoğlu  edenler]  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlan  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  âbbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligii  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lütf i Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canbolat  Fevzi Halıcı  Fakih Özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  1. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi Özer  MANİSA  Doğat Barutçuoğlu  Oral Karaosımanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  AMurrahman Bay ar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Karaöz  Haldun Menteşeoğlu  — 661 —  0. Senatosu B : 118 20 . 9 . 1971 O : 2  SAKARYA  Osman Salihoğiu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİNOP  Nazını İnebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin öztürk  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı (Bşk. V.)  ANKARA  Yiğit Köker  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  MUŞ  İsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  İ. Şevki Ata sağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  Şevket Koksal  RİZE  O. Mecdi Afftm  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  I. Etem Karakapıcı  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  [Reddedenler]  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Selâhattin Özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ANKARA  Turgut Cebe  BURSA  Saffet Urai  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  [Oya hatılmıy anlar]  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  HATAY  Mustafa Deli veli  İSTANBUL  Tekin Arıburun  (Başkan)  KARS  Sırrı Atalay  Mehmet Ha zer  KIRŞEHİR  Halil özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demiryüee  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadlı  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasını Gülek  Vahap Güvenç  Mehmet İznıen  Fahri Koratürk  Tayfur Sökmen  KOCAELİ  Hikmet İsmen  CUMHUEB AŞK A .XL\- OA SEÇİLEN ÜYE  Osman Koksal  SİİRT  Abdurrahman Kavak  CUMHURBAŞKANTN- CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Ay diner  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (İ.)  Ragıp tiner  Âdü Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  [Açık üyelikler]  Eskişehir  Sivas  Yekûn  662 —
Sayfa 87 -
0. Senatosu B : 118 20 . 9 . 1971 O : 2  SAKARYA  Osman Salihoğiu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİNOP  Nazını İnebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin öztürk  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı (Bşk. V.)  ANKARA  Yiğit Köker  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  MUŞ  İsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  İ. Şevki Ata sağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  Şevket Koksal  RİZE  O. Mecdi Afftm  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  I. Etem Karakapıcı  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  [Reddedenler]  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Selâhattin Özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ANKARA  Turgut Cebe  BURSA  Saffet Urai  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  [Oya hatılmıy anlar]  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  HATAY  Mustafa Deli veli  İSTANBUL  Tekin Arıburun  (Başkan)  KARS  Sırrı Atalay  Mehmet Ha zer  KIRŞEHİR  Halil özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demiryüee  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadlı  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasını Gülek  Vahap Güvenç  Mehmet İznıen  Fahri Koratürk  Tayfur Sökmen  KOCAELİ  Hikmet İsmen  CUMHUEB AŞK A .XL\- OA SEÇİLEN ÜYE  Osman Koksal  SİİRT  Abdurrahman Kavak  CUMHURBAŞKANTN- CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Ay diner  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (İ.)  Ragıp tiner  Âdü Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  [Açık üyelikler]  Eskişehir  Sivas  Yekûn  662 —  O. Senatosu fc : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirOmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 32 nci maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edildi.)  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 153  Kabul edenler : 137  Reddedenler : 1 T >  Çekinserler : 1  Oya katılmıyanlar : 28  Açık üyelikler : 2  TABİÎ ÜYELER  Kadri Kaplan  Mehmet Özgüneş  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAH1SAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  Mahmut. Vural  İsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDI^  Ali Celâlettin Coşkun  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  [Kabul  Cemalettin İnkaya  Nejat Sarlıealı  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâeddin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  1. Sabri Çağlayangil  Şeref Kayalar  Cahit Ortaç  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevki Özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nazif Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihoeagil  Sakıp Hatunoğlu  edenler]  Edip Soınmnoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  İSPARTA  , Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligii  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu '  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih Özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  1. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  MANİSA  Doğan Barutçuıoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  — 663 —
Sayfa 88 -
O. Senatosu fc : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirOmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 32 nci maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edildi.)  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 153  Kabul edenler : 137  Reddedenler : 1 T >  Çekinserler : 1  Oya katılmıyanlar : 28  Açık üyelikler : 2  TABİÎ ÜYELER  Kadri Kaplan  Mehmet Özgüneş  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAH1SAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  Mahmut. Vural  İsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDI^  Ali Celâlettin Coşkun  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  [Kabul  Cemalettin İnkaya  Nejat Sarlıealı  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâeddin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  1. Sabri Çağlayangil  Şeref Kayalar  Cahit Ortaç  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevki Özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nazif Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihoeagil  Sakıp Hatunoğlu  edenler]  Edip Soınmnoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  İSPARTA  , Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligii  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu '  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih Özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  1. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  MANİSA  Doğan Barutçuıoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  — 663 —  G. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  MUĞLA  Ilyas Karaöz  Haldun Menteşeoğlu  MUŞ  İsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  I. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  Şevket Koksal  RİZE  0. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı (Bşk. V.)  ANKARA  Yiğit Köker  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİNOP  Nâzım Inebeyli  SİVAS  Âdil Alt ay  Nurettin Ertürk  Hüseyin öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  UEFA  H&saıı Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Fenid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  [Reddedenler]  Sami Küçük  Selâhattin özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  [Çekr  ANKARA  Turgut Cebe  BURSA  Saffet Ural  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  nser]  UEFA  İ. Etcm I  [Oya katıl  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  DİYARBAKIR  &zmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  HATAY  Mustafa Deliveli  İSTANBUL  Tekin Arıburun  (Başkan)  [Açık 1  Eskişehir  Sivas  Carakapıcı  mıyanlar]  KARS  Sırrı Ata]ay  Mehmet Hazer  KIRŞEHİR  Halil Özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avııi Göktürk  Üyelikler]  1  1  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadlı  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vehap Güvenç  Mehmet Izmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  KOCAELİ  Hikmet İsmen  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYE  Osman Koksal  SİİRT  Abdurrahman Kavak  CUMHURBAŞKANIN- CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Aydmer  Cemal Madanoğlu  Zerin T üzün (İ.)  Ragıp Ün er  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  Yekûn  664
Sayfa 89 -
G. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  MUĞLA  Ilyas Karaöz  Haldun Menteşeoğlu  MUŞ  İsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  I. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  Şevket Koksal  RİZE  0. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı (Bşk. V.)  ANKARA  Yiğit Köker  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİNOP  Nâzım Inebeyli  SİVAS  Âdil Alt ay  Nurettin Ertürk  Hüseyin öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  UEFA  H&saıı Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Fenid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  [Reddedenler]  Sami Küçük  Selâhattin özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  [Çekr  ANKARA  Turgut Cebe  BURSA  Saffet Ural  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  nser]  UEFA  İ. Etcm I  [Oya katıl  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  DİYARBAKIR  &zmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  HATAY  Mustafa Deliveli  İSTANBUL  Tekin Arıburun  (Başkan)  [Açık 1  Eskişehir  Sivas  Carakapıcı  mıyanlar]  KARS  Sırrı Ata]ay  Mehmet Hazer  KIRŞEHİR  Halil Özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avııi Göktürk  Üyelikler]  1  1  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadlı  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vehap Güvenç  Mehmet Izmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  KOCAELİ  Hikmet İsmen  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYE  Osman Koksal  SİİRT  Abdurrahman Kavak  CUMHURBAŞKANIN- CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Aydmer  Cemal Madanoğlu  Zerin T üzün (İ.)  Ragıp Ün er  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  Yekûn  664  C. Senatosu B : 118 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 38 nci maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Mehmet Özgüneş  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzım Karaağaeh- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenoeak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kap anlı  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  İsmail Y-^tiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin "  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 152  Kabul edenler : 13(>  Reddedenler : !-'>  Çckinserler : 3  Oya katılmıyanlar : 2!)  Açık üyelikler : 2  [Kabul edenler]  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Cemalettin Tnkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  BURDUR  Ö. Faruk Kıııaytürk  BURSA  İ. Sabri Çağlayangil '  Şeref Kayalar  Cahit Ortae  Saffet Urai  ÇANAKKALE  Nakit Altan  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket Ozçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somunoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaioğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçinc  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Müımin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Hikmet İsmen  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  1. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  MANİSA  Doğan Barutçuioğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  — 665
Sayfa 90 -
C. Senatosu B : 118 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 38 nci maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Mehmet Özgüneş  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzım Karaağaeh- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenoeak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kap anlı  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  İsmail Y-^tiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin "  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 152  Kabul edenler : 13(>  Reddedenler : !-'>  Çckinserler : 3  Oya katılmıyanlar : 2!)  Açık üyelikler : 2  [Kabul edenler]  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Cemalettin Tnkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  BURDUR  Ö. Faruk Kıııaytürk  BURSA  İ. Sabri Çağlayangil '  Şeref Kayalar  Cahit Ortae  Saffet Urai  ÇANAKKALE  Nakit Altan  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket Ozçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somunoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaioğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçinc  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Müımin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Hikmet İsmen  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  1. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  MANİSA  Doğan Barutçuioğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  — 665  C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  MARDİN  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Karaöz  Haldun Menteşeoğhı  MUŞ  İsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  İ. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Şevket Koksal  RİZE  O. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  TABİ! ÜYE  Selâhattin özgür  ANKARA  Turgut Cebe  BOLU  Alâeddin Yılınaztürk  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Reudeci  Fethi Tovetoğlu  SİNOP  Nâzım İnebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin Öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  "'"'* TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  YAN  Ferid Melen  [Reddedenler]  ÇANAKKALE  Ziya Termen  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  İSTANBUL  Şevket Akvürek  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligil  Hüseyin Kalpaklıoğlu  MARAŞ  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Renizi Baltan  Mehmet Ali Pestilei  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadlı  Hayri Dener  F. Cemal Erkin  Vehap Güvenç  Mehmet İzmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  ORDU  Bekir Sıtkı Baykal  TEKİRDAĞ  Cemal Tarlan  TRABZON  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  BALIKESİR  Mehmet Güler  [ÇeMnserler]  URFA  İ. Etem Karakapıcı  [Oya katilmıyanlar]  CUMHURB A ŞIvANIN- CA SEÇİLEN ÜYELER  Osûian Koksal  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Sezai O'Kan  Fahri Özdü ek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı (Bşk. V.)  ANKARA  Yiğit Köker  BİNGÖL !  A. Hikmet Yurtsever  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKAKİ  Necip Seyhan  HATAY  Mustafa Deliveli  İSTANBUL  Tekin Arıburun  (Başkan)  [Açık uy  Eskişehir  Sivas  Yekv  » 1 ^ l  KARS  Sırrı Atalay  Mehmet Hazer  KIRŞEHİR  Halil Özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  , NİĞDE  Kudret Bayhan  | Hüseyin Avni Göktürk  elikler]  1  1  m 2  »B—' »m  SİİRT  Abdurrahman Kavak  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Aydmer  Kasım Gülek  Cemal Madanoğhı  Zerin Tüzün ( t )  Ragıp Ün er  Âdil Ünlü  1 Suad Hayri Ürgüplü  — 666
Sayfa 91 -
C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  MARDİN  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Karaöz  Haldun Menteşeoğhı  MUŞ  İsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  İ. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Şevket Koksal  RİZE  O. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  TABİ! ÜYE  Selâhattin özgür  ANKARA  Turgut Cebe  BOLU  Alâeddin Yılınaztürk  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Reudeci  Fethi Tovetoğlu  SİNOP  Nâzım İnebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin Öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  "'"'* TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  YAN  Ferid Melen  [Reddedenler]  ÇANAKKALE  Ziya Termen  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  İSTANBUL  Şevket Akvürek  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligil  Hüseyin Kalpaklıoğlu  MARAŞ  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Renizi Baltan  Mehmet Ali Pestilei  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadlı  Hayri Dener  F. Cemal Erkin  Vehap Güvenç  Mehmet İzmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  ORDU  Bekir Sıtkı Baykal  TEKİRDAĞ  Cemal Tarlan  TRABZON  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  BALIKESİR  Mehmet Güler  [ÇeMnserler]  URFA  İ. Etem Karakapıcı  [Oya katilmıyanlar]  CUMHURB A ŞIvANIN- CA SEÇİLEN ÜYELER  Osûian Koksal  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Sezai O'Kan  Fahri Özdü ek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı (Bşk. V.)  ANKARA  Yiğit Köker  BİNGÖL !  A. Hikmet Yurtsever  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKAKİ  Necip Seyhan  HATAY  Mustafa Deliveli  İSTANBUL  Tekin Arıburun  (Başkan)  [Açık uy  Eskişehir  Sivas  Yekv  » 1 ^ l  KARS  Sırrı Atalay  Mehmet Hazer  KIRŞEHİR  Halil Özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  , NİĞDE  Kudret Bayhan  | Hüseyin Avni Göktürk  elikler]  1  1  m 2  »B—' »m  SİİRT  Abdurrahman Kavak  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Aydmer  Kasım Gülek  Cemal Madanoğhı  Zerin Tüzün ( t )  Ragıp Ün er  Âdil Ünlü  1 Suad Hayri Ürgüplü  — 666  C. Senatosu E : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türldye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 48 ncı maddesinin açık oylamasına verilen oyların  sonucu  ^ Madde kabul edilmiştir.  TABİÎ ÜYE  Mehmet Öz gün eş  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapantı  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  İsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâl ettin Coşkun  iskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin Inkaya  Nejat Sarlıcalı  Üye sayısı  Oy verenler  Kabul edenler  Reddedenler  Çekinserler  Oya katılmıyanlar  Açık üyelikler  183  152  134  17  1  29  9  [Kabul  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLÜ  Turgut Yaşar Gülez  Alâettin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  İ. Sabri Çağlayangil  Şeref Kayalar  Cahit Ortaç  ÇANAKKALE  Nahit Alt an  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket Özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatun oğlu  Edip Somunoğlu  edenler]  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GÎRESUN  Sabahattin Orhon  lssan Topaloğlu  GÜMÜŞ ANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüş oğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  667 —  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligil)  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih Özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  İ. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  MANİSA  Doğan Barutçmoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersam  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karakügük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Karaöz  Haldun Menteşeoğlu
Sayfa 92 -
C. Senatosu E : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türldye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 48 ncı maddesinin açık oylamasına verilen oyların  sonucu  ^ Madde kabul edilmiştir.  TABİÎ ÜYE  Mehmet Öz gün eş  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapantı  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  İsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâl ettin Coşkun  iskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin Inkaya  Nejat Sarlıcalı  Üye sayısı  Oy verenler  Kabul edenler  Reddedenler  Çekinserler  Oya katılmıyanlar  Açık üyelikler  183  152  134  17  1  29  9  [Kabul  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLÜ  Turgut Yaşar Gülez  Alâettin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  İ. Sabri Çağlayangil  Şeref Kayalar  Cahit Ortaç  ÇANAKKALE  Nahit Alt an  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket Özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatun oğlu  Edip Somunoğlu  edenler]  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GÎRESUN  Sabahattin Orhon  lssan Topaloğlu  GÜMÜŞ ANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüş oğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  667 —  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligil)  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih Özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  İ. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  MANİSA  Doğan Barutçmoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersam  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karakügük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Karaöz  Haldun Menteşeoğlu  C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  MUŞ  îsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  î. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  Şevket Koksal  KİZE  O. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürscytrak  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğiu  Sami Küçük  TABİİ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Kadri Kaplan  Sezai O'Kan  Fahri Özdü ek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünal di (Bsk. V  Rıza Isıtan  Refet Rende ei  Fethi Tevetoğlu  SİNOP  Nâzım İnebeyli  srvAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Bctil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arşlan Bora  UEFA  Hasan O rai  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmac .  [Reddedenler]  Selâhattin Özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ANKARA  Turgut Cebe  BURSA  Saffet Ural  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelicğlu  KOCAELİ  Hikmet İsmen  [Çekinser]  URFA  İ. Eteni Ivarakapıcı  [Oya kafAÎmıy anlar]  ANKARA  Yiğit Köker  * BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  HATAY  Mustafa D el i veli  İSTANBUL  Tekin Arıburun (Balkan  KARS  Sırrı Atalay  Mehmet Hazer  KIRŞEHİR  Halil Özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Baykan  Hüseyin Avni Göktürk  [Acılı üyelikler]  Eskişehir 1  Sivas 1  Yekûn 2  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadk  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vahap Güvenç  Mehmet İzmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  SİVAS  Hüseyin Öztürk  ZONGULDAK  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYE  Osman Koksal  SİİRT  Abaıırrahnıan Kavak  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Aydmer  Cemal Madanoğiu  Zerin Tüzün (İ.)  Ragıp Üner  Adil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü
Sayfa 93 -
C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  MUŞ  îsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  î. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  Şevket Koksal  KİZE  O. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürscytrak  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğiu  Sami Küçük  TABİİ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Kadri Kaplan  Sezai O'Kan  Fahri Özdü ek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünal di (Bsk. V  Rıza Isıtan  Refet Rende ei  Fethi Tevetoğlu  SİNOP  Nâzım İnebeyli  srvAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Bctil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arşlan Bora  UEFA  Hasan O rai  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmac .  [Reddedenler]  Selâhattin Özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ANKARA  Turgut Cebe  BURSA  Saffet Ural  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelicğlu  KOCAELİ  Hikmet İsmen  [Çekinser]  URFA  İ. Eteni Ivarakapıcı  [Oya kafAÎmıy anlar]  ANKARA  Yiğit Köker  * BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  HATAY  Mustafa D el i veli  İSTANBUL  Tekin Arıburun (Balkan  KARS  Sırrı Atalay  Mehmet Hazer  KIRŞEHİR  Halil Özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Baykan  Hüseyin Avni Göktürk  [Acılı üyelikler]  Eskişehir 1  Sivas 1  Yekûn 2  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadk  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vahap Güvenç  Mehmet İzmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  SİVAS  Hüseyin Öztürk  ZONGULDAK  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYE  Osman Koksal  SİİRT  Abaıırrahnıan Kavak  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Aydmer  Cemal Madanoğiu  Zerin Tüzün (İ.)  Ragıp Üner  Adil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 60 ncı maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 153  Kabul edenler : 148  Reddedenler : 3  Çeldnserler : 2  Oya katılmıyanlar : 28  Açık üyelikler : 2  TABİİ ÜYELEK  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan '  Suphi Karaman  Sami Küçük  Mehmet Özgüneş  Selâhattin Özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunekanat  Muzaf f e r Yıır d akille r  • ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHlSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  ismail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  [Kabul edenler]  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  iskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin înkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhan Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürüm oğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâettin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  I. Sabri Çağlayangil  Şeref Kayalar  Cahit Ortaç  Saffet Ural  ÇANAKKALE  Nalıit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELAZIĞ  Celâl Er tuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Som un oğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  ibrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topal oğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligili  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sana Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih £)zlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  1. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  MANİSA  Doğan Barutçuoghı  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Sâiersan  Ruhi Tunakan  669
Sayfa 94 -
C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 60 ncı maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 153  Kabul edenler : 148  Reddedenler : 3  Çeldnserler : 2  Oya katılmıyanlar : 28  Açık üyelikler : 2  TABİİ ÜYELEK  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan '  Suphi Karaman  Sami Küçük  Mehmet Özgüneş  Selâhattin Özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunekanat  Muzaf f e r Yıır d akille r  • ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHlSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  ismail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  [Kabul edenler]  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  iskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin înkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhan Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürüm oğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâettin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  I. Sabri Çağlayangil  Şeref Kayalar  Cahit Ortaç  Saffet Ural  ÇANAKKALE  Nalıit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELAZIĞ  Celâl Er tuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Som un oğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  ibrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topal oğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligili  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sana Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih £)zlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  1. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  MANİSA  Doğan Barutçuoghı  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Sâiersan  Ruhi Tunakan  669  O. Senatosu B : 118 ' 20 . 9 . 1971 O : 2  MAKAS  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdlilkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Karaöz  Haldun Menteşeoğiu  MUŞ  Isa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  1. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  Şevket Koksal  RİZE  O. Mecdi Ağım  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİNOP  Nâzım înebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin östürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mıımeııoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  Hasan O rai  UŞAK  "Mehmet Faik At a yurt  VAN  Forid Melon  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestil ci  Ahmot Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadlı  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gül ek  Vahap Güvenç  Mehmet Izmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  ANKARA  Turgut Cebe  [Reddedenler]  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  [Çekinserler]  KOCAELİ  Hikmet İsmen  URFA  İ. Eteni Karakapıcı  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Osman Koksal  [Oya kahhnıyanlar]  TABtî ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Kâmil Karavelioğlu  Sezai O'Kan  Fahri özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı  (Bşk. V.)  ANKARA  Yiğit Köker  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  HATAY  Mustafa Deliveli  [Açık il  Eskişehir  Sivas  İSTANBUL  Tekin Arı burun  (Başkan)  KARS  Sırrı At alay  Mehmet Hazer  KIRŞEHİR  Halil özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  yetikler]  1  "5  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  SÎIRT  Abdurrahman Kavak  CUMHURBAŞKANIN- CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Ay diner  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (1.)  Ra^ıp Üner  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  Yekûn  670
Sayfa 95 -
O. Senatosu B : 118 ' 20 . 9 . 1971 O : 2  MAKAS  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdlilkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Karaöz  Haldun Menteşeoğiu  MUŞ  Isa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  1. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  Şevket Koksal  RİZE  O. Mecdi Ağım  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİNOP  Nâzım înebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin östürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mıımeııoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  Hasan O rai  UŞAK  "Mehmet Faik At a yurt  VAN  Forid Melon  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestil ci  Ahmot Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadlı  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gül ek  Vahap Güvenç  Mehmet Izmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  ANKARA  Turgut Cebe  [Reddedenler]  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  [Çekinserler]  KOCAELİ  Hikmet İsmen  URFA  İ. Eteni Karakapıcı  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Osman Koksal  [Oya kahhnıyanlar]  TABtî ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Kâmil Karavelioğlu  Sezai O'Kan  Fahri özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı  (Bşk. V.)  ANKARA  Yiğit Köker  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  HATAY  Mustafa Deliveli  [Açık il  Eskişehir  Sivas  İSTANBUL  Tekin Arı burun  (Başkan)  KARS  Sırrı At alay  Mehmet Hazer  KIRŞEHİR  Halil özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  yetikler]  1  "5  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  SÎIRT  Abdurrahman Kavak  CUMHURBAŞKANIN- CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Ay diner  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (1.)  Ra^ıp Üner  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  Yekûn  670  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Oıımhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 61 nci maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  TABÎI ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Kara veli oğlu  Sami Küçük  Mehmet özgüneş  Selâhattin özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunekanat  Muzaffer Yurdakul er  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  ismail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 158  Kabul edenler : 149  Reddedenler : 3  Çekinserler : L  Oya katdnuyanlar : 28  Açık üyelikler : 2  [Kabul edenler]  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  iskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin İnkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  O rh an Kürümo ğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâeddin Yılımaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kınaytürk  BURSA  I. Sabri Çağlayangil  Şeref Kayalar  Cahit Ortaç  Saffet Ural  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  CORUM  M. Şevki Özçetin  Safa Yaleuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nazif Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somun oğlu  ESKİŞEHİR  i Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  ibrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsaın Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lütfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligili  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi T ok oğlu  KONYA  Osman Nuri1 Oanpolat  Fevzi Halıcı  Fakih Özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  î. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi Özer  MANİSA  Doğat Barutçuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  671
Sayfa 96 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Oıımhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 61 nci maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  TABÎI ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Kara veli oğlu  Sami Küçük  Mehmet özgüneş  Selâhattin özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunekanat  Muzaffer Yurdakul er  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  ismail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 158  Kabul edenler : 149  Reddedenler : 3  Çekinserler : L  Oya katdnuyanlar : 28  Açık üyelikler : 2  [Kabul edenler]  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  iskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin İnkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  O rh an Kürümo ğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâeddin Yılımaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kınaytürk  BURSA  I. Sabri Çağlayangil  Şeref Kayalar  Cahit Ortaç  Saffet Ural  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  CORUM  M. Şevki Özçetin  Safa Yaleuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nazif Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somun oğlu  ESKİŞEHİR  i Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  ibrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsaın Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lütfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligili  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi T ok oğlu  KONYA  Osman Nuri1 Oanpolat  Fevzi Halıcı  Fakih Özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  î. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi Özer  MANİSA  Doğat Barutçuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  671  A. Orhan Süersan  Buhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDÎN  Abdurrahman Bayar  Abdiilkerinı Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Karaöz  Haldun Menteşe oğlu  MUŞ  İsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  1. Şevki Ata sağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  Turgut  L  C. Senatosu B : 116  Şevket Koksal  RİZE  0. Mecdi Ağım  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Reııdeci  Fethi Tevetoğîu  SİNOP  Nâzını İnebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin üztürk  20 . 9 . 1971 0 : 2  TEKİRDAĞ  Hayrı Mumeuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altımı aş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağ an oğlu  Ö. Lûtfi Hoeaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  î. Etem Karakapıcı  Hasan Orai  UŞAK  Mehmet Faik Atayım  VAN  Ferid Melen  [Reddedenler]  NKARA | DİYARBAKIR  C ebe 1 Selâhattin Cizrelioğlu  YOZGAT  Sadık Artnkmaç  ismail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilei  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadlı  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vehap Güvenç  Mehmet İzmen  Fahri Koru tür k  Tayfur Sökmen  KOCAELİ  Hikmet iş m en  [Çekinser]  TMİiniBAŞKANlNCA SEÇİLEN ÜYE  Osman Koksal  fOya katümıyanlaT]  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acııner  Refet x\ksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Sezai O'Kan  Fahri Özdile k  Ahmet Yrıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı (Bşk. V  ANKARA  Yiğit Köker  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  LIAKKÂBI  Necip Seyhan  HATAY  Mustafa Deliveli  İSTANBUL  Tekin Arıburun  (Başkan)  [Açık ü  Eskişehir  Sivas  KARS  Sırrı At alay  Mehmet Hazer  KIRŞEHİR  Halil Özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  yetikler]  \  1  SİİRT  AbduiTalım an Kavak  CUMHURB A ŞKANI>,  CA SEÇİLEN ÜYELE  Hidayet Aydmer  Cemal Madanoğlu  Zoı-üı Tüzim ı'î.1  Ra°rıp Ün er  Âdil Ünlü  Snad Hayri Ürgüplü  Yekûn  — 672 —
Sayfa 97 -
A. Orhan Süersan  Buhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDÎN  Abdurrahman Bayar  Abdiilkerinı Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Karaöz  Haldun Menteşe oğlu  MUŞ  İsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  1. Şevki Ata sağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  Turgut  L  C. Senatosu B : 116  Şevket Koksal  RİZE  0. Mecdi Ağım  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Reııdeci  Fethi Tevetoğîu  SİNOP  Nâzını İnebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin üztürk  20 . 9 . 1971 0 : 2  TEKİRDAĞ  Hayrı Mumeuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altımı aş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağ an oğlu  Ö. Lûtfi Hoeaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  î. Etem Karakapıcı  Hasan Orai  UŞAK  Mehmet Faik Atayım  VAN  Ferid Melen  [Reddedenler]  NKARA | DİYARBAKIR  C ebe 1 Selâhattin Cizrelioğlu  YOZGAT  Sadık Artnkmaç  ismail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilei  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadlı  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vehap Güvenç  Mehmet İzmen  Fahri Koru tür k  Tayfur Sökmen  KOCAELİ  Hikmet iş m en  [Çekinser]  TMİiniBAŞKANlNCA SEÇİLEN ÜYE  Osman Koksal  fOya katümıyanlaT]  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acııner  Refet x\ksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Sezai O'Kan  Fahri Özdile k  Ahmet Yrıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı (Bşk. V  ANKARA  Yiğit Köker  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  LIAKKÂBI  Necip Seyhan  HATAY  Mustafa Deliveli  İSTANBUL  Tekin Arıburun  (Başkan)  [Açık ü  Eskişehir  Sivas  KARS  Sırrı At alay  Mehmet Hazer  KIRŞEHİR  Halil Özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  yetikler]  \  1  SİİRT  AbduiTalım an Kavak  CUMHURB A ŞKANI>,  CA SEÇİLEN ÜYELE  Hidayet Aydmer  Cemal Madanoğlu  Zoı-üı Tüzim ı'î.1  Ra°rıp Ün er  Âdil Ünlü  Snad Hayri Ürgüplü  Yekûn  — 672 —  0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 64 ncü maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  TABİİ ÜYELEE  Mehmet Özgüneş  Selâhattin özgür  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHlSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zerer  ANKABA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  İsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâl ettin Coşkun  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 149  Kabul edenler : 133  Reddedenler : 15  Çekinserler : 1  Oya katılmıyanlar : 32  Açık üyelikler : 2  [Kabul  Cemalettin İnkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gül ez  Alâeddın Yılmaztüı1k  BURDUR  0. Faruk Kmaytürk  BURSA  1. Sabri Çağlayangil  Cahit Ortaç  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Spmunoğlu  edenler]  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  M. Enver Bahadırlı  İSPARTA  Mustafa Gülcügilı  İÇEL  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan '  Ekrem Özden  Rıfat Özıtürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Camlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligil  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONY"A  Osman Nuri Canpolal  Fevzi Halıcı  Fakih özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça (  İ. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  MANİSA  Doğan Barutçuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  llyas Karaöz  Haldun Menteşeoğlu  MUŞ  Isa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  1. Şevki Atasağun  — 673 —
Sayfa 98 -
0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 64 ncü maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  TABİİ ÜYELEE  Mehmet Özgüneş  Selâhattin özgür  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHlSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zerer  ANKABA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  İsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâl ettin Coşkun  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 149  Kabul edenler : 133  Reddedenler : 15  Çekinserler : 1  Oya katılmıyanlar : 32  Açık üyelikler : 2  [Kabul  Cemalettin İnkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gül ez  Alâeddın Yılmaztüı1k  BURDUR  0. Faruk Kmaytürk  BURSA  1. Sabri Çağlayangil  Cahit Ortaç  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Spmunoğlu  edenler]  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  M. Enver Bahadırlı  İSPARTA  Mustafa Gülcügilı  İÇEL  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan '  Ekrem Özden  Rıfat Özıtürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Camlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligil  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONY"A  Osman Nuri Canpolal  Fevzi Halıcı  Fakih özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça (  İ. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  MANİSA  Doğan Barutçuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  llyas Karaöz  Haldun Menteşeoğlu  MUŞ  Isa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  1. Şevki Atasağun  — 673 —  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  ORDU 1  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  Şevket Koksal  RİZE  0. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUM  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rendeei  Fethi Tevetoğlu  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Kadri Kaplan  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet (İnaldı (Bşk. V.)  ANKARA  Yiğit Köker  SİNOP 1  Nâzım İnebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu J  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  T T T İ T İ k  URFA  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  [Reddedenler]  Sami Küçük  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ANKARA  Turgut Cebe  BURSA  Saffet Ural  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  KOCAELİ  Hikmet İsmen  [Çekinser]  URFA  İ. Etem Karakapıcı  [Oya katıl  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  BURSA  Şeref Kayalar '  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  GAZİANTEP  i Salih Tanyeri  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  HATAY  | Mustafa Deliveli  [Açık ih  Eskişehir  Sivas  mıyanlar]  İÇEL  Lûtfi Bilgen  İSTANBUL  Tekin Arı burun (Balkan  KARS  Sırrı Atalay  Mehmet Hazer  KIRŞEHİR  Halil özmen  KONYA  Sedat Çumralı  [ Mehmet Varışlı  /elikler]  1  1  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahımet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN- CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadlı  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vehap Güvenç  Mehmet İzmen  Fahri Konıtürk  Tayfur Sökmen  MARAŞ  Hilmi Soydan  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYE  Osman Koksal  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  SİİRT  Abdurrahman Kavak  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Aydmer  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (İ.)  Ragıp Üner  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  Yekûn  »f><t  674
Sayfa 99 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  ORDU 1  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  Şevket Koksal  RİZE  0. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUM  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rendeei  Fethi Tevetoğlu  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Kadri Kaplan  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet (İnaldı (Bşk. V.)  ANKARA  Yiğit Köker  SİNOP 1  Nâzım İnebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu J  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  T T T İ T İ k  URFA  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  [Reddedenler]  Sami Küçük  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ANKARA  Turgut Cebe  BURSA  Saffet Ural  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  KOCAELİ  Hikmet İsmen  [Çekinser]  URFA  İ. Etem Karakapıcı  [Oya katıl  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  BURSA  Şeref Kayalar '  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  GAZİANTEP  i Salih Tanyeri  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  HATAY  | Mustafa Deliveli  [Açık ih  Eskişehir  Sivas  mıyanlar]  İÇEL  Lûtfi Bilgen  İSTANBUL  Tekin Arı burun (Balkan  KARS  Sırrı Atalay  Mehmet Hazer  KIRŞEHİR  Halil özmen  KONYA  Sedat Çumralı  [ Mehmet Varışlı  /elikler]  1  1  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahımet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN- CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadlı  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vehap Güvenç  Mehmet İzmen  Fahri Konıtürk  Tayfur Sökmen  MARAŞ  Hilmi Soydan  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYE  Osman Koksal  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  SİİRT  Abdurrahman Kavak  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Aydmer  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (İ.)  Ragıp Üner  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  Yekûn  »f><t  674  0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin ncu maddesine ervilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Mehmet Özgüneş  Salâhattin özgür  M. Şükran özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHlSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  ismail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 153  Kabul ed( )r,7jer • 148  Reddedenler : 3  Çekinserler : 2  Oya katılmıyanlar : 28  Açık üyelikler : 2  [Kabul edenler]  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  iskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin Inkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BlTLlS  Orhan Kürünıoğlu  BOLÜ  Turgut Yaşar Gülez  Alâeddin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  I. Sabri Çağlayangil  Şeref Kayalar  Cahit Ortaç  Saffet Ural  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket Özçetin  Safa Yalçuk  DENÎZLI  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Er tuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edıip Somuaiıoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  ibrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  İSPARTA  Mustafa Gülcügü  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  0 . Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rıfat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  IZMlR XZJJJ.LJ.JH*  Beliğ Beler  Mnstafa Bozoklar  Nafiz Çağatay  Mümin Kırlı  OyTum TCOT*  Necip Mirkelâmoğlu  "KARS JLVX\-JLV*J  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligii  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Toköğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  t Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  MANİSA  Doğan Barutçuıoğlu  675 —
Sayfa 100 -
0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin ncu maddesine ervilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Mehmet Özgüneş  Salâhattin özgür  M. Şükran özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHlSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  ismail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 153  Kabul ed( )r,7jer • 148  Reddedenler : 3  Çekinserler : 2  Oya katılmıyanlar : 28  Açık üyelikler : 2  [Kabul edenler]  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  iskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin Inkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BlTLlS  Orhan Kürünıoğlu  BOLÜ  Turgut Yaşar Gülez  Alâeddin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  I. Sabri Çağlayangil  Şeref Kayalar  Cahit Ortaç  Saffet Ural  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket Özçetin  Safa Yalçuk  DENÎZLI  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Er tuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edıip Somuaiıoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  ibrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  İSPARTA  Mustafa Gülcügü  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  0 . Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rıfat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  IZMlR XZJJJ.LJ.JH*  Beliğ Beler  Mnstafa Bozoklar  Nafiz Çağatay  Mümin Kırlı  OyTum TCOT*  Necip Mirkelâmoğlu  "KARS JLVX\-JLV*J  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligii  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Toköğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  t Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  MANİSA  Doğan Barutçuıoğlu  675 —  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  llyas Karaöz  Haldun Menteşeoğlu  MUŞ  îsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  î. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  ANKA  Turgut Cebe  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı (Bşk. V.)  Bekir Sıtkı Baykal  Şevket Koksal  RİZE  0. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİNOP  Nâzım înebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin öztürk  [Reddet  JRA DÎYARiB  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakır Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  îeriler]  AKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  [Çekim  URFA  1. Etem Karakapıeı  [Oya katıh  ANKARA  Yiğit Köker  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  HATAY  Mustafa Deliveli  İSTANBUL  T ekin Arıbu ran (B a ş!k a n)  [Açık üy  Eskişehir  Sivas  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  T^rık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN- CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadh  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vehap Güvenç  Mehmet Izmen  Fahri KJorutürk  Tayfur Sökmen  KOCAELİ  Hikmet Işmen  serler]  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Osman Koksal  mıyanlar]  KARS  Sırrı Atalay  Mehmet Hazer  KIRŞEHİR  Halil özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  dikler]  1  • t  Hüseyin Avni Göktürk  SİİRT  Abdurrahman Kavak  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Aydmer  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (I.)  Ragıp Üner  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  Yekûn  676 —
Sayfa 101 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  llyas Karaöz  Haldun Menteşeoğlu  MUŞ  îsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  î. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  ANKA  Turgut Cebe  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı (Bşk. V.)  Bekir Sıtkı Baykal  Şevket Koksal  RİZE  0. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİNOP  Nâzım înebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin öztürk  [Reddet  JRA DÎYARiB  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakır Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  îeriler]  AKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  [Çekim  URFA  1. Etem Karakapıeı  [Oya katıh  ANKARA  Yiğit Köker  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  HATAY  Mustafa Deliveli  İSTANBUL  T ekin Arıbu ran (B a ş!k a n)  [Açık üy  Eskişehir  Sivas  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  T^rık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN- CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadh  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vehap Güvenç  Mehmet Izmen  Fahri KJorutürk  Tayfur Sökmen  KOCAELİ  Hikmet Işmen  serler]  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Osman Koksal  mıyanlar]  KARS  Sırrı Atalay  Mehmet Hazer  KIRŞEHİR  Halil özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  dikler]  1  • t  Hüseyin Avni Göktürk  SİİRT  Abdurrahman Kavak  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Aydmer  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (I.)  Ragıp Üner  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  Yekûn  676 —  0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 110 ncu maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  TABÎI ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Mehmet Özgüneş  Selâhattin öagür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHISAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  ismail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 153  Kabul edenler : 148  Reddedenler : 3  Çekinserler : 2  Oya katılmıyanlar •. 28  Açık üyelikler : 2  [Kabul  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  iskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin Inkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orbon Tuğrul  BlTLlS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâettin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  I. Sabri Çağlayamgil  Şeref Kayalar  Cahit Ortaç  Saffet Ural  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  edenler]  EDİRNE  Mehmet Narız Ergendi  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somunoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  ibrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  ihsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  İSPARTA  Mustafa Gülcügii  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  IZMlR  Beliğ Beler  Mustafa Bozıoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Büsnü Dikeçligilı  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alban  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  I. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  — 677 —
Sayfa 102 -
0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 110 ncu maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  TABÎI ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Mehmet Özgüneş  Selâhattin öagür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHISAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  ismail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 153  Kabul edenler : 148  Reddedenler : 3  Çekinserler : 2  Oya katılmıyanlar •. 28  Açık üyelikler : 2  [Kabul  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  iskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin Inkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orbon Tuğrul  BlTLlS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâettin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  I. Sabri Çağlayamgil  Şeref Kayalar  Cahit Ortaç  Saffet Ural  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  edenler]  EDİRNE  Mehmet Narız Ergendi  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somunoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  ibrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  ihsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  İSPARTA  Mustafa Gülcügii  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  IZMlR  Beliğ Beler  Mustafa Bozıoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Büsnü Dikeçligilı  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alban  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  I. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  — 677 —  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : â  MANİSA  Doğan Barutçujoğlu  Oral Karaiosmanoğlu  Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Karaöz  Haldun Menteşcoğlu  MUŞ  İsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  î. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  Şevket Koksal  RİZE  O. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Rcfel Rendeei  Fethi Tevetoğlu  SİNOP  Nâzım İnebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin Öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demiryüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadk  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vehap Güvenç  Mehmet İzmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  ANKAKA  Turgut Cebe  [Reddedenler]  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  [Çekinserler]  KOCAELİ  Hikmet İsmen  URFA  1. Etem Karakapıcı  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Osman Koksal  [Oya katılmıyanlar]  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı (Bşk. V.)  ANKARA  Yiğit Köker  BİNGÖL  A Hikmet Yurtsever  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKARİ  Necip Seyhan  HATAY  Mustafa Deliveli  İSTANBUL  Tekin Arıburun (Başkan)  [Açık iı  Eskişehir  Sivas  KARS  Sırrı Atalay  Mehmet Hazer  KIRŞEHİR  Halil öz men  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  yelik]  1  1  Hüseyin Avni Göktürk  SİİRT  Abdurrahman Kavak  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Aydmer  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (İ.)  Raerıp Üner  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  Yekûn
Sayfa 103 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : â  MANİSA  Doğan Barutçujoğlu  Oral Karaiosmanoğlu  Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Karaöz  Haldun Menteşcoğlu  MUŞ  İsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  î. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  Şevket Koksal  RİZE  O. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Rcfel Rendeei  Fethi Tevetoğlu  SİNOP  Nâzım İnebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin Öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demiryüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadk  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vehap Güvenç  Mehmet İzmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  ANKAKA  Turgut Cebe  [Reddedenler]  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  [Çekinserler]  KOCAELİ  Hikmet İsmen  URFA  1. Etem Karakapıcı  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Osman Koksal  [Oya katılmıyanlar]  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı (Bşk. V.)  ANKARA  Yiğit Köker  BİNGÖL  A Hikmet Yurtsever  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKARİ  Necip Seyhan  HATAY  Mustafa Deliveli  İSTANBUL  Tekin Arıburun (Başkan)  [Açık iı  Eskişehir  Sivas  KARS  Sırrı Atalay  Mehmet Hazer  KIRŞEHİR  Halil öz men  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  yelik]  1  1  Hüseyin Avni Göktürk  SİİRT  Abdurrahman Kavak  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Aydmer  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (İ.)  Raerıp Üner  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  Yekûn  0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen- mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 111 nci maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  TABİİ ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil KaraveLioğlu  Sami Küçük  Mehmet Özgüne-ş  Selâhattin özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHlSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  İsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 153  Kabul edenler : 149  Reddedenler : 3  Çekinserler : 1  Oya katılmıyanlar : 28  Açık üyelikler : 2  [Kabul  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  iskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri D emir el  Mehmet Güler  Cemalettin Inkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürüm oğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâeddin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  I. Sabri Çağlayangil  Şeref Kayalar  Cahit Ortaç  Saffet Ural  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Almaca  Ali Kemal Turgut  edenler]  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somun oğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  ibrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlr.  GÜMUŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligü  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih Özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  t. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  MANİSA  Doğan Barutçuıoğlu  Oral Karaosmanoğlu
Sayfa 104 -
0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen- mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 111 nci maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  TABİİ ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil KaraveLioğlu  Sami Küçük  Mehmet Özgüne-ş  Selâhattin özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHlSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  İsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 153  Kabul edenler : 149  Reddedenler : 3  Çekinserler : 1  Oya katılmıyanlar : 28  Açık üyelikler : 2  [Kabul  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  iskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri D emir el  Mehmet Güler  Cemalettin Inkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürüm oğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâeddin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  I. Sabri Çağlayangil  Şeref Kayalar  Cahit Ortaç  Saffet Ural  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Almaca  Ali Kemal Turgut  edenler]  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somun oğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  ibrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlr.  GÜMUŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligü  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih Özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  t. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  MANİSA  Doğan Barutçuıoğlu  Oral Karaosmanoğlu  Ö. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  A. Orhan Süersaıı  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahnıan Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  Ilyas Karaöz  Haldun Menteşeoğlu  MUŞ  Isa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  î. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  Şevket Koksal  RİZE  O. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salih oğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİNOP  Nâzım Inebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertiirk  Hüsejrin Öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  UEFA  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Fericl Melen '  YOZGAT  Sadık Artukmaç  ismail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadk  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vahap Güvenç  Mehmet Izmen  Fahri Korutürk  Osman Koksal  Tayfur Sökmen  ANKARA  Turgut Cebe  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı (Bşjk. V.)  ANKARA  Yiğit Köker  [Reddedenler]  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  [Çekinser]  URFA  I. Etem Karakapıcı  [Oya kaUlmıyanlar]  KOCAELİ  Hikmet Işmen  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  DÎYARDAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  HATAY  Mustafa Deliveli  İSTANBUL  Tekin Arıbıırun  (Başkan)  KARS  Sırrı Atalay  Mehmet Hazer  KIRŞEHİR  Halil özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  SİİRT  Abdurrahman Kavak  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Aydme^*  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (I.)  Ragıp Üner  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  [Açık üyelikler]  Eskişehir  Sivas  Yekûn  — 680
Sayfa 105 -
Ö. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  A. Orhan Süersaıı  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahnıan Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  Ilyas Karaöz  Haldun Menteşeoğlu  MUŞ  Isa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  î. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  Şevket Koksal  RİZE  O. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salih oğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİNOP  Nâzım Inebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertiirk  Hüsejrin Öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  UEFA  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Fericl Melen '  YOZGAT  Sadık Artukmaç  ismail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadk  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vahap Güvenç  Mehmet Izmen  Fahri Korutürk  Osman Koksal  Tayfur Sökmen  ANKARA  Turgut Cebe  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı (Bşjk. V.)  ANKARA  Yiğit Köker  [Reddedenler]  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  [Çekinser]  URFA  I. Etem Karakapıcı  [Oya kaUlmıyanlar]  KOCAELİ  Hikmet Işmen  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  DÎYARDAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  HATAY  Mustafa Deliveli  İSTANBUL  Tekin Arıbıırun  (Başkan)  KARS  Sırrı Atalay  Mehmet Hazer  KIRŞEHİR  Halil özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  SİİRT  Abdurrahman Kavak  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Aydme^*  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (I.)  Ragıp Üner  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  [Açık üyelikler]  Eskişehir  Sivas  Yekûn  — 680  Û. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 Ö : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 114 ncü maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edildi.)  TABİİ ÜYE  Mehmet Özgüeeş '  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHlSAB  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  ismail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif T^kin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin Inkaya  Nejat Sarlıcalı  Üye sayısı . 183  Oy verenler : 152  Kabul edenler : 137  Reddedenler : 15  Çekinserler : 0  Oya katlim lyanlar : 29  Açık üyelikler : 2  [Kabul  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Küriimoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâeddin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kınaytürk  BURSA  1. Sabri Çağlayariıgil  Şeref Kayalar  Cahit Ortaç  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziva Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca (  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ *  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somunoğlu  edenler]  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  İSPARTA  Mustafa Gülcügü  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligilı  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  I. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  MANİSA  Doğan Barutçuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tun akan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  Ilyas Karaöz  Haldun Menıteşeoğlu  631
Sayfa 106 -
Û. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 Ö : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 114 ncü maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edildi.)  TABİİ ÜYE  Mehmet Özgüeeş '  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHlSAB  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  ismail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif T^kin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin Inkaya  Nejat Sarlıcalı  Üye sayısı . 183  Oy verenler : 152  Kabul edenler : 137  Reddedenler : 15  Çekinserler : 0  Oya katlim lyanlar : 29  Açık üyelikler : 2  [Kabul  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Küriimoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâeddin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kınaytürk  BURSA  1. Sabri Çağlayariıgil  Şeref Kayalar  Cahit Ortaç  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziva Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca (  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ *  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somunoğlu  edenler]  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  İSPARTA  Mustafa Gülcügü  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligilı  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  I. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  MANİSA  Doğan Barutçuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tun akan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  Ilyas Karaöz  Haldun Menıteşeoğlu  631  Ö. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  MUŞ 1  İsa Hısan Bingöl  NEVŞEHİR  î. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  Şevket Koksal  RİZE  0 . Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Suphi Karaman  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Kadri Kaplan  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı  (Bşk. V.)  Rıza Isıtan 1  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİNOP  Nâzım İnebeyli  SÎVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin öztürk  TEKİRDAĞ  Hayrı Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON 1  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  İ. Etem Karakapıcı  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  [Reddedenler]  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Selâhattin Özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ANKARA  Turgut Cebe  BURSA  Saffet Ural  ^"DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  [Oya katılmıyanlar]  ANKARA  Yiğit Köker  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  HATAY  Mustafa Deliveli  İSTANBUL  JTekin Anburun (Başkan)  [Açık ü  Eskişehir  Sivas  KARS  Sırrı Atalay  Mehmet Hazer  KIRŞEHİR  Halil özmen '  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  1 Hüseyin Avni Göktürk  yetikler]  1  1  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadlı  Hayri Dener  Feruıdun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vahap Güvenç  Mehmet İzmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  KOCAELİ  Hikmet İsmen  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYE  Osman Koksal  1 SİİRT  Abdurrahman Kavak  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Aydmer  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (İ.)  Ragıp Üner  Âdil Ünlü  1 Suad Hayri Ürgüplü  Yekûn  682 -
Sayfa 107 -
Ö. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  MUŞ 1  İsa Hısan Bingöl  NEVŞEHİR  î. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  Şevket Koksal  RİZE  0 . Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Suphi Karaman  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Kadri Kaplan  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı  (Bşk. V.)  Rıza Isıtan 1  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİNOP  Nâzım İnebeyli  SÎVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin öztürk  TEKİRDAĞ  Hayrı Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON 1  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  İ. Etem Karakapıcı  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  [Reddedenler]  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Selâhattin Özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ANKARA  Turgut Cebe  BURSA  Saffet Ural  ^"DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  [Oya katılmıyanlar]  ANKARA  Yiğit Köker  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  HATAY  Mustafa Deliveli  İSTANBUL  JTekin Anburun (Başkan)  [Açık ü  Eskişehir  Sivas  KARS  Sırrı Atalay  Mehmet Hazer  KIRŞEHİR  Halil özmen '  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  1 Hüseyin Avni Göktürk  yetikler]  1  1  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadlı  Hayri Dener  Feruıdun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vahap Güvenç  Mehmet İzmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  KOCAELİ  Hikmet İsmen  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYE  Osman Koksal  1 SİİRT  Abdurrahman Kavak  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Aydmer  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (İ.)  Ragıp Üner  Âdil Ünlü  1 Suad Hayri Ürgüplü  Yekûn  682 - 0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 119 ncu maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  TABİÎ ÜYE  Mehmet Özgüneş  ADANA  M. Nuri Ademoğlu  Mukadder ÖzJtekin  ADİYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHlSAR  M. Kâzım Karaağaçlıoğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekats  Turhan Kapanh  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  İsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  iskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin İnkaya  Nejat Sarlıcalı  tiye sayısı  Oy verenler  Kabul edenler  Reddedenler  Çekinserler  Oya katılmıyanlar  Açık üyelikler  183  152  135  16  1  29  2  [Kabul  BİLECİK  Mehmet Orhan Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğiu  BOLU  Alâeddin Yılmaztürk  Turgut Yaşar Gülez  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  t. Sabri Çağlayangil  Şeref Kayalar  Cahit Orta",  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket özcetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nazif Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatun oğlu  Edip Somunoğlu  edenler]  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu '  GUMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  M. Enver Bahadırlı  İSPARTA  Mustafa Gülcügilı  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay (  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligil  Hüseyin Kalpaklı oğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat,  Fevzi Halıcı  Fakih Özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  I. Etern Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi Özer  MANİSA  Doğan Barutçuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  Ilyas Karaöz  Haldun Menteşeoğlu  — 683 —
Sayfa 108 -
0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 119 ncu maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  TABİÎ ÜYE  Mehmet Özgüneş  ADANA  M. Nuri Ademoğlu  Mukadder ÖzJtekin  ADİYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHlSAR  M. Kâzım Karaağaçlıoğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekats  Turhan Kapanh  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  İsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  iskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin İnkaya  Nejat Sarlıcalı  tiye sayısı  Oy verenler  Kabul edenler  Reddedenler  Çekinserler  Oya katılmıyanlar  Açık üyelikler  183  152  135  16  1  29  2  [Kabul  BİLECİK  Mehmet Orhan Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğiu  BOLU  Alâeddin Yılmaztürk  Turgut Yaşar Gülez  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  t. Sabri Çağlayangil  Şeref Kayalar  Cahit Orta",  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket özcetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nazif Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatun oğlu  Edip Somunoğlu  edenler]  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu '  GUMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  M. Enver Bahadırlı  İSPARTA  Mustafa Gülcügilı  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay (  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligil  Hüseyin Kalpaklı oğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat,  Fevzi Halıcı  Fakih Özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  I. Etern Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi Özer  MANİSA  Doğan Barutçuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  Ilyas Karaöz  Haldun Menteşeoğlu  — 683 —  Ö. Senatosu B : İ16 20 . 9 . 1971 O : %  MUŞ  tsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  I. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  Şevket Koksal  RİZE  0 . Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  TABİİ ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Kadri Kaplan  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M, Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı (Bşk. V.)  Rıza Isıtan  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİNOP  Nazım Înebeyli  SlVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  TEKİRDAĞ  Hayri Muımcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Feri d Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  [Reddedenler]  Selâhattin özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ANKARA  Turgut Cebe  [Çeki  BURSA  Saffet Ural  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  KOCAELİ  Hikmet İsmen  ıser]  URFA  1. Etem Karakapıcı  [Oya hatilmıyanlar]  ANKARA  Yiğit Köker  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  HATAY  Mustafa Deliveli  İSTANBUL  Tekin Arıburun (Başkan)  [Açık üy  Eskişehir  Sivas  KARS  Sırrı Atalay  Mehmet Hazer  KIRŞEHİR  Halil özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  elikler]  1  1  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilei  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN- CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadk  Hayrı Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vahap Güvenç  Mehmet izmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  SlVAS  Hüseyin öztürk  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Osman Koksal  SİİRT  Abdurrahman Kavak  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Aydmer  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (İ.)  Ragıp Üner  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  Yekûn  •»• ^ > m < ^ •<••  — 684
Sayfa 109 -
Ö. Senatosu B : İ16 20 . 9 . 1971 O : %  MUŞ  tsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  I. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  Şevket Koksal  RİZE  0 . Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  TABİİ ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Kadri Kaplan  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M, Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı (Bşk. V.)  Rıza Isıtan  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİNOP  Nazım Înebeyli  SlVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  TEKİRDAĞ  Hayri Muımcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Feri d Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  [Reddedenler]  Selâhattin özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ANKARA  Turgut Cebe  [Çeki  BURSA  Saffet Ural  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  KOCAELİ  Hikmet İsmen  ıser]  URFA  1. Etem Karakapıcı  [Oya hatilmıyanlar]  ANKARA  Yiğit Köker  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  HATAY  Mustafa Deliveli  İSTANBUL  Tekin Arıburun (Başkan)  [Açık üy  Eskişehir  Sivas  KARS  Sırrı Atalay  Mehmet Hazer  KIRŞEHİR  Halil özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  elikler]  1  1  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilei  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN- CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadk  Hayrı Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vahap Güvenç  Mehmet izmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  SlVAS  Hüseyin öztürk  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Osman Koksal  SİİRT  Abdurrahman Kavak  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Aydmer  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (İ.)  Ragıp Üner  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  Yekûn  •»• ^ > m < ^ •<••  — 684  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 120 nci maddesine verilen oyların sonucu  (ıMadde kabul edilmiştir.)  TABU ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Mehmet Öz güneş  Selâhattin özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAH1SAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şemocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  ismail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 151  Kabul edenler : 145  Reddedenler : 5  Çekinserler : 1  Oya katılmıyanlar : 30  Açık üyelikler : 2  [Kabul  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  iskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin Inkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BlTLlS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâeddin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  I. Sabri Çağlayangil  Şeref Kayalar  Cahit Ortaç  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Tâtrek  ÇORUM  M. Şevket özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  edenler]  EDİRNE  Mehmet Nafiz Engeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihoeagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somunoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  ibrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  ihsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  İSPARTA  Mustafa Gülcügii  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligil  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  I. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  MANİSA  Doğan Barutçuıoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  685
Sayfa 110 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 120 nci maddesine verilen oyların sonucu  (ıMadde kabul edilmiştir.)  TABU ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Mehmet Öz güneş  Selâhattin özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAH1SAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şemocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  ismail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 151  Kabul edenler : 145  Reddedenler : 5  Çekinserler : 1  Oya katılmıyanlar : 30  Açık üyelikler : 2  [Kabul  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  iskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin Inkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BlTLlS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâeddin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  I. Sabri Çağlayangil  Şeref Kayalar  Cahit Ortaç  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Tâtrek  ÇORUM  M. Şevket özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  edenler]  EDİRNE  Mehmet Nafiz Engeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihoeagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somunoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  ibrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  ihsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  İSPARTA  Mustafa Gülcügii  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligil  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  I. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  MANİSA  Doğan Barutçuıoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  685  0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MAKDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  îlyas Karaöz  Haldun Menteşeoğlu  NEVŞEHİR  I. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  Şevket Koksal  RİZE  O. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİNOP  Nâzım înebeyli  SÎVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  TEKÎRDAÖ  Hayri Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadk  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Giüek  • Vehap Güvenç  Mehmet İzmen  Fahri Korutürk  Osman Koksal  Tayfur Sökmen  ANKARA  Turgut Cebe  BURSA  Saffet Ural  [Reddedenler]  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  KOCAELİ  Hikmet îşmen  [Çekinser]  URFA  1. Etem Karakapıcı  SİVAS  Hüseyin Öztürk  Hüseyin Avni Göktürk  StlRT  Abdurrahman Kavak  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Aydmer  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (1.)  Ragıp Üner  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  [Oya  KARS  Sırrı Atalay  Mehmet Hazer  KIRŞEHİR  Halil Özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  MUŞ  İsa Hisan Bingöl  NİĞDE  Kudret Bayhan  katılmıy anlar]  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  HATAY  Mustafa Deliveli  İSTANBUL  Tekin Arıburıın (Başkan'  İZMİR  Orhan Kor  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı (Bşk.V.)  ANKARA  Yiğit Köker  [Açık Üyelikler]  Eskişehir 1  Sivas 1  Yekûn 2
Sayfa 111 -
0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MAKDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  îlyas Karaöz  Haldun Menteşeoğlu  NEVŞEHİR  I. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  Şevket Koksal  RİZE  O. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİNOP  Nâzım înebeyli  SÎVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  TEKÎRDAÖ  Hayri Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadk  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Giüek  • Vehap Güvenç  Mehmet İzmen  Fahri Korutürk  Osman Koksal  Tayfur Sökmen  ANKARA  Turgut Cebe  BURSA  Saffet Ural  [Reddedenler]  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  KOCAELİ  Hikmet îşmen  [Çekinser]  URFA  1. Etem Karakapıcı  SİVAS  Hüseyin Öztürk  Hüseyin Avni Göktürk  StlRT  Abdurrahman Kavak  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Aydmer  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (1.)  Ragıp Üner  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  [Oya  KARS  Sırrı Atalay  Mehmet Hazer  KIRŞEHİR  Halil Özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  MUŞ  İsa Hisan Bingöl  NİĞDE  Kudret Bayhan  katılmıy anlar]  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  HATAY  Mustafa Deliveli  İSTANBUL  Tekin Arıburıın (Başkan'  İZMİR  Orhan Kor  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı (Bşk.V.)  ANKARA  Yiğit Köker  [Açık Üyelikler]  Eskişehir 1  Sivas 1  Yekûn 2  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişiikliği teklifinin 121 nci maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  TABİÎ ÜYE  Mehmet Özgüneş  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHlSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  SaMh Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mahmut Vural  Ismaü Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin înkaya  Nejat Sarlıcalı  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 151  Kabul edenler : 134  Reddedenler : 16  Çekinserler : 1  Oya katılmıyanlar : 30  Açık üyelikler : 2  [Kabul edenler]  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâeddin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  1. Sabri Çağlayangil  Şeref Kayalar  Cahit Ortaç  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gühan Titrek  ÇORUM  M. Şevket özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somunoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebıure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozuklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligil  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tok oğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  I. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  MANİSA  Doğan Barutçuıoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Karaöz  Haldun Menteşeoğlu  — 687 —
Sayfa 112 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişiikliği teklifinin 121 nci maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  TABİÎ ÜYE  Mehmet Özgüneş  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHlSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  SaMh Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mahmut Vural  Ismaü Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin înkaya  Nejat Sarlıcalı  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 151  Kabul edenler : 134  Reddedenler : 16  Çekinserler : 1  Oya katılmıyanlar : 30  Açık üyelikler : 2  [Kabul edenler]  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâeddin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  1. Sabri Çağlayangil  Şeref Kayalar  Cahit Ortaç  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gühan Titrek  ÇORUM  M. Şevket özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somunoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebıure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozuklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligil  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tok oğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  I. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  MANİSA  Doğan Barutçuıoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Karaöz  Haldun Menteşeoğlu  — 687 —  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  MUŞ  İsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  1. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  Şevket Koksal  RİZE  O. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  TABİİ ÜYELER  Ekrem Acun er  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Kadri Kaplan  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı  (Bşk. V.)  Rıza Isıtan 1  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİNOP  Nâzım înebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON 1  Ali Şakir Ağanoğlu  ö. Lûtfi Hoca oğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt |  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  [Reddedenler]  Sami Küçük  Selâhattin özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  [Çeki  ANKARA  Turgut Cebe  BURSA  Saffet Ural  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  nser]  URFA  İ. Etem Karakapıcı  [Oya kaül  ANKARA  Yiğit Köker  Mansur Ulusoy  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  HATAY  Mustafa Deliveli  [Açık w  Eskişehir  Sivas  mıyanlar]  İSTANBUL  Tekin Arıburun (Başkan)  KARS  Sırrı A ta lav  Mehmet Hazer  KIRŞEHİR  Halil Özmen  KONYA  Sedat Çumralı  1 Mehmet Varışlı  NİĞDE  1 Kudret Bayhan  ıjelikler]  1  1  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet. Ali Pestilci  Ahmet Demiryüce  CUMHURB A ŞKANTN- CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadlı  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vehap Güvenç  Mehmet İzmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  KOCAELİ  Hikmet İsmen  SİVAS  Hüseyin Öztürk  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYE  Osman Koksal  1 Hüseyin Avni Göktürk  SİİRT  Abdurrahman Kavak  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Aydmer  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (İ.)  Ragıp Ün er  Âdil Ünlü  1 Suad Hayri Ürgüplü  Yekûn  — 688 —
Sayfa 113 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  MUŞ  İsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  1. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  Şevket Koksal  RİZE  O. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  TABİİ ÜYELER  Ekrem Acun er  Refet Aksoyoğlu  Emanullah Çelebi  Kadri Kaplan  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı  (Bşk. V.)  Rıza Isıtan 1  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİNOP  Nâzım înebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON 1  Ali Şakir Ağanoğlu  ö. Lûtfi Hoca oğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt |  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  [Reddedenler]  Sami Küçük  Selâhattin özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  [Çeki  ANKARA  Turgut Cebe  BURSA  Saffet Ural  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  nser]  URFA  İ. Etem Karakapıcı  [Oya kaül  ANKARA  Yiğit Köker  Mansur Ulusoy  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  HATAY  Mustafa Deliveli  [Açık w  Eskişehir  Sivas  mıyanlar]  İSTANBUL  Tekin Arıburun (Başkan)  KARS  Sırrı A ta lav  Mehmet Hazer  KIRŞEHİR  Halil Özmen  KONYA  Sedat Çumralı  1 Mehmet Varışlı  NİĞDE  1 Kudret Bayhan  ıjelikler]  1  1  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet. Ali Pestilci  Ahmet Demiryüce  CUMHURB A ŞKANTN- CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadlı  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vehap Güvenç  Mehmet İzmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  KOCAELİ  Hikmet İsmen  SİVAS  Hüseyin Öztürk  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYE  Osman Koksal  1 Hüseyin Avni Göktürk  SİİRT  Abdurrahman Kavak  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hidayet Aydmer  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (İ.)  Ragıp Ün er  Âdil Ünlü  1 Suad Hayri Ürgüplü  Yekûn  — 688 —  C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi nin 124 ncü maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edildi.)  TABÎI ÜYELER  Mucip Ataklı  Emanullah Çelebi  Vehbi Ersü  Suphi Güi'soytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Mehmet Özgüneş  Sclâhattin Özgür  M. Şükran özkaya  Haydar Tunçkaııat  Muzaffer Ynrdakuler  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADTYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHlSAR  M. Kâzım Karaağaeh- oğlu  Ahmet Karayığit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Maeit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  M an sur Ulusoy  Mahmut Vural  İsmail Yretiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 354  Kabul edenler : 150  Reddedenler : 3  Çckinserler : 1  Oya katılmıyanluf : 27  Açık üyelikler : 2  [Kabul  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâl ettin Coşkun  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri D emir el  Mehmet Güler  Cemalettin İnkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yraşar Gülesz  Al âed-din Yılımaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  İ. Sabri Çağlayangil  Cahit Ortaç  Saffet Ural  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  edenler]  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip S omun oğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  M. Enver Bahadırlı  Mustafa Deliveli  İSPARTA  Mustafa Gülcügill  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gümloğan  Ekrem Öi,den  Rifat Öztürkçinc  Cemal Yrıklırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Boz oklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikoçligil  Hüseyin Kalpaklı oğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  I. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  689
Sayfa 114 -
C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi nin 124 ncü maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edildi.)  TABÎI ÜYELER  Mucip Ataklı  Emanullah Çelebi  Vehbi Ersü  Suphi Güi'soytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Mehmet Özgüneş  Sclâhattin Özgür  M. Şükran özkaya  Haydar Tunçkaııat  Muzaffer Ynrdakuler  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADTYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHlSAR  M. Kâzım Karaağaeh- oğlu  Ahmet Karayığit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Maeit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  M an sur Ulusoy  Mahmut Vural  İsmail Yretiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 354  Kabul edenler : 150  Reddedenler : 3  Çckinserler : 1  Oya katılmıyanluf : 27  Açık üyelikler : 2  [Kabul  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâl ettin Coşkun  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri D emir el  Mehmet Güler  Cemalettin İnkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yraşar Gülesz  Al âed-din Yılımaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  İ. Sabri Çağlayangil  Cahit Ortaç  Saffet Ural  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  edenler]  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip S omun oğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  M. Enver Bahadırlı  Mustafa Deliveli  İSPARTA  Mustafa Gülcügill  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gümloğan  Ekrem Öi,den  Rifat Öztürkçinc  Cemal Yrıklırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Boz oklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikoçligil  Hüseyin Kalpaklı oğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  I. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  689  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  MANİSA  Doğan Barutçuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tuoıakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Kara öz  Haldun Menteşeoğlu  MUŞ  İsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  I. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  RİZE  O. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Muştala Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza İsıtan  Refet Reııdeci  Fethi Tevetoğlu  SİİRT  Abdurrahman Kavak  SİNOP  Nâzım İnebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  î. Etem Karakapıcı  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gül ek  Vahap Güvene  Mehmet İzmen  Fahri Korutürk  Tayfur 'Sökmen  ANKARA  Turgut Cebe  [Reddedenıer]  I DİYARBAKIR  I Selâhattin Cizrelioğlu  [Çekinser]  ANKARA  Turhan Kapanlı  [Oya hatılmıy anlar]  KOCAELİ  Hikmet İsmen  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Sezai O "Kan  Fahri özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı (Bşk. V.)  ANKARA  Yiğit Köker  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  BURSA  Şeref Kayalar  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  İSTANBUL  Tekin Arıbnrıın (Başkan)  KARS  Sırrı Atalav  Mehmet Hazer  KIRŞEHİR  Halil özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  ORDU  Şevket Koksal  CUMHURBAŞKANIN- CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadb  Hidayet Aydmer  Osman Koksal  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (İ.)  Ragıp Ün er  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  [Açık üyelikler]  Eskişehir 1  Sivas 1  Yekûn  690 —
Sayfa 115 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  MANİSA  Doğan Barutçuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tuoıakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Kara öz  Haldun Menteşeoğlu  MUŞ  İsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  I. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  RİZE  O. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Muştala Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza İsıtan  Refet Reııdeci  Fethi Tevetoğlu  SİİRT  Abdurrahman Kavak  SİNOP  Nâzım İnebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  î. Etem Karakapıcı  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gül ek  Vahap Güvene  Mehmet İzmen  Fahri Korutürk  Tayfur 'Sökmen  ANKARA  Turgut Cebe  [Reddedenıer]  I DİYARBAKIR  I Selâhattin Cizrelioğlu  [Çekinser]  ANKARA  Turhan Kapanlı  [Oya hatılmıy anlar]  KOCAELİ  Hikmet İsmen  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Sezai O "Kan  Fahri özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı (Bşk. V.)  ANKARA  Yiğit Köker  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  BURSA  Şeref Kayalar  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  İSTANBUL  Tekin Arıbnrıın (Başkan)  KARS  Sırrı Atalav  Mehmet Hazer  KIRŞEHİR  Halil özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  ORDU  Şevket Koksal  CUMHURBAŞKANIN- CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadb  Hidayet Aydmer  Osman Koksal  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (İ.)  Ragıp Ün er  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  [Açık üyelikler]  Eskişehir 1  Sivas 1  Yekûn  690 —  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 127 nci maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 154  Kabul edenier : 150  Reddedenler : 3  Çekinserler : 1  Oya katılmıyanlar : 27  Açık üyelikler : 2  [Kabul edenler]  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Emanullah Çelebi  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Mehmet öz gün eş  Selâhattin özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  Mehmet Ünaldı  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzını Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Keımal ŞenocaJk  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  İsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Ceiâlettin Coşkun  iskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin Inkaya  Nejat Sarhcalı  BİLECİK  Mehmet Orhan Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürüm oğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâeddin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  t. Sabri Çağlayanıgil  Cahit Ortaç.  Saffet Ural  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket öızçetin  Safa Yalçuk  DENÎZLÎ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatun oğlu  Edip Somumoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orlıon  İhsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  Mustafa Deliveli  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL'  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkcine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mir kelâm oğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım (  Mehmet Hazer  KASTAMONU  Mehmet Camlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligil  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  İ. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  691
Sayfa 116 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 127 nci maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 154  Kabul edenier : 150  Reddedenler : 3  Çekinserler : 1  Oya katılmıyanlar : 27  Açık üyelikler : 2  [Kabul edenler]  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Emanullah Çelebi  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Mehmet öz gün eş  Selâhattin özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  Mehmet Ünaldı  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzını Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Keımal ŞenocaJk  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  İsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Ceiâlettin Coşkun  iskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin Inkaya  Nejat Sarhcalı  BİLECİK  Mehmet Orhan Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürüm oğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâeddin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  t. Sabri Çağlayanıgil  Cahit Ortaç.  Saffet Ural  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket öızçetin  Safa Yalçuk  DENÎZLÎ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatun oğlu  Edip Somumoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orlıon  İhsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  Mustafa Deliveli  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL'  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkcine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mir kelâm oğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım (  Mehmet Hazer  KASTAMONU  Mehmet Camlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligil  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  İ. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  691  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  MANİSA  Doğan Barutçuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  İMARDIN .  Abri ur rahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  llyas KaraÖz  Haldun Menteşeoğlu  MUŞ  İsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  1. Şevki At aşağım  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  RİZE  O. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİİRT  Abdurrahman Kavak  SİNOP  Nâzım İnebeyli  SİY AS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mıımcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  i l i Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  I. Etem Karakapıcı  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet. Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vehap Güvenç  Mehmet İzmen  Fahri Korutürk  Tavfur Sökmen  ANKARA  Turgut Cebe  [Reddedenler]  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  [Çekin ser]  ANKARA  Turhan Kap anlı  [Oya kaülnuyanlar]  KOCAELİ  Hikmet İsmen  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuııer  Refet Aksoyoğlu  Sezai O'kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  ANKARA  Yiğit Köker  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  BURSA  Şeref Kayalar  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  İSTANBUL  Tekin Arı burun  (Başkan)  KARS  Sırrı Atalay  KIRŞEHİR  Halil özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  ORDU  Şevket Koksal  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Ak adlı  Hidayet Aydmer  Osman Koksal  Cemal Madanoğlu  Zerin T üzün (İ.)  Racnp Üner  Âdil Ünlü  Su a d Hayri Ürgüplü  [Açık üyelikler]  Eskişehir 1  Sivas  Yekûn  — 692
Sayfa 117 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  MANİSA  Doğan Barutçuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  İMARDIN .  Abri ur rahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  llyas KaraÖz  Haldun Menteşeoğlu  MUŞ  İsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  1. Şevki At aşağım  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  RİZE  O. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİİRT  Abdurrahman Kavak  SİNOP  Nâzım İnebeyli  SİY AS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mıımcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  i l i Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  I. Etem Karakapıcı  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet. Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vehap Güvenç  Mehmet İzmen  Fahri Korutürk  Tavfur Sökmen  ANKARA  Turgut Cebe  [Reddedenler]  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  [Çekin ser]  ANKARA  Turhan Kap anlı  [Oya kaülnuyanlar]  KOCAELİ  Hikmet İsmen  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuııer  Refet Aksoyoğlu  Sezai O'kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  ANKARA  Yiğit Köker  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  BURSA  Şeref Kayalar  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  İSTANBUL  Tekin Arı burun  (Başkan)  KARS  Sırrı Atalay  KIRŞEHİR  Halil özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  ORDU  Şevket Koksal  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Ak adlı  Hidayet Aydmer  Osman Koksal  Cemal Madanoğlu  Zerin T üzün (İ.)  Racnp Üner  Âdil Ünlü  Su a d Hayri Ürgüplü  [Açık üyelikler]  Eskişehir 1  Sivas  Yekûn  — 692  C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi nin 134 ncü maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  "Üye sayısı : 183  Oy verenler : 152  Kabul edenler : 149  Reddedenler : 3  Çekinserler : 0  Oya katılmıyanlar : 29  Açık üyelikler : 2  [Kabul edenler]  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Enıanullah Çelebi  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Mehmet Özgüııeş  Selâhattin özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztökin  ADİYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren /  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mansur Uiusoy  Mahmut Vural  İsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Jemalettin Inkaya  Nejat Sarlıcah  BİLECİK  Mehmet Orhan Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâeddin Yılmaztürk  BURDUR  ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  İ. Sabri Çağlayangil  Cahit Ortaç  Saffet Ural  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somunoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  Mustafa Deliveli  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. ;<îeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  Mehmet Hazer  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligili  Hüseyin Kalpaklı oğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Oanpolat  Fevzi Halıcı  Fakih özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  1. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  MANİSA  Doğan Baruteuoğlu  — 693
Sayfa 118 -
C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi nin 134 ncü maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  "Üye sayısı : 183  Oy verenler : 152  Kabul edenler : 149  Reddedenler : 3  Çekinserler : 0  Oya katılmıyanlar : 29  Açık üyelikler : 2  [Kabul edenler]  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Enıanullah Çelebi  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Mehmet Özgüııeş  Selâhattin özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztökin  ADİYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren /  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mansur Uiusoy  Mahmut Vural  İsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Jemalettin Inkaya  Nejat Sarlıcah  BİLECİK  Mehmet Orhan Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâeddin Yılmaztürk  BURDUR  ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  İ. Sabri Çağlayangil  Cahit Ortaç  Saffet Ural  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somunoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  Mustafa Deliveli  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. ;<îeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  Mehmet Hazer  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligili  Hüseyin Kalpaklı oğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Oanpolat  Fevzi Halıcı  Fakih özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  1. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  MANİSA  Doğan Baruteuoğlu  — 693  0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Siiersan  Ruhi Tunakan  MAKAS  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Karaöz  Haldun Menteşeoğlu  MUŞ  İsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  1. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  RİZE  O. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SÜRT  Abdurrahman Kavak  SİNOP  Nâzım İnebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumeuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağan oğlu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  UEFA  I. Eteni Karakapıc:  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Ata yurt  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vehap Güvenç  Mehmet Izmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  ANKARA  Turgut Cebe  [Uya kat ılmty anlar]  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  KOCAELİ  Hikmet Işmen  TABİİ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Sezai O'kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mele  Mehmet Ünaldı  (Bşk. V.;  ANKARA  Yiğit Köker  [Reddedenler]  BİNGÖL  1. Hikmet Yurtsever  BURSA  Şeref Kayalar  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  İSTANBUL  Tekin Anburun  (Başkan)  KARS  Sırrı Atal ay  KIRŞEHİR  Halil Özmen  KONYA  Sedat Çumra]ı  Mehmet Varışlı  MALATYA  Hamdi özer  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  [Açık üyelikler]  Eskişehir 1  Sivas 1  Yekûn  ORDU  Şe vket Koksal  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜT ELER  Lûtfi Akadh  Hidayet Aydmer  Osman Koksal  Cemal Madanojjlu  Zerin Tüzün (1.)  R a erip Ün er  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  694 —
Sayfa 119 -
0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Siiersan  Ruhi Tunakan  MAKAS  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Karaöz  Haldun Menteşeoğlu  MUŞ  İsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  1. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  RİZE  O. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SÜRT  Abdurrahman Kavak  SİNOP  Nâzım İnebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumeuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağan oğlu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  UEFA  I. Eteni Karakapıc:  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Ata yurt  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vehap Güvenç  Mehmet Izmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  ANKARA  Turgut Cebe  [Uya kat ılmty anlar]  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  KOCAELİ  Hikmet Işmen  TABİİ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Sezai O'kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mele  Mehmet Ünaldı  (Bşk. V.;  ANKARA  Yiğit Köker  [Reddedenler]  BİNGÖL  1. Hikmet Yurtsever  BURSA  Şeref Kayalar  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  İSTANBUL  Tekin Anburun  (Başkan)  KARS  Sırrı Atal ay  KIRŞEHİR  Halil Özmen  KONYA  Sedat Çumra]ı  Mehmet Varışlı  MALATYA  Hamdi özer  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  [Açık üyelikler]  Eskişehir 1  Sivas 1  Yekûn  ORDU  Şe vket Koksal  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜT ELER  Lûtfi Akadh  Hidayet Aydmer  Osman Koksal  Cemal Madanojjlu  Zerin Tüzün (1.)  R a erip Ün er  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  694 —  0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi nin 137 nci maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 158  Kabul edenLer : 149  Eeddedenler : 4  Çekinserler : 0  Oya katılmıyanlar : 28  Açık üyelikler : 2  [Kabul edenler]  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Emanullah Çelebi  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Mehmet Özgün eş i  Selâhattin özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğît  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zereaı  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  İsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDİN  Ali Celâlettin Coşkun  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin Inkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhan Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gül ez  Alâeddin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  1. Sabri Çağlayangil  Cahit Ortaç  Saffet Ur al  ÇANAKKALE  Nalıit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip S'inmııoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğ'lu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  Mustafa Deliveli  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürck  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğar»  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçiııe  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  Mehmet Hazer  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeeligil  Hüseyin Kalpaklı oğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  î. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  — 895
Sayfa 120 -
0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi nin 137 nci maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 158  Kabul edenLer : 149  Eeddedenler : 4  Çekinserler : 0  Oya katılmıyanlar : 28  Açık üyelikler : 2  [Kabul edenler]  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Emanullah Çelebi  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Mehmet Özgün eş i  Selâhattin özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğît  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zereaı  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  İsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDİN  Ali Celâlettin Coşkun  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin Inkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhan Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gül ez  Alâeddin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  1. Sabri Çağlayangil  Cahit Ortaç  Saffet Ur al  ÇANAKKALE  Nalıit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip S'inmııoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğ'lu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  Mustafa Deliveli  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürck  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğar»  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçiııe  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  Mehmet Hazer  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeeligil  Hüseyin Kalpaklı oğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  î. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  — 895  0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  MANİSA  Doğan Barutçuıoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Siiersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Karaöz  Haldun Menteşe oğlu  MUŞ  Isa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  I. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  RİZE  O. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Snlihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refct Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİİRT  Abdurrahman Kavak  SİNOP  Nâzım Inebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Reşat Zaloğlu  Ali Şakir Ağanoğlu  (X Lûtfi Hocaoğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  I. Etem Karakapıeı  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestil ci  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gül ek  Vahap Güven e  Mehmet İzmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  SİVAS  Hüseyin öztürk  ORDU  Şevket Koksal  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadh  Hidayet Aydmer  Osman Koksal  Cemal Madan oğlu  Zerin Tüzün (İ.)  Raenp Ün er  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  [Reddedenler]  ANKARA  Turgut Cebe  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Sezai O'Kan  Fahri özdü ek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı  (Bşk.V.)  AıNKARA  Yiğit Köker  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  KOCAELİ  Hikmet Işmen  [Oya katilmıy anlar]  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  BURSA  Şeref Kayalar  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  İSTANBUL  Tekin Arıburun  (Başkan)  KARS  Sırrı Atalay  KIRŞEHİR  Halil Özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  [Açık üyelikler]  Eskişehir 1  Sivas 1  Yekûn 2  — 696
Sayfa 121 -
0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  MANİSA  Doğan Barutçuıoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Siiersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Karaöz  Haldun Menteşe oğlu  MUŞ  Isa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  I. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  RİZE  O. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Snlihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refct Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİİRT  Abdurrahman Kavak  SİNOP  Nâzım Inebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Reşat Zaloğlu  Ali Şakir Ağanoğlu  (X Lûtfi Hocaoğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  I. Etem Karakapıeı  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestil ci  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gül ek  Vahap Güven e  Mehmet İzmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  SİVAS  Hüseyin öztürk  ORDU  Şevket Koksal  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadh  Hidayet Aydmer  Osman Koksal  Cemal Madan oğlu  Zerin Tüzün (İ.)  Raenp Ün er  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  [Reddedenler]  ANKARA  Turgut Cebe  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Sezai O'Kan  Fahri özdü ek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı  (Bşk.V.)  AıNKARA  Yiğit Köker  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  KOCAELİ  Hikmet Işmen  [Oya katilmıy anlar]  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  BURSA  Şeref Kayalar  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  İSTANBUL  Tekin Arıburun  (Başkan)  KARS  Sırrı Atalay  KIRŞEHİR  Halil Özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  [Açık üyelikler]  Eskişehir 1  Sivas 1  Yekûn 2  — 696  0. Senatosu B : 116 20 . 9 .1971 O : 2  Tiirldye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 138 nci maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 154  Kabul edenler : 151  Reddedenler : 3  Çekinserler : 0  Oya katılmıyanlar : 27  Açık üyelikler : 2  TABİİ ÜRELER  Mucip Ataklı  Emanullah Çelebi  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Karaveliüğlu  Sami Küçük  Mehmet özgüneş  Selâhattin Özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakul er  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öziekin  Mehmet Ünaldı  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Kara yiğit  Kemal Şemocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  İsmail Yetiş  [Kabul  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDİN  Ali Celâlettin Coşkun  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalcttin İnkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâettin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  I. Sabri Çağlayan gil  Saffet Ural  Cahit Ortaç  ÇANAKKALE  Nahit Alt an  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket Özçctin  Safa Yalcuk  edenler]  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somunoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  M. Enver Bahadırlı  Mustafa Deliveli  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrurc Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Bcııkol  O. Zeki Gümüş oğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğl1- KARS  Y. Ziya Ayrım  Mehmet Ilazer  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligil  Hüseyin Kalpaklı oğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih Özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  İ. Etem Erdinç  — 697 —
Sayfa 122 -
0. Senatosu B : 116 20 . 9 .1971 O : 2  Tiirldye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 138 nci maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 154  Kabul edenler : 151  Reddedenler : 3  Çekinserler : 0  Oya katılmıyanlar : 27  Açık üyelikler : 2  TABİİ ÜRELER  Mucip Ataklı  Emanullah Çelebi  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Karaveliüğlu  Sami Küçük  Mehmet özgüneş  Selâhattin Özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakul er  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öziekin  Mehmet Ünaldı  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Kara yiğit  Kemal Şemocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  İsmail Yetiş  [Kabul  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDİN  Ali Celâlettin Coşkun  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalcttin İnkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâettin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  I. Sabri Çağlayan gil  Saffet Ural  Cahit Ortaç  ÇANAKKALE  Nahit Alt an  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket Özçctin  Safa Yalcuk  edenler]  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somunoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  M. Enver Bahadırlı  Mustafa Deliveli  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrurc Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Bcııkol  O. Zeki Gümüş oğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğl1- KARS  Y. Ziya Ayrım  Mehmet Ilazer  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligil  Hüseyin Kalpaklı oğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih Özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  İ. Etem Erdinç  — 697 —  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  MANİSA  Doğan Barutçuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  îlyas Kara Öz  Haldun Monteışeoğlu  MUŞ  îsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  İ. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  RİZE  O. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza İsıtan  Refet Rencleci  Fethi Tevetoğlu  SİİRT  Abdurrahman Kavak  SİNOP  Nâzım İnebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumeuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Mi Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtf'i Hocaoğlu  Reşat Z al oğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  I. Etem Karakapıcı  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  ismail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gül ek  Vehap Güvenç  Mehmet Izmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  ANKARA  Turgut Cebe  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  ANKARA  Yiğit Köker  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  BURSA  Şeref Kayalar  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  İSTANBUL  Tekin Arıburun  (Başkan)  [Reddedenler]  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğîu  [Oya katîlmıyanlarj  KARS  KOCAELİ  Hikmet İsmen  Sırrı At alay  KIRŞEHİR  Halil Özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüsevin Avni Göktürk  ORDU  Şevket Koksal  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadh  Hidayet Aydmer  Osman Koksal  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (İ.)  Ragıp Ün er  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  [Açık üyelikler]  Eskişehir 1  Sivas 1  Yekûn  _ 698 —
Sayfa 123 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  MANİSA  Doğan Barutçuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  îlyas Kara Öz  Haldun Monteışeoğlu  MUŞ  îsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  İ. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  RİZE  O. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza İsıtan  Refet Rencleci  Fethi Tevetoğlu  SİİRT  Abdurrahman Kavak  SİNOP  Nâzım İnebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumeuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Mi Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtf'i Hocaoğlu  Reşat Z al oğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  I. Etem Karakapıcı  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  ismail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gül ek  Vehap Güvenç  Mehmet Izmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  ANKARA  Turgut Cebe  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  ANKARA  Yiğit Köker  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  BURSA  Şeref Kayalar  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  İSTANBUL  Tekin Arıburun  (Başkan)  [Reddedenler]  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğîu  [Oya katîlmıyanlarj  KARS  KOCAELİ  Hikmet İsmen  Sırrı At alay  KIRŞEHİR  Halil Özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüsevin Avni Göktürk  ORDU  Şevket Koksal  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadh  Hidayet Aydmer  Osman Koksal  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (İ.)  Ragıp Ün er  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  [Açık üyelikler]  Eskişehir 1  Sivas 1  Yekûn  _ 698 —  0. Senatosu B : İ16 20 . 9 . 197İ O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 139 ncu maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edildi.)  Üye sayısı  Oy verenler  Kabul edenler  Reddedenler  Çekinserler  Oya katılmıyanlar  Açık üyelikler  183  152  149  •1  '}  0  29  9  [Kabul edenler]  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Enıanullah Çelebi  Vehki LYsü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâm.ü Karavelioğlu  Sami Küçük  Mehmet Özgüneş  Selâhattin özgür  M. Şükran özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder üztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren,  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  ismail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâl ettin Coşkun  iskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin Inkaya  Nejat Sarlıcah  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâettin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  İ. Sabri Çağlayangil  Cahit Ortaç  Saffet Ural  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket öızçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazcrdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip S omun oğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  Mustafa Deliveli  İSPARTA  Mustafa Gülcügii  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Boz oklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  Mehmet Hazer  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dike çili gil  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alban  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih Özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  I. Eteni Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  — 699 —
Sayfa 124 -
0. Senatosu B : İ16 20 . 9 . 197İ O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 139 ncu maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edildi.)  Üye sayısı  Oy verenler  Kabul edenler  Reddedenler  Çekinserler  Oya katılmıyanlar  Açık üyelikler  183  152  149  •1  '}  0  29  9  [Kabul edenler]  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Enıanullah Çelebi  Vehki LYsü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâm.ü Karavelioğlu  Sami Küçük  Mehmet Özgüneş  Selâhattin özgür  M. Şükran özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder üztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren,  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  ismail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâl ettin Coşkun  iskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin Inkaya  Nejat Sarlıcah  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâettin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  İ. Sabri Çağlayangil  Cahit Ortaç  Saffet Ural  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket öızçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazcrdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip S omun oğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  Mustafa Deliveli  İSPARTA  Mustafa Gülcügii  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Boz oklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  Mehmet Hazer  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dike çili gil  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alban  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih Özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  I. Eteni Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  — 699 —  C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  MANİSA  Doğan Barutçujoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Karaöz  Haldun Menteşeoğlu  MUŞ  İsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  I. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Aear  Bekir Sıtkı Baykal  RİZE  O. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİİRT  A bdurr a hm an iv a vak  SİNOP  Nâzım înebeyli  SIYAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin Öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlıı  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Bctil  TRABZON  Ali Şakir Ağaııoğlu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  İ. Etem Karakapıeı  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atavurt  YAN  Fcrid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demiryücıe  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vahap Güvenç  Mehmet İzmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  lReddedenler]  ANKARA  Turgut Cebe  TABİİ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Sezai OTCan  Fahri Özdilck  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmot Ün aldı  (Bşk. V )  ANKARA  Yiğit Köker  DİYARBAKIR I KOCAELİ  Selâhattin Cizrelioğiu J Hikmet İsmen  [Oya hatılmıy anlar]  BİNGÖL KARS  A. Hikmet Yurtsever Sırrı Atalay  BURSA KIRŞEHİR  Halil Özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  ORDU  Şevket Koksal  Şeref Kayalar  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  İSTANBUL  Şevket Akyürek  Tekin Arıburun  (Başkan)  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadlı  Hidayet Aydmer  Osman Koksal  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (İ.)  Ragıp Üner  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  [Açık üyelikler]  Eskişehir 1  Sivas 1  Yekûn 2  700
Sayfa 125 -
C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  MANİSA  Doğan Barutçujoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Karaöz  Haldun Menteşeoğlu  MUŞ  İsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  I. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Aear  Bekir Sıtkı Baykal  RİZE  O. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİİRT  A bdurr a hm an iv a vak  SİNOP  Nâzım înebeyli  SIYAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin Öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlıı  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Bctil  TRABZON  Ali Şakir Ağaııoğlu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  İ. Etem Karakapıeı  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atavurt  YAN  Fcrid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demiryücıe  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vahap Güvenç  Mehmet İzmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  lReddedenler]  ANKARA  Turgut Cebe  TABİİ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Sezai OTCan  Fahri Özdilck  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmot Ün aldı  (Bşk. V )  ANKARA  Yiğit Köker  DİYARBAKIR I KOCAELİ  Selâhattin Cizrelioğiu J Hikmet İsmen  [Oya hatılmıy anlar]  BİNGÖL KARS  A. Hikmet Yurtsever Sırrı Atalay  BURSA KIRŞEHİR  Halil Özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  ORDU  Şevket Koksal  Şeref Kayalar  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  İSTANBUL  Şevket Akyürek  Tekin Arıburun  (Başkan)  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadlı  Hidayet Aydmer  Osman Koksal  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (İ.)  Ragıp Üner  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  [Açık üyelikler]  Eskişehir 1  Sivas 1  Yekûn 2  700  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı madde lerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi nin 140 ncı maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  TABİÎ ÜYE  Mehmet üzgün eş  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  Mehmet Ünaldı  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KAR AHİ SAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  ismail Yetiş  ANTALYA  Akif Tekin  Mehmet Pırıltı  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  iskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 154  Kabul edenler : 138  Reddedenler : 16  Çekirıserler : 0  Oya katılmayanlar : 27  Açık üyelikler : 2  [Kabul  Cemalettin İnkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  T. Yaşar Güle?  Alâeddin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  I. Sabri Çağlayangil  Cahit Ortaç  ÇANAKKALE  Nahit A İt an  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket Özletin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip S omun oğlu  edenler]  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğln  GÜMÜŞ ANE  A.bbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  Mustafa Delivcli  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  Mehmet Hazer  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligill  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  I. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  MANİSA  Doğan Barutçuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersaın  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  — 701 —
Sayfa 126 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı madde lerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi nin 140 ncı maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  TABİÎ ÜYE  Mehmet üzgün eş  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  Mehmet Ünaldı  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KAR AHİ SAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Turhan Kapanlı  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  ismail Yetiş  ANTALYA  Akif Tekin  Mehmet Pırıltı  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  iskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 154  Kabul edenler : 138  Reddedenler : 16  Çekirıserler : 0  Oya katılmayanlar : 27  Açık üyelikler : 2  [Kabul  Cemalettin İnkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  T. Yaşar Güle?  Alâeddin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  I. Sabri Çağlayangil  Cahit Ortaç  ÇANAKKALE  Nahit A İt an  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket Özletin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip S omun oğlu  edenler]  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğln  GÜMÜŞ ANE  A.bbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  Mustafa Delivcli  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  Mehmet Hazer  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligill  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  I. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  MANİSA  Doğan Barutçuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersaın  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  — 701 —  MUĞLA  llyas Karaöz  Haldim Menteşe oğlu  . MUŞ  Isa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  I. Şevki At a sağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  EİZE  0. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  TABİİ ÜYELER  Mucip Ataklı  Emanullah Çelebi  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Sezai O'Kan  Fahri Özdiiek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  ANKARA  Yiğit Köker  BİNGÖL  A Hikmet Yurtsever  C. Senatosu B : 116  SAMSUN  II. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİİRT  Abdurrahman Kavak  SİNOP  Nâzım Inebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  20 . 9 . 1971 0 : 2  TOKAT 1  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  A.rslan Bora  URFA  İ. Etem Karakapıcı  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  [Reddedenler]  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Selâhattin özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ANKARA  Turgut Cebe  [Oya katilmıyanlar]  BURSA  Şeref Kayalar  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  İSTANBU L  Tekin Arıburun  (Başkan)  KARS  | Sırrı Atalay  [Açık ıh  Eskişehir  Sivas  KIRŞEHİR  Halil özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  ORDU  [ Şevket Koksal  j elikler]  1  1  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vehap Güvenç  Mehmet İzmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  BURSA  Saffet Ural  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  KOCAELİ  Hikmet İsmen  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadlı  Hidayet Aydmer  Osman Koksal  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (İ.)  Ragıp Üncr  Âdil Ünlü  1 Suad Hayri Ürgüplü  Yekûn  »>•<€  — 702 —
Sayfa 127 -
MUĞLA  llyas Karaöz  Haldim Menteşe oğlu  . MUŞ  Isa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  I. Şevki At a sağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  EİZE  0. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  TABİİ ÜYELER  Mucip Ataklı  Emanullah Çelebi  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Sezai O'Kan  Fahri Özdiiek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  ANKARA  Yiğit Köker  BİNGÖL  A Hikmet Yurtsever  C. Senatosu B : 116  SAMSUN  II. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİİRT  Abdurrahman Kavak  SİNOP  Nâzım Inebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  20 . 9 . 1971 0 : 2  TOKAT 1  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  A.rslan Bora  URFA  İ. Etem Karakapıcı  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  [Reddedenler]  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Selâhattin özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ANKARA  Turgut Cebe  [Oya katilmıyanlar]  BURSA  Şeref Kayalar  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  İSTANBU L  Tekin Arıburun  (Başkan)  KARS  | Sırrı Atalay  [Açık ıh  Eskişehir  Sivas  KIRŞEHİR  Halil özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  ORDU  [ Şevket Koksal  j elikler]  1  1  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vehap Güvenç  Mehmet İzmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  BURSA  Saffet Ural  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  KOCAELİ  Hikmet İsmen  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadlı  Hidayet Aydmer  Osman Koksal  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (İ.)  Ragıp Üncr  Âdil Ünlü  1 Suad Hayri Ürgüplü  Yekûn  »>•<€  — 702 —  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 141 nci maddesine verilen oyların sonucu  (Maddo kabul edilmiştir.)  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Emamülah Çelebi  Vebbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Mehmet özgün eş  Selâhattin özgür  M. Şükran Ö/kaya  Haydar Tunçkamat  Muzaf er Vurdakuler  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenoeak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  İsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 153  Reddedenler : 149  Kabul edenler : 3  Çekinserler : 1  Oya katılmıyanlar : 28  Açık üyelikler : 2  [Kabul  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  iskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin Inkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğhı  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâettin Yılmaztürk  BURDUR  0. Faruk Kınaytürk  BURSA  1. Sabri Çağlayangil  Cahit Ortaç  Saffet Ural  ÇANAKKALE  Nahit Alt an  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  edenler]  EDİRNE  Mehmet Nafiz Er geneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatun oğlu  Edip S omun oğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan T opal oğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  Mustafa Deliveli  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  Mehmet Hazer  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikecligil  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  İ. Et em Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  703 —
Sayfa 128 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 141 nci maddesine verilen oyların sonucu  (Maddo kabul edilmiştir.)  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Emamülah Çelebi  Vebbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Mehmet özgün eş  Selâhattin özgür  M. Şükran Ö/kaya  Haydar Tunçkamat  Muzaf er Vurdakuler  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenoeak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  İsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 153  Reddedenler : 149  Kabul edenler : 3  Çekinserler : 1  Oya katılmıyanlar : 28  Açık üyelikler : 2  [Kabul  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  iskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin Inkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğhı  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâettin Yılmaztürk  BURDUR  0. Faruk Kınaytürk  BURSA  1. Sabri Çağlayangil  Cahit Ortaç  Saffet Ural  ÇANAKKALE  Nahit Alt an  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  edenler]  EDİRNE  Mehmet Nafiz Er geneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatun oğlu  Edip S omun oğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan T opal oğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  Mustafa Deliveli  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  Mehmet Hazer  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikecligil  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  İ. Et em Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  703 —  C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  MANİSA  Doğan Barutçuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Karaöz  Haldun Menteşe oğlu  MUŞ  İsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  1. Şevki Atasağun  ANİ  Turgut Ce  TABİİ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Sezai CTCan  Fahri özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı  (Bşk. V.)  ANKARA  Yiğit Köker  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  RİZE  0. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rcndeci  Fethi Tevetoğlu  SİİRT  Abdurrahman Kavak  SİNOP  Nâzım İnebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağaııoğlu  Ö. Lûtfi Hoca oğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora,  URFA  İ. Et em Karakapıeı  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  [Reddedenler]  :ARA  be  DFYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  KOC  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmae  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demir Yrüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gül ek  Vehap Güvenç  Mehmet İzmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  AELI  Hikmet İsmen  [Çekin ser]  ANKARA  Turhan Kapanlı  [Oya İmtılmıyanlar]  BİNGÖL  A. Hikmet Yrurtsever  BURSA  Şeref Kayalar  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  İSTANBUL  Tekin Arıburun  (Başkan)  KARS  Sırrı Atalay  KIRŞEHİR  Halil özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  [Açık üyelikler]  Eskişehir 1  Sivas 1  ORDU  Şevket Koksal  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadlı  Hidayet Aydmer  Osman Koksal  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (İ.)  Ragıp Ün er  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  ı ekûn  — 704
Sayfa 129 -
C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  MANİSA  Doğan Barutçuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Karaöz  Haldun Menteşe oğlu  MUŞ  İsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  1. Şevki Atasağun  ANİ  Turgut Ce  TABİİ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Sezai CTCan  Fahri özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet Ünaldı  (Bşk. V.)  ANKARA  Yiğit Köker  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  RİZE  0. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rcndeci  Fethi Tevetoğlu  SİİRT  Abdurrahman Kavak  SİNOP  Nâzım İnebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağaııoğlu  Ö. Lûtfi Hoca oğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora,  URFA  İ. Et em Karakapıeı  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  [Reddedenler]  :ARA  be  DFYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  KOC  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmae  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demir Yrüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gül ek  Vehap Güvenç  Mehmet İzmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  AELI  Hikmet İsmen  [Çekin ser]  ANKARA  Turhan Kapanlı  [Oya İmtılmıyanlar]  BİNGÖL  A. Hikmet Yrurtsever  BURSA  Şeref Kayalar  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  İSTANBUL  Tekin Arıburun  (Başkan)  KARS  Sırrı Atalay  KIRŞEHİR  Halil özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  [Açık üyelikler]  Eskişehir 1  Sivas 1  ORDU  Şevket Koksal  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadlı  Hidayet Aydmer  Osman Koksal  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (İ.)  Ragıp Ün er  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  ı ekûn  — 704  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türlüye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi nüı 143 neü maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  üye sayısı : 183  Oy verenler : 154  Kabul edenler : 150  Reddedenler : 3  Çekinserler : 1  Oya katılnııyanlar : 27  Acık üyelikler : 2  [Kabul edenler]  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Emanullah Çelebi  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplau  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Mehmet Öz güneş  Selâhattin özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  Mehmet Ünaldı  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHlSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  İsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin İnkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Örhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâeddin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kınaytürk  BURSA  1. Sabri Çağlayangil  Cahit Ortaç  Saffet Ural  ÇxVNAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somunoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  Mustafa Deliveli  İSPARTA  Mustafa Gülcügii  İÇEL  Lütfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Güııdo&an  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçinc  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  Mehmet Hazer  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligü  Hüseyin Kalpaklı oğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  1. Eteni Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdı özer  705
Sayfa 130 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türlüye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifi nüı 143 neü maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  üye sayısı : 183  Oy verenler : 154  Kabul edenler : 150  Reddedenler : 3  Çekinserler : 1  Oya katılnııyanlar : 27  Acık üyelikler : 2  [Kabul edenler]  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Emanullah Çelebi  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplau  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Mehmet Öz güneş  Selâhattin özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  Mehmet Ünaldı  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHlSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  İsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin İnkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Örhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâeddin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kınaytürk  BURSA  1. Sabri Çağlayangil  Cahit Ortaç  Saffet Ural  ÇxVNAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somunoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  Mustafa Deliveli  İSPARTA  Mustafa Gülcügii  İÇEL  Lütfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Güııdo&an  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçinc  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  Mehmet Hazer  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligü  Hüseyin Kalpaklı oğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  1. Eteni Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdı özer  705  C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O  MANİSA  Doğan Baruteuoğlu  Oral Karaosnıanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahnıan Bay ar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  Ilyas Karaöz  Haldun Mcnteşcoğlu  MUŞ  Isa His an Bingöl  NEVŞEHİR  I. Şevki Atasağım  ORDU  Selâhattm Acar  Bekir Sıtkı Baykal  RİZE  O. Meedi Agun  SAKARYA  Osman Salih oğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİİRT  Abdurrahm an Kav a k  SİNOP  Nâzım Inebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin Oztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali AJtuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hoeaoğlıı  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  İ. Etem Karakapıcı  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayıırl  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vehap Güvenç  Mehmet İzm en  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  ANKARA  Turg-ut Cebe  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Sezai O "Kan  Fahri üzdilel»  Ahmet Yıldız  ADANA  M Yılmaz Mete  ANKARA  Yiğit Köker  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  BURSA  Şeref Kayalar  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  İSTANBUL  Tekin Arı burun  (Başkan)  [Reddedenler]  DİYARBAKIR  Selâhattiıı Cizrelioğlu  [Çckinscr]  ANKARA  Turhan KnpanJı  [Oya katılnııy anlar]  KARC;  KOCAELİ  Hikmet İsmen  Sırrı Atalay  KIRŞEHİR  Halil Özıııen  KONYA  Sedat Çnmralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüsevin Avni Göktürk  ORDU  Şevket Koksal  CUMHURBAŞKANIN- CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Ak adlı  Hidayet Aydmer  Osman Koksal  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (î.)  Raep.n Üner  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  [Açılı üyelikler]  Eskişehir  Sivas  Yekûu  — 705
Sayfa 131 -
C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O  MANİSA  Doğan Baruteuoğlu  Oral Karaosnıanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahnıan Bay ar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  Ilyas Karaöz  Haldun Mcnteşcoğlu  MUŞ  Isa His an Bingöl  NEVŞEHİR  I. Şevki Atasağım  ORDU  Selâhattm Acar  Bekir Sıtkı Baykal  RİZE  O. Meedi Agun  SAKARYA  Osman Salih oğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  SİİRT  Abdurrahm an Kav a k  SİNOP  Nâzım Inebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin Oztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali AJtuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hoeaoğlıı  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  İ. Etem Karakapıcı  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayıırl  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vehap Güvenç  Mehmet İzm en  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  ANKARA  Turg-ut Cebe  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Sezai O "Kan  Fahri üzdilel»  Ahmet Yıldız  ADANA  M Yılmaz Mete  ANKARA  Yiğit Köker  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  BURSA  Şeref Kayalar  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  İSTANBUL  Tekin Arı burun  (Başkan)  [Reddedenler]  DİYARBAKIR  Selâhattiıı Cizrelioğlu  [Çckinscr]  ANKARA  Turhan KnpanJı  [Oya katılnııy anlar]  KARC;  KOCAELİ  Hikmet İsmen  Sırrı Atalay  KIRŞEHİR  Halil Özıııen  KONYA  Sedat Çnmralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüsevin Avni Göktürk  ORDU  Şevket Koksal  CUMHURBAŞKANIN- CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Ak adlı  Hidayet Aydmer  Osman Koksal  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (î.)  Raep.n Üner  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  [Açılı üyelikler]  Eskişehir  Sivas  Yekûu  — 705  C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi haikkında Anayasa değişikliği teklifinin 144 ncü maddesine verilen açık oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  TABtî ÜYELER  Mucip Ataklı  Emanullah Çelebi  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Mehmet öz güneş  Selâhattin Özgür  M. Şükran özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  Mehmet Ünakh  ADIYAMAN  Mehmet S i m Turanlı  AFYON KARAHÎSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  tsmail Yretiş  Üye sayısı  Oy verenler  Kabul edenler  Reddedenler  Çekimserler  Oya katümıyanlar  Açık üyelikler  183  154  150  _ i  9  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin İnkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürüm oğlu  BOLU  Turgut-Yaşar Gül ez  Alâettin Yılmaztürk  BURDUR  ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  t Sabri Çağlayangil  Cahit Ortaç  Saffet. Ural  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevki Özçetin  Safa Yalcuk  [Kabul edenler]  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nazif Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagü  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somunoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan T opal oğlu  GÜMÜŞANB  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  Mustafa DeliveH  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lütfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Güncloğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  Mehmet Ha zer  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligill  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lütfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canbolat  Fevzi Halıcı  Fakih Özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  î. Etem Erdinç  707 —
Sayfa 132 -
C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi haikkında Anayasa değişikliği teklifinin 144 ncü maddesine verilen açık oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  TABtî ÜYELER  Mucip Ataklı  Emanullah Çelebi  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Mehmet öz güneş  Selâhattin Özgür  M. Şükran özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  Mehmet Ünakh  ADIYAMAN  Mehmet S i m Turanlı  AFYON KARAHÎSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  tsmail Yretiş  Üye sayısı  Oy verenler  Kabul edenler  Reddedenler  Çekimserler  Oya katümıyanlar  Açık üyelikler  183  154  150  _ i  9  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin İnkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürüm oğlu  BOLU  Turgut-Yaşar Gül ez  Alâettin Yılmaztürk  BURDUR  ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  t Sabri Çağlayangil  Cahit Ortaç  Saffet. Ural  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevki Özçetin  Safa Yalcuk  [Kabul edenler]  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nazif Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagü  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somunoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan T opal oğlu  GÜMÜŞANB  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  Mustafa DeliveH  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lütfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Güncloğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  Mehmet Ha zer  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligill  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lütfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canbolat  Fevzi Halıcı  Fakih Özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  î. Etem Erdinç  707 —  C. Senatosu E : 113 20 . 9 . 1971 O : 2  MALATYA  Nurettin Akyurt  Haindi Özer  MANİSA  Doğat Barutçuoğhı  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Sücrsan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  AMurrahman Bayar  Abdülkerim. Saraçoğlu  MUĞLA  İ] yas Kara öz  Haldun Menteşeoğlu  MUŞ  îsa Ilisan Bingöl  NEVŞEHİR  I. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  RİZE  O. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rcndcci  Fethi Tevetoğlu  SİİRT  Abdurrahman Kavak  SİNOP  Nazım İııebevli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Al tu ulaş  Zihni Betil  TRABZON  A]i Şakir Ağanoğlu  ö. Lûtfi Hoe.aoğlu  Reşat Zaloğru  TUNCELİ  | Arslan Bora  j URFA  i 1. Et em Karakapıcı  i Hasan Oral  UŞAK  Möhmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demiryücc  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gül ek  Vahap Güvenç  Mehmet İzmcn  Fahri Korutürk  Tavfur Sökmen  ANKARA  Turgut Cebe  [Reddedenler]  DİYARBAKIR  Selâhatfcin Cizrclioğlu  [Çek'inser]  ANKARA  Turhan K-npanlı  [Oya katılmıyanlar]  KOCAELİ  Hikmet İsmen  TABİİ ÜYELER  Ekrem Aeuner  Refet Aksoyoğhı  Sezai O'Kan  Fahri Özdilck  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  ANKARA  Yiğit Köker  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  BURSA  Şeref Kayalar  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  İSTANBUL  Tekin Arıbnrun  (Başkan)  KARS  Sırrı Atalay  [Açık üyelikler]  Eskişehir  Sivas  KIRŞEHİR  Halil özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  ORDU  Şevket Koksal  CUMHURLA ŞKANIN- CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadh  Hidayet Aydıner  Osman Koksal  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (İ.)  Ragıp Ün er  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  • 7 ^ 1 - *  i eKiın  — 708 —
Sayfa 133 -
C. Senatosu E : 113 20 . 9 . 1971 O : 2  MALATYA  Nurettin Akyurt  Haindi Özer  MANİSA  Doğat Barutçuoğhı  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Sücrsan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  AMurrahman Bayar  Abdülkerim. Saraçoğlu  MUĞLA  İ] yas Kara öz  Haldun Menteşeoğlu  MUŞ  îsa Ilisan Bingöl  NEVŞEHİR  I. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  RİZE  O. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rcndcci  Fethi Tevetoğlu  SİİRT  Abdurrahman Kavak  SİNOP  Nazım İııebevli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Al tu ulaş  Zihni Betil  TRABZON  A]i Şakir Ağanoğlu  ö. Lûtfi Hoe.aoğlu  Reşat Zaloğru  TUNCELİ  | Arslan Bora  j URFA  i 1. Et em Karakapıcı  i Hasan Oral  UŞAK  Möhmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demiryücc  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gül ek  Vahap Güvenç  Mehmet İzmcn  Fahri Korutürk  Tavfur Sökmen  ANKARA  Turgut Cebe  [Reddedenler]  DİYARBAKIR  Selâhatfcin Cizrclioğlu  [Çek'inser]  ANKARA  Turhan K-npanlı  [Oya katılmıyanlar]  KOCAELİ  Hikmet İsmen  TABİİ ÜYELER  Ekrem Aeuner  Refet Aksoyoğhı  Sezai O'Kan  Fahri Özdilck  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  ANKARA  Yiğit Köker  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  BURSA  Şeref Kayalar  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  İSTANBUL  Tekin Arıbnrun  (Başkan)  KARS  Sırrı Atalay  [Açık üyelikler]  Eskişehir  Sivas  KIRŞEHİR  Halil özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  ORDU  Şevket Koksal  CUMHURLA ŞKANIN- CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadh  Hidayet Aydıner  Osman Koksal  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (İ.)  Ragıp Ün er  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  • 7 ^ 1 - *  i eKiın  — 708 —  C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bası madcb İorinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 145 nci maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  üye sayısı  Oy verenler  Kabul edenler  Reddedenler  Çekinserler  Oya katılmıyanlar  Açık üyelikler  183  : 153  : 136  : 16  1  28  . 2  [Kabul edenler]  TABİİ ÜYELER  Kadri Kaplan  Mehmet Özgüneş  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADİYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzım Karaağuçh- oğiu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Mansur ülusoy  Mahmut Vural  İsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  iskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri D emir el  Mehmet Güler  Cemalettin İnkaya  Nejat Sarlıcalı  — 709 —  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gül ez  Alâettin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Famk Kınaytürk  BURSA  İ. Sabıi Çağlayangil  Cahit Ortaç  ÇANAKKALE  Nahit Allan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  &li Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazcrdağh  ERZİNCAN  Fehmi Baj'soy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somunoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim T evlik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu  GÜMÜŞ A NE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  Mustafa Deliveli  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrurc Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüsoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Özt ürk cine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  Mehmet Hazer  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligil  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih Özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  I. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi Özer  MANİSA  Doğan Barutçuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Kara küçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İl yas Kara öz  Haldun Menteşeoğlu
Sayfa 134 -
C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bası madcb İorinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 145 nci maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  üye sayısı  Oy verenler  Kabul edenler  Reddedenler  Çekinserler  Oya katılmıyanlar  Açık üyelikler  183  : 153  : 136  : 16  1  28  . 2  [Kabul edenler]  TABİİ ÜYELER  Kadri Kaplan  Mehmet Özgüneş  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADİYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzım Karaağuçh- oğiu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Mansur ülusoy  Mahmut Vural  İsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  iskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri D emir el  Mehmet Güler  Cemalettin İnkaya  Nejat Sarlıcalı  — 709 —  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gül ez  Alâettin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Famk Kınaytürk  BURSA  İ. Sabıi Çağlayangil  Cahit Ortaç  ÇANAKKALE  Nahit Allan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  &li Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazcrdağh  ERZİNCAN  Fehmi Baj'soy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somunoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim T evlik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu  GÜMÜŞ A NE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  Mustafa Deliveli  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrurc Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüsoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Özt ürk cine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  Mehmet Hazer  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligil  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih Özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  I. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi Özer  MANİSA  Doğan Barutçuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Kara küçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İl yas Kara öz  Haldun Menteşeoğlu  0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  MUŞ  îsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  î. Şevki Atasağım  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  RİZJ3  O. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğhı  Mustafa Tığlı  SAMSUN  II. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Emanullaiı Çelebi  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Suphi Karaman  TABII ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Sezai O'Kan  Fahri özdilek  Ahmet Yıldız  A D A N A  M. Y-lraaz Mete  Mehmet Ünaldı  (Bşk. V.)  ANKARA  Yiğit Köker  Rcfet Rendeei  Fethi Tcvetoğlu  SÎÎRT  Abdurrahman Kavak  SÎNOP  Nazım înebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin Öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğhı  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  1. Etem Karakapıcı  Hasan O rai  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  [Reddedenler]  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Selâhattin özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ANKARA  Turgut Cebe  BURSA  Saffet Ural  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  [Çekinser]  ANKARA  Turhan Kapanlı  [Oya katîhmytanlar]  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  BURSA  Şeref Kayalar  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  İSTANBUL  Tekin Arıbıırun (Başkan)  KARS  Sırrı Atalay  KIRŞEHİR  Halil özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  ORDU  Şevket Koksal  [Açık üyelikler]  Eskişehir 1  Sivas 1  YOZGAT  Sadık Artukmaç  ismail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pesti İçi  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hayri Dener  Kasım Gülek  Vehap Güvenç  Mehmet İzmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  KOCAELİ  Hikmet Işmen  CUMIHJRBAŞKANIN- CA SEÇİLEN ÜYE  Feridun Cemal Erkin  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadlı  Hidayet Aydmer  Osman Koksal  Cemal Madanoğhı  Zerin Tüziin (1.)  Ragıp Üner  Âdi] Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  Yekûn  r« • » » »  710 —
Sayfa 135 -
0. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  MUŞ  îsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  î. Şevki Atasağım  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  RİZJ3  O. Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğhı  Mustafa Tığlı  SAMSUN  II. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Emanullaiı Çelebi  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Suphi Karaman  TABII ÜYELER  Ekrem Acuner  Refet Aksoyoğlu  Sezai O'Kan  Fahri özdilek  Ahmet Yıldız  A D A N A  M. Y-lraaz Mete  Mehmet Ünaldı  (Bşk. V.)  ANKARA  Yiğit Köker  Rcfet Rendeei  Fethi Tcvetoğlu  SÎÎRT  Abdurrahman Kavak  SÎNOP  Nazım înebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin Öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğhı  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Betil  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  1. Etem Karakapıcı  Hasan O rai  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  [Reddedenler]  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Selâhattin özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ANKARA  Turgut Cebe  BURSA  Saffet Ural  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  [Çekinser]  ANKARA  Turhan Kapanlı  [Oya katîhmytanlar]  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  BURSA  Şeref Kayalar  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  İSTANBUL  Tekin Arıbıırun (Başkan)  KARS  Sırrı Atalay  KIRŞEHİR  Halil özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  ORDU  Şevket Koksal  [Açık üyelikler]  Eskişehir 1  Sivas 1  YOZGAT  Sadık Artukmaç  ismail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pesti İçi  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hayri Dener  Kasım Gülek  Vehap Güvenç  Mehmet İzmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  KOCAELİ  Hikmet Işmen  CUMIHJRBAŞKANIN- CA SEÇİLEN ÜYE  Feridun Cemal Erkin  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadlı  Hidayet Aydmer  Osman Koksal  Cemal Madanoğhı  Zerin Tüziin (1.)  Ragıp Üner  Âdi] Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  Yekûn  r« • » » »  710 —  C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddeIsrinm değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 147 nci maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 151  Kabul edenler : 132  Reddedenler : 18  Çekinserler : 1  Oya katılmıyanlar : 30  x\çık üyelikler : 2  TABİÎ t i YE  Mehmet Özgüncş  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADİYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Kara yiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  İsmail Yretiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Çoskun  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin înkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhan Tuğrul  [Kabul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâettin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  1. Sabri Çağlayaııgil  Cahit Ortaç  ÇANAKKALE  Nakit Al tan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somunoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  edenler]  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  Mustafa Dcliveli  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rıfat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım (  Mehmet Ha zer  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusrct Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligil  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYrA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  I. Etem Erdinç  MALATY^A  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  MANİSA  Doğan Barutçuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Karaöz  Haldun Mentcşcoğlu  MUŞ  İsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  I. Şevki Atasağun  — 711 —
Sayfa 136 -
C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddeIsrinm değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 147 nci maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 151  Kabul edenler : 132  Reddedenler : 18  Çekinserler : 1  Oya katılmıyanlar : 30  x\çık üyelikler : 2  TABİÎ t i YE  Mehmet Özgüncş  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADİYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Kara yiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  İsmail Yretiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Çoskun  İskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin înkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhan Tuğrul  [Kabul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâettin Yılmaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  1. Sabri Çağlayaııgil  Cahit Ortaç  ÇANAKKALE  Nakit Al tan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevket özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nafiz Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somunoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  edenler]  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  Mustafa Dcliveli  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lûtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rıfat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım (  Mehmet Ha zer  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusrct Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligil  Hüseyin Kalpaklıoğlu  Sami Turan  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYrA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  I. Etem Erdinç  MALATY^A  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  MANİSA  Doğan Barutçuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Karaöz  Haldun Mentcşcoğlu  MUŞ  İsa Hisan Bingöl  NEVŞEHİR  I. Şevki Atasağun  — 711 —  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  RİZE  0 . Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlıı  Mustafa Tığlı  SAMSUN  II. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  TABİİ ÜYELER  Mucip Ataklı  Emanullah Çelebi  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan '  Suphi Karaman  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acııner  Refet Aksoyoğlu  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet ünaldi (Bşk. V.)  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Yiğit Köker  SİİRT  Abdurrahman Kavak  SİNOP  Nâzım İnebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zilini Betil  TRABZON  Ali Şakir AğanoğJu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  I. Eteni Karakapıcı  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferkl Melen  [Reddedenler]  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Selâhattin Özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ANKARA  Turgut Cebe  BURSA  Saffet Ural  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  [Çekin ser]  ANKARA  Turhan Kc ıpaniı  [Oya katıhnıyanlar]  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  BURSA  Şeref Kayalar  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  GAZİANTEP  Salih Tanyeri  HAKKARİ  Necip Seyhan  İSTANBUL  Tekin Arıburun (Başkan)  [Açık ü  Eskişehir  Sivas  KARS  Sırrı Atalay  KIRŞEHİR  Halil özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  yetikler]  1  1  YOZGAT  Sadık Artukmaç  ismail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gıülek  Vahap Güvenç  Mehmet Izmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  KOCAELİ  Hikmet. Işmen  StVAS  Hüseyin öztürk  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYE  Hayri Dener  ORDU  Şevket Koksal  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadlü  Hidayet Aydıner  Osman Koksal  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (I.)  Ragıp Ün er  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  Yekûn  712 —
Sayfa 137 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  RİZE  0 . Mecdi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlıı  Mustafa Tığlı  SAMSUN  II. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Rendeci  Fethi Tevetoğlu  TABİİ ÜYELER  Mucip Ataklı  Emanullah Çelebi  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan '  Suphi Karaman  TABİÎ ÜYELER  Ekrem Acııner  Refet Aksoyoğlu  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M. Yılmaz Mete  Mehmet ünaldi (Bşk. V.)  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Yiğit Köker  SİİRT  Abdurrahman Kavak  SİNOP  Nâzım İnebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mumcuoğlu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zilini Betil  TRABZON  Ali Şakir AğanoğJu  Ö. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  I. Eteni Karakapıcı  Hasan Oral  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferkl Melen  [Reddedenler]  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Selâhattin Özgür  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunçkanat  Muzaffer Yurdakuler  ANKARA  Turgut Cebe  BURSA  Saffet Ural  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  [Çekin ser]  ANKARA  Turhan Kc ıpaniı  [Oya katıhnıyanlar]  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  BURSA  Şeref Kayalar  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  GAZİANTEP  Salih Tanyeri  HAKKARİ  Necip Seyhan  İSTANBUL  Tekin Arıburun (Başkan)  [Açık ü  Eskişehir  Sivas  KARS  Sırrı Atalay  KIRŞEHİR  Halil özmen  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  yetikler]  1  1  YOZGAT  Sadık Artukmaç  ismail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gıülek  Vahap Güvenç  Mehmet Izmen  Fahri Korutürk  Tayfur Sökmen  KOCAELİ  Hikmet. Işmen  StVAS  Hüseyin öztürk  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYE  Hayri Dener  ORDU  Şevket Koksal  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadlü  Hidayet Aydıner  Osman Koksal  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (I.)  Ragıp Ün er  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  Yekûn  712 —  O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi halikında Anayasa değişikliği teklifinin 149 ncu maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edildi.)  TABİÎ ÜYE  Mehmet özgüneş  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  Mehmet Ün aldı  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  İsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celfılettin Coşkun  iskender Cenap Ege  Halil Goral  BAMKESlR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin İnkaya  Nejat Sarlıcalı  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 154  Kabul edenLer : 13G  Reddedenler : 16  Çekinserler : 2  Oya katılmıyanlar : 27  Açık üyelikler : 2  [Kabul  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâeddin Yümaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kınaytürk  BURSA  I. Sabri Çağla yangil  Cahit Ortaç  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevki Özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nazif Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somunoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  edenler]  GAZİANTEP  ibrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu  GÜıMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  Mustafa Deliveli  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lfıtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gürudoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Müımin Kırlı  Ornan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  Mehmet Hazer  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligill  Hüseyin Kalpaklı oğlu  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu '  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih Özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  I. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  MANİSA  Doğan Barutçuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Karaöz  Haldun Menteşeoğlu  MUŞ  İsa Hisan Bingöl  — 713 —
Sayfa 138 -
O. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi halikında Anayasa değişikliği teklifinin 149 ncu maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edildi.)  TABİÎ ÜYE  Mehmet özgüneş  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  Mehmet Ün aldı  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHİSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salih Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  İsmail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celfılettin Coşkun  iskender Cenap Ege  Halil Goral  BAMKESlR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cemalettin İnkaya  Nejat Sarlıcalı  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 154  Kabul edenLer : 13G  Reddedenler : 16  Çekinserler : 2  Oya katılmıyanlar : 27  Açık üyelikler : 2  [Kabul  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Yaşar Gülez  Alâeddin Yümaztürk  BURDUR  Ö. Faruk Kınaytürk  BURSA  I. Sabri Çağla yangil  Cahit Ortaç  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  Gürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevki Özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nazif Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somunoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  edenler]  GAZİANTEP  ibrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu  GÜıMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  Mustafa Deliveli  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lfıtfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gürudoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Müımin Kırlı  Ornan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  Mehmet Hazer  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligill  Hüseyin Kalpaklı oğlu  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu '  KONYA  Osman Nuri Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakih Özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  I. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdi özer  MANİSA  Doğan Barutçuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  A. Orhan Süersan  Ruhi Tunakan  MARAŞ  Adnan Karaküçük  Hilmi Soydan  MARDİN  Abdurrahman Bayar  Abdülkerim Saraçoğlu  MUĞLA  İlyas Karaöz  Haldun Menteşeoğlu  MUŞ  İsa Hisan Bingöl  — 713 —  NEVŞEHİR  I. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  RİZE  O. Meedi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Reııdeci  Fethi Tevetoğlu  C. Senatosu B : 115  SİİRT  Abdurrahman Kavak  SİNOP  Nâzım Inebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mıımcuoğiu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Beti!  20 . 9 . 1D71 O :  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  O. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  İ. Eteni Karakapıcı  Hasan O rai  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  [Reddedenler]  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Emanullah Çelebi  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  TABİİ ÜYELER  Ekrem Aeuner  Refet Aksoyoğlu  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M Yılmaz Mete  ANKARA  Yiğit Köker  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Selâhattin Özgür  [Çekim  ANKARA  Turhan Kapardı  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunekanat  Muzaffer Yurdakuler  ANKARA  Turgut Cebe  'erler]  KAYSERİ  Sami Turan  [Oya k atılmıy anlar]  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  BURSA  Şeref Kayalar  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  İSTANBUL  Tekin Arıburun  (Başkan)  [Açık Üı  Eskişehir  Sivas  KARS  Sırrı A t al av  KIRŞEHİR  Halil öz m en  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  j elikler]  1  1  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vehap Güvenç  Mehmet Izmen  Fahri Korutürk  Tavfur Sökmen  BURSA  Saffet Ural  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  KOCAELİ  Hikmet İsmen  ORDU  Şevket Koksal  C UMHURBAŞKANIN- CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadh  Hidayet Aydmer  Osman Koksal  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (İ.)  Ragıp Üner  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  Yekûn  t>m<&-*~+- — 714 —
Sayfa 139 -
NEVŞEHİR  I. Şevki Atasağun  ORDU  Selâhattin Acar  Bekir Sıtkı Baykal  RİZE  O. Meedi Agun  SAKARYA  Osman Salihoğlu  Mustafa Tığlı  SAMSUN  H. Enver Işıklar  Rıza Isıtan  Refet Reııdeci  Fethi Tevetoğlu  C. Senatosu B : 115  SİİRT  Abdurrahman Kavak  SİNOP  Nâzım Inebeyli  SİVAS  Âdil Altay  Nurettin Ertürk  Hüseyin öztürk  TEKİRDAĞ  Hayri Mıımcuoğiu  Cemal Tarlan  TOKAT  Ali Altuntaş  Zihni Beti!  20 . 9 . 1D71 O :  TRABZON  Ali Şakir Ağanoğlu  O. Lûtfi Hocaoğlu  Reşat Zaloğlu  TUNCELİ  Arslan Bora  URFA  İ. Eteni Karakapıcı  Hasan O rai  UŞAK  Mehmet Faik Atayurt  VAN  Ferid Melen  YOZGAT  Sadık Artukmaç  [Reddedenler]  TABİÎ ÜYELER  Mucip Ataklı  Emanullah Çelebi  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  TABİİ ÜYELER  Ekrem Aeuner  Refet Aksoyoğlu  Sezai O'Kan  Fahri Özdilek  Ahmet Yıldız  ADANA  M Yılmaz Mete  ANKARA  Yiğit Köker  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Selâhattin Özgür  [Çekim  ANKARA  Turhan Kapardı  M. Şükran Özkaya  Haydar Tunekanat  Muzaffer Yurdakuler  ANKARA  Turgut Cebe  'erler]  KAYSERİ  Sami Turan  [Oya k atılmıy anlar]  BİNGÖL  A. Hikmet Yurtsever  BURSA  Şeref Kayalar  DİYARBAKIR  Azmi Erdoğan  HAKKÂRİ  Necip Seyhan  İSTANBUL  Tekin Arıburun  (Başkan)  [Açık Üı  Eskişehir  Sivas  KARS  Sırrı A t al av  KIRŞEHİR  Halil öz m en  KONYA  Sedat Çumralı  Mehmet Varışlı  NİĞDE  Kudret Bayhan  Hüseyin Avni Göktürk  j elikler]  1  1  İsmail Yeşilyurt  ZONGULDAK  Tarık Remzi Baltan  Mehmet Ali Pestilci  Ahmet Demir Yüce  CUMHURBAŞKANIN­ CA SEÇİLEN ÜYELER  Hayri Dener  Feridun Cemal Erkin  Kasım Gülek  Vehap Güvenç  Mehmet Izmen  Fahri Korutürk  Tavfur Sökmen  BURSA  Saffet Ural  DİYARBAKIR  Selâhattin Cizrelioğlu  KOCAELİ  Hikmet İsmen  ORDU  Şevket Koksal  C UMHURBAŞKANIN- CA SEÇİLEN ÜYELER  Lûtfi Akadh  Hidayet Aydmer  Osman Koksal  Cemal Madanoğlu  Zerin Tüzün (İ.)  Ragıp Üner  Âdil Ünlü  Suad Hayri Ürgüplü  Yekûn  t>m<&-*~+- — 714 —  C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 151 nci maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  TABİİ ÜYELER  Mucip Ataklı  Emanullah Çelebi  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Mehmet Özgünoş  Selâhattin özgür  M. Şükran Özkaya  Muzaffer Yurdakuler  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHlSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salâh Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  ismail Yetiş  ANTALYA  Mehmet Pırıltı  Akif Tekin  Üye sayısı : 183  Oy verenler : 15:3  Kabul edenler : 146  Reddedenler : 5  Çekinserlcr : 2  Oya katılmayanlar : 28  Açık üyelikler : 2  [Kabul edenler]  ARTVİN  Fehmi Alpaslan  AYDIN  Ali Celâlettin Coşkun  iskender Cenap Ege  Halil Goral  BALIKESİR  Nuri Demirel  Mehmet Güler  Cenıalettin İnkaya  Nejat Sarlıcalı  BİLECİK  Mehmet Orhon Tuğrul  BİTLİS  Orhan Kürümoğlu  BOLU  Turgut Ya§ar Gül ez  Alâeddin Yılımaztürk  BURDUR.  Ö. Faruk Kmaytürk  BURSA  I. Sabri Çağlayangil  Cahit Ortaç  Saffet Ural  ÇANAKKALE  Nahit Altan  Ziya Termen  ÇANKIRI  crürhan Titrek  ÇORUM  M. Şevki özçetin  Safa Yalçuk  DENİZLİ  Hüseyin Atmaca  Ali Kemal Turgut  EDİRNE  Mehmet Nazif Ergeneli  ELÂZIĞ  Celâl Ertuğ  Salim Hazerdağlı  ERZİNCAN  Fehmi Baysoy  ERZURUM  Osman Alihocagil  Sakıp Hatunoğlu  Edip Somunoğlu  ESKİŞEHİR  Ömer Ucuzal  GAZİANTEP  İbrahim Tevfik Kutlar  Salih Tanyeri  GİRESUN  Sabahattin Orhon  İhsan Topaloğlu  GÜMÜŞANE  Abbas Cilâra  HATAY  Enver Bahadırlı  Mustafa Deliveli  İSPARTA  Mustafa Gülcügil  İÇEL  Lütfi Bilgen  Talip Özdolay  İSTANBUL  Erdoğan Adalı  Mebrure Aksoley  Şevket Akyürek  Halûk Berkol  O. Zeki Gümüşoğlu  Fikret Gündoğan  Ekrem Özden  Rifat Öztürkçine  Cemal Yıldırım  İZMİR  Beliğ Beler  Mustafa Bozoklar  Nazif Çağatay  Mümin Kırlı  Orhan Kor  Necip Mirkelâmoğlu  KARS  Y. Ziya Ayrım  Mehmet Hazer  KASTAMONU  Mehmet Çamlıca  Ahmet Nusret Tuna  KAYSERİ  Hüsnü Dikeçligilı  Hüseyin Kalpaklıoğlu  KIRKLARELİ  Ali Alkan  KOCAELİ  Lûtfi Tokoğlu  KONYA  Osman Nuri; Canpolat  Fevzi Halıcı  Fakilh Özlen  KÜTAHYA  A. Orhan Akça  İ. Etem Erdinç  MALATYA  Nurettin Akyurt  Hamdı Özer  MANİSA  Doğat Barutçuoğlu  Oral Karaosmanoğlu  — 715 —
Sayfa 140 -
C. Senatosu B : 116 20 . 9 . 1971 O : 2  Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bâzı maddelerinin değiştirilmesi ve geçici maddeler eklen­ mesi hakkında Anayasa değişikliği teklifinin 151 nci maddesine verilen oyların sonucu  (Madde kabul edilmiştir.)  TABİİ ÜYELER  Mucip Ataklı  Emanullah Çelebi  Vehbi Ersü  Suphi Gürsoytrak  Kadri Kaplan  Suphi Karaman  Kâmil Karavelioğlu  Sami Küçük  Mehmet Özgünoş  Selâhattin özgür  M. Şükran Özkaya  Muzaffer Yurdakuler  ADANA  M. Nuri Âdemoğlu  Mukadder Öztekin  ADIYAMAN  Mehmet Sırrı Turanlı  AFYON KARAHlSAR  M. Kâzım Karaağaçlı- oğlu  Ahmet Karayiğit  Kemal Şenocak  AĞRI  Salâh Türkmen  AMASYA  Macit Zeren  ANKARA  Hıfzı Oğuz Bekata  Mansur Ulusoy  Mahmut Vural  ismail Yetiş  ANTALYA  Meh