İnternet üzerinden üyelik alınması sırasında, kredi kartı seçeneğinde sorun yaşanması halinde, Havale/EFT seçeneğine tıklayabilirsiniz. Ödeme dekontunun info@kanunum.com adresine iletilmesi akabinde üyelikler açılacaktır.
(Kanunum resmi kaynak değildir; kullanıcılar sunulan yürürlük ve metin bilgilerini resmi kaynaklardan teyid etmelidir.)
Sayfa 1 -
Dönem : 18 Yasama Yılı : 3  T. B. M. M. (S. Sayısı : 286)  İstanbul Milletvekili Bülent Akarcalı ve 40 Arkada­ şının Sigara, Tütün ve Tütün Mamullerinin Zarar­ lı Alışkanlıklarından Koruma Kanunu Teklifi,  Adana Milletvekili Cüneyt Canver'in. 1177 Sayılı  Tütün ve Tütün Tekeli Kanununda Değişiklik  Yapılması Hakkında Kanun Teklifi ve İstanbul  Milletvekili Reşit Ülker'in Sigaranın Zararlarının  Önlenmesi İçin 6 Mayıs 1930 Gün ve 1593 Sayılı  Genel Sağlık Yasasına (Umumî Hıfzıssıhha Ka­ nununa) Kimi Maddeler Eklenmesine İlişkin Ya­ sa Önerisi ve Adalet Komisyonu Raporu (2/189,  2/190, 2 /193)  T.BM.M. Anavatan Partisi ' ' .  Grup Başkanlığı 24 . 5 . 1989  Sayı : U-89J54  TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MiBCLlSt BAŞKALIĞINA  Sigara ve Benzeri Alışkanlıklardan Korunma Kanunu, başlıklı kanun teklifimizi  gerekçesi ile ilişikte sunarız. 29.5.1989'  Saygılarımızla.  Bülent Akarcalı  îstanlbul  Hayrettin Elmas  îstanıbu!  M., AU Doğuslu  Bingöl  Mehmet Keçeciler  Konya  Mehmet Yüzügüler  Aydın  Şadan Tuzcu  Rize  Vehbi Dinçerler  Hatay  Fethi Çelikbas  Burdur  H. Aydın Arvasi  Van  İsmail Dayı  Balıkesir
Sayfa 2 -
Dönem : 18 Yasama Yılı : 3  T. B. M. M. (S. Sayısı : 286)  İstanbul Milletvekili Bülent Akarcalı ve 40 Arkada­ şının Sigara, Tütün ve Tütün Mamullerinin Zarar­ lı Alışkanlıklarından Koruma Kanunu Teklifi,  Adana Milletvekili Cüneyt Canver'in. 1177 Sayılı  Tütün ve Tütün Tekeli Kanununda Değişiklik  Yapılması Hakkında Kanun Teklifi ve İstanbul  Milletvekili Reşit Ülker'in Sigaranın Zararlarının  Önlenmesi İçin 6 Mayıs 1930 Gün ve 1593 Sayılı  Genel Sağlık Yasasına (Umumî Hıfzıssıhha Ka­ nununa) Kimi Maddeler Eklenmesine İlişkin Ya­ sa Önerisi ve Adalet Komisyonu Raporu (2/189,  2/190, 2 /193)  T.BM.M. Anavatan Partisi ' ' .  Grup Başkanlığı 24 . 5 . 1989  Sayı : U-89J54  TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MiBCLlSt BAŞKALIĞINA  Sigara ve Benzeri Alışkanlıklardan Korunma Kanunu, başlıklı kanun teklifimizi  gerekçesi ile ilişikte sunarız. 29.5.1989'  Saygılarımızla.  Bülent Akarcalı  îstanlbul  Hayrettin Elmas  îstanıbu!  M., AU Doğuslu  Bingöl  Mehmet Keçeciler  Konya  Mehmet Yüzügüler  Aydın  Şadan Tuzcu  Rize  Vehbi Dinçerler  Hatay  Fethi Çelikbas  Burdur  H. Aydın Arvasi  Van  İsmail Dayı  Balıkesir  _ 2 —  Mehmet Akdemir  Gaziantep  Reşit Ülker  tstanlbuıl  Ferruh llter  istanbul  Faik Tarımcıoğlu <  Bitlis  Temel Gündoğdu  İstanbul  Hilmi Biçer  Sinop  Adnan Tutkun  Amasya  Mehmet Ali Bilici  Adana  Ledin Barlas  Adana  Sadettin Ağacık  Kastamonu  Nihat Türker  Afyon  Alton Kavak  tstantouil  Hilmi Özen  İstanbul  Beşir Çelebioğlu  Miardin  Ali Pınarbaşı  Konya  M. İrfan Basyazıcıoğlu  Kayseri  Ziya Ercan  Konya  Mehmet Şimşek  Konya  Ercüment Konukman  İstanbul  Ayçan Çakıroğulları  Denizli  Mustafa Namlı  Çorum  H. Barlas Doğu  Anıkara  İlker Genlik  Çanakkale  Talat Içöz  İstanbul  Sabri Keskin  Kastamonu  Mehme't Deliceoğlu  Adıyaman  Reşit Daldal  Niğde  Hamdi Özsoy  Afyon  M. Necat Eldem  İstanbul  Alpaslan Pehlivanlı  Ankara  Necati Akıncı  Şanlıurfa  Türkiye Büyük Millet Meclisi <B. Sayı : 286)
Sayfa 3 -
_ 2 —  Mehmet Akdemir  Gaziantep  Reşit Ülker  tstanlbuıl  Ferruh llter  istanbul  Faik Tarımcıoğlu <  Bitlis  Temel Gündoğdu  İstanbul  Hilmi Biçer  Sinop  Adnan Tutkun  Amasya  Mehmet Ali Bilici  Adana  Ledin Barlas  Adana  Sadettin Ağacık  Kastamonu  Nihat Türker  Afyon  Alton Kavak  tstantouil  Hilmi Özen  İstanbul  Beşir Çelebioğlu  Miardin  Ali Pınarbaşı  Konya  M. İrfan Basyazıcıoğlu  Kayseri  Ziya Ercan  Konya  Mehmet Şimşek  Konya  Ercüment Konukman  İstanbul  Ayçan Çakıroğulları  Denizli  Mustafa Namlı  Çorum  H. Barlas Doğu  Anıkara  İlker Genlik  Çanakkale  Talat Içöz  İstanbul  Sabri Keskin  Kastamonu  Mehme't Deliceoğlu  Adıyaman  Reşit Daldal  Niğde  Hamdi Özsoy  Afyon  M. Necat Eldem  İstanbul  Alpaslan Pehlivanlı  Ankara  Necati Akıncı  Şanlıurfa  Türkiye Büyük Millet Meclisi <B. Sayı : 286)  G E R E K Ç E  Yakın zamana kadar zararları bilinmeyen tütün ve mamulleri, 50 yıldan beri  önemli suçlamalara maruz kalmış ve son yıllarda gün ışığına çıkan ve kesinlik kaza­ nan büyük tahribatı sebebiyle, bütün bir ilim dünyasının ve ciddî devlet yönetimlerinin  de haklı bir mücadele konusu haline gelmiştir.  Şu anda bütün dünya illim çevreleri ve uzmanlar, sigaranın sayısız ve korkunç za­ rarları konusunda birleşmiş bulunmaktadırlar.  Bilhassa sigaranın kapalı yerlerde, sadece içene değil, etrafındakilere de büyük  ölçüde (duruma göre % 40 ila % 80 oranında) verdiği zararın kesinleşmesi, içmeyen  çoğunMc sebdbiyle, bu mücadeleye daha ciddî boyutlar kazandırmış ve ülkeleri önemli  tedbirler almaya mecbur etmiştir.  Tespit edebildiğimiz kadarı ile, sigaraya önemli tahditler getiren ülkeleri ve al­ dıkları önlemleri şöyle özetleyebiliriz :  italya, Bulgaristan, Fransa, Yeni Zelenda, Norveç, Belçika, Danimarka, isveç,  Finlandiya, izlanda, Malta, Çekoslavakya, Polonya, Singapur, Japonya ve ABD'de  sigaranın radyo ve televizyonda reklamları yasaktır. Yine bu ülkelerde 16 yaşından  (Japonya'da 18, ABD ve Rusya'da 21 yaşından) küçüklerin sigara içmesi yasakllanmış  olup son bir yıl içinde bu ülkelerden birçoğu kamuya ait kapalı yerlerde ve seyahat  araçlarında sigara içilmesini yasal yoldan kısıtlamış ve cezaî müeyyideler getirmiş­ lerdir.  italya'da 1975 yılında çıkarılan bir kanunla kamu görevi yapılan her yerde sigara  yasaklanmıştır,  Finlandiya'da 1981 yılında çıkarılan bir kanunla kamu görevi yapılan her yerde  sigara yasaklanmıştır. Yine bu kanunla özel iş yerlerindeki personele, sigara içenler  ve içmeyenler olarak ayrı bölümlerde çalışürııknak mecburiyeti getirilmiş ve bu yasağa  uymayanlara bir yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür.  Yunanistan'da Mayıs 1980 ayı içinde sigaraya karşı açılan kampanyanın bir bö­ lümü ollarak, ülkedeki bütün kapalı yerlerde sigara içilmesi yasaklanmıştır.  Belçika'da 1 Eylül 1987 tarihinde yürürlüğe giren bir kanunla halka açık, kapalı  yerlerde sigara içilmesi yasaklandı. Devlete ve özel sektöre ait bütün kapalı yerler bu  yasağa dahil edilmiş, yasağı ihlal edenlere 18 bin Belçika frangı (yaklaşık 500 bin TL.)  para cezası da kanunungetirdiği kesin müeyyide olarak yürürlüğe girdi.  Avustralya'da daha önce kamuya ait kapalı yerlerde tatbike konan sigara yasağı  1.1.1987'den itibaren iç hat uçak seferlerinde de uygulamaya konuldu.  Kanada, 2000 yılında sigaranın kullanılmayacağı bir ülke olabilmenin örnek ça­ baları içerisindedir.  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)
Sayfa 4 -
G E R E K Ç E  Yakın zamana kadar zararları bilinmeyen tütün ve mamulleri, 50 yıldan beri  önemli suçlamalara maruz kalmış ve son yıllarda gün ışığına çıkan ve kesinlik kaza­ nan büyük tahribatı sebebiyle, bütün bir ilim dünyasının ve ciddî devlet yönetimlerinin  de haklı bir mücadele konusu haline gelmiştir.  Şu anda bütün dünya illim çevreleri ve uzmanlar, sigaranın sayısız ve korkunç za­ rarları konusunda birleşmiş bulunmaktadırlar.  Bilhassa sigaranın kapalı yerlerde, sadece içene değil, etrafındakilere de büyük  ölçüde (duruma göre % 40 ila % 80 oranında) verdiği zararın kesinleşmesi, içmeyen  çoğunMc sebdbiyle, bu mücadeleye daha ciddî boyutlar kazandırmış ve ülkeleri önemli  tedbirler almaya mecbur etmiştir.  Tespit edebildiğimiz kadarı ile, sigaraya önemli tahditler getiren ülkeleri ve al­ dıkları önlemleri şöyle özetleyebiliriz :  italya, Bulgaristan, Fransa, Yeni Zelenda, Norveç, Belçika, Danimarka, isveç,  Finlandiya, izlanda, Malta, Çekoslavakya, Polonya, Singapur, Japonya ve ABD'de  sigaranın radyo ve televizyonda reklamları yasaktır. Yine bu ülkelerde 16 yaşından  (Japonya'da 18, ABD ve Rusya'da 21 yaşından) küçüklerin sigara içmesi yasakllanmış  olup son bir yıl içinde bu ülkelerden birçoğu kamuya ait kapalı yerlerde ve seyahat  araçlarında sigara içilmesini yasal yoldan kısıtlamış ve cezaî müeyyideler getirmiş­ lerdir.  italya'da 1975 yılında çıkarılan bir kanunla kamu görevi yapılan her yerde sigara  yasaklanmıştır,  Finlandiya'da 1981 yılında çıkarılan bir kanunla kamu görevi yapılan her yerde  sigara yasaklanmıştır. Yine bu kanunla özel iş yerlerindeki personele, sigara içenler  ve içmeyenler olarak ayrı bölümlerde çalışürııknak mecburiyeti getirilmiş ve bu yasağa  uymayanlara bir yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür.  Yunanistan'da Mayıs 1980 ayı içinde sigaraya karşı açılan kampanyanın bir bö­ lümü ollarak, ülkedeki bütün kapalı yerlerde sigara içilmesi yasaklanmıştır.  Belçika'da 1 Eylül 1987 tarihinde yürürlüğe giren bir kanunla halka açık, kapalı  yerlerde sigara içilmesi yasaklandı. Devlete ve özel sektöre ait bütün kapalı yerler bu  yasağa dahil edilmiş, yasağı ihlal edenlere 18 bin Belçika frangı (yaklaşık 500 bin TL.)  para cezası da kanunungetirdiği kesin müeyyide olarak yürürlüğe girdi.  Avustralya'da daha önce kamuya ait kapalı yerlerde tatbike konan sigara yasağı  1.1.1987'den itibaren iç hat uçak seferlerinde de uygulamaya konuldu.  Kanada, 2000 yılında sigaranın kullanılmayacağı bir ülke olabilmenin örnek ça­ baları içerisindedir.  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)  - . 4 —  ABD'nin birçok eyaletlerinde ve S.S.C.B.'de 21 yaşından küçüklere sigara yasağı  getirilmiştir. Bu arada Japonya ve Çin'de birçok tedbirler uygulamaya girmektedir.  Yeni bir uygulama da Suudi Arabistan'da başlatılmıştır. Uyuşturucu maddeler ile  mücadele konusunda başarılı bir program izleyen Suudi Arabistan'ın Ekim 1987'den  beri sigaraya karşı da ciddî tedbirlere yöneldiğini, bu cümleden olarak bütün devlet  ve eğitim kurumlarında sigara yasaklanmıştır. Bu ülke resmî kurumlarda ve basında  sigara reklamlarını daha önceleri yasaklamıştı.  ABD'de sigara içenler yüzünden, aynı yerde bulunan diğer kişiler için oluşan teh­ didin büyüklüğü sebebiyle işverenlerin, işyerlerinde sigarayı kısıtlayıcı tedbirlere yö­ nelmeleri sağlanmıştır.  New York Eyaleti, Amerikan tarihlinin sigaraya karşı en acımasız yasalarından  birini onaylamış ve kamuya açık bütüa yerlerde sigara içilmesi yasaklanmıştır.  Yasağı çiğneyenler 500 dolardan başlayan para cezalarına çarptırılacak ve yasa  beraberinde bazı hapis cezalarını da getirmektedir.  ABD'de sigara l e ilgili faaliyetler şöyle özetlenmektedir :  ABD'de 40 eyalet, kamuya açık yerlerde sigara içimini yasaklamıştır. 33 eyalette  tren, otobüs ve tramvaylarda, 17 eyalette ise ofis ve işyerlerinde sigara içilmesi kısıt­ lanmıştır. Her işyeri, sigara içen personeline bu isteklerini yerine getirebilmeleri için  belli mekânlar göstermek zorundadır. 50 kişiden fazla kapasitesi olan lokantalar, ka­ pasitelerinin % 70'ine kadar olan bir bölümünü sigara içmeyenlere ayırmaktadır.  İngiltere'de sigara aleyhinle açılan ve sürdürülen yoğun kampanyalar, bilhassa  sigaranın kalp ve akciğer raıhatsızlıklarındaki olumsuz etkilerinin kesinleşmesi sebebiyle,  umulanın da üzerinde başarı sağlamıştır.  En yetkili uzmanlara göre ise, «Çevreyi kirleten maddelerin başında sigara gel­ mektedir,:» '  Konuyu kseinlüğe ulaştıran yetkili uzman ve kurumların tespitlerinden birkaçı ay­ nen şöyle :  «Solunum yollarını tıkayan hastalıklarda, hava kirliliği sigaranın yanında hiç ka­ lır.»  Prof. Dr. Tuğrul Çavdar  (Çapa Tıp Fak. Öğrt. Üyesi)  «İçindeki toksik maddeler sebebiyle, sigara dumanı, onu, teneffüs eden içmeyen- . lere de % 76'ya kadar aynı zararı yapar.»  Prof. Dr. Seyhan Çelikoğlu  (Cerrahpaşa Tıp Fak. Öğrt Üyesi)  «Sigara içen kim^e, bu dumanı teneffüs etmek zorunda kalan diğer kişileri de  % 40 ila % 80 oranında zehirlemektedir.»  W H O  (Dünya Sağlık Teşkilatı Bildirisi)  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)
Sayfa 5 -
- . 4 —  ABD'nin birçok eyaletlerinde ve S.S.C.B.'de 21 yaşından küçüklere sigara yasağı  getirilmiştir. Bu arada Japonya ve Çin'de birçok tedbirler uygulamaya girmektedir.  Yeni bir uygulama da Suudi Arabistan'da başlatılmıştır. Uyuşturucu maddeler ile  mücadele konusunda başarılı bir program izleyen Suudi Arabistan'ın Ekim 1987'den  beri sigaraya karşı da ciddî tedbirlere yöneldiğini, bu cümleden olarak bütün devlet  ve eğitim kurumlarında sigara yasaklanmıştır. Bu ülke resmî kurumlarda ve basında  sigara reklamlarını daha önceleri yasaklamıştı.  ABD'de sigara içenler yüzünden, aynı yerde bulunan diğer kişiler için oluşan teh­ didin büyüklüğü sebebiyle işverenlerin, işyerlerinde sigarayı kısıtlayıcı tedbirlere yö­ nelmeleri sağlanmıştır.  New York Eyaleti, Amerikan tarihlinin sigaraya karşı en acımasız yasalarından  birini onaylamış ve kamuya açık bütüa yerlerde sigara içilmesi yasaklanmıştır.  Yasağı çiğneyenler 500 dolardan başlayan para cezalarına çarptırılacak ve yasa  beraberinde bazı hapis cezalarını da getirmektedir.  ABD'de sigara l e ilgili faaliyetler şöyle özetlenmektedir :  ABD'de 40 eyalet, kamuya açık yerlerde sigara içimini yasaklamıştır. 33 eyalette  tren, otobüs ve tramvaylarda, 17 eyalette ise ofis ve işyerlerinde sigara içilmesi kısıt­ lanmıştır. Her işyeri, sigara içen personeline bu isteklerini yerine getirebilmeleri için  belli mekânlar göstermek zorundadır. 50 kişiden fazla kapasitesi olan lokantalar, ka­ pasitelerinin % 70'ine kadar olan bir bölümünü sigara içmeyenlere ayırmaktadır.  İngiltere'de sigara aleyhinle açılan ve sürdürülen yoğun kampanyalar, bilhassa  sigaranın kalp ve akciğer raıhatsızlıklarındaki olumsuz etkilerinin kesinleşmesi sebebiyle,  umulanın da üzerinde başarı sağlamıştır.  En yetkili uzmanlara göre ise, «Çevreyi kirleten maddelerin başında sigara gel­ mektedir,:» '  Konuyu kseinlüğe ulaştıran yetkili uzman ve kurumların tespitlerinden birkaçı ay­ nen şöyle :  «Solunum yollarını tıkayan hastalıklarda, hava kirliliği sigaranın yanında hiç ka­ lır.»  Prof. Dr. Tuğrul Çavdar  (Çapa Tıp Fak. Öğrt. Üyesi)  «İçindeki toksik maddeler sebebiyle, sigara dumanı, onu, teneffüs eden içmeyen- . lere de % 76'ya kadar aynı zararı yapar.»  Prof. Dr. Seyhan Çelikoğlu  (Cerrahpaşa Tıp Fak. Öğrt Üyesi)  «Sigara içen kim^e, bu dumanı teneffüs etmek zorunda kalan diğer kişileri de  % 40 ila % 80 oranında zehirlemektedir.»  W H O  (Dünya Sağlık Teşkilatı Bildirisi)  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)  — 5 —  Sigara içenle, sigara dumanı ile kirlenmiş havayı teneffüs eden arasında gördüğü  zarar bakımından çok az fark vardır, içene zarar yüzde yüz ise, sigara 'içilen yerde  durana bu zarar % 70 veya % 80 nispetindedir.  Prof. Dr. Müniip Yeğin  Atatürk Ü. öğretim Üyesi  Amerika'da Worldwatch Enstitüsü tarafından yayınlanan bir raporda, Amerika'da  her yıl 5 bin kişinin baş'kaılanmn içtikleri sigara dumanı nedeniyle kansere yakalanarak  yaşamlarım yitirdikleri belirtildi.  Prof. Dr. Fred Plum  (New York Hospital ve Cornell Tıp  Fak.' Nöroloji Böl. Bşk.)  Ayrıca Anayasamızın 58 inci maddesi, Devletin; gençlerimizi alkol, uyuşturucu,  kumar ve benzeri kötü alışkanlıklardan korumasını ve bu yolda gerekli tedbirleri al­ masını amirdir.  Dünya Sağlık Teşkilatı (WHO)'nın sigarayı uyuşturucular arasında zikretmesi,  yetkili uzman ve kuruluşların sigarayı «önlenmesi mümkün olan ölümlerin baş sebebi»  olarak kabul ve ifade etmesi, keza sigaranın uyuşturucu niteliği taşıması, kötü ve za­ rarlı alışkanlıkların da başında bulunması hasebiyle yine Devletin anayasal bir görevi  ve önemli bir mücadele konusudur.  Bu durumda sigara :  a) Çevre kirliliğinin en toksik maddesi ve önde gelen sebebi olarak.  b) Kullananların sağlığına sayısız zararlar veren uyuşturucu niteliğinde bir zehir  olarak,  c) Ülke geleceğini ellerine vereceğimiz gençlerimizi korkunç boyutlarda tehdit  eden bir alışkanlık olarak,  d) Yine kendisinden daha korkunç uyduları olan alkol ve beyaz zehirlere de  zaman zaman öncülük eden bir ölüm klavuzu olarak, şüphesiz önce Devletin ve he­ men yanında vatandaşın, keza bütün kurum ve kuruluşların mücadele edeceği konu­ ların başında yer almaktadır.  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)
Sayfa 6 -
— 5 —  Sigara içenle, sigara dumanı ile kirlenmiş havayı teneffüs eden arasında gördüğü  zarar bakımından çok az fark vardır, içene zarar yüzde yüz ise, sigara 'içilen yerde  durana bu zarar % 70 veya % 80 nispetindedir.  Prof. Dr. Müniip Yeğin  Atatürk Ü. öğretim Üyesi  Amerika'da Worldwatch Enstitüsü tarafından yayınlanan bir raporda, Amerika'da  her yıl 5 bin kişinin baş'kaılanmn içtikleri sigara dumanı nedeniyle kansere yakalanarak  yaşamlarım yitirdikleri belirtildi.  Prof. Dr. Fred Plum  (New York Hospital ve Cornell Tıp  Fak.' Nöroloji Böl. Bşk.)  Ayrıca Anayasamızın 58 inci maddesi, Devletin; gençlerimizi alkol, uyuşturucu,  kumar ve benzeri kötü alışkanlıklardan korumasını ve bu yolda gerekli tedbirleri al­ masını amirdir.  Dünya Sağlık Teşkilatı (WHO)'nın sigarayı uyuşturucular arasında zikretmesi,  yetkili uzman ve kuruluşların sigarayı «önlenmesi mümkün olan ölümlerin baş sebebi»  olarak kabul ve ifade etmesi, keza sigaranın uyuşturucu niteliği taşıması, kötü ve za­ rarlı alışkanlıkların da başında bulunması hasebiyle yine Devletin anayasal bir görevi  ve önemli bir mücadele konusudur.  Bu durumda sigara :  a) Çevre kirliliğinin en toksik maddesi ve önde gelen sebebi olarak.  b) Kullananların sağlığına sayısız zararlar veren uyuşturucu niteliğinde bir zehir  olarak,  c) Ülke geleceğini ellerine vereceğimiz gençlerimizi korkunç boyutlarda tehdit  eden bir alışkanlık olarak,  d) Yine kendisinden daha korkunç uyduları olan alkol ve beyaz zehirlere de  zaman zaman öncülük eden bir ölüm klavuzu olarak, şüphesiz önce Devletin ve he­ men yanında vatandaşın, keza bütün kurum ve kuruluşların mücadele edeceği konu­ ların başında yer almaktadır.  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)  MADDE GERBKÇELERt  Madde 1. — Bu madde ile kanunun amacı 'belirlenmektedir.  Madde 2. — Genel zabıtaya ve devlet ile ilgili kişilere bazı görev ve sorumluluk­ lar yüklenmektedir.  Madde 3. — Tedavi olmak bir haktır. Bir yandan tedavi olmayı istemek öte yan­ dan bu yıerierrfıe sigara liçmıeyie göz yutmımıak kadar ıbliırbirlke ters düşen uygulama ola­ maz. Dollıayısıyia aisıgarî Ibir sağlık ihltiıyıacı oHaınafcı tedavi va sağlık amaçlı her yerdle  tahsis edilecek olan yerler dışında sigara içimi yasaklanmıştır.  Çocuklarımız hayatta en değerli varlıklarımızdır. Bir yandan onları okutmak  için bunca fedakârlık yaparken, bulundukları ortamda sigara içilmesine müsamaha  edilemez.  Çocuklarımızı ve gençlerimizi korumak en önemli görevimizdir. Bunun için eği­ tim - öğretim yapılan yerler ile.kurs, seminer mahalleri ve özel dersaneler de dahil  olmak üzere benzeri yerlerde de tahsis edilecek olan yerler dışında sigara içimi ya­ saklanmaktadır.  Ayrıca kültür amaçlı kütüphaneler, sinema ve tiyatrolar, spor salonları ile hava  ve deniz limanları ve tren istasyonlarının bekleme salonları ve benzeri yerler ile top­ lu taşımacılık yapılan nakil vasıtalarında aynı şekilde yasak getirilmektedir.  Madde 4. — Zararlı bir malın reklamını yapmak önce mantığa ve ahlaka aykı­ rıdır. Gelişmiş bütün ülkelerde sigara reklamı ya yasaklanmış, ya da kendiliğinden 'kalk­ ınıştır.  Ayrıca ülkemizde neküaan kampanyaliarııınıı 713(11012 yabancı sigara şirketlerinin yapıp,  tekelin yapamaması her geçen gün yabancı Sigaraların Türk sigara pazarından daha  büyük pay kaparak Türk tütününe darbe vurmalarına yol açmaktadır.  Sigara içme alışkanlığı o paketi başkası için olsa da satın almakla başlar.  Teşhir bir çeşit reklam olduğu için sigaranın, tütün ve tütün mamullerinin teşhiri,  sergilenmesi, tanıtımı ve özendirme kampanyaları yasaklanmıştır.  Madde 5. — Bu madde ile idarî cezalar öngörülmektedir.  Madde 6. — Bu madde ile adlî cezalar öngörülmektedir.  Madde 7. — İdarî para cezalarının tahsilinde ve takibinde uygulanacak esas ve  usuller ile genel zabıtaya mensup kişilerin bu Kanuna göre düzenleyecekleri tutanak­ lar hakkında yapılacak işlemler, yetki sınırları, koordinasyon ve iş birliği esaslarının  İçişleri, Mıailiye ve Gümrük Bdkainllığımaa müıştıereklen ıbir yöneitm'eilik çıkarılacağı bu  madde ile düzenlenmiştir.  Madde 8. ve 9. — Yürürlük ve yürütmedir.  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)
Sayfa 7 -
MADDE GERBKÇELERt  Madde 1. — Bu madde ile kanunun amacı 'belirlenmektedir.  Madde 2. — Genel zabıtaya ve devlet ile ilgili kişilere bazı görev ve sorumluluk­ lar yüklenmektedir.  Madde 3. — Tedavi olmak bir haktır. Bir yandan tedavi olmayı istemek öte yan­ dan bu yıerierrfıe sigara liçmıeyie göz yutmımıak kadar ıbliırbirlke ters düşen uygulama ola­ maz. Dollıayısıyia aisıgarî Ibir sağlık ihltiıyıacı oHaınafcı tedavi va sağlık amaçlı her yerdle  tahsis edilecek olan yerler dışında sigara içimi yasaklanmıştır.  Çocuklarımız hayatta en değerli varlıklarımızdır. Bir yandan onları okutmak  için bunca fedakârlık yaparken, bulundukları ortamda sigara içilmesine müsamaha  edilemez.  Çocuklarımızı ve gençlerimizi korumak en önemli görevimizdir. Bunun için eği­ tim - öğretim yapılan yerler ile.kurs, seminer mahalleri ve özel dersaneler de dahil  olmak üzere benzeri yerlerde de tahsis edilecek olan yerler dışında sigara içimi ya­ saklanmaktadır.  Ayrıca kültür amaçlı kütüphaneler, sinema ve tiyatrolar, spor salonları ile hava  ve deniz limanları ve tren istasyonlarının bekleme salonları ve benzeri yerler ile top­ lu taşımacılık yapılan nakil vasıtalarında aynı şekilde yasak getirilmektedir.  Madde 4. — Zararlı bir malın reklamını yapmak önce mantığa ve ahlaka aykı­ rıdır. Gelişmiş bütün ülkelerde sigara reklamı ya yasaklanmış, ya da kendiliğinden 'kalk­ ınıştır.  Ayrıca ülkemizde neküaan kampanyaliarııınıı 713(11012 yabancı sigara şirketlerinin yapıp,  tekelin yapamaması her geçen gün yabancı Sigaraların Türk sigara pazarından daha  büyük pay kaparak Türk tütününe darbe vurmalarına yol açmaktadır.  Sigara içme alışkanlığı o paketi başkası için olsa da satın almakla başlar.  Teşhir bir çeşit reklam olduğu için sigaranın, tütün ve tütün mamullerinin teşhiri,  sergilenmesi, tanıtımı ve özendirme kampanyaları yasaklanmıştır.  Madde 5. — Bu madde ile idarî cezalar öngörülmektedir.  Madde 6. — Bu madde ile adlî cezalar öngörülmektedir.  Madde 7. — İdarî para cezalarının tahsilinde ve takibinde uygulanacak esas ve  usuller ile genel zabıtaya mensup kişilerin bu Kanuna göre düzenleyecekleri tutanak­ lar hakkında yapılacak işlemler, yetki sınırları, koordinasyon ve iş birliği esaslarının  İçişleri, Mıailiye ve Gümrük Bdkainllığımaa müıştıereklen ıbir yöneitm'eilik çıkarılacağı bu  madde ile düzenlenmiştir.  Madde 8. ve 9. — Yürürlük ve yürütmedir.  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)  —-7 —  Sosyaldemokrat Halkçı Parti  Grup Başkanlığı  T.B.M.M.  Sayı : 79 t  Tarih : 31.5.1989  TÜRKİYE BiÜYfÜıK ıMÎLLET İMECLİSt BAŞKANLIĞINA  1177 sayılı Tütün ve Tüıfcün TekeHi kıamuınunıdla ıdteğlişikik yapâması hakkında  Kıanun teklifim gerekçesi ile bidikte ÜDişjikte synutayşjtuır.  Arz edenim. 10 . 5 . 1989  Cüneyt Oaraveı»  Adana Milletvekili  GEREKÇE  ©ir sigara paketini elinize aldığınızda paketin üzerinde «DİKKAT SİGARA  SAĞLIĞA ZARARLIDIR» yazısını okursunuz. Aslında bu yazı kara mizahtır. Si­ garayı üreten ithal eden tekelden piyasaya süren devlet kendi suçluluğunu bir nebze  azaltmak, vatandaşlarına sattığı ze'htirin yarattığı Vicdan sızısını bir ölçüde dindirmek  için, hiç olmazsa sigara paketinin üstüne gerçeği yazmak gereksinimini duymuştur.  Evet, sigara «ağlığa zararlıdır. Üstelik sağlığa zararlı,olduğu varsayılan bir mad­ de olmayıp sağlığa verdiği zarar yıllardan beri tıp otoritelerince kanıtlanmıştır. Sigara,  içindeki nikotin ve katran maddesi ile vücudun içini ve dışını harap etmektedir. Kat- ranlaşmış akciğerler, yoğunlaşmış akışı zorlanmış kan, kalp ve damar hastalıkları,  öksürük, nefes darlığı, sararan dişler, parmaklar ve çağımızın korkunç hastalıkların­ dan akciğer kanserinin zararı sigara.  Sigara herkesin sağlığa zararlı olduğu konusunda görüş ve düşünce birliği içeri­ sinde olduğu bir nesne. Buna rağmen s'jgara günlük yaşamın hatta sanatın ayrılmaz  bir parçası. Çok gerekliymiş gibi bir çok yerli ve "yabancı dizide, filmde, tiyatroda  dertlenen ya da keyiflenen aktörün çınlayan sesi «Yak bir sigara kül olsun dertlerin»  küçücük çocukların, gençlerin, yaşlıların kulaklarında çınlayan cümle, bilinç altına  kazınmış öneri. «Yak bir sigara dertlerini unutursun ya da hadi, bu mutlu günün şe­ refine birer sigara içelim.» İş bu hale gelince doğal olarak toplumda sigaraya karşı  büyük bir ilgi, içmeye özenme duygusu önce gizliden gizliye sonra açık açık ortaya  çıkmakta. Bu beyin yıkama günümüzde öyle boyutlara varmakta ki ürkmemek, deh­ şete düşmemek mümkün değil. Flilmlerde her tarafı kan içinde asker ya da başka  biri son nefesini vermeden önce arkadaşından bir sigara istiyor. Sanki ölümden önce  yapılması gereken son iş istenmesi gereiken son istek sigaradır. Bu böyle olunca yani  gizli gizli, açık açık insanlar sigara içmeye özendirilirse okul tuvaletlerinden, öğrenci  yatakhanelerine, «inema, tiyatro kulislerinden, otobüslere, uçaklara, trenlere toplan­ tılara kadar her yerde sigara içilir ki nitekim içifaıektedir. Sanki sigara içmek asıl,  içmemek istisna hatta ayıp, sanki bu dünya sigara içenlerin dünyası. Üstelik toplum  olarak birbirimize sigara yani zehir ikram etmeyi alicenaplık kabul eden bir toplum  haline gelmişiz.  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)
Sayfa 8 -
—-7 —  Sosyaldemokrat Halkçı Parti  Grup Başkanlığı  T.B.M.M.  Sayı : 79 t  Tarih : 31.5.1989  TÜRKİYE BiÜYfÜıK ıMÎLLET İMECLİSt BAŞKANLIĞINA  1177 sayılı Tütün ve Tüıfcün TekeHi kıamuınunıdla ıdteğlişikik yapâması hakkında  Kıanun teklifim gerekçesi ile bidikte ÜDişjikte synutayşjtuır.  Arz edenim. 10 . 5 . 1989  Cüneyt Oaraveı»  Adana Milletvekili  GEREKÇE  ©ir sigara paketini elinize aldığınızda paketin üzerinde «DİKKAT SİGARA  SAĞLIĞA ZARARLIDIR» yazısını okursunuz. Aslında bu yazı kara mizahtır. Si­ garayı üreten ithal eden tekelden piyasaya süren devlet kendi suçluluğunu bir nebze  azaltmak, vatandaşlarına sattığı ze'htirin yarattığı Vicdan sızısını bir ölçüde dindirmek  için, hiç olmazsa sigara paketinin üstüne gerçeği yazmak gereksinimini duymuştur.  Evet, sigara «ağlığa zararlıdır. Üstelik sağlığa zararlı,olduğu varsayılan bir mad­ de olmayıp sağlığa verdiği zarar yıllardan beri tıp otoritelerince kanıtlanmıştır. Sigara,  içindeki nikotin ve katran maddesi ile vücudun içini ve dışını harap etmektedir. Kat- ranlaşmış akciğerler, yoğunlaşmış akışı zorlanmış kan, kalp ve damar hastalıkları,  öksürük, nefes darlığı, sararan dişler, parmaklar ve çağımızın korkunç hastalıkların­ dan akciğer kanserinin zararı sigara.  Sigara herkesin sağlığa zararlı olduğu konusunda görüş ve düşünce birliği içeri­ sinde olduğu bir nesne. Buna rağmen s'jgara günlük yaşamın hatta sanatın ayrılmaz  bir parçası. Çok gerekliymiş gibi bir çok yerli ve "yabancı dizide, filmde, tiyatroda  dertlenen ya da keyiflenen aktörün çınlayan sesi «Yak bir sigara kül olsun dertlerin»  küçücük çocukların, gençlerin, yaşlıların kulaklarında çınlayan cümle, bilinç altına  kazınmış öneri. «Yak bir sigara dertlerini unutursun ya da hadi, bu mutlu günün şe­ refine birer sigara içelim.» İş bu hale gelince doğal olarak toplumda sigaraya karşı  büyük bir ilgi, içmeye özenme duygusu önce gizliden gizliye sonra açık açık ortaya  çıkmakta. Bu beyin yıkama günümüzde öyle boyutlara varmakta ki ürkmemek, deh­ şete düşmemek mümkün değil. Flilmlerde her tarafı kan içinde asker ya da başka  biri son nefesini vermeden önce arkadaşından bir sigara istiyor. Sanki ölümden önce  yapılması gereken son iş istenmesi gereiken son istek sigaradır. Bu böyle olunca yani  gizli gizli, açık açık insanlar sigara içmeye özendirilirse okul tuvaletlerinden, öğrenci  yatakhanelerine, «inema, tiyatro kulislerinden, otobüslere, uçaklara, trenlere toplan­ tılara kadar her yerde sigara içilir ki nitekim içifaıektedir. Sanki sigara içmek asıl,  içmemek istisna hatta ayıp, sanki bu dünya sigara içenlerin dünyası. Üstelik toplum  olarak birbirimize sigara yani zehir ikram etmeyi alicenaplık kabul eden bir toplum  haline gelmişiz.  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)  Her yerde sigara reklamı, bakkallarda, süpermarketlerde, binaların yan duvarla­ rında, şehrin en işlek caddelerindeki reklam panolarında, toplam araçlarında hatta  spor alanlarında sigara reklamı. Sınırsız bir relklam özgürlüğü. Bakkala ekmek alması  için gönderdiğimiz küçücük çocuğumuzun karşısında atının üstünde sigara içen bir  kovboy reklamı ve kovboy olmaya özenen çocuğumuzu düşününüz. Mutlaka ağzına  sigara da koyacaktır. Çünkü sigara ona göre olmak istediğinin ayrılmaz bir parçası­ dır. Hiç bir alt yapısı olmayan en üzalk bir yöremizi düşünün, orada bile bambaşka  bir dünyayı anlatan sigara reklâmlarına rastlaırsınız. Çamurlu sokaklar ama sigara  reklâmlarında New York^ta mavi geceler, bir çelişki bir zavallılık sürüp gidiyor.  Hükümet olayın korkunçluğunun bir nebze farkında ama sigara tekelleri bas­ tırınca «SİGARAYI BIRAK YAŞAMAYA BAK» kampanyaları yarım kalıyor.  Uçakta sigara içmek yasak ama diğer yandan her türlü reklam her yerde serbest. Üs  telik reklamı yapılan yerli sigara da hemen hemen yok, hepsi yabancı, içinde hangi  maddelerin olup olmadığını bilmediğimiz yüzbir çeşit sigara.  Yabancı sigara reklamlarının hedefi, bir yandan toplumu yabancı sigara içmeye  alıştırmak, özendirmek diğer yandan sabaha Ikarşı tüttün toplayan tütün üreticisini  yok etmek.  Oysa tüm uygar ülkelerde sigara reklamları derece derece sınırlanmakta. Her  devlet kendi halkının sağlığını, ekonomik çıkarlarının üstünde tultmafc için çaba sar- fetmefcte. Sağlık eski balkanı Sayın Akarcalı'nın ciddî ancak uzun sürmeyen bir dizi  gayretinden başka bu hükümet döneminde ciddî hiç ibir çaba yok. Toplum bu konu­ da sürekli bilinçlendirilme içerisinde değil. Devlet toplumu korumuyor. Âdeta yabancı  sigara tekellerinin sömürüsüne terk edilmiş bir topluluk gibiyiz. Tüm uygar ülkelerde  sigara içimi azalmakta. Çünkü o ülkelerde toplum Bağlığını koruma bilincine ulaş­ mış durumda. Yabancı sigara tekelleri bu nedenle sağlığını koruma bilincime iıalkını  koruma duygusuna ulaşmış devletlerin, halkların peşinde, işte bu nedenlerle yabancı  sigara tekelleri için Türkiye ciddî ve bakir ibir p'azar.  Bu gidişe dur demek, uzun sağlıklı yaşamak için sigara tüketimini kamçılayan ve  alabildiğine yaygın sigara reklamlarını sınırlandırmak ve toplumu sağlığını koruma  bilincine ulaştırmak için alınması gereken bir dizi önlem paketinin birinci halkasını  Yüce Meclise sunmanın onuru ve huzuru içerisinde bu yasa, teklifini hazırlamış bu­ lunmaktayız. .  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)
Sayfa 9 -
Her yerde sigara reklamı, bakkallarda, süpermarketlerde, binaların yan duvarla­ rında, şehrin en işlek caddelerindeki reklam panolarında, toplam araçlarında hatta  spor alanlarında sigara reklamı. Sınırsız bir relklam özgürlüğü. Bakkala ekmek alması  için gönderdiğimiz küçücük çocuğumuzun karşısında atının üstünde sigara içen bir  kovboy reklamı ve kovboy olmaya özenen çocuğumuzu düşününüz. Mutlaka ağzına  sigara da koyacaktır. Çünkü sigara ona göre olmak istediğinin ayrılmaz bir parçası­ dır. Hiç bir alt yapısı olmayan en üzalk bir yöremizi düşünün, orada bile bambaşka  bir dünyayı anlatan sigara reklâmlarına rastlaırsınız. Çamurlu sokaklar ama sigara  reklâmlarında New York^ta mavi geceler, bir çelişki bir zavallılık sürüp gidiyor.  Hükümet olayın korkunçluğunun bir nebze farkında ama sigara tekelleri bas­ tırınca «SİGARAYI BIRAK YAŞAMAYA BAK» kampanyaları yarım kalıyor.  Uçakta sigara içmek yasak ama diğer yandan her türlü reklam her yerde serbest. Üs  telik reklamı yapılan yerli sigara da hemen hemen yok, hepsi yabancı, içinde hangi  maddelerin olup olmadığını bilmediğimiz yüzbir çeşit sigara.  Yabancı sigara reklamlarının hedefi, bir yandan toplumu yabancı sigara içmeye  alıştırmak, özendirmek diğer yandan sabaha Ikarşı tüttün toplayan tütün üreticisini  yok etmek.  Oysa tüm uygar ülkelerde sigara reklamları derece derece sınırlanmakta. Her  devlet kendi halkının sağlığını, ekonomik çıkarlarının üstünde tultmafc için çaba sar- fetmefcte. Sağlık eski balkanı Sayın Akarcalı'nın ciddî ancak uzun sürmeyen bir dizi  gayretinden başka bu hükümet döneminde ciddî hiç ibir çaba yok. Toplum bu konu­ da sürekli bilinçlendirilme içerisinde değil. Devlet toplumu korumuyor. Âdeta yabancı  sigara tekellerinin sömürüsüne terk edilmiş bir topluluk gibiyiz. Tüm uygar ülkelerde  sigara içimi azalmakta. Çünkü o ülkelerde toplum Bağlığını koruma bilincine ulaş­ mış durumda. Yabancı sigara tekelleri bu nedenle sağlığını koruma bilincime iıalkını  koruma duygusuna ulaşmış devletlerin, halkların peşinde, işte bu nedenlerle yabancı  sigara tekelleri için Türkiye ciddî ve bakir ibir p'azar.  Bu gidişe dur demek, uzun sağlıklı yaşamak için sigara tüketimini kamçılayan ve  alabildiğine yaygın sigara reklamlarını sınırlandırmak ve toplumu sağlığını koruma  bilincine ulaştırmak için alınması gereken bir dizi önlem paketinin birinci halkasını  Yüce Meclise sunmanın onuru ve huzuru içerisinde bu yasa, teklifini hazırlamış bu­ lunmaktayız. .  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)  — 9 —  ADANA MİLLETVEKİLİ CÜNEYT CANVER/1N TEKLİFİ  1177 Sayılı Tütün ve Tütün Tekeli Kanununda Değişildik Yapılması Hakkında  Kanun Teklifi  MADDE 1. — 1177 Sayılı Tütün ye Tütün Tekeli Kanununa aşağıdaki ek mad­ de eklenmiştir.  «EK MADDE 2. — Tütün ve tütün mamullerinin reklamının yapılması yasak­ tır».  MADDE 2. — Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.  MADDE 3. — Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.  TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA  Geçen dönem Yüce Meclise sunduğumuz «Sigaranın Zararlarının önlenmesi için»  6 Mayıs 1930 gün ve 1593 Sayılı Genel Sağlık Yasasına {Umumî Hıfzıssıhha Kanunu­ na) kimi maddeler eklenmesine ilişkin yasa önerisini Içtjüzüğün 78 inci maddesi gere­ ğince yeniliyorum.  Saygılarımla.  5 . 6 . 1989  Reşit Ülker  İstanbul Milletvekili  TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ YÜKSEK BAŞKANLIĞINA  «Sigaranın Zararlarının Önlenmesi için» 6 Mayıs 1930 gün ve 1593 Sayılı G«nel  Sağlık Yasasına '(Umumî Hıfzıssıhha Kanununa) kimi maddeler eklenmesine ilişkin  yasa önerimiz gerekçeleri ile birlikte sunulmuştur.  Saygılarımızla..  7 . 3 . 1986  Reşit Ülker S. Hüsamettin Karahan  İstanbul Bdürne  Yılmaz Hastürk Hüseyin Aydetrtir  s İstanbul îzmıiır  Günseli özkaya  istanbul  «Sigaranın Zararlarının, önlenmesi için» 6 Mayıs 1930 gün ve 1593 Sayılı Genel  Sağlık Yasasına (Umumî Hıfzıssıhha Kanununa) kimi maddeler eklenmesine ilişkin yasa  önerisi.  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)
Sayfa 10 -
— 9 —  ADANA MİLLETVEKİLİ CÜNEYT CANVER/1N TEKLİFİ  1177 Sayılı Tütün ve Tütün Tekeli Kanununda Değişildik Yapılması Hakkında  Kanun Teklifi  MADDE 1. — 1177 Sayılı Tütün ye Tütün Tekeli Kanununa aşağıdaki ek mad­ de eklenmiştir.  «EK MADDE 2. — Tütün ve tütün mamullerinin reklamının yapılması yasak­ tır».  MADDE 2. — Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.  MADDE 3. — Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.  TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA  Geçen dönem Yüce Meclise sunduğumuz «Sigaranın Zararlarının önlenmesi için»  6 Mayıs 1930 gün ve 1593 Sayılı Genel Sağlık Yasasına {Umumî Hıfzıssıhha Kanunu­ na) kimi maddeler eklenmesine ilişkin yasa önerisini Içtjüzüğün 78 inci maddesi gere­ ğince yeniliyorum.  Saygılarımla.  5 . 6 . 1989  Reşit Ülker  İstanbul Milletvekili  TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ YÜKSEK BAŞKANLIĞINA  «Sigaranın Zararlarının Önlenmesi için» 6 Mayıs 1930 gün ve 1593 Sayılı G«nel  Sağlık Yasasına '(Umumî Hıfzıssıhha Kanununa) kimi maddeler eklenmesine ilişkin  yasa önerimiz gerekçeleri ile birlikte sunulmuştur.  Saygılarımızla..  7 . 3 . 1986  Reşit Ülker S. Hüsamettin Karahan  İstanbul Bdürne  Yılmaz Hastürk Hüseyin Aydetrtir  s İstanbul îzmıiır  Günseli özkaya  istanbul  «Sigaranın Zararlarının, önlenmesi için» 6 Mayıs 1930 gün ve 1593 Sayılı Genel  Sağlık Yasasına (Umumî Hıfzıssıhha Kanununa) kimi maddeler eklenmesine ilişkin yasa  önerisi.  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)  — 10 —  GENEL GEREKÇE  Anayasamız 56 ncı maddesinde Sağlık hakkını benimsemiştir. «Herkes, sağlıklı  ve dengeli bir çevrede yaşamak hakkına sahiptir». Anayasamız, «Gençliğin Korunması  başlıklı» 58 inci maddesinde de,  «Devlet, gençleri alkol düşkünlüğünden, uyuşturucu maddelerle, suçluluk, kumar  ve benzeri kötü alışkanlıklardan ve cehaletten korumak için gerekli tedbirleri alır» de­ mektedir.  Son yıllarda yapılan bilimsel araştırmalar sigaranın büyük zararlarını çok açık  ve kesin bir biçimde ortaya koymuştur.  Sigara kanser, kroner kalp hastalıkları yapmaktadır.  Sigara içenlerin damarlarındaki kan daha çabuk pıhtılaşarak /tıkanmalara, sakat­ lanmalara ve ölümlere neden olmaktadır.  Sigara içen gebe kadınlarda ölü doğum olayı binde 50 iken, sigara içmeyenlerde  binde 17'dir.  Tütünün nikotini ve katronu azaltılmış bile olsa sağlık üzerinde olumsuz etki yap­ maktadır.  Tütün katranında bulunan betanapthylamine, sidik ve safra kesesinde kansere ne­ den olmaktadır.  y Başta akciğer {% 90), karaciğer, böbrek, sidik kesesi, prostat (kadınlarda yumur­ talık ve meme), dudak, ağız, gırtlak, yutak, yemek borusu, kalın bağırsak kanserine,  mide, 12 parmak bağırsağı ülserine neden olmakta, 10 sigara içen bir kişinin vücudun­ da 250 mg.'C vitaminin tümü yok olmaktadır. Sigara cinsel isteği azalttığı, hatta öl­ dürdüğü, erkeklerde kısırlığa neden olduğu, sigara içen annelerin çocuklarının hem.  zekâ, hem de beden açısından geç geliştikleri, gırtlak kanserlerinin :% 99'una sigara  tiryakiliğinin sebep olduğu bilinmektedir, öte yandan sigara alışkanlığı olmayanların  uyuşturucuya başlaima oranlarınıın çolk düşük olduğu, sigaranın uyuşturucu maddelere  ilk basamak dldüğu açıklanmaktadır.  Yukarıda saydıklarımız sigara üçeınlerlie lilgilıîdir. Sigara içmeyenlerin sigara du­ manı ile de sağlıklarının çok büyük ölçüde bozulduğu ison yıllarda yapılan araştırma- ılada ortaya çıkmıştır.  «Sigara içen 'bir kimse1, (bu dumanı tdneffüs etmek zorunda kalan diğer kişileri  de % 40 ila % 80 oranında zehirlemektedir» (Dünya Sağlık Örgütü Bildirisi)  «Sigara içilen yerdeki içmeyenler % 6 - % 12 daha az oksijen almaktadırlar.»  «Sigara içmediği halde, içilen yerde bulunan kimselerin kanser olma olasılığı, içen­ lere oranla en az % 40'dır.»  «Yapılan !bir araştırma sonucunda, bir ailede sigara içenlerin, (içmeyenlere de aynı  tehlikeyi yansıtarak ciddî boyutlu bir tehdit oluşturduğunu ortaya koymuştur.»  Sigara içmeyenler içlin sigara dumanı filtreden geçmediği için daha tehlikeli ol­ duğu ve bir sigaranın dumanının % 75'i odaya dağıldığı saptanmıştır.  Kahve ocakçıları, garsonlar, gece kulübünde çalışanlar, hiç sigara içmeseler dahi  20 yılda sigara içenler gibi kansere yakalanmak olasılığı içine girmektedirler.  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)
Sayfa 11 -
— 10 —  GENEL GEREKÇE  Anayasamız 56 ncı maddesinde Sağlık hakkını benimsemiştir. «Herkes, sağlıklı  ve dengeli bir çevrede yaşamak hakkına sahiptir». Anayasamız, «Gençliğin Korunması  başlıklı» 58 inci maddesinde de,  «Devlet, gençleri alkol düşkünlüğünden, uyuşturucu maddelerle, suçluluk, kumar  ve benzeri kötü alışkanlıklardan ve cehaletten korumak için gerekli tedbirleri alır» de­ mektedir.  Son yıllarda yapılan bilimsel araştırmalar sigaranın büyük zararlarını çok açık  ve kesin bir biçimde ortaya koymuştur.  Sigara kanser, kroner kalp hastalıkları yapmaktadır.  Sigara içenlerin damarlarındaki kan daha çabuk pıhtılaşarak /tıkanmalara, sakat­ lanmalara ve ölümlere neden olmaktadır.  Sigara içen gebe kadınlarda ölü doğum olayı binde 50 iken, sigara içmeyenlerde  binde 17'dir.  Tütünün nikotini ve katronu azaltılmış bile olsa sağlık üzerinde olumsuz etki yap­ maktadır.  Tütün katranında bulunan betanapthylamine, sidik ve safra kesesinde kansere ne­ den olmaktadır.  y Başta akciğer {% 90), karaciğer, böbrek, sidik kesesi, prostat (kadınlarda yumur­ talık ve meme), dudak, ağız, gırtlak, yutak, yemek borusu, kalın bağırsak kanserine,  mide, 12 parmak bağırsağı ülserine neden olmakta, 10 sigara içen bir kişinin vücudun­ da 250 mg.'C vitaminin tümü yok olmaktadır. Sigara cinsel isteği azalttığı, hatta öl­ dürdüğü, erkeklerde kısırlığa neden olduğu, sigara içen annelerin çocuklarının hem.  zekâ, hem de beden açısından geç geliştikleri, gırtlak kanserlerinin :% 99'una sigara  tiryakiliğinin sebep olduğu bilinmektedir, öte yandan sigara alışkanlığı olmayanların  uyuşturucuya başlaima oranlarınıın çolk düşük olduğu, sigaranın uyuşturucu maddelere  ilk basamak dldüğu açıklanmaktadır.  Yukarıda saydıklarımız sigara üçeınlerlie lilgilıîdir. Sigara içmeyenlerin sigara du­ manı ile de sağlıklarının çok büyük ölçüde bozulduğu ison yıllarda yapılan araştırma- ılada ortaya çıkmıştır.  «Sigara içen 'bir kimse1, (bu dumanı tdneffüs etmek zorunda kalan diğer kişileri  de % 40 ila % 80 oranında zehirlemektedir» (Dünya Sağlık Örgütü Bildirisi)  «Sigara içilen yerdeki içmeyenler % 6 - % 12 daha az oksijen almaktadırlar.»  «Sigara içmediği halde, içilen yerde bulunan kimselerin kanser olma olasılığı, içen­ lere oranla en az % 40'dır.»  «Yapılan !bir araştırma sonucunda, bir ailede sigara içenlerin, (içmeyenlere de aynı  tehlikeyi yansıtarak ciddî boyutlu bir tehdit oluşturduğunu ortaya koymuştur.»  Sigara içmeyenler içlin sigara dumanı filtreden geçmediği için daha tehlikeli ol­ duğu ve bir sigaranın dumanının % 75'i odaya dağıldığı saptanmıştır.  Kahve ocakçıları, garsonlar, gece kulübünde çalışanlar, hiç sigara içmeseler dahi  20 yılda sigara içenler gibi kansere yakalanmak olasılığı içine girmektedirler.  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)  — 11 —  Bir 'araştırmada sigara liçenler bir adaya, sigara içmeyenler sigara dumainı olan  bir odaya konmuştur. Deney sonunda her iki odadakilerin kanlarındaki nikotin, kar- bonmonoksit, zift ve öteki nesneler 'hemen hemen aynı oranda bulunmuştur.  Almanya'da bir kadının akciğer kanserinden ölmesi üzerine kocası, «eşinin hiç si­ gara içmediğini» belirterek çalıştığı devlet daıiflesame karşı dava açmış ve 4 milyon.mark  tazminat almıştır.  Hükümet, tazminatı ödedikten sonra fou ifconuda Ibliır araştırma yapmış, devlet daire­ lerinde sigara içmeyenlerin, sigara içenler yüzünden Ikansere yakalanmalarını önlemek  üzere, devlet dairelerinde sigara içiminin yasaklanması kararını almıştır, içen memur­ larancak oküiardakıi ıgilbii teneffüse çıkıp silgara içebüeceMerdir,  Kanserden ölen Aktör Yüi Brynner - ölümünden önce doldurduğu ses bandında  tüm dünyayı, «lütfen sigara içmeyin, eğer ben de içmeseydim, size bu kanserli sesimle  sesienmeyecektim.» diyerek bizleri uyarmak gereğini duymuştur.  ingiltere'de genel yerlerde sigara yasalklanmiıştır. Şimdi de lokantalar sigara içimini  yasaklamaya başlamışlardır, ingiltere'de sendikalar toplu sözleşmelere sigara içilmesiyle  tügüM sigara içenlerin odalarının ayrılması gibi hükümler koymaktadırlar.  Amerika'da Oinoinnati 'Kenti Belediye sınırları içerisinde Ikamuya açık kapalı yer­ lerde sigara içilmesini yasaiklamış yasağa karşı sigara içenlere ilk kez 100 dolar para cezası  yinelenmesi durumunda ise 9, ay hapis cezası vermeyi kararlaştırmıştır.  Her yıl 1 milyon kişinin sigara yüzünden öldüğü saptanmıştır.  Batıda açılan kampanyalar sonucunda Amerika'da, Fransa'da, ingiltere'de ve diğer  ülkelerde sigara tüketimi azalmıştır. Buna karşılık 1970 - 80 arasında Konya'da ı% 32,  Latin Amerika'da % 84,. Türkiye'de •% 6, tütün tüketimi artmıştır.  Ülkemizde 1984 yılında 810 milyar, 1985'te ise 1, trilyon 12 milyar TL. ödenmiş­ tir. Kaçak girenler bu sayı içinde değildir. Gene 1984te 62 milyon kg. tüketim, 1985'te  63.4 milyon kg. çılkmıştır. Liselerimizde sigara kullanan gençlerin sayısı % 60 dile  % 90 arasında olduğu bildirilmektedir. Sigaraya başlama yaşı ise 12 -14 olarak açık­ lanmaktadırj  Bu durumda sigaraya ikarşı güçlü, 'bilinçli, kararlı hükümet tutumu ve kamuoyu  desteği olmadığında 8 - 10 yıl sonra ülkemizin başına önlenmesi olanaksız kamu sağ­ lığı sorunu çıkaracağı ifade edilmektedir,  İşin umut veren yanı 'başta 'Sayın Cumhurbaşkanımızın ömemlle konuya eğilme­ leridir. Sayın Başbakanın da buna katılmaları, bilim adamlarının uzmanların, basının,  TRT'nin, Yeşilay Derneğinin, 'sigara içmeyenler derneğinin ve^ diğerlerinin çabaları  bazı somut önlemlerle değerlendirilmeliydi. Bu yasa önerimiz bu amaçla hazırlanmıştır.  Kuşkusuz yasa önerisine en iyi biçimi Yüce Meclis verecektir.  Maddeler gerekçe verimesiine ihtiyaç duyurmayacak kadar açıktır.  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)
Sayfa 12 -
— 11 —  Bir 'araştırmada sigara liçenler bir adaya, sigara içmeyenler sigara dumainı olan  bir odaya konmuştur. Deney sonunda her iki odadakilerin kanlarındaki nikotin, kar- bonmonoksit, zift ve öteki nesneler 'hemen hemen aynı oranda bulunmuştur.  Almanya'da bir kadının akciğer kanserinden ölmesi üzerine kocası, «eşinin hiç si­ gara içmediğini» belirterek çalıştığı devlet daıiflesame karşı dava açmış ve 4 milyon.mark  tazminat almıştır.  Hükümet, tazminatı ödedikten sonra fou ifconuda Ibliır araştırma yapmış, devlet daire­ lerinde sigara içmeyenlerin, sigara içenler yüzünden Ikansere yakalanmalarını önlemek  üzere, devlet dairelerinde sigara içiminin yasaklanması kararını almıştır, içen memur­ larancak oküiardakıi ıgilbii teneffüse çıkıp silgara içebüeceMerdir,  Kanserden ölen Aktör Yüi Brynner - ölümünden önce doldurduğu ses bandında  tüm dünyayı, «lütfen sigara içmeyin, eğer ben de içmeseydim, size bu kanserli sesimle  sesienmeyecektim.» diyerek bizleri uyarmak gereğini duymuştur.  ingiltere'de genel yerlerde sigara yasalklanmiıştır. Şimdi de lokantalar sigara içimini  yasaklamaya başlamışlardır, ingiltere'de sendikalar toplu sözleşmelere sigara içilmesiyle  tügüM sigara içenlerin odalarının ayrılması gibi hükümler koymaktadırlar.  Amerika'da Oinoinnati 'Kenti Belediye sınırları içerisinde Ikamuya açık kapalı yer­ lerde sigara içilmesini yasaiklamış yasağa karşı sigara içenlere ilk kez 100 dolar para cezası  yinelenmesi durumunda ise 9, ay hapis cezası vermeyi kararlaştırmıştır.  Her yıl 1 milyon kişinin sigara yüzünden öldüğü saptanmıştır.  Batıda açılan kampanyalar sonucunda Amerika'da, Fransa'da, ingiltere'de ve diğer  ülkelerde sigara tüketimi azalmıştır. Buna karşılık 1970 - 80 arasında Konya'da ı% 32,  Latin Amerika'da % 84,. Türkiye'de •% 6, tütün tüketimi artmıştır.  Ülkemizde 1984 yılında 810 milyar, 1985'te ise 1, trilyon 12 milyar TL. ödenmiş­ tir. Kaçak girenler bu sayı içinde değildir. Gene 1984te 62 milyon kg. tüketim, 1985'te  63.4 milyon kg. çılkmıştır. Liselerimizde sigara kullanan gençlerin sayısı % 60 dile  % 90 arasında olduğu bildirilmektedir. Sigaraya başlama yaşı ise 12 -14 olarak açık­ lanmaktadırj  Bu durumda sigaraya ikarşı güçlü, 'bilinçli, kararlı hükümet tutumu ve kamuoyu  desteği olmadığında 8 - 10 yıl sonra ülkemizin başına önlenmesi olanaksız kamu sağ­ lığı sorunu çıkaracağı ifade edilmektedir,  İşin umut veren yanı 'başta 'Sayın Cumhurbaşkanımızın ömemlle konuya eğilme­ leridir. Sayın Başbakanın da buna katılmaları, bilim adamlarının uzmanların, basının,  TRT'nin, Yeşilay Derneğinin, 'sigara içmeyenler derneğinin ve^ diğerlerinin çabaları  bazı somut önlemlerle değerlendirilmeliydi. Bu yasa önerimiz bu amaçla hazırlanmıştır.  Kuşkusuz yasa önerisine en iyi biçimi Yüce Meclis verecektir.  Maddeler gerekçe verimesiine ihtiyaç duyurmayacak kadar açıktır.  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)  - 12 —  İSTANBUL MİLLETVEKÎLÎ REŞİT ÜIJKBRitN THKIİtFl  «Sigaranın Zaraı^Ianıını önlenmesi için» 6 Mayıs 1930 gün ve 1593 Sayılı Genel Sağ­ lık Yasasına (Umumî Hıfzıssıfaha Kanununa) Kimi Maddeler Eklenmesilne İlişkin Yasa  önerisi.  MADDE 1.. — 6 Mayıs 1930 (gün ve 1593 sayılı Genel Sağlık Yasasına (Umumî  Hıfzıssıhha Kanununa) sigaranın zararlarını önlemek için aşağıdaki maddeler eklen- mdşitiır.  EK' MADDE 1. — Kamuya ait kapalı yerlerde, ulaşım anaçlarımda sigara içme­ yenlerin sağlıklı yaşama 'haklarını korumak üzere sigara içilmesi yasaktır. Buralarda  herkesin kolaylıkla görebileceği biçimde «sigara içilmez» levhaları asılır.  Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı yukarıda fıkradaki yerlerde sigara içme yasa­ ğının nasıl uygulanacağım belirtmeye yetkili olduğu gibi, herkese açık, toplu olarak bulu­ nulan eğlence, dinlenme ve diğer benzetr yerlerde de sağlığı koruyucu önlemler almaya  yetkilidir.  EK MADDE 2. — TRT, yayınlarımda sigara İçmeyi özendirici yayınlar yapmaktan  sakınır, sigaranın sağlığa zararlarım anlatan yayınlar yapar.  Sigara paketleri üzenine sigaranın sağlığa çok zararlı olduğu büyük harflerle ya­ zılması zorunludur. • ' . *  EK MADDE 3. — Sigara içme yasağı olan yerlerde sigara içenlere ve Sağlık Ba­ kanlığının aldığı önâamHere uymayanlara, 1 000 TL.'den 5 000 TL.ya kadar hafif para  cezası kesilir. Bu kişiler aynı suçu işlerlerse, 5 000 TL.*dan 25 000 TL.'ya kadar cezaya  çarptırsınlar. Cezaların % 20'sli cezayı yazan görevlilere veriir.  EK MADDE 4. — Bu Yasanın uygulanmasını gösteren yönetmelik, yasanın yü­ rürlüğe girmesinden başlayarak 3 ay içinde çıkarılır^  MADDE 2. — Bu Yasa yayımı gününde yürürlüğe girer.  MADDE 3. — Bü Yasayı Bakanlar Kurulu yürütür.  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)
Sayfa 13 -
- 12 —  İSTANBUL MİLLETVEKÎLÎ REŞİT ÜIJKBRitN THKIİtFl  «Sigaranın Zaraı^Ianıını önlenmesi için» 6 Mayıs 1930 gün ve 1593 Sayılı Genel Sağ­ lık Yasasına (Umumî Hıfzıssıfaha Kanununa) Kimi Maddeler Eklenmesilne İlişkin Yasa  önerisi.  MADDE 1.. — 6 Mayıs 1930 (gün ve 1593 sayılı Genel Sağlık Yasasına (Umumî  Hıfzıssıhha Kanununa) sigaranın zararlarını önlemek için aşağıdaki maddeler eklen- mdşitiır.  EK' MADDE 1. — Kamuya ait kapalı yerlerde, ulaşım anaçlarımda sigara içme­ yenlerin sağlıklı yaşama 'haklarını korumak üzere sigara içilmesi yasaktır. Buralarda  herkesin kolaylıkla görebileceği biçimde «sigara içilmez» levhaları asılır.  Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı yukarıda fıkradaki yerlerde sigara içme yasa­ ğının nasıl uygulanacağım belirtmeye yetkili olduğu gibi, herkese açık, toplu olarak bulu­ nulan eğlence, dinlenme ve diğer benzetr yerlerde de sağlığı koruyucu önlemler almaya  yetkilidir.  EK MADDE 2. — TRT, yayınlarımda sigara İçmeyi özendirici yayınlar yapmaktan  sakınır, sigaranın sağlığa zararlarım anlatan yayınlar yapar.  Sigara paketleri üzenine sigaranın sağlığa çok zararlı olduğu büyük harflerle ya­ zılması zorunludur. • ' . *  EK MADDE 3. — Sigara içme yasağı olan yerlerde sigara içenlere ve Sağlık Ba­ kanlığının aldığı önâamHere uymayanlara, 1 000 TL.'den 5 000 TL.ya kadar hafif para  cezası kesilir. Bu kişiler aynı suçu işlerlerse, 5 000 TL.*dan 25 000 TL.'ya kadar cezaya  çarptırsınlar. Cezaların % 20'sli cezayı yazan görevlilere veriir.  EK MADDE 4. — Bu Yasanın uygulanmasını gösteren yönetmelik, yasanın yü­ rürlüğe girmesinden başlayarak 3 ay içinde çıkarılır^  MADDE 2. — Bu Yasa yayımı gününde yürürlüğe girer.  MADDE 3. — Bü Yasayı Bakanlar Kurulu yürütür.  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)  — 13 —  Adalet Komisyonu Raporu  Türkiye Büyük Millet Meclisi  Adalet Komisyonu 14.6.1989  Esas No, : 2/189, 2/190, 2/193 .  Karar No. : 56 >  TÜRKÜYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA  İstanbul Milletvekili Bülent Akarcalı ve 40 Arkadaşının; Sigara, Tütün ve Tütün  Mamullerinin Zararlı Alışkanlıklarından Koruma Kanunu Teklifi, Adana Milletvekili  Cüneyt Canverln; 1177 Sayılı Tütün ve Tütün Tekeli Kanununda Değişiklik Yapılma­ sı Hakkında Kanun Teklifi ile İstanbul Milletvekili Reşit Ülker'in; «Sigaranın Zararla­ rının önlenmesi İçin» 6 Mayıs 1930 gün ve 1593 Sayılı Genel Sağlık Yasasına (Umum  Hıfzıssıhha Kanununa) Kimi Maddeler Eklenmesine İlişkin Yasa Teklifleri birleştiril­ mek ve daha kapsamlı olması nedeni ile Bülent Akarcalı'nın teklifi esas alınmak sure­ tiyle, Adalet, Maliye ve Gümrük, Sağlık Bakanlıkları, TRT ve Yeşilay Cemiyeti Baş­ kanlığı temsilcilerinin ve teklif sahiplerinin de katılmalarıyla Komisyonumuzca incele­ nip görüşülmüş, gerekçesi uygun görülerek maddelerine geçilmesi kabul edilmiş ve  maddeler üzerinde yapılan ilave ve değişiklikler aşağıda açıklanmıştır.  1. «Tütün ve tütün mamulleri» ibaresinin sigarayı da kapsadığı düşünülerek tek­ lifin başlığında yer alan «sigara» kelimesi kaldırılmalk suretiyle teklif başlığı yeniden  düzenlenmiştir.  2. Teklifin «Amaç» başlıklı 1 inci maddesi başlığa paralel şekilde düzeltilmiştir.  3< Teklifin 3 üncü maddesi başlığı da değiştirilmek "ve ikinci fıkrası metinden  çıkarılarak yeni bir ikinci fıkra eklenmek suretiyle yeniden düzenlenmiş ve 2 nci madde  olarak kabul edilmiştir.  4. Teklifin «Yasaklar» başlıklı 4 üncü maddesinin (b) ve (c) bentleri metinden  çıkarılmış ve madde «Diğer yasaklar» başlığında tek fıkra şeklinde 3 üncü madde ola­ rak düzenlenmiştir.  5. Teklifin «Görev ve sorumluluk» başlıklı 2 nci maddesinin iki, üç ve dördüncü  fıkraları «Uyarılar» başlığı altında üç fıkra halinde 4 üncü madde olarak yeniden dü­ zenlenmiştir.  6„ Teklifin 2 nci maddesinin birinci fıkrası «Görev ve sorumluluk» başlığı altın­ da üç fıkra halinde düzenlenmiş ve 5 inci madde olarak kabul edilmiştir.  7. Teklifin «İdarî cezalar» başlıklı 5 inci maddesi «İdarî ceza» başlığı altında ye- . niden düzenlenerek 6 nci madde olarak kabul edilmiştir.  8* Teklifin «Adlî cezalar» başlıklı 6 nci maddesi birinci fıkrasındaki para cezası­ nın yukarı haddi de tespit edilmek suretiyle düzenlenmiş ve 7 nci madde olarak kabul  edilmiştir.  9. Teklifin «Yönetmelik» başlıklı 7 nci maddesi çıkarılacak yönetmeliğe Kanunun  yayımından itibaren 3 aylık süre tanınmak suretiyle yeniden düzenlenmiş ve 8 inci  madde olarak kabul edilmiştir.  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S, Sayı : 286)
Sayfa 14 -
— 13 —  Adalet Komisyonu Raporu  Türkiye Büyük Millet Meclisi  Adalet Komisyonu 14.6.1989  Esas No, : 2/189, 2/190, 2/193 .  Karar No. : 56 >  TÜRKÜYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA  İstanbul Milletvekili Bülent Akarcalı ve 40 Arkadaşının; Sigara, Tütün ve Tütün  Mamullerinin Zararlı Alışkanlıklarından Koruma Kanunu Teklifi, Adana Milletvekili  Cüneyt Canverln; 1177 Sayılı Tütün ve Tütün Tekeli Kanununda Değişiklik Yapılma­ sı Hakkında Kanun Teklifi ile İstanbul Milletvekili Reşit Ülker'in; «Sigaranın Zararla­ rının önlenmesi İçin» 6 Mayıs 1930 gün ve 1593 Sayılı Genel Sağlık Yasasına (Umum  Hıfzıssıhha Kanununa) Kimi Maddeler Eklenmesine İlişkin Yasa Teklifleri birleştiril­ mek ve daha kapsamlı olması nedeni ile Bülent Akarcalı'nın teklifi esas alınmak sure­ tiyle, Adalet, Maliye ve Gümrük, Sağlık Bakanlıkları, TRT ve Yeşilay Cemiyeti Baş­ kanlığı temsilcilerinin ve teklif sahiplerinin de katılmalarıyla Komisyonumuzca incele­ nip görüşülmüş, gerekçesi uygun görülerek maddelerine geçilmesi kabul edilmiş ve  maddeler üzerinde yapılan ilave ve değişiklikler aşağıda açıklanmıştır.  1. «Tütün ve tütün mamulleri» ibaresinin sigarayı da kapsadığı düşünülerek tek­ lifin başlığında yer alan «sigara» kelimesi kaldırılmalk suretiyle teklif başlığı yeniden  düzenlenmiştir.  2. Teklifin «Amaç» başlıklı 1 inci maddesi başlığa paralel şekilde düzeltilmiştir.  3< Teklifin 3 üncü maddesi başlığı da değiştirilmek "ve ikinci fıkrası metinden  çıkarılarak yeni bir ikinci fıkra eklenmek suretiyle yeniden düzenlenmiş ve 2 nci madde  olarak kabul edilmiştir.  4. Teklifin «Yasaklar» başlıklı 4 üncü maddesinin (b) ve (c) bentleri metinden  çıkarılmış ve madde «Diğer yasaklar» başlığında tek fıkra şeklinde 3 üncü madde ola­ rak düzenlenmiştir.  5. Teklifin «Görev ve sorumluluk» başlıklı 2 nci maddesinin iki, üç ve dördüncü  fıkraları «Uyarılar» başlığı altında üç fıkra halinde 4 üncü madde olarak yeniden dü­ zenlenmiştir.  6„ Teklifin 2 nci maddesinin birinci fıkrası «Görev ve sorumluluk» başlığı altın­ da üç fıkra halinde düzenlenmiş ve 5 inci madde olarak kabul edilmiştir.  7. Teklifin «İdarî cezalar» başlıklı 5 inci maddesi «İdarî ceza» başlığı altında ye- . niden düzenlenerek 6 nci madde olarak kabul edilmiştir.  8* Teklifin «Adlî cezalar» başlıklı 6 nci maddesi birinci fıkrasındaki para cezası­ nın yukarı haddi de tespit edilmek suretiyle düzenlenmiş ve 7 nci madde olarak kabul  edilmiştir.  9. Teklifin «Yönetmelik» başlıklı 7 nci maddesi çıkarılacak yönetmeliğe Kanunun  yayımından itibaren 3 aylık süre tanınmak suretiyle yeniden düzenlenmiş ve 8 inci  madde olarak kabul edilmiştir.  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S, Sayı : 286)  — 14 —  10. Teklifin 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen şartlar aranmaksızın  Bu Kanunun yayımı tarihinden önce Türkiye'de üretilen veya ithal edilen tütün ve tü­ tün mamullerinin altı ay süreyle satışına izin veren Geçici 1 inci madde ile 2 nci mad­ denin ikinci fıkrası, 3 üncü madde ve 4 üncü maddenin birinci fıkrası gereği yapıla­ cak işlerin Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir ay içinde yerine getirileceğine ilişikin  Geçici 2 nci madde teklif metnine eklenmiştir.  11. Teklifin «Yürürlük» başlıklı 8 inci maddesi 9 uncu, «Yürütme» başlıklı 9 un­ cu maddesi 10 uncu madde olarak aynen kabul edilmiştir.  Raporumuz Genel Kurulun onayına sunulmak üzere saygı ile arz olunur.  Başkan  Alpaslan Pehlivanlı  Ankara  Sözcü  A. Reyhan Sakalhoğlu  Safcaırya  Muhalefet görüşüm eklidir  Üye  Ledin Barlas  Adana  Üye  Hasan Ttmrıöver  Gaziantep  Üye  Aytekin Kotil  istanbul  Üye  Sadettin Ağacık  Kastamonu  Cezalara Muhalifim  Başkamvekiii  İhsan Nuri Topkaya  Ordu  TRT'ye süre verilmesine ve  cezalara muhalifim  Kâtip  Gökhan M araş  Kırşehir  Üye  Kâmil Ateşoğulları  Ankara  Üye  Ali Haydar Erdoğan  istanbul  Üye  Ahmet Ersin  İzmir  Üye  Yılmaz Altuğ  Sivas  Üye  Eyüp Cenap Gülpınar  Şanlıurfa  Cezalara muhalifim sadece reklamlara  verilecek cezalara muhalif değilim  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)
Sayfa 15 -
— 14 —  10. Teklifin 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen şartlar aranmaksızın  Bu Kanunun yayımı tarihinden önce Türkiye'de üretilen veya ithal edilen tütün ve tü­ tün mamullerinin altı ay süreyle satışına izin veren Geçici 1 inci madde ile 2 nci mad­ denin ikinci fıkrası, 3 üncü madde ve 4 üncü maddenin birinci fıkrası gereği yapıla­ cak işlerin Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir ay içinde yerine getirileceğine ilişikin  Geçici 2 nci madde teklif metnine eklenmiştir.  11. Teklifin «Yürürlük» başlıklı 8 inci maddesi 9 uncu, «Yürütme» başlıklı 9 un­ cu maddesi 10 uncu madde olarak aynen kabul edilmiştir.  Raporumuz Genel Kurulun onayına sunulmak üzere saygı ile arz olunur.  Başkan  Alpaslan Pehlivanlı  Ankara  Sözcü  A. Reyhan Sakalhoğlu  Safcaırya  Muhalefet görüşüm eklidir  Üye  Ledin Barlas  Adana  Üye  Hasan Ttmrıöver  Gaziantep  Üye  Aytekin Kotil  istanbul  Üye  Sadettin Ağacık  Kastamonu  Cezalara Muhalifim  Başkamvekiii  İhsan Nuri Topkaya  Ordu  TRT'ye süre verilmesine ve  cezalara muhalifim  Kâtip  Gökhan M araş  Kırşehir  Üye  Kâmil Ateşoğulları  Ankara  Üye  Ali Haydar Erdoğan  istanbul  Üye  Ahmet Ersin  İzmir  Üye  Yılmaz Altuğ  Sivas  Üye  Eyüp Cenap Gülpınar  Şanlıurfa  Cezalara muhalifim sadece reklamlara  verilecek cezalara muhalif değilim  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)  — 15 - MUHALEFET GEREKÇESİ  Tütün ve tütün mamulleri içiminin sağlığa zarar verdiği kuşkusuzdur. Tütün ve  tütün mamulleri içimine alışkanlık toplumda asır boyu devam edegelmiştir. Bu alışkan­ lıktan kurtulmanın ceza ile değil eğitimle mümkün olacağı kanaatindeyim. «Sağlığa  zararlılık» şuurunun yaratılması etkin propaganda araçlarıyla ve eğitimle başarıya ve  neticeye ulaştırılır. Ceza ve yasak, maddeyi daha cazip hale getirir. İnsan hak ve hür­ riyetlerinin alabildiğine söz konusu olduğu bu günlerde kolluk kuvvetleriyle, zabıta,  trafik polisiyle tiryaki vatandaşı karşı karşıya bırakacak olan bu tür zorlama ve müey­ yideler ferdi huzursuz eder. Bu nedenlerle teklifin ceza getiren 5, 6 ve 7 nci madde­ lerine karşıyım.  Ayhan Sakallıoğlu  Sakarya  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)
Sayfa 16 -
— 15 - MUHALEFET GEREKÇESİ  Tütün ve tütün mamulleri içiminin sağlığa zarar verdiği kuşkusuzdur. Tütün ve  tütün mamulleri içimine alışkanlık toplumda asır boyu devam edegelmiştir. Bu alışkan­ lıktan kurtulmanın ceza ile değil eğitimle mümkün olacağı kanaatindeyim. «Sağlığa  zararlılık» şuurunun yaratılması etkin propaganda araçlarıyla ve eğitimle başarıya ve  neticeye ulaştırılır. Ceza ve yasak, maddeyi daha cazip hale getirir. İnsan hak ve hür­ riyetlerinin alabildiğine söz konusu olduğu bu günlerde kolluk kuvvetleriyle, zabıta,  trafik polisiyle tiryaki vatandaşı karşı karşıya bırakacak olan bu tür zorlama ve müey­ yideler ferdi huzursuz eder. Bu nedenlerle teklifin ceza getiren 5, 6 ve 7 nci madde­ lerine karşıyım.  Ayhan Sakallıoğlu  Sakarya  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)  — 16 —  İSTANBUL MİLLETVEKİLİ BÜLENT AKARCALI VE 40 ARKADAŞININ  TEKLİFİ  Sigara, Tütün ve Tütün Mamullerinin Zararlı Alışkanlıklarından Koruma Kanuna  Teklifi  Amaç  MADDE 1. — Bu Kanunun amacı; (kişileri, her ne şekil ve surette olursa olsun  sigara, tütün ve tütün mamulleri alışkanlıklarını özendirici reklâm, .tanıtım, teşvik ve  kampanyasından koruyucu tertip ve tedbirler almaktır.  Görev ve sorumluluk  MADDE 2. — Bu Kanuna göre sigara, tütün ve tütün mamulleri içiminin ya­ saklandığı yerlerde bu fiile aykırı hareket edenler hakkında kolluk kuvvetleri (polis,  bekçi, belediye zabıtası) şikâyet üzerine ya da kendiliğinden duruma müdahale etmek­ le yükümlüdürler.  Sigara, tütün ve tütün mamulleri içilmesinin yasaklandığı yerlerde, sigara içme  yasağına ait uyarılar asgarî 10 (on) santimetrelik puntolarla herkes tarafından görüne­ bilir yerlere asılır veya yazılır. Bu işlemlerden ilgili yerin amiri durumundaki kişi ve  kişiler sorumludurlar.  Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu ayda asgarî 30 (otuz) dakikayı sigara, tü­ tün ve tütün mamulleri zararlı alışkanlıkları konusunda vatandaşı uyaracak yayınlar  yapmakla görevlidir.  Türkiye'de üretilen ya da ithal edilen her sigara, tütün ve tütün mamulleri pa­ ketinin üzerine bir santimetre boyundaki puntolarla Sağlığa Zararlıdır, ölüme Yol Açar  ibaresi konur. Bu ibare gayet net görünür ve rahat okunur bir şekilde paket üzerinde  yer alır. Bu İbareyi taşımayan sigara, tütün ve tütün mamulleri ithal edilemez ve top­ tan ya da perakende satışa çıkarılamaz.  Sigara içilmesi yasaklanan yerler  MADDE 3. — Sağlık, eğitim - öğretim ve kültür hizmeti veren yerler ile spor sa­ lonlarında ve toplu taşımacılık yapılan her türlü nakil vasıtaları ve bunların bekleme  salonlarında tahsis edilecek olan yerler dışında sigara, tütün ve tütün mamulleri içile- mez.ı . ' ^ •  Resmî kurum ve kuruluşlarda da yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.  Yasaklar  MADDE 4. — Sigara, tütün ve tütün mamullerinin;  a) isim, marka veya alametler kullanılarak her ne şekil ve surette olursa ol­ sun reklâmının, tamtımımn, teşvikinin veya özendirme kampanyasının düzenlenmesi  veya yapılması,  b) 18 yaşından küçüklere satılması,  c) Vitrinlerde teşhir edilmesi veya sergilenmesi,  Yasaktır.  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)
Sayfa 17 -
— 16 —  İSTANBUL MİLLETVEKİLİ BÜLENT AKARCALI VE 40 ARKADAŞININ  TEKLİFİ  Sigara, Tütün ve Tütün Mamullerinin Zararlı Alışkanlıklarından Koruma Kanuna  Teklifi  Amaç  MADDE 1. — Bu Kanunun amacı; (kişileri, her ne şekil ve surette olursa olsun  sigara, tütün ve tütün mamulleri alışkanlıklarını özendirici reklâm, .tanıtım, teşvik ve  kampanyasından koruyucu tertip ve tedbirler almaktır.  Görev ve sorumluluk  MADDE 2. — Bu Kanuna göre sigara, tütün ve tütün mamulleri içiminin ya­ saklandığı yerlerde bu fiile aykırı hareket edenler hakkında kolluk kuvvetleri (polis,  bekçi, belediye zabıtası) şikâyet üzerine ya da kendiliğinden duruma müdahale etmek­ le yükümlüdürler.  Sigara, tütün ve tütün mamulleri içilmesinin yasaklandığı yerlerde, sigara içme  yasağına ait uyarılar asgarî 10 (on) santimetrelik puntolarla herkes tarafından görüne­ bilir yerlere asılır veya yazılır. Bu işlemlerden ilgili yerin amiri durumundaki kişi ve  kişiler sorumludurlar.  Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu ayda asgarî 30 (otuz) dakikayı sigara, tü­ tün ve tütün mamulleri zararlı alışkanlıkları konusunda vatandaşı uyaracak yayınlar  yapmakla görevlidir.  Türkiye'de üretilen ya da ithal edilen her sigara, tütün ve tütün mamulleri pa­ ketinin üzerine bir santimetre boyundaki puntolarla Sağlığa Zararlıdır, ölüme Yol Açar  ibaresi konur. Bu ibare gayet net görünür ve rahat okunur bir şekilde paket üzerinde  yer alır. Bu İbareyi taşımayan sigara, tütün ve tütün mamulleri ithal edilemez ve top­ tan ya da perakende satışa çıkarılamaz.  Sigara içilmesi yasaklanan yerler  MADDE 3. — Sağlık, eğitim - öğretim ve kültür hizmeti veren yerler ile spor sa­ lonlarında ve toplu taşımacılık yapılan her türlü nakil vasıtaları ve bunların bekleme  salonlarında tahsis edilecek olan yerler dışında sigara, tütün ve tütün mamulleri içile- mez.ı . ' ^ •  Resmî kurum ve kuruluşlarda da yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.  Yasaklar  MADDE 4. — Sigara, tütün ve tütün mamullerinin;  a) isim, marka veya alametler kullanılarak her ne şekil ve surette olursa ol­ sun reklâmının, tamtımımn, teşvikinin veya özendirme kampanyasının düzenlenmesi  veya yapılması,  b) 18 yaşından küçüklere satılması,  c) Vitrinlerde teşhir edilmesi veya sergilenmesi,  Yasaktır.  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)  . — 17 —  ADALET KOMİSYONUNUN KABUL EfTTtĞt METİN  Tütün ve Tütün Mamullerinin Zararlarının önlenmesine Dair Kanun Teklifi  Amaç  MADDE 1. — Bu Kanunun amacı, kişileri tütün ve tütün mamullerinin zararla­ rından, bunların alışkanlıklarını özendirici reklam, tanıtma ve teşvik kampanyalarından  koruyucu tertip ve tedbirler almaktır.  Tütün ve tütün mamullerinin içilmesi yasaklanan yerler,  MAİDDE 2. — Sağlık, eğitim - öğretim ve kültür hizmeti veren yerler ile kapalı  spor salonlarında ve toplu taşımacılık yapılan her türlü nakil vasıtaları ve bunların  bekteme salonlarında tütün ve tütün mamulleri içilemez.  Bu gibi mahallerde tütün ve tütün mamullerinin içilebilmesi için ayrı yerler tah­ sis edilir.  Diğer yasaklar  MADDE 3. — Tütün ve tütün mamullerinin isim, marka veya alametler kullanı­ larak her ne suretle, olursa olsun reklâm veya tanıtımının yapılması veya bunlarm is­ timalini teşvik veya özendirici kampanyaların düzenlenmesi yasaktır.  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)
Sayfa 18 -
. — 17 —  ADALET KOMİSYONUNUN KABUL EfTTtĞt METİN  Tütün ve Tütün Mamullerinin Zararlarının önlenmesine Dair Kanun Teklifi  Amaç  MADDE 1. — Bu Kanunun amacı, kişileri tütün ve tütün mamullerinin zararla­ rından, bunların alışkanlıklarını özendirici reklam, tanıtma ve teşvik kampanyalarından  koruyucu tertip ve tedbirler almaktır.  Tütün ve tütün mamullerinin içilmesi yasaklanan yerler,  MAİDDE 2. — Sağlık, eğitim - öğretim ve kültür hizmeti veren yerler ile kapalı  spor salonlarında ve toplu taşımacılık yapılan her türlü nakil vasıtaları ve bunların  bekteme salonlarında tütün ve tütün mamulleri içilemez.  Bu gibi mahallerde tütün ve tütün mamullerinin içilebilmesi için ayrı yerler tah­ sis edilir.  Diğer yasaklar  MADDE 3. — Tütün ve tütün mamullerinin isim, marka veya alametler kullanı­ larak her ne suretle, olursa olsun reklâm veya tanıtımının yapılması veya bunlarm is­ timalini teşvik veya özendirici kampanyaların düzenlenmesi yasaktır.  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)  — 18 —  İSTANBUL MİLLETVEKİLİ BÜLENT AKARCALI VE 40 ARKADAŞININ  TEKLİFİ .  İdarî cezalar  MADDE 5. — Bu Kanunun 3 üncü maddesine aykırı hareket edenlere 10 000,—  TL. para cezası verilir. Bu cezalar ilgili kolluk kuvvetleri tarafından verilir. Bu ceza­ larla ilgili kararlar, ilgililere usulüne göre tebliğ edilir. Bu cezalara karşı tebliğ tari­ hinden itibaren en geç 7 gün içinde yetkili sulh ceza mahkemesine itiraz edilebilir, iti­ raz üzerine verilen kararlar kesindir. îtraz, zaruret görülmeyen yerlerde evrak; üzerinde  inceleme yapılarak en kısa sürede sonuçlandırılır.  Bu Kanunun 4 üncü maddesinin (b) ve (c) bentlerine aykırı hareket edenlerin  tekel ruhsatlan 6 ay süre ile, tekerrürü halinde ise kesin olarak iptal edilir.  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)
Sayfa 19 -
— 18 —  İSTANBUL MİLLETVEKİLİ BÜLENT AKARCALI VE 40 ARKADAŞININ  TEKLİFİ .  İdarî cezalar  MADDE 5. — Bu Kanunun 3 üncü maddesine aykırı hareket edenlere 10 000,—  TL. para cezası verilir. Bu cezalar ilgili kolluk kuvvetleri tarafından verilir. Bu ceza­ larla ilgili kararlar, ilgililere usulüne göre tebliğ edilir. Bu cezalara karşı tebliğ tari­ hinden itibaren en geç 7 gün içinde yetkili sulh ceza mahkemesine itiraz edilebilir, iti­ raz üzerine verilen kararlar kesindir. îtraz, zaruret görülmeyen yerlerde evrak; üzerinde  inceleme yapılarak en kısa sürede sonuçlandırılır.  Bu Kanunun 4 üncü maddesinin (b) ve (c) bentlerine aykırı hareket edenlerin  tekel ruhsatlan 6 ay süre ile, tekerrürü halinde ise kesin olarak iptal edilir.  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)  (Adalet Komisyonunun Kabul Ettiği Metin)  Uyarılar  MADDE 4. — Tütün ve tütün mamulleri içilmesinin yasaklandığı yerlerde, buna  dair uyarılar asgarî on santimetrelik puntolarla herkes tarafından görülebilir yerlere  asılır veya yazılır. Bu uyarıların yapılmasından ilgili yerlerin yetkili veya âmiri duru­ mundaki kişi veya kişiler sorumludur.  Türkiye'de üretilen veya ithal edilen tütün ve tütün mamulleri paketinin üzerine  açıkça görülebilir ve rahatça okunabilir şekilde bir santimetre boyundaki puntolarla,  «Sağlığa Zararlıdır» ibaresi kohulur. Bu nitelikteki ibareyi taşımayan tütün ve tütün  mamulleri ithal edilemez ve satışa çıkarılamaz.  Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu ayda en az otuz dakika tütün ve tütün ma­ mulleri alışkanlığının zararları konusunda uyarıcı ve eğitici mahiyette yayınlar yapmak  zorundadır.  Görev ve sorumluluk .  MADDE 5. — Bu Kanuna göre, tütün ve tütün mamulleri içiminin yasaklandığı  yerlerde buna aykırı hareket edenler hakkında kolluk kuvvetleri ile trafik ve belediye  zabıtası, şikâyet üzerine veya kendiliğinden işlem yapmakla yükümlüdürler.  Kolluk kuvvetleri ile trafik ve belediye zabıtası, bu Kanunun 2 nci maddesinin  birinci fıkrasına aykırılık hâlinde para cezası tutanağı; 4 üncü maddesinin birinci fık­ rası ile 3 üncü maddesine aykırılık halinde suç tutanağı düzenlerler.  Yargı yetkisine giren suçlarla ilgili suç tutanağının bir sureti doğrudan yetkili sulh  ceza mahkemesine, para cezası tutanağının bir sureti ise ilgili malsandığına yedi iş gü­ nü içinde gönderilir.  İdarî ceza <  MADDE 6. — Bu Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasına aykırı hareket eden­ lere onbin lira para cezası verilir.  jPara cezası tutanağı düzenlenen para cezaları, Maliye ve Gümrük Bakanlığının  sayman mutemetlerine veya mıalsandıklarına ödenebileceği gibi banka veya PTT ara­ cılığı ile de ödenebilir. Para cezalarını tahsil eden banka, PTT ve sayman mutemetleri,  tutanağın düzenlendiği yerin ilgili malsandığına bilgi vermek zorundadır. Banka ve  PTT ile yapılan ödemelerde paranın bankaya yatırıldığı veya postaya verildiği tarih  ödeme tarihi sayılır.  Süresinde ödenmeyen para cezaları için 61)83 sayılı Âmme Alacaklarının Tahsil  Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.  İdarî para cezalarına karşı muttali olunduğu tarihten itibaren.yedi gün içinde yet­ kili sulh ceza mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz cezanın infazını durdurmaz, itiraz,  evrak üzerinde inceleme yapılarak en kısa sürede sonuçlandırılır.  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)
Sayfa 20 -
(Adalet Komisyonunun Kabul Ettiği Metin)  Uyarılar  MADDE 4. — Tütün ve tütün mamulleri içilmesinin yasaklandığı yerlerde, buna  dair uyarılar asgarî on santimetrelik puntolarla herkes tarafından görülebilir yerlere  asılır veya yazılır. Bu uyarıların yapılmasından ilgili yerlerin yetkili veya âmiri duru­ mundaki kişi veya kişiler sorumludur.  Türkiye'de üretilen veya ithal edilen tütün ve tütün mamulleri paketinin üzerine  açıkça görülebilir ve rahatça okunabilir şekilde bir santimetre boyundaki puntolarla,  «Sağlığa Zararlıdır» ibaresi kohulur. Bu nitelikteki ibareyi taşımayan tütün ve tütün  mamulleri ithal edilemez ve satışa çıkarılamaz.  Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu ayda en az otuz dakika tütün ve tütün ma­ mulleri alışkanlığının zararları konusunda uyarıcı ve eğitici mahiyette yayınlar yapmak  zorundadır.  Görev ve sorumluluk .  MADDE 5. — Bu Kanuna göre, tütün ve tütün mamulleri içiminin yasaklandığı  yerlerde buna aykırı hareket edenler hakkında kolluk kuvvetleri ile trafik ve belediye  zabıtası, şikâyet üzerine veya kendiliğinden işlem yapmakla yükümlüdürler.  Kolluk kuvvetleri ile trafik ve belediye zabıtası, bu Kanunun 2 nci maddesinin  birinci fıkrasına aykırılık hâlinde para cezası tutanağı; 4 üncü maddesinin birinci fık­ rası ile 3 üncü maddesine aykırılık halinde suç tutanağı düzenlerler.  Yargı yetkisine giren suçlarla ilgili suç tutanağının bir sureti doğrudan yetkili sulh  ceza mahkemesine, para cezası tutanağının bir sureti ise ilgili malsandığına yedi iş gü­ nü içinde gönderilir.  İdarî ceza <  MADDE 6. — Bu Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasına aykırı hareket eden­ lere onbin lira para cezası verilir.  jPara cezası tutanağı düzenlenen para cezaları, Maliye ve Gümrük Bakanlığının  sayman mutemetlerine veya mıalsandıklarına ödenebileceği gibi banka veya PTT ara­ cılığı ile de ödenebilir. Para cezalarını tahsil eden banka, PTT ve sayman mutemetleri,  tutanağın düzenlendiği yerin ilgili malsandığına bilgi vermek zorundadır. Banka ve  PTT ile yapılan ödemelerde paranın bankaya yatırıldığı veya postaya verildiği tarih  ödeme tarihi sayılır.  Süresinde ödenmeyen para cezaları için 61)83 sayılı Âmme Alacaklarının Tahsil  Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.  İdarî para cezalarına karşı muttali olunduğu tarihten itibaren.yedi gün içinde yet­ kili sulh ceza mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz cezanın infazını durdurmaz, itiraz,  evrak üzerinde inceleme yapılarak en kısa sürede sonuçlandırılır.  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)  — 20 —  İSTANBUL MİLLETVEKİLİ BÜLENT AKARCALI VE 40 ARKADAŞININ  TEKLİFÎ  Adlî cezalar  MADDE 6. — Bu Kanunun;  2 nci maddesinin 2 nci fıkrasına aykırı hareket edenlere 100 000,— TL.,  4 üncü maddesinin (a) bendine aykırı hareket edenlere 2 milyon liradan on mil­ yona kadar,  Para cezası hülkmolunur. Suçun tekerrürü halinde cezanın azamî haddi uygulanır.  Yönetmelik  MADDE 7. — Para cezalarının tahsilinde ve takibinde uygulanacak esas ve usul­ ler ile kullanılacak makbuzun, suç ve ceza tutanağının şekli ve kullanma esasları ile  genel zabıtaya mensup kişilerin bu Kanuna göre düzenleyecekleri tutanaklar hakkında  yapılacak işlemler, yetki sınırları, koordinasyon ve işbirliği esasları İçişleri, Maliye ve  Gümrük Bakanlığınca müştereken çıkarılacak yönetmelikte gösterilir. '  Makbuz ve tutanaklar Maliye ve Gümrük Bakanlığınca bastırılır ve ilgili yerlere  dağıtımı sağlanır.  Yürürlük  MADDE 8. — Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.  Yürütme  MADDE 9, — Bu Kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)
Sayfa 21 -
— 20 —  İSTANBUL MİLLETVEKİLİ BÜLENT AKARCALI VE 40 ARKADAŞININ  TEKLİFÎ  Adlî cezalar  MADDE 6. — Bu Kanunun;  2 nci maddesinin 2 nci fıkrasına aykırı hareket edenlere 100 000,— TL.,  4 üncü maddesinin (a) bendine aykırı hareket edenlere 2 milyon liradan on mil­ yona kadar,  Para cezası hülkmolunur. Suçun tekerrürü halinde cezanın azamî haddi uygulanır.  Yönetmelik  MADDE 7. — Para cezalarının tahsilinde ve takibinde uygulanacak esas ve usul­ ler ile kullanılacak makbuzun, suç ve ceza tutanağının şekli ve kullanma esasları ile  genel zabıtaya mensup kişilerin bu Kanuna göre düzenleyecekleri tutanaklar hakkında  yapılacak işlemler, yetki sınırları, koordinasyon ve işbirliği esasları İçişleri, Maliye ve  Gümrük Bakanlığınca müştereken çıkarılacak yönetmelikte gösterilir. '  Makbuz ve tutanaklar Maliye ve Gümrük Bakanlığınca bastırılır ve ilgili yerlere  dağıtımı sağlanır.  Yürürlük  MADDE 8. — Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.  Yürütme  MADDE 9, — Bu Kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)  — 21 —  (Adalet Komisyonunun Kabul Ettiği Metin)  Adlî cezalar  MADDE 7. — Bu Kanunun;  a) 4 üncü maddesinin birinci fıkrasına aykırı hareket edenlere yüzbin liradan  beşyüz bin liraya kadar,  b) 3 üncü maddesine aykırı hareket edenlere iki milyon liradan on milyon liraya*  kadar,  Ağır para cezası verilir.  Tekerrür halinde cezanın yukarı haddine hükmolunur.  Yönetmelik  MADDE 8. — Para cezalarının tahsilinde ve takibinde uygulanacak esas ve usul­ ler ile kullanılacak suç ve ceza tutanağının şekli ve Kanunun uygulanmasına ilişkin di­ ğer esas ve usuller Kanunun yayımından itibaren üç ay içinde İçişleri, Maliye ve Güm­ rük Bakanlığınca müştereken çıkarılacak Yönetmelikte gösterilir.  Tutanaklar Maliye ve Gümrük Bakanlığınca bastırılır ve ilgili yerlere dağıtımı  sağlanır.  GEÇİCİ MADDE 1. — Bu Kanunun yayımı tarihinden önce Türkiye'de üretilen  veya ithal edilen tütün ve tütün mamullerinin altı ay süreyle 4 üncü maddenin ikinci  fıkrasında belirtilen şart aranmaksızın satışlarına devam olunur.  GEÇİCİ MADDE 2. — Bu Kanunun 2 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği ayrı  yer tahsisi, 3 üncü maddede yasaklanan reklâm panolarının kaldırılması ile 4 üncü  maddesinin birinci fıkrası gereği yazılacak ve asılacak yazılara ait işler Kanunun ya­ yımından itibaren bir ay içinde yerine getirilir.  Yürürlük  MADDE 9. — Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.  Yürütme  MADDE 10. — Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.  Türkiye Büyük Millet Meclisi (S. Sayı : 286)
Maddeye git
    
    
    TBMM Kaynak dosya
    Kaynak Metin (Kaynak: TBMM resmi web sitesi)
    İlgili mevzuat yürürlükte değilse, bu ek/formları da yürürlükte olmayabilir.

    Copyright © 2018. Kanunum bir Karakullukçu Dan. A.Ş. (Şirket) servisidir. “Kanunum” Şirket’in tescilli markasıdır ve tüm hakları saklıdır. Kanunum bir resmi kaynak veya hukuk danışmanlık servisi değildir. Kullanıcılar Hizmet Şartlarını okumuş ve kabul etmiş sayılırlar. Adres: Aytar Cad. 28/4 Levent, 34330, İstanbul