(Kanunum resmi kaynak değildir; kullanıcılar sunulan yürürlük ve metin bilgilerini resmi kaynaklardan teyid etmelidir.)
Sayfa 1 -
Devre : XI  ÎÇtima:2 S. S A Y I S I :  Sosyal Hizmetler Enstitüsü kurulmasına dair kanun lâyihası ve  Sıhhat ve İçtimaî Muavenet ve Bütçe encümenleri  mazbataları (1 /101)  T. C.  Başvekalet 29 . IV . 1955  Kanunlar ve Kararlar  Tetkik Dairesi *  Sayı : 71 - 52, 1352  Türkiye Büyük Millet Meclisi Yüksek Reisliğine  Sosyal Hizmetler Enstitüsü kurulmasına dair Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâletince hazır­ lanan ve Yüksek Meclise takdimi İcra Vekilleri Heyetince 14 . IV . 1955 tarihinde kararlaştırıp  lan kanun lâyihasının esbabı mucibe ve ilişiğiyle birlikte sunulmuş olduğunu saygılarımla a n  ederim.  Başvekil  A. Menderes  ESBABI MUGÎBE  Düşküne, yoksula, âcize ve hastaya yardım eli uzatmanın, pek eski zamanlardan beri, hayırlı  bir anane olarak teessüs ettiği malûmdur. Merhamet ve şefkat gibi en asîl insanlık hislerinin  bir ifadesi olan bu yardım zihniyeti, büyük dinlerin zuhuru üzerine, hayır ve sevap işliyerek  Ahirette ruhun selâmetini temin edecek «amali hasene» mahiyeti de kazanınca, bilhassa, Orta - çağın sosyal hayatında büyük bir yer tutmaya başlamıştır.  Muhtaçlara yardım böylece hem ahlâki, hem dinî bir vazife halini alınca Ortaçağda Şark'- ta da, Garp'ta da bol bol kurulan dinî hayrat ve vakıfların yanında yoksullara yardım tesisleri  de ehemmiyetli bir yer tutmaya başlamıştır. Eski devirlerde memleketimizde fakirlere yiyecek  vermek üzere kurulan imaretler ve sair hayrat bunun güzel bir nümunesidir. Sosyal telâkkinin  yoksullara sadaka vermek suretiyle hayır işlenmesini teşvik ettiği bu devirlerde ekonomik bün­ ye de bu şekilde yardımlar yapılmasına pek mi'sait bulunuyordu. Filhakika o devirde büyük  sermayeye ihtiyaç gösteren sanayi ve ticaret faaliyetleri olmadığı gibi para işletmeye mahsus  bankalar da yoktu. Zenginlik, bilhassa, belli başlı istihsal kaynağı olan ziraatten geliyordu ve  elinde parası biriken kimseler de hayır işlemek üzere fıkaraya bakıyor, sadaka ve şefkat esası­ na dayanan hayrat kuruyordu.  Ekonomik faaliyetlerin mahdut oluşu, esasen nüfusları az olan şehirlere büyük bir müsteh­ lik kitlesi yığılmaması da yoksulların, gücü, kuvveti yerinde olduğu halde, iş tutmamasını cemi­ yet için tehlikeli bir yük haline getirmiyordu. Dilencilik dahi, zamanımızdaki gibi, hakir görül­ müyordu. Hattâ dilencilikle geçinen tarikatlar bile vardı.  Fakirlere, yoksullara sade sadaka vermek tarzında yapılan bu yardımın devlet vazifesi ola­ rak, âmme hizmeti şeklinde, yer aldığı memleke 1er de vardı. îsveç ve 16 ncı asır nihayetlerinde  Kıraliçe I. nci Elizabet devrinde bir fukara yardımı kanunu (Poor Law) çıkaran ingiltere bu  memleketlerdendir. Daha sonra sair Avrupa memleketlerinde de devlet bu mahiyette resmî yar­ dımlar yapmaya başlamıştır.  334
Sayfa 2 -
Devre : XI  ÎÇtima:2 S. S A Y I S I :  Sosyal Hizmetler Enstitüsü kurulmasına dair kanun lâyihası ve  Sıhhat ve İçtimaî Muavenet ve Bütçe encümenleri  mazbataları (1 /101)  T. C.  Başvekalet 29 . IV . 1955  Kanunlar ve Kararlar  Tetkik Dairesi *  Sayı : 71 - 52, 1352  Türkiye Büyük Millet Meclisi Yüksek Reisliğine  Sosyal Hizmetler Enstitüsü kurulmasına dair Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâletince hazır­ lanan ve Yüksek Meclise takdimi İcra Vekilleri Heyetince 14 . IV . 1955 tarihinde kararlaştırıp  lan kanun lâyihasının esbabı mucibe ve ilişiğiyle birlikte sunulmuş olduğunu saygılarımla a n  ederim.  Başvekil  A. Menderes  ESBABI MUGÎBE  Düşküne, yoksula, âcize ve hastaya yardım eli uzatmanın, pek eski zamanlardan beri, hayırlı  bir anane olarak teessüs ettiği malûmdur. Merhamet ve şefkat gibi en asîl insanlık hislerinin  bir ifadesi olan bu yardım zihniyeti, büyük dinlerin zuhuru üzerine, hayır ve sevap işliyerek  Ahirette ruhun selâmetini temin edecek «amali hasene» mahiyeti de kazanınca, bilhassa, Orta - çağın sosyal hayatında büyük bir yer tutmaya başlamıştır.  Muhtaçlara yardım böylece hem ahlâki, hem dinî bir vazife halini alınca Ortaçağda Şark'- ta da, Garp'ta da bol bol kurulan dinî hayrat ve vakıfların yanında yoksullara yardım tesisleri  de ehemmiyetli bir yer tutmaya başlamıştır. Eski devirlerde memleketimizde fakirlere yiyecek  vermek üzere kurulan imaretler ve sair hayrat bunun güzel bir nümunesidir. Sosyal telâkkinin  yoksullara sadaka vermek suretiyle hayır işlenmesini teşvik ettiği bu devirlerde ekonomik bün­ ye de bu şekilde yardımlar yapılmasına pek mi'sait bulunuyordu. Filhakika o devirde büyük  sermayeye ihtiyaç gösteren sanayi ve ticaret faaliyetleri olmadığı gibi para işletmeye mahsus  bankalar da yoktu. Zenginlik, bilhassa, belli başlı istihsal kaynağı olan ziraatten geliyordu ve  elinde parası biriken kimseler de hayır işlemek üzere fıkaraya bakıyor, sadaka ve şefkat esası­ na dayanan hayrat kuruyordu.  Ekonomik faaliyetlerin mahdut oluşu, esasen nüfusları az olan şehirlere büyük bir müsteh­ lik kitlesi yığılmaması da yoksulların, gücü, kuvveti yerinde olduğu halde, iş tutmamasını cemi­ yet için tehlikeli bir yük haline getirmiyordu. Dilencilik dahi, zamanımızdaki gibi, hakir görül­ müyordu. Hattâ dilencilikle geçinen tarikatlar bile vardı.  Fakirlere, yoksullara sade sadaka vermek tarzında yapılan bu yardımın devlet vazifesi ola­ rak, âmme hizmeti şeklinde, yer aldığı memleke 1er de vardı. îsveç ve 16 ncı asır nihayetlerinde  Kıraliçe I. nci Elizabet devrinde bir fukara yardımı kanunu (Poor Law) çıkaran ingiltere bu  memleketlerdendir. Daha sonra sair Avrupa memleketlerinde de devlet bu mahiyette resmî yar­ dımlar yapmaya başlamıştır.  334  — 2 —  ilim ve fennin ilerleyip kütlevi sanayi istihsaline imkân vermesi, ticaretin ve bankacılığın  inkişafı sermayenin bu işlere yatırılmasına sebebolduğundan, ileri memleketlerde, 18 nci asrın  ortaklarından itibaren sadaka vermeye ve karşılıksız olarak fakirlere bakmaya ait hayır müessese­ leri azalmıya başladı. Ancak zenginlerin parasının ekonomik teşebbüslerde sermaye olarak kul­ lanılmasını intaceden bu yeni imkânlar fakirlere de birçok ekmek kapısı açmıştı. Çünkü sanayi  tesisleri çalışacak insan çok muhtaçtı. Bu faaliyet sayesinde millî gelir artmakta, netice itibariy­ le vatandaşın hayat seviyesi de yükselmekte idi. Bunun üzerine sosyal telâkkiler de değişerek baş­ kasının hayratından geçinmek veya cemiyete yük olarak yaşamak ayıp sayılmaya başlandı. Kimse­ nin boş durmaması ve herkesin müspet bir faaliyetle iş sahasında çalışması ise verimli bir sosyal  ve ekonomik hayata temel teşkil eden «sosyal tesanüt» keyfiyeti şeklinde pek mühim bir faktör  halini aldı.  Böylece 19 ncu asırdan itibaren ileri memleketlerde sadaka esasına dayanan yardım, ve ha­ yır müesseseleri pek zayıf duruma düşmüş, sadece devletler fakirlere resmî yardım (assistance  publique) yapmaya devam etmişlerdir. Ancak bu da muhtaçlara geçici surette yardım edip ilerisi  için tedbir almıya şâmil bulunmadığından lüzumu kadar müessir olamamakta idi. Çünkü büyük  kütleleri kendine çeken sanayi istihsali ve yeni ekonomik faaliyetler bilgili ve vücutça sağlam ol- mıyan veya çalışırken kazaya uğrıyan işçileri yoksul düşürdüğü gibi ekonomik buhranlar da çok  kimseyi ekmeğinden ediyordu. Böylece şimdi ortaya bilgisizlik, malûllük veya bildiği işte talep  azlığı yüzünden doğma bir yoksulluk meydana çıkmıştı.  Geçen asır Avrupa'sında perişan bir proletarya kütlesi meydana getirip sosyalizm ve komü­ nizm gibi siyasi cereyanları da doğuran bu yoksulluk ve mahrumiyet durumiyle muvaffakiyetle  savaşabilmek için ona sebep olan âmilleri ortadan kaldırmak gerektiği nihayet anlaşıldı.  19 ncu asrın sonlarından itibaren «sosyal hizmet» ismiyle baş gösteren bu cereyan bugün, ileri  memleketlerde, çok büyük neticeler vermiştir. Filhakika bir taraftan tababetteki ilerleme, eski de­ virlerde insanı atalete mahkûm eden, birçok hastalık ve malûllükleri iyi etme veya hafifletme yo­ lunu bulmuştur. Diğer taraftan ekonomik hayattaki inkişaf vücudu tamamiyle sağlam olmıyan in­ sanların bile çalışıp hayatlarını kazanmalarına imkân verecek işler meydana getirmiştir. Eğitim sa­ hasında da, cahil ve bilgisiz insanları kısa zamanda pratik bir işte yetiştirerek birçok usuller bu­ lunmuştur. Keza şahsın yoksulluğu veya derdi, hüsranı sosyal hayat icaplarına uymamak veya  antisosyal temayüller taşımak gibi sosyal intibaksızlıklardan ileri geliyorsa bunları izale edecek ve­ ya zuhurunu önliyecek koruyucu psikolojik tedbirler de vardır. Böylece yoksulluğa sebep olan âmil­ lerin sıhhi, ekonomik, kültürel ve bir kısım yoksullar bakımından da psikolojik esasları bilinir de ona  göre tedbir alınırsa müessir bir sosyal hizmet yapılmaktadır. Yalnız bu esasları meydana koymak ve­ ya tıbbi bir tâbirle «teşhis etmek» de bir bilgi işidir. Aacak, sade hayırsevmek, sade insaniyetperver  olmak, sade hüsnüniyetle çalışmak gibi aslında pek mühim olan meziyetler dahi yoksulluğun veya  sosyal intibaksızlığın âmilleri bilinmezse sosyal hizmetin lâyikiyle yapılmasına imkân vermez. Çünkü  mesele sade yardım yapmak değil, insanı sosyal hayatın verimli bir ferdi haline getirerek, sosyal bün­ yede herkesin kendine göre müspet bir iş görerek cemiyete faydalı olmasını esas tutan, sosyal tesa- nüdü temin etmektir. Böyle bir hizmetin ise gerekli şekilde yetişmemiş kimselerce yapılamıyacağı aşi­ kârdır. Bu sebeple asrımız başlangıcından itibaren bütün ileri memleketlerde sosyal hizmet mektep­ leri de açılarak «sosyal yardımcı» 1ar yetiştirilmeye başlanmıştır. Sosyal yardımcılar, ziyaretçi hem­ şireler, yakın sıhhi bilgi ile birlikte sosyal hizmetin ekonomik, kültürel ve psikolojik esaslariyle müceh­ hez personeldir. Bunlar ileri memleketlerde bir kısmı hastanelerin sosyal hizmet servisinde, bir kıs­ mı da sosyal hizmet merkezlerinde vazife alırlar. Devletin sosyal hizmet sahasındaki sair faaliyet or­ ganları ve hayır cemiyetleriyle iş birliği eden sosyal yardımcılar yoksulluk ve sosyal intibaksızlık  âmillerini ortadan kadırma yolunda çalışırlar.  Tarihî inkişafını, kendini doğuran sebepleri ve tatbik tarzını yukarda hulâsa ettiğimiz sosyal hiz­ met halen «cemiyetin maddi ve mânevi nimetlerinden bir kısmını, bunları kendi güciyle elde edecek  durumda bulunamıyan kimselere devlet, teşekkül, hayır cemiyetleri ve eşhas, tarafından temin etmek;  ( S. Sayısı : 334 )
Sayfa 3 -
— 2 —  ilim ve fennin ilerleyip kütlevi sanayi istihsaline imkân vermesi, ticaretin ve bankacılığın  inkişafı sermayenin bu işlere yatırılmasına sebebolduğundan, ileri memleketlerde, 18 nci asrın  ortaklarından itibaren sadaka vermeye ve karşılıksız olarak fakirlere bakmaya ait hayır müessese­ leri azalmıya başladı. Ancak zenginlerin parasının ekonomik teşebbüslerde sermaye olarak kul­ lanılmasını intaceden bu yeni imkânlar fakirlere de birçok ekmek kapısı açmıştı. Çünkü sanayi  tesisleri çalışacak insan çok muhtaçtı. Bu faaliyet sayesinde millî gelir artmakta, netice itibariy­ le vatandaşın hayat seviyesi de yükselmekte idi. Bunun üzerine sosyal telâkkiler de değişerek baş­ kasının hayratından geçinmek veya cemiyete yük olarak yaşamak ayıp sayılmaya başlandı. Kimse­ nin boş durmaması ve herkesin müspet bir faaliyetle iş sahasında çalışması ise verimli bir sosyal  ve ekonomik hayata temel teşkil eden «sosyal tesanüt» keyfiyeti şeklinde pek mühim bir faktör  halini aldı.  Böylece 19 ncu asırdan itibaren ileri memleketlerde sadaka esasına dayanan yardım, ve ha­ yır müesseseleri pek zayıf duruma düşmüş, sadece devletler fakirlere resmî yardım (assistance  publique) yapmaya devam etmişlerdir. Ancak bu da muhtaçlara geçici surette yardım edip ilerisi  için tedbir almıya şâmil bulunmadığından lüzumu kadar müessir olamamakta idi. Çünkü büyük  kütleleri kendine çeken sanayi istihsali ve yeni ekonomik faaliyetler bilgili ve vücutça sağlam ol- mıyan veya çalışırken kazaya uğrıyan işçileri yoksul düşürdüğü gibi ekonomik buhranlar da çok  kimseyi ekmeğinden ediyordu. Böylece şimdi ortaya bilgisizlik, malûllük veya bildiği işte talep  azlığı yüzünden doğma bir yoksulluk meydana çıkmıştı.  Geçen asır Avrupa'sında perişan bir proletarya kütlesi meydana getirip sosyalizm ve komü­ nizm gibi siyasi cereyanları da doğuran bu yoksulluk ve mahrumiyet durumiyle muvaffakiyetle  savaşabilmek için ona sebep olan âmilleri ortadan kaldırmak gerektiği nihayet anlaşıldı.  19 ncu asrın sonlarından itibaren «sosyal hizmet» ismiyle baş gösteren bu cereyan bugün, ileri  memleketlerde, çok büyük neticeler vermiştir. Filhakika bir taraftan tababetteki ilerleme, eski de­ virlerde insanı atalete mahkûm eden, birçok hastalık ve malûllükleri iyi etme veya hafifletme yo­ lunu bulmuştur. Diğer taraftan ekonomik hayattaki inkişaf vücudu tamamiyle sağlam olmıyan in­ sanların bile çalışıp hayatlarını kazanmalarına imkân verecek işler meydana getirmiştir. Eğitim sa­ hasında da, cahil ve bilgisiz insanları kısa zamanda pratik bir işte yetiştirerek birçok usuller bu­ lunmuştur. Keza şahsın yoksulluğu veya derdi, hüsranı sosyal hayat icaplarına uymamak veya  antisosyal temayüller taşımak gibi sosyal intibaksızlıklardan ileri geliyorsa bunları izale edecek ve­ ya zuhurunu önliyecek koruyucu psikolojik tedbirler de vardır. Böylece yoksulluğa sebep olan âmil­ lerin sıhhi, ekonomik, kültürel ve bir kısım yoksullar bakımından da psikolojik esasları bilinir de ona  göre tedbir alınırsa müessir bir sosyal hizmet yapılmaktadır. Yalnız bu esasları meydana koymak ve­ ya tıbbi bir tâbirle «teşhis etmek» de bir bilgi işidir. Aacak, sade hayırsevmek, sade insaniyetperver  olmak, sade hüsnüniyetle çalışmak gibi aslında pek mühim olan meziyetler dahi yoksulluğun veya  sosyal intibaksızlığın âmilleri bilinmezse sosyal hizmetin lâyikiyle yapılmasına imkân vermez. Çünkü  mesele sade yardım yapmak değil, insanı sosyal hayatın verimli bir ferdi haline getirerek, sosyal bün­ yede herkesin kendine göre müspet bir iş görerek cemiyete faydalı olmasını esas tutan, sosyal tesa- nüdü temin etmektir. Böyle bir hizmetin ise gerekli şekilde yetişmemiş kimselerce yapılamıyacağı aşi­ kârdır. Bu sebeple asrımız başlangıcından itibaren bütün ileri memleketlerde sosyal hizmet mektep­ leri de açılarak «sosyal yardımcı» 1ar yetiştirilmeye başlanmıştır. Sosyal yardımcılar, ziyaretçi hem­ şireler, yakın sıhhi bilgi ile birlikte sosyal hizmetin ekonomik, kültürel ve psikolojik esaslariyle müceh­ hez personeldir. Bunlar ileri memleketlerde bir kısmı hastanelerin sosyal hizmet servisinde, bir kıs­ mı da sosyal hizmet merkezlerinde vazife alırlar. Devletin sosyal hizmet sahasındaki sair faaliyet or­ ganları ve hayır cemiyetleriyle iş birliği eden sosyal yardımcılar yoksulluk ve sosyal intibaksızlık  âmillerini ortadan kadırma yolunda çalışırlar.  Tarihî inkişafını, kendini doğuran sebepleri ve tatbik tarzını yukarda hulâsa ettiğimiz sosyal hiz­ met halen «cemiyetin maddi ve mânevi nimetlerinden bir kısmını, bunları kendi güciyle elde edecek  durumda bulunamıyan kimselere devlet, teşekkül, hayır cemiyetleri ve eşhas, tarafından temin etmek;  ( S. Sayısı : 334 )  _ 3 —  aynı zamanda yoksul, muhtaç, insanları kendileri için en uygun işlerde çalışabilir hale getirmek ve  fertlerdeki sosyal intibaksızlıkları izale etmek» diye tarif olunmaktadır. Bu tarif, dikkat bııyurulaca- ğı üzere, yukardaki mâruzâtı birkaç kelimede hulâsa etmektedir.  Memleketimizde, eski usul üzere, sadaka ve hayrat esasına dayanan sosyal yardım sistemi sana­ yiin inkişafından evvel Birinci Cihan Harbinden sonra çıkan ekonomik buhran neticesi olarak kuvvet­ ten düşmüş ve nihayet bulmuştur. Memleketimizde «assistance publique» şeklinde bir devlet yardımı  da bulunmadığından bu hal, velev sadaka ve iptidai şekliyle de olsa, sosyal yardımı ortadan kal­ dırmakla yoksulluğu büsbütün meydana çıkarmakta ve sosyal hayat bakımından da sarsıntılara se­ bep olmaktadır. Filhakika artık dilenciliği meslek haline getirenler, çocukları küçük yaştan dilenci­ likte yetiştirenler çoğaldığı gibi hırsızlık ve fuhuş da artmıştır ki bunlar da pek zararlı sosyal inti­ baksızlıklar arasına girer. O zamanlar bu hallere karşı sosyal hizmet tedbirleri tatbik ederek böyle  antisosyal hareketlerle cemiyete zarar verenleri müspet bir sosyal faaliyette yetiştirmek akla gelme­ diği gibi, iki harpten çıkmış olmamız dolay isiyle, pek fazla olan malûllerimizi de modern tıbbi im­ kânlar nispetinde çalışma kabiliyetine kavuşturmak cia düşünülememişti. 1920 den itibaren uzun  müddet memleketimizde hâkim olan zihniyete göre sosyal yardım sadece parasız bakan hastane ve  tedavi tesisleri kurmak addolunuyordu. Hattâ 192P de Paris'te toplanan beynelmilel, sosyal hizmet­ ler kongresine iştirak ettiğimiz vakit Bulgaristan '̂e Yunanistan'ın, mahdut da olsa, memleketlerin­ deki sosyal hizmet faaliyetlerini bildirmelerine karrçı delegelerimiz, sadece, tedavi tesislerimizin ya­ tak sayısiyle Kızılay Cemiyetnden bahsetmişlerdir. Bununla beraber gerek 1930 tarih ve 1593 sayılı  Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 3 neü maddesi, gerek 1936 tarih ve 3017 sayılı Sıhhat ve İçtimai  Muavenet Vekâleti Teşkilât ve Memurin Kanurunun birinci maddesi sosyal yardım hizmetini sara­ haten, Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâletinin vazifeleri arasına koymaktadır.  Memleketimizin pek muhtaç olduğu sosy al hizmet vecîbelerinin ifası böyle geçtiği sırada, Balkan  devletlerinden sarfınazar, ileri memleketlerin Afrika ve Asya'daM müstemleke ve protektoralann- da dahi mahallî şartlara göre sosyal hizmet merkezleri kurulmakta ve çalışmakta idi. Çünkü inki­ şafa başlıyan memleketlerde gerek iş kuvvesini en müsait seviyede tutabilmek, gerek geniş kütleler­ de sosyal adaletsizliğe kurban edildikleri gibi solcu temayüller uyandırmamak için yegâne tedbir  sosyal hizmet tatbikidir. İleri memleketlerin müstemlekelerinden maada Yakın - Doğu memleketle­ rinin hemen hepsi bu hususta bize takaddüm etmiş vaziyettedirler. Bugün İsrail'den başka Mısır'­ da, Irak'da, Lübnan'da, Suriye'de sosyal hizmet yolunda senelerden beri faaliyete geçilmiş, netice­ ler alınmaya başlanmıştır. Hattâ İran'da bile 1946 da demonstrasyon mahiyetinde beş köyden iba­ ret bir grupa şâmil olmak üzere kurulan mahallî sosyal hizmet merkezi 1951 de 135 köyü ihtiva ede­ cek kadar genişlemişti Doğu Pakistan'da da 10 000 nüfuslu bir bölgede sosyal hizmet yapan bir  merkez kurulmuştur.  Memleketimizde İkinci Cihan Harbi nih&yetienirken, 1944 yılından itibaren, Sıhhat ve İçtimai  Muavenet Vekâleti modern sosyal hizmetlerle alâkalanmaya başlamış ve meşhur Beveridge plâ­ nı başta olmak üzere bu sahadaki neşriyatın tetkikine geçilmiştir* Bilâhara gerek kimsesiz ço­ cukların cemiyet için kaybolmuş ve hat';â muzır unsur haline gelmiş sayılacak derecede ihmali, ge­ rek dilencilik, malûllük, bilgisizlik yüzünden yoksulluk; gerek hırsızlık, dolandırıcılık ve fuhuş gi­ bi antisosyal hareketlere inhimak suretiyle cemiyet düzeninin bozulması halleri karşısında sosyal  hizmetlerin memleketimize sokulması zamanının çoktandır geldiği anlaşılmıştır. Bu sırada Dün­ ya Sağlık Teşkilâtından ve Birleşmiş Milletlerden gönderilen muhtelif eksperler de sair sahalarda­ ki terakkilerimize nazaran sosyal hizmet bakımından Yakın Doğunun en geri memleketi olmamızı  bir türlü izah edememekte ve zengin bir millet olmadığımız halde yoksullukla modern şekilde niçin  savaşmadığımıza şaşmakta idiler. Filhakika halen memleketimizde sosyal hizmet yapmak üzere hayır  cemiyetlerinden başka hiçbir teşekkül yoktur. Bunlar ise bütün fedakârlık ve gayretlerine rağmen,  beynelmilel eksperlerce de işaret olunduğu üzere, pek çokları faaliyet sahalarını lâyikiyle tesbit eden  bir program çizememişlerdir. Aralarında işbirliği yoktur. Halktan hayli yardım görmelerine rağmen  sosyal hizmetin teknik icaplarına göre hazırlanmış bütçeleri ve mektepten yetişme ve mesleğine bi­ hakkın vâkıf sosyal hizmet personeliyle idare edilen teknik hizmetleri yoktur. Bu sebeple yaptıkla- (S. Sayısı : 334)
Sayfa 4 -
_ 3 —  aynı zamanda yoksul, muhtaç, insanları kendileri için en uygun işlerde çalışabilir hale getirmek ve  fertlerdeki sosyal intibaksızlıkları izale etmek» diye tarif olunmaktadır. Bu tarif, dikkat bııyurulaca- ğı üzere, yukardaki mâruzâtı birkaç kelimede hulâsa etmektedir.  Memleketimizde, eski usul üzere, sadaka ve hayrat esasına dayanan sosyal yardım sistemi sana­ yiin inkişafından evvel Birinci Cihan Harbinden sonra çıkan ekonomik buhran neticesi olarak kuvvet­ ten düşmüş ve nihayet bulmuştur. Memleketimizde «assistance publique» şeklinde bir devlet yardımı  da bulunmadığından bu hal, velev sadaka ve iptidai şekliyle de olsa, sosyal yardımı ortadan kal­ dırmakla yoksulluğu büsbütün meydana çıkarmakta ve sosyal hayat bakımından da sarsıntılara se­ bep olmaktadır. Filhakika artık dilenciliği meslek haline getirenler, çocukları küçük yaştan dilenci­ likte yetiştirenler çoğaldığı gibi hırsızlık ve fuhuş da artmıştır ki bunlar da pek zararlı sosyal inti­ baksızlıklar arasına girer. O zamanlar bu hallere karşı sosyal hizmet tedbirleri tatbik ederek böyle  antisosyal hareketlerle cemiyete zarar verenleri müspet bir sosyal faaliyette yetiştirmek akla gelme­ diği gibi, iki harpten çıkmış olmamız dolay isiyle, pek fazla olan malûllerimizi de modern tıbbi im­ kânlar nispetinde çalışma kabiliyetine kavuşturmak cia düşünülememişti. 1920 den itibaren uzun  müddet memleketimizde hâkim olan zihniyete göre sosyal yardım sadece parasız bakan hastane ve  tedavi tesisleri kurmak addolunuyordu. Hattâ 192P de Paris'te toplanan beynelmilel, sosyal hizmet­ ler kongresine iştirak ettiğimiz vakit Bulgaristan '̂e Yunanistan'ın, mahdut da olsa, memleketlerin­ deki sosyal hizmet faaliyetlerini bildirmelerine karrçı delegelerimiz, sadece, tedavi tesislerimizin ya­ tak sayısiyle Kızılay Cemiyetnden bahsetmişlerdir. Bununla beraber gerek 1930 tarih ve 1593 sayılı  Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 3 neü maddesi, gerek 1936 tarih ve 3017 sayılı Sıhhat ve İçtimai  Muavenet Vekâleti Teşkilât ve Memurin Kanurunun birinci maddesi sosyal yardım hizmetini sara­ haten, Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâletinin vazifeleri arasına koymaktadır.  Memleketimizin pek muhtaç olduğu sosy al hizmet vecîbelerinin ifası böyle geçtiği sırada, Balkan  devletlerinden sarfınazar, ileri memleketlerin Afrika ve Asya'daM müstemleke ve protektoralann- da dahi mahallî şartlara göre sosyal hizmet merkezleri kurulmakta ve çalışmakta idi. Çünkü inki­ şafa başlıyan memleketlerde gerek iş kuvvesini en müsait seviyede tutabilmek, gerek geniş kütleler­ de sosyal adaletsizliğe kurban edildikleri gibi solcu temayüller uyandırmamak için yegâne tedbir  sosyal hizmet tatbikidir. İleri memleketlerin müstemlekelerinden maada Yakın - Doğu memleketle­ rinin hemen hepsi bu hususta bize takaddüm etmiş vaziyettedirler. Bugün İsrail'den başka Mısır'­ da, Irak'da, Lübnan'da, Suriye'de sosyal hizmet yolunda senelerden beri faaliyete geçilmiş, netice­ ler alınmaya başlanmıştır. Hattâ İran'da bile 1946 da demonstrasyon mahiyetinde beş köyden iba­ ret bir grupa şâmil olmak üzere kurulan mahallî sosyal hizmet merkezi 1951 de 135 köyü ihtiva ede­ cek kadar genişlemişti Doğu Pakistan'da da 10 000 nüfuslu bir bölgede sosyal hizmet yapan bir  merkez kurulmuştur.  Memleketimizde İkinci Cihan Harbi nih&yetienirken, 1944 yılından itibaren, Sıhhat ve İçtimai  Muavenet Vekâleti modern sosyal hizmetlerle alâkalanmaya başlamış ve meşhur Beveridge plâ­ nı başta olmak üzere bu sahadaki neşriyatın tetkikine geçilmiştir* Bilâhara gerek kimsesiz ço­ cukların cemiyet için kaybolmuş ve hat';â muzır unsur haline gelmiş sayılacak derecede ihmali, ge­ rek dilencilik, malûllük, bilgisizlik yüzünden yoksulluk; gerek hırsızlık, dolandırıcılık ve fuhuş gi­ bi antisosyal hareketlere inhimak suretiyle cemiyet düzeninin bozulması halleri karşısında sosyal  hizmetlerin memleketimize sokulması zamanının çoktandır geldiği anlaşılmıştır. Bu sırada Dün­ ya Sağlık Teşkilâtından ve Birleşmiş Milletlerden gönderilen muhtelif eksperler de sair sahalarda­ ki terakkilerimize nazaran sosyal hizmet bakımından Yakın Doğunun en geri memleketi olmamızı  bir türlü izah edememekte ve zengin bir millet olmadığımız halde yoksullukla modern şekilde niçin  savaşmadığımıza şaşmakta idiler. Filhakika halen memleketimizde sosyal hizmet yapmak üzere hayır  cemiyetlerinden başka hiçbir teşekkül yoktur. Bunlar ise bütün fedakârlık ve gayretlerine rağmen,  beynelmilel eksperlerce de işaret olunduğu üzere, pek çokları faaliyet sahalarını lâyikiyle tesbit eden  bir program çizememişlerdir. Aralarında işbirliği yoktur. Halktan hayli yardım görmelerine rağmen  sosyal hizmetin teknik icaplarına göre hazırlanmış bütçeleri ve mektepten yetişme ve mesleğine bi­ hakkın vâkıf sosyal hizmet personeliyle idare edilen teknik hizmetleri yoktur. Bu sebeple yaptıkla- (S. Sayısı : 334)  — 4 —  rı hizmetlerde bir takım tekerrürler bulunmasına karşı birçok da mühim boşluklar meydana gel­ mektedir. Diğer taraftan bu gibi hayır cemiyetlerine rehberlik edecek, hattâ sosyal hizmet sahasın­ da yurdumuza vâki müracaatlara veya memleketimize sırf bu işi tanzim için Birleşmiş Milletlerce  gönderilecek eksperlere muhatap olacak teknik ve salahiyetli bir makam da yoktur. Bu haller sırf  meselenin sağlık cephesini ele alarak aşağıda arz edilen mütalâadan anlaşılacağı üzere sosyal ada­ let ve sosyal siyaset bakımından çok mühim eksikliklerin doğmasına sebebolmuştur.  1945 nüfus sayımına nazaran memleketimizde kör, çolak, topal, sağır, dilsiz gibi sadece duyu  ve hareket âzası sakatlıklariyle malûl 140 000 kadar insan vardı. Daha sonraki nüfus sayımlarında  bunların miktarı verilmemekle beraber bu gibi malûllerle birlikte müzmin kalp hastalığı, müzmin  böbrek hastalığı, müzmin romatizma, akıl arızaları, verem ve sair malûl edici hastalıklar dolayısiyle  iş göremiyenler ve cemiyete yük olanların sayısı milyonu bulur. Bundan maada işsiz güçsüz dola­ şanlar, dilenenler, hırsızlık ve fuhuş gibi fena yollara düşmek tehlikesine mâruz bulunanlar ve hat­ tâ bu hususta istifadesi olanlarca bu gibi antisosyal hayat tarzına teşvik edilenler ve bilgisizlik yüzün­ den yoksulluk çekenler de memleketimizde az değildir. Halbuki modern sosyal hizmet usulleriyle bu  kimseleri verimli ve hayatlarını kazanan vatandaşlar haline getirmek; bu suretle hem millî geliri  artırmak, hem sosyal hayatı müspet şekilde inkişaf ettirmek, hem de vergi mükelleflerini çoğaltmak  mümkündür ve lâzımdır. 1952 den beri bilhassa iyileşmiş verem hastalarım, sıhhi durumlariyle mü­ tenasip bir işte çalıştırmak üzere, Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâletince mahdut sahada kurulan re­ habilitasyon merkezleri bu hususta ümit verici faaliyetler göstermektedir.  Memleketimizin yukarda arz olunan ihtiyaçları ve beynelmilel teşkilât ve eksperlerin de bun­ lara inzimam eden ikazları Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâletinin kanuni vazifeleri arasında bulu­ nan sosyal hizmet mevzilunun ele alınmasını zaruri kılındığından, son zamanlarda, vekâletlerarası bir  komisyon kurularak bu mesele müzakere edilmişti. Bu komisyon vaziyeti tetkik ettikten sonra bir  sosyal hizmet enstitüsü ve buna bağlı tedris müessessi kurularak gerek Sıhhat ve İçtimai Muavenet  Vekâletine, gerek sair alâkalı vekâletlere sosyal hizmet mevzuunda iş birliği etmek, memleketi­ mizdeki mevzuatın sosyal hizmet sahasındaki vereceği imkânları araştırmak, memle­ ketimize en faydalı olmak üzere icabeden sosyal hizmet şekilni tesbit etmek, hayır cemiyet­ lerinin faaliyetini koordinasyona rapt ve icabeden hususlarda kendilerini tenvir etmek ve aynı za­ manda sosyal yardımcı yetiştirmek üzere faaliyete geçilmesini tensibetmiştir.  Takdim edilen kanun lâyihası mezkûr komisyonun raporu ruhuna göre hazırlanmış olup madde­ ler aşağıda izah edilmektedir.  Madde 1. : Bu maddede Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâletine bağlı bir Sosyal Hizmetler Ens­ titüsü kurulduğu tedvin olunmakta ve enstitünün vazifeleri sayılmaktadır. Bu maddenin hü­ kümlerine göre enstitü memleketimizde yoksulluğun ne gibi sebeplerden ileri geldiğini araştırama  bunlara karşı alınacak ve tasdik olunacak tedbirleri tesbit edecektir.  Diğer taraftan iyi bir irade terbiyesi almamış veya ruhan zayıf kimselerde çok defa, hayatın  sert realitelerine çarpmaktan ileri gelen hüsran, ümitsizlik ve küskünlük neticesi sosyal hayata iş­ tirak etmemek, bedbinlik ve negativizm; ahlâkan zajaf olanlarda hırsızlık, dolandırıcılık, fuhuş;  muzur 'kanaatlerle beslenenlerde sabotajcılık, anarşizm gibi ve daha birçok elverişsiz psiko - sosyal  durumlardan doğan sosyal intibaksızlıkları (social malad justment) izaleye ait tedbirleri araştır­ mak da enstitünün vazifeleri arasındadır.  Bedence ve akılca malûlleri ilim ve fennin verdiği imkânlar nispetinde tedavi ve kendilerini,  sağlık durumlariyle mütenasip, bir işte yetiştirmek; bilgisizlik yüzünden çalışamıyanları da ke­ za bir işte çalışacak ehliyete yükseltmek demek olan rehabilitasyon tesislerinin Sıhhat ve İçtimai Mua­ venet Vekâletince açılıp işletilmesi ve sair teşekküller ve eşhasça bu yolda açılacak müesseseleri]}  murakabesi de enstitüye bırakılmıştır. Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâleti 3017 sayılı Kanunun  birinci maddesi gereğince zaten bu gibi sıhhi veiçtimai tesisleri kurmaya ve ayni kanunun 12 nci  maddesinin B, C ve D bentleri mucibince de teşekkül ve eşhas tarafından açılacak sıhhi ve içtimai  tesisleri murakabeye salahiyetlidir. Binaenaleyh işbu lâyihanın birinci maddesinin (b) bendi ile  yeni bir salâhiyet alınmayıp sadece mevcut salâhiyet bu hususta en münasip olan bir makama, ha- ( S. Sayısı : 334 )
Sayfa 5 -
— 4 —  rı hizmetlerde bir takım tekerrürler bulunmasına karşı birçok da mühim boşluklar meydana gel­ mektedir. Diğer taraftan bu gibi hayır cemiyetlerine rehberlik edecek, hattâ sosyal hizmet sahasın­ da yurdumuza vâki müracaatlara veya memleketimize sırf bu işi tanzim için Birleşmiş Milletlerce  gönderilecek eksperlere muhatap olacak teknik ve salahiyetli bir makam da yoktur. Bu haller sırf  meselenin sağlık cephesini ele alarak aşağıda arz edilen mütalâadan anlaşılacağı üzere sosyal ada­ let ve sosyal siyaset bakımından çok mühim eksikliklerin doğmasına sebebolmuştur.  1945 nüfus sayımına nazaran memleketimizde kör, çolak, topal, sağır, dilsiz gibi sadece duyu  ve hareket âzası sakatlıklariyle malûl 140 000 kadar insan vardı. Daha sonraki nüfus sayımlarında  bunların miktarı verilmemekle beraber bu gibi malûllerle birlikte müzmin kalp hastalığı, müzmin  böbrek hastalığı, müzmin romatizma, akıl arızaları, verem ve sair malûl edici hastalıklar dolayısiyle  iş göremiyenler ve cemiyete yük olanların sayısı milyonu bulur. Bundan maada işsiz güçsüz dola­ şanlar, dilenenler, hırsızlık ve fuhuş gibi fena yollara düşmek tehlikesine mâruz bulunanlar ve hat­ tâ bu hususta istifadesi olanlarca bu gibi antisosyal hayat tarzına teşvik edilenler ve bilgisizlik yüzün­ den yoksulluk çekenler de memleketimizde az değildir. Halbuki modern sosyal hizmet usulleriyle bu  kimseleri verimli ve hayatlarını kazanan vatandaşlar haline getirmek; bu suretle hem millî geliri  artırmak, hem sosyal hayatı müspet şekilde inkişaf ettirmek, hem de vergi mükelleflerini çoğaltmak  mümkündür ve lâzımdır. 1952 den beri bilhassa iyileşmiş verem hastalarım, sıhhi durumlariyle mü­ tenasip bir işte çalıştırmak üzere, Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâletince mahdut sahada kurulan re­ habilitasyon merkezleri bu hususta ümit verici faaliyetler göstermektedir.  Memleketimizin yukarda arz olunan ihtiyaçları ve beynelmilel teşkilât ve eksperlerin de bun­ lara inzimam eden ikazları Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâletinin kanuni vazifeleri arasında bulu­ nan sosyal hizmet mevzilunun ele alınmasını zaruri kılındığından, son zamanlarda, vekâletlerarası bir  komisyon kurularak bu mesele müzakere edilmişti. Bu komisyon vaziyeti tetkik ettikten sonra bir  sosyal hizmet enstitüsü ve buna bağlı tedris müessessi kurularak gerek Sıhhat ve İçtimai Muavenet  Vekâletine, gerek sair alâkalı vekâletlere sosyal hizmet mevzuunda iş birliği etmek, memleketi­ mizdeki mevzuatın sosyal hizmet sahasındaki vereceği imkânları araştırmak, memle­ ketimize en faydalı olmak üzere icabeden sosyal hizmet şekilni tesbit etmek, hayır cemiyet­ lerinin faaliyetini koordinasyona rapt ve icabeden hususlarda kendilerini tenvir etmek ve aynı za­ manda sosyal yardımcı yetiştirmek üzere faaliyete geçilmesini tensibetmiştir.  Takdim edilen kanun lâyihası mezkûr komisyonun raporu ruhuna göre hazırlanmış olup madde­ ler aşağıda izah edilmektedir.  Madde 1. : Bu maddede Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâletine bağlı bir Sosyal Hizmetler Ens­ titüsü kurulduğu tedvin olunmakta ve enstitünün vazifeleri sayılmaktadır. Bu maddenin hü­ kümlerine göre enstitü memleketimizde yoksulluğun ne gibi sebeplerden ileri geldiğini araştırama  bunlara karşı alınacak ve tasdik olunacak tedbirleri tesbit edecektir.  Diğer taraftan iyi bir irade terbiyesi almamış veya ruhan zayıf kimselerde çok defa, hayatın  sert realitelerine çarpmaktan ileri gelen hüsran, ümitsizlik ve küskünlük neticesi sosyal hayata iş­ tirak etmemek, bedbinlik ve negativizm; ahlâkan zajaf olanlarda hırsızlık, dolandırıcılık, fuhuş;  muzur 'kanaatlerle beslenenlerde sabotajcılık, anarşizm gibi ve daha birçok elverişsiz psiko - sosyal  durumlardan doğan sosyal intibaksızlıkları (social malad justment) izaleye ait tedbirleri araştır­ mak da enstitünün vazifeleri arasındadır.  Bedence ve akılca malûlleri ilim ve fennin verdiği imkânlar nispetinde tedavi ve kendilerini,  sağlık durumlariyle mütenasip, bir işte yetiştirmek; bilgisizlik yüzünden çalışamıyanları da ke­ za bir işte çalışacak ehliyete yükseltmek demek olan rehabilitasyon tesislerinin Sıhhat ve İçtimai Mua­ venet Vekâletince açılıp işletilmesi ve sair teşekküller ve eşhasça bu yolda açılacak müesseseleri]}  murakabesi de enstitüye bırakılmıştır. Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâleti 3017 sayılı Kanunun  birinci maddesi gereğince zaten bu gibi sıhhi veiçtimai tesisleri kurmaya ve ayni kanunun 12 nci  maddesinin B, C ve D bentleri mucibince de teşekkül ve eşhas tarafından açılacak sıhhi ve içtimai  tesisleri murakabeye salahiyetlidir. Binaenaleyh işbu lâyihanın birinci maddesinin (b) bendi ile  yeni bir salâhiyet alınmayıp sadece mevcut salâhiyet bu hususta en münasip olan bir makama, ha- ( S. Sayısı : 334 )  — 5 —  vale olunmaktadır. Sosyal hizmet tedbirlerinin hepsinin sade Devletçe veyahut Devletin bir tek teş­ kilâtı ile alınması hiçbir yerde mümkün olmamıştır. Esasen yoksulluğun en umumi tarziyle bile  sıhhi, sosyal, ekonomik ailevi ve insanın malûmat ve kabiliyeti gibi çeşitli sebeplerden aşağısına  irca edilememesi de muhtelif makam ve teşkilâtın el ve iş birliği olmaksızın sosyal hizmet yapı- lamıyacağmı gösterir. Böylece enstitü Çalışma, Maarif, Ziraat ve işletmeler vekâletleri başta gel­ mek üzere sair Devlet makamları, iktisadi devlet teşkilâtı, mahallî idareler ve hayır cemiyetleri  arasında iş birliği sağlamaya dair esasları da araştırıp bulacaktır.  Hayır cemiyetlerimizin hayli fazla bir miktara varmalarına halkımızın bunlara yardımı esirge­ memesine ve her sene bankalar gibi malî müesseseler başta gelmek üzere kendilerine Devlet ve  iktisadi teşkillerden de milyonlar gibi kabarık bir yekûna varan yardımlar yapılmasına  rağmen faaliyetleri, henüz, büyük ölçüde modern sosyal hizmetin ruhuna uyacak bir seviyeye  varamamıştır. Bu husustaki eksiklik iyi niyetten ziyade teknik bilginin azlığmdandır. Aynı se­ bep dolayısiyle bu cemiyetler bâzı aynı mahalde, aynı gaye ile mütaaddit dernekler halinde  taazzuv etmekte ve maalesef ne kendi aralarında, ne de faaliyet sahalarında iş birliği göstere­ memektedirler. Keza kaynağının mühim kısmını halkın ve Devletin yardımı teşkil eden bütçeleri  de modern sosyal hizmetin teknik icaplarına gere, memleket ihtiyaçları ölçüsünde olmak  üzere, salahiyetli bir merciin tetkik ve tasvibine tâbi tutulmamaktadır. Yine aynı iş birliksiz- liği yüzünden her hangi bir sosyal hizmet gayesiyle mahallî cemiyetlerce yapılan tahsilat, ye­ kûn itibariyle maksada kâfi gelebileceği halde, bir araya getirilmemek yüzünden münferit te­ şebbüsler halinde sonu gelmemeye mahkûm kalmakta ve bu yüzden neticede, israf olunmaktadır.  Halbuki bunlar tek elde toplanırsa memleketin çok mühim bir ihtiyacı giderilmiş olur. Birinci  maddenin (c) bendi bu maksatla konmuş bulunmaktadır.  Sosyal bir dâvanın sağlam mevzuata dayanmaksızın halledilemiyeceği aşikârdır. Memleketi­ mize mahsus sosyal hizmeti gerek ileri memleketlerde uzun tecrübeler neticesi tebellür etmiş  usullere, gerek mevzuatımızda mevcudolup sosyal zihniyetten direktif alan hukuki ve ekonomik  araştırmalara tâbi tutulmadıkça fark edilmiyecek olan hükümlere dayanmaksızın tutulmaya  imkân yoktur. Enstitü bu sahalarda da araştırma ve incelemeler yapacaktır.  Sosyal hizmet bir ihtisas haline gelmiş olduğundan kalifiye personel tarafından tatbiki lâ­ zım ve mûtat bir keyfiyet halini almıştır. Sosyal yardımcı veya sosyal çalışıeı denen bu per­ soneli yetiştirmek üzere memleketimizde bir sosyal hizmet okulu kurmaya lüzum vardır. Enstitü  böyle bir okul da açarak tedrisat yapacaktır.  Madde 2 : Bu madde Sosyal Hizmetler Enstitüsünün idari makamlariyle muhtelif şubele­ rini tesbit etmekte olup bunlar müdür, müşavir umumi sosyal hizmetler, tıbbi sosyal hizmetler,  sosyal hizmet tetkikleri şubeleri ile sosyal hizmet akademi ve okulundan ibarettir.  Madde 3. — Bu madde müdürle müşavirin vazifelerini tesbit etmektedir. Müdür, enstitünün  idari, teknik ve akademik hususlarda âmiri olup vazifesinin ifasından Sıhhat ve İçtimai Muave­ net Vekâletine karşı mesuldür.  Müşavirin müdüre yardımcılık ettiği gibi icabında şubelerin faaliyetini de tanzim edecektir.  Madde 4 : Bu madde umumi sosyal hizmetler şubesinin faaliyetini tesbit etmektedir. Yoksul­ luğa sebebolan bilcümle âmillerle savaşa ait tedbirler umumi sosyal hizmetler sahasına girer. Fa­ kat beşinci maddeden de anlaşılacağı üzere şube bu hizmetlerin sosyal, ekonomik, ailevi ilâh....  olanlariyle meşgul olup tıbbi mahiyettekileriyle iştigal etmiyecektir. Bu sebeple sade sosyal hiz­ met mütehassısları tarafından idare edilecektir.  Madde 5 : Bu madde tıbbi sosyal hizmetler şubesinin vazifesini tesbit etmektedir. Anne ve ço­ cuk sağlığı, muhtaç hastaların bakımı, malûl ve sakatların kabiliyetlerini iade (rehabilitatioh), iş  tedavisi gibi çok çeşitli birçok hizmetler bu sahaya girmektedir. Buna göre şube, icabeden ihtisas  sahalarında yetişmiş tabipler tarafından idare edilecektir.  Madde 6 : Bu madde sosyal hizmet tetkikleri şubesinin vazifelerini bildirmektedir. Bu şube  yerli ve yabancı muhtelif mevzuatı inceliyerek sosyal hizmet kanunu lâyihaları hazırlıyacaktır.  (S. Sayısı : 334)
Sayfa 6 -
— 5 —  vale olunmaktadır. Sosyal hizmet tedbirlerinin hepsinin sade Devletçe veyahut Devletin bir tek teş­ kilâtı ile alınması hiçbir yerde mümkün olmamıştır. Esasen yoksulluğun en umumi tarziyle bile  sıhhi, sosyal, ekonomik ailevi ve insanın malûmat ve kabiliyeti gibi çeşitli sebeplerden aşağısına  irca edilememesi de muhtelif makam ve teşkilâtın el ve iş birliği olmaksızın sosyal hizmet yapı- lamıyacağmı gösterir. Böylece enstitü Çalışma, Maarif, Ziraat ve işletmeler vekâletleri başta gel­ mek üzere sair Devlet makamları, iktisadi devlet teşkilâtı, mahallî idareler ve hayır cemiyetleri  arasında iş birliği sağlamaya dair esasları da araştırıp bulacaktır.  Hayır cemiyetlerimizin hayli fazla bir miktara varmalarına halkımızın bunlara yardımı esirge­ memesine ve her sene bankalar gibi malî müesseseler başta gelmek üzere kendilerine Devlet ve  iktisadi teşkillerden de milyonlar gibi kabarık bir yekûna varan yardımlar yapılmasına  rağmen faaliyetleri, henüz, büyük ölçüde modern sosyal hizmetin ruhuna uyacak bir seviyeye  varamamıştır. Bu husustaki eksiklik iyi niyetten ziyade teknik bilginin azlığmdandır. Aynı se­ bep dolayısiyle bu cemiyetler bâzı aynı mahalde, aynı gaye ile mütaaddit dernekler halinde  taazzuv etmekte ve maalesef ne kendi aralarında, ne de faaliyet sahalarında iş birliği göstere­ memektedirler. Keza kaynağının mühim kısmını halkın ve Devletin yardımı teşkil eden bütçeleri  de modern sosyal hizmetin teknik icaplarına gere, memleket ihtiyaçları ölçüsünde olmak  üzere, salahiyetli bir merciin tetkik ve tasvibine tâbi tutulmamaktadır. Yine aynı iş birliksiz- liği yüzünden her hangi bir sosyal hizmet gayesiyle mahallî cemiyetlerce yapılan tahsilat, ye­ kûn itibariyle maksada kâfi gelebileceği halde, bir araya getirilmemek yüzünden münferit te­ şebbüsler halinde sonu gelmemeye mahkûm kalmakta ve bu yüzden neticede, israf olunmaktadır.  Halbuki bunlar tek elde toplanırsa memleketin çok mühim bir ihtiyacı giderilmiş olur. Birinci  maddenin (c) bendi bu maksatla konmuş bulunmaktadır.  Sosyal bir dâvanın sağlam mevzuata dayanmaksızın halledilemiyeceği aşikârdır. Memleketi­ mize mahsus sosyal hizmeti gerek ileri memleketlerde uzun tecrübeler neticesi tebellür etmiş  usullere, gerek mevzuatımızda mevcudolup sosyal zihniyetten direktif alan hukuki ve ekonomik  araştırmalara tâbi tutulmadıkça fark edilmiyecek olan hükümlere dayanmaksızın tutulmaya  imkân yoktur. Enstitü bu sahalarda da araştırma ve incelemeler yapacaktır.  Sosyal hizmet bir ihtisas haline gelmiş olduğundan kalifiye personel tarafından tatbiki lâ­ zım ve mûtat bir keyfiyet halini almıştır. Sosyal yardımcı veya sosyal çalışıeı denen bu per­ soneli yetiştirmek üzere memleketimizde bir sosyal hizmet okulu kurmaya lüzum vardır. Enstitü  böyle bir okul da açarak tedrisat yapacaktır.  Madde 2 : Bu madde Sosyal Hizmetler Enstitüsünün idari makamlariyle muhtelif şubele­ rini tesbit etmekte olup bunlar müdür, müşavir umumi sosyal hizmetler, tıbbi sosyal hizmetler,  sosyal hizmet tetkikleri şubeleri ile sosyal hizmet akademi ve okulundan ibarettir.  Madde 3. — Bu madde müdürle müşavirin vazifelerini tesbit etmektedir. Müdür, enstitünün  idari, teknik ve akademik hususlarda âmiri olup vazifesinin ifasından Sıhhat ve İçtimai Muave­ net Vekâletine karşı mesuldür.  Müşavirin müdüre yardımcılık ettiği gibi icabında şubelerin faaliyetini de tanzim edecektir.  Madde 4 : Bu madde umumi sosyal hizmetler şubesinin faaliyetini tesbit etmektedir. Yoksul­ luğa sebebolan bilcümle âmillerle savaşa ait tedbirler umumi sosyal hizmetler sahasına girer. Fa­ kat beşinci maddeden de anlaşılacağı üzere şube bu hizmetlerin sosyal, ekonomik, ailevi ilâh....  olanlariyle meşgul olup tıbbi mahiyettekileriyle iştigal etmiyecektir. Bu sebeple sade sosyal hiz­ met mütehassısları tarafından idare edilecektir.  Madde 5 : Bu madde tıbbi sosyal hizmetler şubesinin vazifesini tesbit etmektedir. Anne ve ço­ cuk sağlığı, muhtaç hastaların bakımı, malûl ve sakatların kabiliyetlerini iade (rehabilitatioh), iş  tedavisi gibi çok çeşitli birçok hizmetler bu sahaya girmektedir. Buna göre şube, icabeden ihtisas  sahalarında yetişmiş tabipler tarafından idare edilecektir.  Madde 6 : Bu madde sosyal hizmet tetkikleri şubesinin vazifelerini bildirmektedir. Bu şube  yerli ve yabancı muhtelif mevzuatı inceliyerek sosyal hizmet kanunu lâyihaları hazırlıyacaktır.  (S. Sayısı : 334)  — 6 —  Bu sebeple şube, hukukçu ve ekonomist ve Siyasal Bilgiler Fakültesi mezunlarından siyasal hiz­ met tahsili görmüş elemanlar tarafından idare edilecek lir.  Madde 7 : Bu madde sosyal hizmet akademi ve okullunun vazifelerini tesbit etmekte olup aka­ demide yüksek tahsil mezunları sosyal hizmet ihtisası yapacak, okulda ise lise mezunları sosyal  yardımcı olarak yetişecektir. Müstakbel sosyal yardımcıların talebelik esnasında tatbikat görme­ si için bu okula bağlı bir de sosyal yardım merkezi vardır. Bu merkez muayyen bir bölgedeki  yoksullara sosyal) hizmet yapacaktır,  Madde 8 : Bu madde enstitü müdürü, müşavir, şube müdürleri ve sosyal hirmet akademi ve  okulu müdürünün yüksek mektep diplomasını haiz bulunduktan maada sosyali hizmet akademisin­ de veya muadili yabancı müesseseleıde tahsil görmüş ve ingilizce, Almanca, Fransızca, İtalyan­ ca ve ispanyolca dillerinden birine hakkiylb vâkıf kimseler arasından seçileceklerini âmirdir. Sos­ yal (hizmet gibi pek ımühim bir hizmeti yüksek tahsilden sonra yapılacak ihtisas tahsili oLmaksızın  memleketimizde ilk defa tesise imkân yoktur. Bundan maada sosyal hizmete ait neşriyat ve  eserler umumiyetle yukarda bildirilen yabancı dillerde yazılmış bulunmaktadır.  Madde 9 : Bu madde, işbu kanunun tatbikine ait nizamnamenin Sosyal Hizmet Enstitüsü açıl­ dıktan nihayet bir sene sonra hazırlanacağını âmir bulunmaktadır. Böyle bir enstitü memleketi­ mizde ilk defa açılacağı için hazırlanacak nizamnamenin bilcümle ihtiyaçlar;) cevap verebilmesi  bakımından bir senelik bir tecrübe ve meleke edinme devresine i üzüm görülmüştür.  Madde 10 : Bu madde memleketin muhtelif muıtakalarmda Sıhhat ve İçtimai Muavenet Ve­ kâletinin sosyal hizmet merkezleri açabileceğini âmirdir. Merkezler basit bir iki odadan ibaret dai­ reler halinde olup gerek sıhhi tesis binalarında, gerek sair devlet dairelerinde kurulabilir. Sos­ yal hizmetlerin bu gibi merkezler kurulmadıkça mahallî olarak tatbikine imkan yoktur. Bu se­ beple personel ve bütçe imkânlarının müsaadesi nispetinde muhtelif bölgelerde mezkûr merkezleri  tedricen tesis ederek yoksullukla mücadeleye geçmek gayesi güdülmektedir.  Mütebaki üç. madde kadro cetveliyle meriyete girme ve tatbik mercilenni gösteren formalite  hükümlerini ve geçici maddeleri ihtiva etmektedir.  Bir sayılı kadro cetvelinde enstitü müdürlüğüne müdür ile müşavirden maada mütercimler de  konmuştur. 'Sosyal hizmetlere ait neşriyatın kâffesi yabancı dillerde olduğundan ve enstitünün  vazifeleri arasında tetkik ve ecnebi memleketlerle muhabere, hazırlanan etüd ve saire hakkında  yabancı yetkili makamlarla istişare ve memlekete sosyal hizmet işleri için getirilecek yabancı  mütehassıslarla iş birliği mühim y*r tutacağından mütercimlere Ki''.um vardır.  Enstitü müdürlüğü bürosundaki kalem personeli, akademi ve okul hariç bütün enstitünün ka­ lem işlerini görecektir.  Şubelere müdürlerden maada icabeden miktarda mütehassıs, ve mütehassıs yardımcısı veri1  mistir. Umumi sosyal hizmetler şubesinde bir mütehassıs /e üç yardımcı bulunmaktadır. Tıb­ bi - Sosyal hizmetler şubesinde biri anne ve çocuk sağlığı işleri ve diğeri rehabilitasyon isleri  için olmak üzere iki mütehassıs tabip ve bunların üç yardımcısı vardır. Sosyal Hizmet Tetkikleri  Şubesinde de biri hukukçu diğeri ekonomist olmak üzere iki mütehassıs ve bunların üç yardımcısı  vardır.  Sosyal Hizmetler Akademi ve Okulu hem sosyal hizmet mütehassısı, hem de sosyal yardımcı  yetiştirecektir. Buna göre müdür, müdür muavini ile 11 öğretmeni vardır. Bunların bir kısmı Aka­ demide yüksek ihtisas öğretmeni, diğerleri de Okulda sosyal yardımcı yetiştirme öğretimi yapa­ caktır.  Akademi ve Okula bağlı olup talebeye tatbikat gösterecek olan Sosyal Hizmet Merkezine ayrıca  müdür verilmemiş, bir muavinle iktifa olunmuştur. Bundan maada 10 tane de sosyal yardımcı  vardır. Bunlar muayyen bir bölgede yoksullara sosyal hizmet yapacaklardır. Buradaki idari per­ sonel aynı zamanda Akademi ve Okulun da idari hizmetlerini görecek, fiş memuru merkeze kayıt­ lı muhtaç ve yoksulların fişlerini tutacaktır.  ( S . Sayiii - 384 )
Sayfa 7 -
— 6 —  Bu sebeple şube, hukukçu ve ekonomist ve Siyasal Bilgiler Fakültesi mezunlarından siyasal hiz­ met tahsili görmüş elemanlar tarafından idare edilecek lir.  Madde 7 : Bu madde sosyal hizmet akademi ve okullunun vazifelerini tesbit etmekte olup aka­ demide yüksek tahsil mezunları sosyal hizmet ihtisası yapacak, okulda ise lise mezunları sosyal  yardımcı olarak yetişecektir. Müstakbel sosyal yardımcıların talebelik esnasında tatbikat görme­ si için bu okula bağlı bir de sosyal yardım merkezi vardır. Bu merkez muayyen bir bölgedeki  yoksullara sosyal) hizmet yapacaktır,  Madde 8 : Bu madde enstitü müdürü, müşavir, şube müdürleri ve sosyal hirmet akademi ve  okulu müdürünün yüksek mektep diplomasını haiz bulunduktan maada sosyali hizmet akademisin­ de veya muadili yabancı müesseseleıde tahsil görmüş ve ingilizce, Almanca, Fransızca, İtalyan­ ca ve ispanyolca dillerinden birine hakkiylb vâkıf kimseler arasından seçileceklerini âmirdir. Sos­ yal (hizmet gibi pek ımühim bir hizmeti yüksek tahsilden sonra yapılacak ihtisas tahsili oLmaksızın  memleketimizde ilk defa tesise imkân yoktur. Bundan maada sosyal hizmete ait neşriyat ve  eserler umumiyetle yukarda bildirilen yabancı dillerde yazılmış bulunmaktadır.  Madde 9 : Bu madde, işbu kanunun tatbikine ait nizamnamenin Sosyal Hizmet Enstitüsü açıl­ dıktan nihayet bir sene sonra hazırlanacağını âmir bulunmaktadır. Böyle bir enstitü memleketi­ mizde ilk defa açılacağı için hazırlanacak nizamnamenin bilcümle ihtiyaçlar;) cevap verebilmesi  bakımından bir senelik bir tecrübe ve meleke edinme devresine i üzüm görülmüştür.  Madde 10 : Bu madde memleketin muhtelif muıtakalarmda Sıhhat ve İçtimai Muavenet Ve­ kâletinin sosyal hizmet merkezleri açabileceğini âmirdir. Merkezler basit bir iki odadan ibaret dai­ reler halinde olup gerek sıhhi tesis binalarında, gerek sair devlet dairelerinde kurulabilir. Sos­ yal hizmetlerin bu gibi merkezler kurulmadıkça mahallî olarak tatbikine imkan yoktur. Bu se­ beple personel ve bütçe imkânlarının müsaadesi nispetinde muhtelif bölgelerde mezkûr merkezleri  tedricen tesis ederek yoksullukla mücadeleye geçmek gayesi güdülmektedir.  Mütebaki üç. madde kadro cetveliyle meriyete girme ve tatbik mercilenni gösteren formalite  hükümlerini ve geçici maddeleri ihtiva etmektedir.  Bir sayılı kadro cetvelinde enstitü müdürlüğüne müdür ile müşavirden maada mütercimler de  konmuştur. 'Sosyal hizmetlere ait neşriyatın kâffesi yabancı dillerde olduğundan ve enstitünün  vazifeleri arasında tetkik ve ecnebi memleketlerle muhabere, hazırlanan etüd ve saire hakkında  yabancı yetkili makamlarla istişare ve memlekete sosyal hizmet işleri için getirilecek yabancı  mütehassıslarla iş birliği mühim y*r tutacağından mütercimlere Ki''.um vardır.  Enstitü müdürlüğü bürosundaki kalem personeli, akademi ve okul hariç bütün enstitünün ka­ lem işlerini görecektir.  Şubelere müdürlerden maada icabeden miktarda mütehassıs, ve mütehassıs yardımcısı veri1  mistir. Umumi sosyal hizmetler şubesinde bir mütehassıs /e üç yardımcı bulunmaktadır. Tıb­ bi - Sosyal hizmetler şubesinde biri anne ve çocuk sağlığı işleri ve diğeri rehabilitasyon isleri  için olmak üzere iki mütehassıs tabip ve bunların üç yardımcısı vardır. Sosyal Hizmet Tetkikleri  Şubesinde de biri hukukçu diğeri ekonomist olmak üzere iki mütehassıs ve bunların üç yardımcısı  vardır.  Sosyal Hizmetler Akademi ve Okulu hem sosyal hizmet mütehassısı, hem de sosyal yardımcı  yetiştirecektir. Buna göre müdür, müdür muavini ile 11 öğretmeni vardır. Bunların bir kısmı Aka­ demide yüksek ihtisas öğretmeni, diğerleri de Okulda sosyal yardımcı yetiştirme öğretimi yapa­ caktır.  Akademi ve Okula bağlı olup talebeye tatbikat gösterecek olan Sosyal Hizmet Merkezine ayrıca  müdür verilmemiş, bir muavinle iktifa olunmuştur. Bundan maada 10 tane de sosyal yardımcı  vardır. Bunlar muayyen bir bölgede yoksullara sosyal hizmet yapacaklardır. Buradaki idari per­ sonel aynı zamanda Akademi ve Okulun da idari hizmetlerini görecek, fiş memuru merkeze kayıt­ lı muhtaç ve yoksulların fişlerini tutacaktır.  ( S . Sayiii - 384 )  — 7 —  Sıhhat ve içtimai Muavenet Encümeni mazbatası  T. B. M. M.  Sth. ve İç. Mua. Encümeni  Esas No. 1/101  Karar No. 14  13 . XI . 1958  Yüksek Reisliğe  Sosyal Hizmetler Enstitüsü kurulması hak­ kında Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâleti ta­ rafından hazırlanıp Yüksek Riyaset tarafından  encümenimize havale buyurulan kanun lâyihası  ilgili vekâlet mümessillerinin huzuru ile tetkik  ve müzakere edildi.  Esbabı mucibe lâyihasında etraflı şekilde  tebarüz ettirildiği veçhile, memleketimizdeki yok­ sulluğun sebeplerini araştnrarak bunlara yapı­ lacak sosyal hizmetlerin şeklini tesbit etmek,  fertlerin sosyal intibaksızlıklarını izâle etmek,  ve toplumun kalkınmasına yarayacak tedbirleri  araştırmak maksadiyle hazırlanmış bulunan ve  büyük bir sosyal ihtiyaca cevap verecek olan iş­ bu kanun lâyihası encümenimizce ittifakla ka­ bul edilmekle beraber, aşağıda izah edilecek  sebeplere binaen bâzı maddelerin tadili, bir  kısım yeni hükümlerin lâyihaya ilâvesi ve bâzı  madde ve fıkraların da metinlerden çıkarılması  uygun görülmüştür.  1. Lâyihanın birinci maddesinin (a) bendi  Sosyal Hizmet Enstitüsünün vazifelerinden bir  kısmını göstermekte ise de, bunlar arasına top­ lumun kalkınmasına yarayacak lüzumlu tedbir­ lerin araştırılmasına dair bir hüküm konulma­ dığı anlaşılmaktadır.  İşbu kanun lâyihasının 1955 senesinde Bü­ yük Millet Meclisine şevkinden sonra memleketi­ mizde etraflı tetkikler yapmış olan Amerikalı  sosyal hizmet mütehassisi Dr. Altmeyer tarafın­ dan verilmiş olan raporda bu hususun üzerin­ de ehemmiyetle durulduğu görülmektedir. Ge­ rek cemiyetin kalkınması ve gerekse diğer bâ­ zı mevzulardaki mütalâalar encümenimizce ka­ bule şayan görülmekle beraber birinci bendin bu  şekilde tadili cihetine gidilmiştir.  2. Sosyal Hizmetler Enstitüsü, her yaş ve  çağdaki normal ve arızalı fertlerin sosyal mev­ zu ve ihtiyaçlarını tetkikle mükellef, olmakla be­ raber, bu hususun kanun metninde açıklanma­ sında tatbikatın selâmeti bakımından fayda mü­ lâhaza edildiği cihetle bu konular iki bent halin­ de birinci maddeye ilâve edilmiştir.  3. — Birinci maddenin (b) bendi Sosyal Hiz­ metler Enstitüsü tarafından rehabilitasyon mü­ esseseleri açılmasını istihdaf etmekte ise de, bu  işin enstitü tarafından yapılmasının hususi bir  teşkdâta mütevakkıf olduğu aşikârdır. Böyle bir  teşkilât enstitüsünün bünyesinde mevcudolma- dığı gibi, Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâleti  ve sair bâzı makamlar bu kabil müesseseleri aç­ makta oldukları cihetle enstitüye sadece rehabi­ litasyon müesseselerini murakabe ve programla­ rını tanzim vazifesinin verilmesi daha uy­ gun görülerek sözü geçen bendin bu şekilde ta­ dili cihetine gidilmiştir.  4. — Enstitünün iş birliği sağlıyaeağı daire  ve teşekküllerin tadadı cihetine gidildiği anlaşıl­ maktadır. Halbuki sosyal hizmetlerin inkişafı  yeni yeni birçok vekâlet ve müesseselerin bu  işle ilgilendirilmesini icabettirdiği cihetle bi­ rinci maddenin (c) bendine daha umumi bir  mahiyet verilmiştir.  o. — Birinci maddenin (d) bendinde, hayır  cemiyetlerinin sosyal hizmetler sahasındaki fa­ aliyetlerini takip ve bütçelerinin Sıhhat ve İç­ timai Muavenet Vekâletince tetkik ve tasdik  edileceği zikredilmekte ise de, hayır cemiyet­ lerinin bütçeleri üzerinde tasarrufu istihdaf  eden bu hüküm Cemiyetler Kanununa aykırı  görüldüğünden bütçe ile alâkalı kısım metin­ den çıkarılmıştır.  6. — Sosyal hizmetlerin ifası, muhtelif Dev­ let daireleriyle hayır cemiyetlerinin iş birliği  yapmalarına bağlı bulunduğundan bu mevzu­ larda istişari mahiyette mütalâada bulunmak  üzere bir konsey kurulması uygun görülerek  ikinci ve üçüncü maddeler bu maksatla lâyi  haya ilâve edilmiştir.  7. — Tıbbi Sosyal Hizmetler Şubesinin va­ zifesini gösteren beşinci maddenin gayrikâfi  olduğu neticesine varılarak, sosyal hizmetlerin  ( S. Sayısı : 9U )
Sayfa 8 -
— 7 —  Sıhhat ve içtimai Muavenet Encümeni mazbatası  T. B. M. M.  Sth. ve İç. Mua. Encümeni  Esas No. 1/101  Karar No. 14  13 . XI . 1958  Yüksek Reisliğe  Sosyal Hizmetler Enstitüsü kurulması hak­ kında Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâleti ta­ rafından hazırlanıp Yüksek Riyaset tarafından  encümenimize havale buyurulan kanun lâyihası  ilgili vekâlet mümessillerinin huzuru ile tetkik  ve müzakere edildi.  Esbabı mucibe lâyihasında etraflı şekilde  tebarüz ettirildiği veçhile, memleketimizdeki yok­ sulluğun sebeplerini araştnrarak bunlara yapı­ lacak sosyal hizmetlerin şeklini tesbit etmek,  fertlerin sosyal intibaksızlıklarını izâle etmek,  ve toplumun kalkınmasına yarayacak tedbirleri  araştırmak maksadiyle hazırlanmış bulunan ve  büyük bir sosyal ihtiyaca cevap verecek olan iş­ bu kanun lâyihası encümenimizce ittifakla ka­ bul edilmekle beraber, aşağıda izah edilecek  sebeplere binaen bâzı maddelerin tadili, bir  kısım yeni hükümlerin lâyihaya ilâvesi ve bâzı  madde ve fıkraların da metinlerden çıkarılması  uygun görülmüştür.  1. Lâyihanın birinci maddesinin (a) bendi  Sosyal Hizmet Enstitüsünün vazifelerinden bir  kısmını göstermekte ise de, bunlar arasına top­ lumun kalkınmasına yarayacak lüzumlu tedbir­ lerin araştırılmasına dair bir hüküm konulma­ dığı anlaşılmaktadır.  İşbu kanun lâyihasının 1955 senesinde Bü­ yük Millet Meclisine şevkinden sonra memleketi­ mizde etraflı tetkikler yapmış olan Amerikalı  sosyal hizmet mütehassisi Dr. Altmeyer tarafın­ dan verilmiş olan raporda bu hususun üzerin­ de ehemmiyetle durulduğu görülmektedir. Ge­ rek cemiyetin kalkınması ve gerekse diğer bâ­ zı mevzulardaki mütalâalar encümenimizce ka­ bule şayan görülmekle beraber birinci bendin bu  şekilde tadili cihetine gidilmiştir.  2. Sosyal Hizmetler Enstitüsü, her yaş ve  çağdaki normal ve arızalı fertlerin sosyal mev­ zu ve ihtiyaçlarını tetkikle mükellef, olmakla be­ raber, bu hususun kanun metninde açıklanma­ sında tatbikatın selâmeti bakımından fayda mü­ lâhaza edildiği cihetle bu konular iki bent halin­ de birinci maddeye ilâve edilmiştir.  3. — Birinci maddenin (b) bendi Sosyal Hiz­ metler Enstitüsü tarafından rehabilitasyon mü­ esseseleri açılmasını istihdaf etmekte ise de, bu  işin enstitü tarafından yapılmasının hususi bir  teşkdâta mütevakkıf olduğu aşikârdır. Böyle bir  teşkilât enstitüsünün bünyesinde mevcudolma- dığı gibi, Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâleti  ve sair bâzı makamlar bu kabil müesseseleri aç­ makta oldukları cihetle enstitüye sadece rehabi­ litasyon müesseselerini murakabe ve programla­ rını tanzim vazifesinin verilmesi daha uy­ gun görülerek sözü geçen bendin bu şekilde ta­ dili cihetine gidilmiştir.  4. — Enstitünün iş birliği sağlıyaeağı daire  ve teşekküllerin tadadı cihetine gidildiği anlaşıl­ maktadır. Halbuki sosyal hizmetlerin inkişafı  yeni yeni birçok vekâlet ve müesseselerin bu  işle ilgilendirilmesini icabettirdiği cihetle bi­ rinci maddenin (c) bendine daha umumi bir  mahiyet verilmiştir.  o. — Birinci maddenin (d) bendinde, hayır  cemiyetlerinin sosyal hizmetler sahasındaki fa­ aliyetlerini takip ve bütçelerinin Sıhhat ve İç­ timai Muavenet Vekâletince tetkik ve tasdik  edileceği zikredilmekte ise de, hayır cemiyet­ lerinin bütçeleri üzerinde tasarrufu istihdaf  eden bu hüküm Cemiyetler Kanununa aykırı  görüldüğünden bütçe ile alâkalı kısım metin­ den çıkarılmıştır.  6. — Sosyal hizmetlerin ifası, muhtelif Dev­ let daireleriyle hayır cemiyetlerinin iş birliği  yapmalarına bağlı bulunduğundan bu mevzu­ larda istişari mahiyette mütalâada bulunmak  üzere bir konsey kurulması uygun görülerek  ikinci ve üçüncü maddeler bu maksatla lâyi  haya ilâve edilmiştir.  7. — Tıbbi Sosyal Hizmetler Şubesinin va­ zifesini gösteren beşinci maddenin gayrikâfi  olduğu neticesine varılarak, sosyal hizmetlerin  ( S. Sayısı : 9U )  — 8 —  koruyucu, terbiye ve tedavi edici, mediko - sosyal cephelerini ihtisas bakımından tetkik et­ mesi daha uygun görüldüğü cihetle bu madde­ ye daha vazıh ve şümullü bir şekil verilmiştir.  8. — Kurulması derpiş edilen Sosyal Hizmet  Akademisi ve Okulunun sadece (Sosyal Hizmet  Akademisi) adını alması ve yüksek ve orta de­ recede sosyal hizmet öğretimi yaptıktan başka  ayrıca kurs açmak suretiyle bol eleman yetişti­ rilmesi daha muvafık görüldüğünden sekizinci  madde bu esaslara göre tadil edilmiş ve sosyal  yardımcı yetiştirmek hususundaki kaynakların  çoğaltılmasına ve bu şekilde maddenin tatbik  kabiliyetinin artırılmasına çalışılmıştır.  9. Gerek 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Ka­ nunu ve gerekse 3017 sayılı Sıhhat ve içtimai  Muavenet Vekâleti Teşkilât Kanunu adı geçen  vekâlete sağlık ve sosyal yardım müesseseleri  açmak salâhiyetini vermiş olduğundan sosyal  hizmet merkezleri açılması hakkındaki onuncu  madde lâyihadan çıkarılmıştır.  10. Lâyihanın diğer maddelerinde kanun  tekniği bakımından bâzı tadilât yapılmış ve sos­ yal hizmetler tetkik şubesinin dokümantasyon  ve istatistik ile de meşgul olması uygun görüle­ rek şubenin ismi bu hizmetlere mütenazır olarak  değiştirilmiştir.  11. Tıbbî Sosyal Hizmetler Şubesi mezunla­ rının haiz olacakları vâsıflar ayrı ayrı gerek lâ­ yiha metninde ve gerekse kadro cetvelinde gös­ terilmediği cihetle bu vâsıfların kadro cetvelle­ rinde gösterilmesi uygun görülmüştür.  Yukardaki esaslar dairesinde yeniden hazır­ lanmış olan ve maddeler arasında bâzı takdim  ve tehirler yapılan lâyiha metni ve kadro cetvel­ leri Bütçe Encümenine havale edilmek üzere  Yüksek Reisliğe sunulur.  Sıhhat ve içtimai Muavenet  Encümeni Eeisi Mazbata Muharriri  Kütahya istanbul  A. î. Gür soy A. Harputlu  Kâtip  Eskişehir Adana Denizli  / / . Akkurt S. Baykam A.-R. Karaca  imzada bulunamadı  Giresun Gümüşane İstanbul  M. Hemiş N. Coşar Z. Tarver  izmir Kastamonu Konya  ıV. încekara M. îslâmoğlu S. Soylu  Maraş Urfa Zonguldak  N.Durakbaşa 1. E. Karakapıcı N. Tanyolaç  Bütçe Encümeni mazbatası  T. B. M. M.  Bütçe Encümeni  Esas No. 1/101  Karar No. 133  Yüksek Reisliğe  8 . VI . 1959  Sosyal Hizmetler Enstitüsü kurulmasına dair  Sıhhat ve içtimai Muavenet Vekâletince hazır­ lanan ve Yüksek Meclise arzı icra Vekilleri He­ yetince kararlaştırılıp Başvekâletin 29 . IV . 1955  tarihli ve 71 - 52/1352 sayılı tezkeresiyle gönde­ rilen kanun lâyihası geçen intihap devresinde  seçimin yenilenmesinden dolayı hükümsüz kal­ mış olup bu devrei intihabiyede ihyası Hükü­ met tarafından talebedildiği cihetle, Sıhhat ve  içtimai Muavenet Encümeni mazbatasiyle birlik­ te encümenimize havale edilmiş olmakla, Maliye  ve Sıhhat ve içtimai Muavenet vekâletleri mü­ messilleri hazır oldukları halde tetkik ve müza­ kere edildi.  Lâyiha esbabı mucibesinde etraflı bir şekil­ de tetkik ve izah edildiği veçhile «Sosyal hizmet»  mefhumu 19 ucu asrın sonlarından itibaren bü­ yük bir ehemmiyet kazanmış ve bu mevzuda ge­ rekli müesseseler kurulmuş ve inkişaf ettirilmiş­ tir. içtimai ve iktisadi tekâmül ve terakkilerin  tarihi seyri içerisinde orta çağlarda sadaka ve  şefkat esaslarına dayanan hayrat ve imarat mü­ esseseleri zamanla kuvvet ve ehemmiyetini kay­ betmiş ve muhtaçlara Devlet yardımları yapıl­ maya başlanmıştır. Fakat büyük sanayi inki- lâplarımn getirdiği sosyal intibaksızlıklar, mah­ rumiyet ve yoksulluklar birtakım siyasi cereyan­ ları da besliyen kitle huzursuzluklarım doğur- ( S . Sayıs ı : 334)
Sayfa 9 -
— 8 —  koruyucu, terbiye ve tedavi edici, mediko - sosyal cephelerini ihtisas bakımından tetkik et­ mesi daha uygun görüldüğü cihetle bu madde­ ye daha vazıh ve şümullü bir şekil verilmiştir.  8. — Kurulması derpiş edilen Sosyal Hizmet  Akademisi ve Okulunun sadece (Sosyal Hizmet  Akademisi) adını alması ve yüksek ve orta de­ recede sosyal hizmet öğretimi yaptıktan başka  ayrıca kurs açmak suretiyle bol eleman yetişti­ rilmesi daha muvafık görüldüğünden sekizinci  madde bu esaslara göre tadil edilmiş ve sosyal  yardımcı yetiştirmek hususundaki kaynakların  çoğaltılmasına ve bu şekilde maddenin tatbik  kabiliyetinin artırılmasına çalışılmıştır.  9. Gerek 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Ka­ nunu ve gerekse 3017 sayılı Sıhhat ve içtimai  Muavenet Vekâleti Teşkilât Kanunu adı geçen  vekâlete sağlık ve sosyal yardım müesseseleri  açmak salâhiyetini vermiş olduğundan sosyal  hizmet merkezleri açılması hakkındaki onuncu  madde lâyihadan çıkarılmıştır.  10. Lâyihanın diğer maddelerinde kanun  tekniği bakımından bâzı tadilât yapılmış ve sos­ yal hizmetler tetkik şubesinin dokümantasyon  ve istatistik ile de meşgul olması uygun görüle­ rek şubenin ismi bu hizmetlere mütenazır olarak  değiştirilmiştir.  11. Tıbbî Sosyal Hizmetler Şubesi mezunla­ rının haiz olacakları vâsıflar ayrı ayrı gerek lâ­ yiha metninde ve gerekse kadro cetvelinde gös­ terilmediği cihetle bu vâsıfların kadro cetvelle­ rinde gösterilmesi uygun görülmüştür.  Yukardaki esaslar dairesinde yeniden hazır­ lanmış olan ve maddeler arasında bâzı takdim  ve tehirler yapılan lâyiha metni ve kadro cetvel­ leri Bütçe Encümenine havale edilmek üzere  Yüksek Reisliğe sunulur.  Sıhhat ve içtimai Muavenet  Encümeni Eeisi Mazbata Muharriri  Kütahya istanbul  A. î. Gür soy A. Harputlu  Kâtip  Eskişehir Adana Denizli  / / . Akkurt S. Baykam A.-R. Karaca  imzada bulunamadı  Giresun Gümüşane İstanbul  M. Hemiş N. Coşar Z. Tarver  izmir Kastamonu Konya  ıV. încekara M. îslâmoğlu S. Soylu  Maraş Urfa Zonguldak  N.Durakbaşa 1. E. Karakapıcı N. Tanyolaç  Bütçe Encümeni mazbatası  T. B. M. M.  Bütçe Encümeni  Esas No. 1/101  Karar No. 133  Yüksek Reisliğe  8 . VI . 1959  Sosyal Hizmetler Enstitüsü kurulmasına dair  Sıhhat ve içtimai Muavenet Vekâletince hazır­ lanan ve Yüksek Meclise arzı icra Vekilleri He­ yetince kararlaştırılıp Başvekâletin 29 . IV . 1955  tarihli ve 71 - 52/1352 sayılı tezkeresiyle gönde­ rilen kanun lâyihası geçen intihap devresinde  seçimin yenilenmesinden dolayı hükümsüz kal­ mış olup bu devrei intihabiyede ihyası Hükü­ met tarafından talebedildiği cihetle, Sıhhat ve  içtimai Muavenet Encümeni mazbatasiyle birlik­ te encümenimize havale edilmiş olmakla, Maliye  ve Sıhhat ve içtimai Muavenet vekâletleri mü­ messilleri hazır oldukları halde tetkik ve müza­ kere edildi.  Lâyiha esbabı mucibesinde etraflı bir şekil­ de tetkik ve izah edildiği veçhile «Sosyal hizmet»  mefhumu 19 ucu asrın sonlarından itibaren bü­ yük bir ehemmiyet kazanmış ve bu mevzuda ge­ rekli müesseseler kurulmuş ve inkişaf ettirilmiş­ tir. içtimai ve iktisadi tekâmül ve terakkilerin  tarihi seyri içerisinde orta çağlarda sadaka ve  şefkat esaslarına dayanan hayrat ve imarat mü­ esseseleri zamanla kuvvet ve ehemmiyetini kay­ betmiş ve muhtaçlara Devlet yardımları yapıl­ maya başlanmıştır. Fakat büyük sanayi inki- lâplarımn getirdiği sosyal intibaksızlıklar, mah­ rumiyet ve yoksulluklar birtakım siyasi cereyan­ ları da besliyen kitle huzursuzluklarım doğur- ( S . Sayıs ı : 334)  — 9 —  maya başlayınca bu mühim dâvanın bir bütün  olarak ele alınması ve hal çarelerine bağlanması  gayretleri kendini göstermiş ye pek azı müstesna  hütün dünya memleketlerinde bu mevzuda ısdar  edilen kanunlarla gerekli müesseseler kurulmuş,  bulunmaktadır.  Memleketimizde sosyal hizmetler Cumhuri­ yet devrine kadar hayrat ve sadaka esasına  bağlı olarak ve fakat süratle hüviyetini 'kaybet  derek devam edegelmiş ve Cumhuriyetin ilk  yıllarında da sosyal hizmet sadece parasız has­ tane ve tedavi tesisleri kurulması şeklinde bir  telâkki ve tatbikat şeklinde tecelli etmiştir. Bi- lâhara sosyal yardım hizmetleri 1593 sayılı  Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 3 ncü maddesi1  ve 3017 sayılı Teşkilât Kanununun da birinci  maddesi ile sarahaten Sıhhat ve İçtimai Mua­ venet Vekâletinin vazifeleri arasında yer almış­ tır. Bu sarahate rağmen tatbikatta vekâletin  sosyal hizmetlerle alâkası ıbu mevzuda hususiyle  İkinci Dünya Harbinden sonraki gelişmeleri  neşriyat sahasında takibten ibaret kalmış ve  ancak son beş - altı yıl içerisinde mahdut sahada  bâzı rehabilitasyon merkezleri kurularak faali­ yete geçirilmiştir. Halbuki bugünkü mânasiyle  sosyal hizmetler «Cemiyetin maddi ve tmânevi  nimetlerinden 'bir kısmını, -bunları kendi güçle­ riyle elde edecek durumda bulunamıyan kimse­ lere Devlet, hayır cemiyetleri, teşekküller ve  eşhas tarafından temin etmek; aynı zamanda  yoksul, muhtaç insanları kendileri için en uy- 'gün işlerde çalışabilir hale 'getirmek ve fertler- deki sosyal intibaksızlıkları izale etmek» şek­ linde tarif 'olunmaktadır. Bu mânasiyle bütün  cemiyete şâmil sosyal hizmetlerin ifası bakımın­ dan halen memleketimizde çeşitli hayır ve yar­ dım cemiyetlerinden başka hiçbir teşekkül yok­ tur. Memleketimizdeki bu (boşluk ve eksikliğe  mukabil, ileri memleketlerden sarfınazar Asya  ve Afrika'nın az gelişmiş memleketlerinde dahi  sosyal hizmet merkezleri kurulmuş ve faaliyete  geçirilmiş [bulunmaktadır. Komşu memleketle­ rin hepsi de bu mevzuda hize takaddüm etmiş  durumdadırlar. Diğer taraftan inkişaf halinde  (bulunan .memleketlerde gerek iş gücünü en ve­ rimli bir seviyede tutabilmek ve gerekse geniş  (kütlelerde sosyal adaletsizliğe duçar edildikleri  tarzında solcu temayüllerin uyanmasına mâni  olmak için en kuvvetli tedlbirlerin başında sos­ yal hizmet tatbikatı gelmektedir.  Memleketimizde sosyal hizmetlerin şümulü­ ne giren yüz binlerce insan arasında sakat ve  malûller ve çeşitli haftalıklara musabolmaları  sebebiyle iş ıgöremiyenlerin yanında maalesef  çok sayıda dilencilik, hırsızlık, fuhuş gibi fena  yallara'düşmüşjkimseler de bulunmaktadır. Bü­ tün bunlarm Ibugün artık teknik ihtisas haline  gelmiş sosyal hizmet metotlariyle verimli, haya­ tını kazanan ve tam mânasiyle korunan yani bir  kelime ile Sosyal intibaksızlıkları giderilmiş va­ tandaşlar haline getirilmeleri mümkündür.  Birleşmiş: Milletler Teşkilâtı da sosyal hiz­ metler mevzuunda memleketimize mütehassıslar  göndermek ve malî ve teknik yardımlarda bu­ lunmak maksaıdiyle ısrarlı ımüracaatlerde bu­ lunmakta ve kendisine muhataJbolacak bir teş­ kilâtın kurulmasını beklemektedir.  B u durum karşısında 1955 yılında harekete  geçirifen vekâletlerarası .bir komisyon, tetkika- tını mütaaikıp bir sosyal hizmetler enstitüsü ve  buna hağlı bir tedris müessesesinin kurulması  zaruretini raporunda belirtmiştir.  Komisyonumuza kadar gelen bu teklif Mec­ lisin yenilenmesi sehebiyle kanunlaşamamış bu­ lunduğundan bu defa Hükümetçe tekrar Yük­ sek Meelise sunulmuş olup Sıhhat ve İçtimai  Muavenet Encümeni tarafından tetkiki ikmal  edilerek encümenimiz'e havale edilmiş bulun- mafctadur.  Kanun lâyihası :  1. Şu maksatlara hizmet edecek bir idari  teşkilât (Sosyal Hizmetler Enstitüsü) kurmak­ tadır :  a) Sosyal hizmetler bakımından vaziyeti  vakıalara müsteniden tesbit edecek ve program- laştıracak bir merkez tesis etmek;  b) Muhtelif cemiyetlerle bâzı Devlet dai­ relerinin halen yapmakta olduğu sosyal hizmet  faaliyetlerini fcoordine etmek;  c) Millî bir sosyal hizmetler programına  esas teşkil etmek üzere yeni sosyal hizmet faa­ liyetlerine başlamak.  2. Sosyal hizmetler programım başarı ile  yürütecek teknik personelin (Sosyal yardımcı­ ların) meslekî sahada yetiştirilmelerini sağlıya- cak bir tedrisat müessesesi kurmaktadır.  Lâyiha üzerinde tetkiklerde bulunan Sıhhat  ve İçtimai Muavenet Encümeni vuzuh ve sara­ hat ve hizmetlerin ifasında kolaylık bakımından  ( S , Sayın-* 334);
Sayfa 10 -
— 9 —  maya başlayınca bu mühim dâvanın bir bütün  olarak ele alınması ve hal çarelerine bağlanması  gayretleri kendini göstermiş ye pek azı müstesna  hütün dünya memleketlerinde bu mevzuda ısdar  edilen kanunlarla gerekli müesseseler kurulmuş,  bulunmaktadır.  Memleketimizde sosyal hizmetler Cumhuri­ yet devrine kadar hayrat ve sadaka esasına  bağlı olarak ve fakat süratle hüviyetini 'kaybet  derek devam edegelmiş ve Cumhuriyetin ilk  yıllarında da sosyal hizmet sadece parasız has­ tane ve tedavi tesisleri kurulması şeklinde bir  telâkki ve tatbikat şeklinde tecelli etmiştir. Bi- lâhara sosyal yardım hizmetleri 1593 sayılı  Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 3 ncü maddesi1  ve 3017 sayılı Teşkilât Kanununun da birinci  maddesi ile sarahaten Sıhhat ve İçtimai Mua­ venet Vekâletinin vazifeleri arasında yer almış­ tır. Bu sarahate rağmen tatbikatta vekâletin  sosyal hizmetlerle alâkası ıbu mevzuda hususiyle  İkinci Dünya Harbinden sonraki gelişmeleri  neşriyat sahasında takibten ibaret kalmış ve  ancak son beş - altı yıl içerisinde mahdut sahada  bâzı rehabilitasyon merkezleri kurularak faali­ yete geçirilmiştir. Halbuki bugünkü mânasiyle  sosyal hizmetler «Cemiyetin maddi ve tmânevi  nimetlerinden 'bir kısmını, -bunları kendi güçle­ riyle elde edecek durumda bulunamıyan kimse­ lere Devlet, hayır cemiyetleri, teşekküller ve  eşhas tarafından temin etmek; aynı zamanda  yoksul, muhtaç insanları kendileri için en uy- 'gün işlerde çalışabilir hale 'getirmek ve fertler- deki sosyal intibaksızlıkları izale etmek» şek­ linde tarif 'olunmaktadır. Bu mânasiyle bütün  cemiyete şâmil sosyal hizmetlerin ifası bakımın­ dan halen memleketimizde çeşitli hayır ve yar­ dım cemiyetlerinden başka hiçbir teşekkül yok­ tur. Memleketimizdeki bu (boşluk ve eksikliğe  mukabil, ileri memleketlerden sarfınazar Asya  ve Afrika'nın az gelişmiş memleketlerinde dahi  sosyal hizmet merkezleri kurulmuş ve faaliyete  geçirilmiş [bulunmaktadır. Komşu memleketle­ rin hepsi de bu mevzuda hize takaddüm etmiş  durumdadırlar. Diğer taraftan inkişaf halinde  (bulunan .memleketlerde gerek iş gücünü en ve­ rimli bir seviyede tutabilmek ve gerekse geniş  (kütlelerde sosyal adaletsizliğe duçar edildikleri  tarzında solcu temayüllerin uyanmasına mâni  olmak için en kuvvetli tedlbirlerin başında sos­ yal hizmet tatbikatı gelmektedir.  Memleketimizde sosyal hizmetlerin şümulü­ ne giren yüz binlerce insan arasında sakat ve  malûller ve çeşitli haftalıklara musabolmaları  sebebiyle iş ıgöremiyenlerin yanında maalesef  çok sayıda dilencilik, hırsızlık, fuhuş gibi fena  yallara'düşmüşjkimseler de bulunmaktadır. Bü­ tün bunlarm Ibugün artık teknik ihtisas haline  gelmiş sosyal hizmet metotlariyle verimli, haya­ tını kazanan ve tam mânasiyle korunan yani bir  kelime ile Sosyal intibaksızlıkları giderilmiş va­ tandaşlar haline getirilmeleri mümkündür.  Birleşmiş: Milletler Teşkilâtı da sosyal hiz­ metler mevzuunda memleketimize mütehassıslar  göndermek ve malî ve teknik yardımlarda bu­ lunmak maksaıdiyle ısrarlı ımüracaatlerde bu­ lunmakta ve kendisine muhataJbolacak bir teş­ kilâtın kurulmasını beklemektedir.  B u durum karşısında 1955 yılında harekete  geçirifen vekâletlerarası .bir komisyon, tetkika- tını mütaaikıp bir sosyal hizmetler enstitüsü ve  buna hağlı bir tedris müessesesinin kurulması  zaruretini raporunda belirtmiştir.  Komisyonumuza kadar gelen bu teklif Mec­ lisin yenilenmesi sehebiyle kanunlaşamamış bu­ lunduğundan bu defa Hükümetçe tekrar Yük­ sek Meelise sunulmuş olup Sıhhat ve İçtimai  Muavenet Encümeni tarafından tetkiki ikmal  edilerek encümenimiz'e havale edilmiş bulun- mafctadur.  Kanun lâyihası :  1. Şu maksatlara hizmet edecek bir idari  teşkilât (Sosyal Hizmetler Enstitüsü) kurmak­ tadır :  a) Sosyal hizmetler bakımından vaziyeti  vakıalara müsteniden tesbit edecek ve program- laştıracak bir merkez tesis etmek;  b) Muhtelif cemiyetlerle bâzı Devlet dai­ relerinin halen yapmakta olduğu sosyal hizmet  faaliyetlerini fcoordine etmek;  c) Millî bir sosyal hizmetler programına  esas teşkil etmek üzere yeni sosyal hizmet faa­ liyetlerine başlamak.  2. Sosyal hizmetler programım başarı ile  yürütecek teknik personelin (Sosyal yardımcı­ ların) meslekî sahada yetiştirilmelerini sağlıya- cak bir tedrisat müessesesi kurmaktadır.  Lâyiha üzerinde tetkiklerde bulunan Sıhhat  ve İçtimai Muavenet Encümeni vuzuh ve sara­ hat ve hizmetlerin ifasında kolaylık bakımından  ( S , Sayın-* 334);  — 10 ~  zaruri gördüğü bâzı değiştirmeler yaparak lâyi­ hayı ittifakla kabul etmiştir.  Lâyiha üzerinde encümenimizde cereyan eden  bu görüşmelerden sonra lâyihanın şevkini mucip  sebepler yerinde mütalâa edilerek Sıhhat ve İç­ timai Muavenet Encümeninin tadilen kabul et­ miş olduğu metin üzerinden maddelerin müza­ keresine geçilmiş ve birinci maddesi kelime de­ ğişikliğiyle kabul edilmiştir.  İkinci madde, teşkil edilecek Sosyal Hizmet­ ler Danışma Konseyinin görülen lüzum üzerine  Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâletince değil  vekili tarafından davet olunabüeeeği, şeklinde  tashih edilmek suretiyle ve konseyi teşkil eden  vekâlet, daire ve müesseseler mümessilleri me- yanma, İmar ve İskân Vekâleti ile Türkiye Cum­ huriyeti Emekli Sandığı Umum Müdürlüğü, İş­ çi Sigortaları Umum Müdürlüğü ve İş ve İşçi  Bulma Kurumunun da mümessillerinin ithalini  temin edecek hüküm ilâvesiyle kabul edilmiştir.  Üç ve dördüncü maddeler aynen ve beşinci  maddenin birinci fıkrasından enstitü müdürünün  mesuliyetine mütedair hüküm umumi mevzuat  icabından olduğu cihetle çıkarılmak suretiyle ve  altıncı madde aynen ve yedinci madde ise kelime  değişikliği ile kabul edilmiştir.  Sekizinci madde, metinde tadadına lüzum  görülmiyen işler çıkarılmak suretiyle ve sosyal  hizmet mütehassısı yetiştirerek mütehassıs dip­ loması verecek yüksek öğretim kısmının bir üni­ versite bünyesinde Fakülte veya yüksek okul ve­ ya ayrı ihtisas şubesi halinde teşkilâtlandırılmak  üzere Sıhhat ve İçtimai Muavenet ve Maarif Ve­ kaletleriyle Üniversite arasında müşterek karara  varılmak suretiyle iş birliğinin tesisi lüzumu ka­ bul edilerek, 9 ncu maddenin birinci fıkrası bu  esası ihtiva efcmek üzere yeniden tanzim ve kabul  edilmiştir.  10, 11 ve 12 nci maddeler aynen kabuî edil­ miş ve 1959 malî yılında kullanılmıyacak olan  kadroların (L) cetveline alınmasına dair hükmü  ihtiva eden 13 ncü madde ile bu maddeye mer­ but (2) sayılı cetvel encümenimizce yeniden tan­ zim ve kabul edilmiştir.  13 ncü madde 14 ncü madde olarak aynen  ve 14 ncü madde ise 15 nci madde olarak tadilen  kabul olunan kanun lâyihası, Umumi Heyetin  tasvibine arz edilmek üzere Yüksek Reisliğe su­ nulur.  Reisvekili  Muğla  İV. Özsan  Afyon K.  Ar. Topcuoğlu  Çorum  Tr. Bulgurlu  Diyarbakır  TT. Turgut  İsparta  T. Tığlı  İstanbul  M. Şellefyan  Kastamonu  M. Islâmoğlu  Rize  / . Akçal  Trabzon  /. Şener  Mazbata M.  İzmir  B. Bilgin  Afyon K.  M. Â. Ülgen  Çorum  Y. Gürsel  Eskişehir  M. Başkurt  İstanbul  M. Erdener  İstanbul  N. N. Yücel  Nevşehir  İV. önder  Siird  M. D. Süalp  Yozgad  T. Alpay  Kâtip  Diyarbakır  M. TT. t nal  Artvin  TT. Çeltik çioğlu  Denizli  A. R, Karaca  Gazianteb  E. Cenanı  İstanbul  İV Kır§an  İzmı v  D. Akbel  Rize  TT. Agun  Sinob  ö. özen  Zonguldak  TT. Timur  ) (S . Sayısı : 334 }
Sayfa 11 -
— 10 ~  zaruri gördüğü bâzı değiştirmeler yaparak lâyi­ hayı ittifakla kabul etmiştir.  Lâyiha üzerinde encümenimizde cereyan eden  bu görüşmelerden sonra lâyihanın şevkini mucip  sebepler yerinde mütalâa edilerek Sıhhat ve İç­ timai Muavenet Encümeninin tadilen kabul et­ miş olduğu metin üzerinden maddelerin müza­ keresine geçilmiş ve birinci maddesi kelime de­ ğişikliğiyle kabul edilmiştir.  İkinci madde, teşkil edilecek Sosyal Hizmet­ ler Danışma Konseyinin görülen lüzum üzerine  Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâletince değil  vekili tarafından davet olunabüeeeği, şeklinde  tashih edilmek suretiyle ve konseyi teşkil eden  vekâlet, daire ve müesseseler mümessilleri me- yanma, İmar ve İskân Vekâleti ile Türkiye Cum­ huriyeti Emekli Sandığı Umum Müdürlüğü, İş­ çi Sigortaları Umum Müdürlüğü ve İş ve İşçi  Bulma Kurumunun da mümessillerinin ithalini  temin edecek hüküm ilâvesiyle kabul edilmiştir.  Üç ve dördüncü maddeler aynen ve beşinci  maddenin birinci fıkrasından enstitü müdürünün  mesuliyetine mütedair hüküm umumi mevzuat  icabından olduğu cihetle çıkarılmak suretiyle ve  altıncı madde aynen ve yedinci madde ise kelime  değişikliği ile kabul edilmiştir.  Sekizinci madde, metinde tadadına lüzum  görülmiyen işler çıkarılmak suretiyle ve sosyal  hizmet mütehassısı yetiştirerek mütehassıs dip­ loması verecek yüksek öğretim kısmının bir üni­ versite bünyesinde Fakülte veya yüksek okul ve­ ya ayrı ihtisas şubesi halinde teşkilâtlandırılmak  üzere Sıhhat ve İçtimai Muavenet ve Maarif Ve­ kaletleriyle Üniversite arasında müşterek karara  varılmak suretiyle iş birliğinin tesisi lüzumu ka­ bul edilerek, 9 ncu maddenin birinci fıkrası bu  esası ihtiva efcmek üzere yeniden tanzim ve kabul  edilmiştir.  10, 11 ve 12 nci maddeler aynen kabuî edil­ miş ve 1959 malî yılında kullanılmıyacak olan  kadroların (L) cetveline alınmasına dair hükmü  ihtiva eden 13 ncü madde ile bu maddeye mer­ but (2) sayılı cetvel encümenimizce yeniden tan­ zim ve kabul edilmiştir.  13 ncü madde 14 ncü madde olarak aynen  ve 14 ncü madde ise 15 nci madde olarak tadilen  kabul olunan kanun lâyihası, Umumi Heyetin  tasvibine arz edilmek üzere Yüksek Reisliğe su­ nulur.  Reisvekili  Muğla  İV. Özsan  Afyon K.  Ar. Topcuoğlu  Çorum  Tr. Bulgurlu  Diyarbakır  TT. Turgut  İsparta  T. Tığlı  İstanbul  M. Şellefyan  Kastamonu  M. Islâmoğlu  Rize  / . Akçal  Trabzon  /. Şener  Mazbata M.  İzmir  B. Bilgin  Afyon K.  M. Â. Ülgen  Çorum  Y. Gürsel  Eskişehir  M. Başkurt  İstanbul  M. Erdener  İstanbul  N. N. Yücel  Nevşehir  İV. önder  Siird  M. D. Süalp  Yozgad  T. Alpay  Kâtip  Diyarbakır  M. TT. t nal  Artvin  TT. Çeltik çioğlu  Denizli  A. R, Karaca  Gazianteb  E. Cenanı  İstanbul  İV Kır§an  İzmı v  D. Akbel  Rize  TT. Agun  Sinob  ö. özen  Zonguldak  TT. Timur  ) (S . Sayısı : 334 }  HÜKÜMETİN TEKLİFİ  Sosyal Hizmetler Enstitüsü ku­ rulmasına dair kanun lâyihası  MADDE 1. — Sıhhat ve İçti­ mai Muavenet Vekâletine bağlı,  bir Sosyal Hizmetler Enstitüsü  kurulmuştur. Sosyal Hizmetler  Enstitüsünün vazifeleri şunlar­ dır :  a) Yoksullar arasında tet­ kikler yaparak yoksulluğun  muhtelif sebeplerini araştırmak  ve bunlara yapılacak sosyal  hizmetlerin şekil ve nev'ini tes- bit etmek; fertlerin sosyal in­ tibaksızlıklarını izale için ge­ rekli tedbirleri araştırmak;  b) Rehabilitasyon müessese­ leri açıp işletmek ve sair teşek­ küller, cemiyetler ve eşhas ta­ rafından kurulan rehabilitas­ yon müesseselerini murakabe  etmek;  c) Sosyal yardım işleriyle  alâkalı muhtelif Devlet teşek­ külleri ve bilhassa Çalışma, Ma­ arif, Ziraat ve İşletmeler vekâ­ letleri ile mahallî idareler, İkti­ sadi Devlet Teşekkülleri ve ha­ yır cemiyetleri arasında sosyal  hizmetler sahasında iş birliği  sağlıyacak olan esasları araştır­ mak ve bunları tatbikata elve­ rişli şekilde tesbit etmek;  d) Hayır cemiyetlerinin sos­ yal hizmetler sahasındaki faa­ liyetlerini takip, iş birliği ha­ linde ahenkli bir şekilde çalış­ malarını tanzim, bütçelerini tet­ kik ve tasdik ve sarfiyatım  kontrol etmek;  Sıhhat ve İçtimai Muavenet  Vekâleti lüzum gördüğü tak­ dirde bu cemiyetlerin bütçele­ rinde aynı gayeye mevzu muh­ telif tahsisatı birleştirerek mu­ ayyen bir maksada sarfını te­ min salâhiyetini haizdir.  _ 11 - SİHHAT VE İÇTİMAİ MUAVE­ NET ENCÜMENİNİN TADİLİ  Sosyal Hizmetler Enstitüsü ku­ rulmasına dair kanun lâyihası  MADDE 1. — Sıhhac ve İç­ timai Muavenet Vekâletine  bağlı bir Sosyal Hizmetler  Enstitüsü kurulmuştur. Sosyal  Hizmetler Enstitüsünün vazi­ feleri şunlardır : i  a) Yoksullar arasında tet­ kikler yaparak yoksulluğun  muhtelif sebeplerini araştır­ mak ve bunlara yapılacak sos­ yal hizmetlerin şekil ve nev'ini  tesbit etmek; fertlerin sosyal  intibaksızlıklarını izale etmek  ve toplum kalkınmasına yarı- yacak tedbirleri araştırmak;  b) Gerek normal ve gerek­ se akılca veya bedence arızalı  okul öncesi ve okul çağındaki  çocuklarla gençlerin ve geri  kalmış çocukların bakılmasına,  korunmasına ve yetiştirilmesi­ ne ait sosyal hizmetleri prog­ ramlamak ve tatbiki için alâ­ kalı devlet mak*,mlariyle sair  teşekküllere ve hayır cemiyet­ lerine bildirmek; i  c) Çocukların, gençlerin ve j  yetişkinlerin tıbbi mahiyetteki !  bakım, tedavi ve korunmala- | riyle alâkalı bulunan sosyal, J  ; psikolojik, pedagojik ve ekono- j  ; inik hususlara ait bilgi ve mü- |  i talaaları ilgili makam, teşek- i  I kül ve tesislere bildirmek;  ı i  ı d) Resmî ve hususi rehabi­ litasyon müesseselerini mura­ kabe etmek ve çalışma prog­ ramlarını tanzim ve iş birliği  yapmalarına yardım etmek;  e) Umumi ve mülhak büt- ;  i celi dairelerle hususi idareler  ve belediyeler ve her nevi sos­ yal yardım işleriyle alâkalı  müessese ve teşekküllerle ser­ mayesinin yarısından fazlası  ( S. Sayısı : 334 )  BÜTÇE ENCÜMENİNİN  TADİLİ  Sosyal Hizmetler Enstitüsü ku­ rulmasına dair kanun lâyihası  MADDE 1. — Sıhhat ve İçti­ mai Muavenet Vekâletine bağlı  bir Sosyal Hizmetler Enstitüsü  kurulmuştur. Sosyal Hizmetler  Enstitüsünün vazifeleri şunlar­ dır :  a) Yoksullar arasında tet­ kikler yaparak yoksulluğun  muhtelif sebeplerini araştırmak  ve bunlara yapılacak sosyal hiz­ metlerin şekil ve nev'ini tesbit et­ mek; fertlerin sosyal intibaksız­ lıklarını izaleye ve toplum kal­ kınmasını temine yarayacak ted­ birleri araştırmak;  b) Gerek normal ve gerekse  akılca veya bedence arızalı okul  öncesi ve okul çağındaki çocuk­ larla gençlerin ve geri kalmış  çocukların bakılmasına, korun­ masına ve yetiştirilmesine ait  sosyal hizmetleri programlamak  ve tatbiki için alâkalı Devlet  makamlariyle sair teşekküllere  ve hayır cemiyetlerine bildir­ mek;  c) Çocukların, gençlerin ve  yetişkinlerin tıbbi mahiyetteki  bakım, tedavi ve korunmalariy- le alâkalı bulunan sosyal psiko­ lojik, pedagojik ve ekonomik hu­ suslara ait bilgi ve mütalâaları  ilgili makam, teşekkül ve tesisle­ re bildirmek;  d) Resmî ve hususi rehabili­ tasyon müesseselerini murakabe  etmek ve çalışma programlarını  tanzim ve iş birliği yapmalarına  yardım etmek;  e) Umumi ve mülhak bütçeli  dairelerle hususi idareler ve be­ lediyeler ve her nevi sosyal yar­ dım işleriyle alâkalı müessese ve  teşekküllerle sermayesinin yarı­ sından fazlası Devlete ait müeş-
Sayfa 12 -
HÜKÜMETİN TEKLİFİ  Sosyal Hizmetler Enstitüsü ku­ rulmasına dair kanun lâyihası  MADDE 1. — Sıhhat ve İçti­ mai Muavenet Vekâletine bağlı,  bir Sosyal Hizmetler Enstitüsü  kurulmuştur. Sosyal Hizmetler  Enstitüsünün vazifeleri şunlar­ dır :  a) Yoksullar arasında tet­ kikler yaparak yoksulluğun  muhtelif sebeplerini araştırmak  ve bunlara yapılacak sosyal  hizmetlerin şekil ve nev'ini tes- bit etmek; fertlerin sosyal in­ tibaksızlıklarını izale için ge­ rekli tedbirleri araştırmak;  b) Rehabilitasyon müessese­ leri açıp işletmek ve sair teşek­ küller, cemiyetler ve eşhas ta­ rafından kurulan rehabilitas­ yon müesseselerini murakabe  etmek;  c) Sosyal yardım işleriyle  alâkalı muhtelif Devlet teşek­ külleri ve bilhassa Çalışma, Ma­ arif, Ziraat ve İşletmeler vekâ­ letleri ile mahallî idareler, İkti­ sadi Devlet Teşekkülleri ve ha­ yır cemiyetleri arasında sosyal  hizmetler sahasında iş birliği  sağlıyacak olan esasları araştır­ mak ve bunları tatbikata elve­ rişli şekilde tesbit etmek;  d) Hayır cemiyetlerinin sos­ yal hizmetler sahasındaki faa­ liyetlerini takip, iş birliği ha­ linde ahenkli bir şekilde çalış­ malarını tanzim, bütçelerini tet­ kik ve tasdik ve sarfiyatım  kontrol etmek;  Sıhhat ve İçtimai Muavenet  Vekâleti lüzum gördüğü tak­ dirde bu cemiyetlerin bütçele­ rinde aynı gayeye mevzu muh­ telif tahsisatı birleştirerek mu­ ayyen bir maksada sarfını te­ min salâhiyetini haizdir.  _ 11 - SİHHAT VE İÇTİMAİ MUAVE­ NET ENCÜMENİNİN TADİLİ  Sosyal Hizmetler Enstitüsü ku­ rulmasına dair kanun lâyihası  MADDE 1. — Sıhhac ve İç­ timai Muavenet Vekâletine  bağlı bir Sosyal Hizmetler  Enstitüsü kurulmuştur. Sosyal  Hizmetler Enstitüsünün vazi­ feleri şunlardır : i  a) Yoksullar arasında tet­ kikler yaparak yoksulluğun  muhtelif sebeplerini araştır­ mak ve bunlara yapılacak sos­ yal hizmetlerin şekil ve nev'ini  tesbit etmek; fertlerin sosyal  intibaksızlıklarını izale etmek  ve toplum kalkınmasına yarı- yacak tedbirleri araştırmak;  b) Gerek normal ve gerek­ se akılca veya bedence arızalı  okul öncesi ve okul çağındaki  çocuklarla gençlerin ve geri  kalmış çocukların bakılmasına,  korunmasına ve yetiştirilmesi­ ne ait sosyal hizmetleri prog­ ramlamak ve tatbiki için alâ­ kalı devlet mak*,mlariyle sair  teşekküllere ve hayır cemiyet­ lerine bildirmek; i  c) Çocukların, gençlerin ve j  yetişkinlerin tıbbi mahiyetteki !  bakım, tedavi ve korunmala- | riyle alâkalı bulunan sosyal, J  ; psikolojik, pedagojik ve ekono- j  ; inik hususlara ait bilgi ve mü- |  i talaaları ilgili makam, teşek- i  I kül ve tesislere bildirmek;  ı i  ı d) Resmî ve hususi rehabi­ litasyon müesseselerini mura­ kabe etmek ve çalışma prog­ ramlarını tanzim ve iş birliği  yapmalarına yardım etmek;  e) Umumi ve mülhak büt- ;  i celi dairelerle hususi idareler  ve belediyeler ve her nevi sos­ yal yardım işleriyle alâkalı  müessese ve teşekküllerle ser­ mayesinin yarısından fazlası  ( S. Sayısı : 334 )  BÜTÇE ENCÜMENİNİN  TADİLİ  Sosyal Hizmetler Enstitüsü ku­ rulmasına dair kanun lâyihası  MADDE 1. — Sıhhat ve İçti­ mai Muavenet Vekâletine bağlı  bir Sosyal Hizmetler Enstitüsü  kurulmuştur. Sosyal Hizmetler  Enstitüsünün vazifeleri şunlar­ dır :  a) Yoksullar arasında tet­ kikler yaparak yoksulluğun  muhtelif sebeplerini araştırmak  ve bunlara yapılacak sosyal hiz­ metlerin şekil ve nev'ini tesbit et­ mek; fertlerin sosyal intibaksız­ lıklarını izaleye ve toplum kal­ kınmasını temine yarayacak ted­ birleri araştırmak;  b) Gerek normal ve gerekse  akılca veya bedence arızalı okul  öncesi ve okul çağındaki çocuk­ larla gençlerin ve geri kalmış  çocukların bakılmasına, korun­ masına ve yetiştirilmesine ait  sosyal hizmetleri programlamak  ve tatbiki için alâkalı Devlet  makamlariyle sair teşekküllere  ve hayır cemiyetlerine bildir­ mek;  c) Çocukların, gençlerin ve  yetişkinlerin tıbbi mahiyetteki  bakım, tedavi ve korunmalariy- le alâkalı bulunan sosyal psiko­ lojik, pedagojik ve ekonomik hu­ suslara ait bilgi ve mütalâaları  ilgili makam, teşekkül ve tesisle­ re bildirmek;  d) Resmî ve hususi rehabili­ tasyon müesseselerini murakabe  etmek ve çalışma programlarını  tanzim ve iş birliği yapmalarına  yardım etmek;  e) Umumi ve mülhak bütçeli  dairelerle hususi idareler ve be­ lediyeler ve her nevi sosyal yar­ dım işleriyle alâkalı müessese ve  teşekküllerle sermayesinin yarı­ sından fazlası Devlete ait müeş- — 12 —  Hü. I S. ve î. M. E. B. E.  e) Memleketimizde ve diğer  memleketlerde mevcut sosya  hizmetler mevzuatını inceliye- rek, bu husustaki istatistik ve  sair malûmatı toplamak, anket  ve etüdler yaparak memleket  ölçüsündeki sosyal hizmetler  mevzuatının mesnetlerim hazır­ lamak ;  f) Sosyal hizmetler müte­ hassısı ve sosyal yardımcı yetiş­ tirmek üzere Sosyal Hizmetler  Akademisi ve okulu açmak ve  sosyal hizmetler öğretimi yap­ mak.  i Devlete ait müessese ve ku- ü rumlar, hayır cemiyetleri ve  i hususi kanunlarla kurulmuş  bankalar arasında sosyal hiz­ metler sahasında iş birliği sağ- lıyacak olan esasları araştır­ mak ve bunları tatbika elve- j rişli şekilde tesbit etmek;  j f) Cemiyetler Kanununa  göre kurulan umumi menfaat­ lere hadim her nevi hayır ve  yardım cemiyetlerinin sosyal  j hizmetler sahasındaki faaliyet- i lerini koordine etmek, iş birli­ ğini ve ahenkli bir şekilde ça- I lışmalarmı sağlamak, bütçele- j rinde sosyal hizmetlere ayır- j diki arı tahsisatın verimli ve  i mahalline masruf olmasını te­ min etmek maksadiyle müta- I lâada bulunmak;  g) Memleketimizde ve di­ ğer memleketlerde mevcut sos­ yal hizmetler mevzuatını ince- liyerek bu husustaki teknik,  | idari ve istatistik malûmatı  I toplamak; anket ve etüdler ya- j parak memleket ölçüsündeki  ! sosyal hizmetler mevzuatının  mesnetlerini hazırlamak ve sos­ yal hizmetin gaye, fayda ve şü­ mulünü umumi efkâra tanıta­ cak neşriyat ve faaliyetlerde  bulunmak;  h) Yukardaki bentlerde be­ lirtilen çeşitli vazifeleri yerine  getirecek ve bunların öğreti­ mini sağlıyacak sosyal hizmet  mütehassıslariyle sosyal yar­ dımcıları yetiştirmeye mahsus  yüksek ve orta derecede öğre­ tim yapmak rzere bir sosyal  hizmetler akademisi tesis et- I mek.  MADDE 2. — Sosyal Hizmet­ ler Enstitüsü bir müdür idare­ sinde bir müşavir ile umumi  MADDE 2. — Sosyal Hiz­ metler Enstitüsünün faaliyeti  hakkında Sıhhat ve İçtimai  sese ve kurumlar, hayır cemi­ yetleri ve hususi kanunlarla ku­ rulmuş bankalar arasında sos­ yal hizmetler sahasında iş birli­ ği sağlıyacak olan esasları araş­ tırmak ve bunların tatbika elve­ rişli şekilde tesbit etmek;  f) Cemiyetler Kanununa gö­ re kurulan umumi menfaatlere  hadim ve her nevi hayır ve yar­ dım cemiyetlerinin sosyal hiz­ metler sahasındaki faaliyetlerini  koordine etmek, iş birliğini ve  ahenkli bir şekilde çalışmalarını  sağlamak, bütçelerinde sosyal  hizmetlere ayırdıkları tahsisatın  verimli ve mahalline masruf ol­ masını temin etmek maksadiyle  mütalâada bulunmak;  g) Memleketimizde ve diğer  memleketlerde mevcut sosyal  hizmetler mevzuatını inceliyerek  bu husustaki teknik, idari ve is­ tatistik malûmatı toplamak, an­ ket ve etüdler yaparak memle­ ket ölçüsündeki sosyal hizmetler  mevzuatının mesnetlerini hazır­ lamak ve sosyal hizmetin gaye,  fayda ve şümulünü umumi efkâ­ ra tanıtacak neşriyat ve faali­ yetlerde bulunmak;  h) Yukardaki bentlerde be­ lirtilen çeşitli vazifeleri yerine  getirecek ve bunların öğretimi­ ni sağlıyacak sosyal hizmetler  mütehassıslariyle sosyal yardım­ cıları yetiştirmeye mahsus yük­ sek ve orta dereceli öğretim yap­ mak üzere bir sosyal hizmetler  akademisi tesis etmek;  MADDE 2. — Sosyal Hizmet­ ler Enstitüsünün faaliyeti hak­ kında Sıhhat ve İçtimai Muave- (S. Sayısı: 334)
Sayfa 13 -
— 12 —  Hü. I S. ve î. M. E. B. E.  e) Memleketimizde ve diğer  memleketlerde mevcut sosya  hizmetler mevzuatını inceliye- rek, bu husustaki istatistik ve  sair malûmatı toplamak, anket  ve etüdler yaparak memleket  ölçüsündeki sosyal hizmetler  mevzuatının mesnetlerim hazır­ lamak ;  f) Sosyal hizmetler müte­ hassısı ve sosyal yardımcı yetiş­ tirmek üzere Sosyal Hizmetler  Akademisi ve okulu açmak ve  sosyal hizmetler öğretimi yap­ mak.  i Devlete ait müessese ve ku- ü rumlar, hayır cemiyetleri ve  i hususi kanunlarla kurulmuş  bankalar arasında sosyal hiz­ metler sahasında iş birliği sağ- lıyacak olan esasları araştır­ mak ve bunları tatbika elve- j rişli şekilde tesbit etmek;  j f) Cemiyetler Kanununa  göre kurulan umumi menfaat­ lere hadim her nevi hayır ve  yardım cemiyetlerinin sosyal  j hizmetler sahasındaki faaliyet- i lerini koordine etmek, iş birli­ ğini ve ahenkli bir şekilde ça- I lışmalarmı sağlamak, bütçele- j rinde sosyal hizmetlere ayır- j diki arı tahsisatın verimli ve  i mahalline masruf olmasını te­ min etmek maksadiyle müta- I lâada bulunmak;  g) Memleketimizde ve di­ ğer memleketlerde mevcut sos­ yal hizmetler mevzuatını ince- liyerek bu husustaki teknik,  | idari ve istatistik malûmatı  I toplamak; anket ve etüdler ya- j parak memleket ölçüsündeki  ! sosyal hizmetler mevzuatının  mesnetlerini hazırlamak ve sos­ yal hizmetin gaye, fayda ve şü­ mulünü umumi efkâra tanıta­ cak neşriyat ve faaliyetlerde  bulunmak;  h) Yukardaki bentlerde be­ lirtilen çeşitli vazifeleri yerine  getirecek ve bunların öğreti­ mini sağlıyacak sosyal hizmet  mütehassıslariyle sosyal yar­ dımcıları yetiştirmeye mahsus  yüksek ve orta derecede öğre­ tim yapmak rzere bir sosyal  hizmetler akademisi tesis et- I mek.  MADDE 2. — Sosyal Hizmet­ ler Enstitüsü bir müdür idare­ sinde bir müşavir ile umumi  MADDE 2. — Sosyal Hiz­ metler Enstitüsünün faaliyeti  hakkında Sıhhat ve İçtimai  sese ve kurumlar, hayır cemi­ yetleri ve hususi kanunlarla ku­ rulmuş bankalar arasında sos­ yal hizmetler sahasında iş birli­ ği sağlıyacak olan esasları araş­ tırmak ve bunların tatbika elve­ rişli şekilde tesbit etmek;  f) Cemiyetler Kanununa gö­ re kurulan umumi menfaatlere  hadim ve her nevi hayır ve yar­ dım cemiyetlerinin sosyal hiz­ metler sahasındaki faaliyetlerini  koordine etmek, iş birliğini ve  ahenkli bir şekilde çalışmalarını  sağlamak, bütçelerinde sosyal  hizmetlere ayırdıkları tahsisatın  verimli ve mahalline masruf ol­ masını temin etmek maksadiyle  mütalâada bulunmak;  g) Memleketimizde ve diğer  memleketlerde mevcut sosyal  hizmetler mevzuatını inceliyerek  bu husustaki teknik, idari ve is­ tatistik malûmatı toplamak, an­ ket ve etüdler yaparak memle­ ket ölçüsündeki sosyal hizmetler  mevzuatının mesnetlerini hazır­ lamak ve sosyal hizmetin gaye,  fayda ve şümulünü umumi efkâ­ ra tanıtacak neşriyat ve faali­ yetlerde bulunmak;  h) Yukardaki bentlerde be­ lirtilen çeşitli vazifeleri yerine  getirecek ve bunların öğretimi­ ni sağlıyacak sosyal hizmetler  mütehassıslariyle sosyal yardım­ cıları yetiştirmeye mahsus yük­ sek ve orta dereceli öğretim yap­ mak üzere bir sosyal hizmetler  akademisi tesis etmek;  MADDE 2. — Sosyal Hizmet­ ler Enstitüsünün faaliyeti hak­ kında Sıhhat ve İçtimai Muave- (S. Sayısı: 334)  Hü.  sosyal hizmetler, tıbbi sosyal  hizmetler, sosyal hizmetler tet­ kik şubelerinden ve Sosyal Hiz­ metler Akademisi ve Okulun­ dan teşekkül eder.  — 13 —  S. ve î. M. E.  Muavenet Vekâletine gerek bu  hususta, gerek muvafık görü­ len sosyal hizmet mevzuların­ da mütalâada bulunmak üzere  bir sosyal hizmetler danışma  konseyi kurulmuştur. Konse­ yin Sıhhat ve içtimai Muave­ net Vekâletinin tasvibine ikti­ ran eden kararları enstitünün  çalışmalarında göz önünde tu­ tulur.  Konsey senede bir defa top­ lanarak âzami beş günde işini  bitirir. Konsey görülen lüzum  üzerine Sıhhat ve içtimai Mua­ venet Vekâletince fevkalâde  olarak da toplantıya çağrılabi­ lir.  Sosyal Hizmetler Danışma  Konseyi Sıhhat ve içtimai Mu­ avenet Vekilinin veya onun  tensibedeceği bir zatın riyaseti  altında toplanır ve kararlar  ekseriyetle verilir.  Sıhhat ve içtimai Muavenet  Vekâleti Müsteşarı, Sosyal Hiz­ metler Enstitüsü Müdürü, Sos­ yal Hizmetler Akademisi Müdü­ rü ile Adliye, Millî Müdafaa,  Dahiliye, Maarif, Sıhhat ve iç­ timai Muavenet, Gümrük ve  inhisarlar, Ziraat, Münakalât,  Çalışma ve Sanayi Vekâletleri,  Toprak ve iskân Umum Mü­ dürlüğü, Vakıflar Umum Mü­ dürlüğü, Türkiye Kızılay Ce­ miyeti, Çocuk Esirgeme Kuru­ mu, Ulusal Verem Savaşı Der- | neği ve Yardım Sevenler Der- i neğinin konseye gönderecek- I leri birer temsilci konseyin ta­ biî azalarıdır.  Hayır cemiyetlerinin çoğal­ ması ve inkişafı halinde bun­ lardan münferiden veya müç- temian hangilerinin temsilcile­ rinin âza olarak alınacağı, kon­ seyin tensibi ile Sıhhat ve îç- B. E.  net Vekâletine gerek bu hususta,  gerek muvafık görülen sosyal  hizmet mevzularında mütalâda  bulunmak üzere bir sosyal hiz­ metler danışma konseyi kurul­ muştur. Konseyin Sıhhat ve iç­ timai Muavenet Vekâletinin tas­ vibine iktiran eden kararları  enstitünün çalışmalarında göz  önünde tutulur.  Konsey senede bir defa topla­ narak âzami beş günde işini bi­ tirir, konsey görülen lüzum üze­ rine Sıhhat ve içtimai Muave­ net Vekili tarafından fevkalâde  olarak da toplantıya çağrılabi­ lir.  Sosyal Hizmetler Danışma  Konseyi Sıhhat ve içtimai Mua­ venet Vekilinin veya onun ten­ sibedeceği bir zatın riyaseti al­ tında toplanır ve kararlar ekse­ riyetle verilir.  Sıhhat ve içtimai Muavenet  Vekâleti Müsteşarı, Sosyal Hiz­ metler Enstitüsü Müdürü, Sos­ yal Hizmetler Akademisi Müdü­ rü ile Adliye, Millî Müdafaa,  Dahiliye, Maarif, Sıhhat ve iç­ timai Muavenet, Gümrük ve in­ hisarlar, Ziraat, Münakalât, Ça­ lışma, Sanayi ve imar ve iskân  Vekâletleri, Vakıflar Umum Mü­ dürlüğü, Türkiye Cumhuriyeti  Emekli Sandığı Umum Müdür­ lüğü, işçi Sigortaları Umum  Müdürlüğü, iş ve İşçi Bulma  Kurumu Umum Müdürlüğü,  Türkiye Kızılay Cemiyeti, Ço­ cuk Esirgeme Kurumu, Ulusal  Verem Savaş Derneği ve Yar­ dım Sevenler Derneğinin Konse­ ye gönderecekleri birer temsilci  Konseyin tabiî azalarıdır.  Hayır cemiyetlerinin çoğalma­ sı ve inkişafı halinde bunlardan  münferiden veya müçtemian  hangilerinin temsilcilerinin âza  ( S. Sayısı : 334 )
Sayfa 14 -
Hü.  sosyal hizmetler, tıbbi sosyal  hizmetler, sosyal hizmetler tet­ kik şubelerinden ve Sosyal Hiz­ metler Akademisi ve Okulun­ dan teşekkül eder.  — 13 —  S. ve î. M. E.  Muavenet Vekâletine gerek bu  hususta, gerek muvafık görü­ len sosyal hizmet mevzuların­ da mütalâada bulunmak üzere  bir sosyal hizmetler danışma  konseyi kurulmuştur. Konse­ yin Sıhhat ve içtimai Muave­ net Vekâletinin tasvibine ikti­ ran eden kararları enstitünün  çalışmalarında göz önünde tu­ tulur.  Konsey senede bir defa top­ lanarak âzami beş günde işini  bitirir. Konsey görülen lüzum  üzerine Sıhhat ve içtimai Mua­ venet Vekâletince fevkalâde  olarak da toplantıya çağrılabi­ lir.  Sosyal Hizmetler Danışma  Konseyi Sıhhat ve içtimai Mu­ avenet Vekilinin veya onun  tensibedeceği bir zatın riyaseti  altında toplanır ve kararlar  ekseriyetle verilir.  Sıhhat ve içtimai Muavenet  Vekâleti Müsteşarı, Sosyal Hiz­ metler Enstitüsü Müdürü, Sos­ yal Hizmetler Akademisi Müdü­ rü ile Adliye, Millî Müdafaa,  Dahiliye, Maarif, Sıhhat ve iç­ timai Muavenet, Gümrük ve  inhisarlar, Ziraat, Münakalât,  Çalışma ve Sanayi Vekâletleri,  Toprak ve iskân Umum Mü­ dürlüğü, Vakıflar Umum Mü­ dürlüğü, Türkiye Kızılay Ce­ miyeti, Çocuk Esirgeme Kuru­ mu, Ulusal Verem Savaşı Der- | neği ve Yardım Sevenler Der- i neğinin konseye gönderecek- I leri birer temsilci konseyin ta­ biî azalarıdır.  Hayır cemiyetlerinin çoğal­ ması ve inkişafı halinde bun­ lardan münferiden veya müç- temian hangilerinin temsilcile­ rinin âza olarak alınacağı, kon­ seyin tensibi ile Sıhhat ve îç- B. E.  net Vekâletine gerek bu hususta,  gerek muvafık görülen sosyal  hizmet mevzularında mütalâda  bulunmak üzere bir sosyal hiz­ metler danışma konseyi kurul­ muştur. Konseyin Sıhhat ve iç­ timai Muavenet Vekâletinin tas­ vibine iktiran eden kararları  enstitünün çalışmalarında göz  önünde tutulur.  Konsey senede bir defa topla­ narak âzami beş günde işini bi­ tirir, konsey görülen lüzum üze­ rine Sıhhat ve içtimai Muave­ net Vekili tarafından fevkalâde  olarak da toplantıya çağrılabi­ lir.  Sosyal Hizmetler Danışma  Konseyi Sıhhat ve içtimai Mua­ venet Vekilinin veya onun ten­ sibedeceği bir zatın riyaseti al­ tında toplanır ve kararlar ekse­ riyetle verilir.  Sıhhat ve içtimai Muavenet  Vekâleti Müsteşarı, Sosyal Hiz­ metler Enstitüsü Müdürü, Sos­ yal Hizmetler Akademisi Müdü­ rü ile Adliye, Millî Müdafaa,  Dahiliye, Maarif, Sıhhat ve iç­ timai Muavenet, Gümrük ve in­ hisarlar, Ziraat, Münakalât, Ça­ lışma, Sanayi ve imar ve iskân  Vekâletleri, Vakıflar Umum Mü­ dürlüğü, Türkiye Cumhuriyeti  Emekli Sandığı Umum Müdür­ lüğü, işçi Sigortaları Umum  Müdürlüğü, iş ve İşçi Bulma  Kurumu Umum Müdürlüğü,  Türkiye Kızılay Cemiyeti, Ço­ cuk Esirgeme Kurumu, Ulusal  Verem Savaş Derneği ve Yar­ dım Sevenler Derneğinin Konse­ ye gönderecekleri birer temsilci  Konseyin tabiî azalarıdır.  Hayır cemiyetlerinin çoğalma­ sı ve inkişafı halinde bunlardan  münferiden veya müçtemian  hangilerinin temsilcilerinin âza  ( S. Sayısı : 334 )  — 14 —  Hü. ! S. ve î. M. E.  MADDE 3. — Müdür, Ensti- tünün idare, teknik ve akade­ mik faaliyetleriyle sair husus­ larda âmiri olup vazifesinin ifa­ sında Sıhhat ve İçtimai Muave­ net Vekâletine karşı mesuldür.  Müşavir, Enstitünün teknik  ve akademik faaliyetleri hak­ kında müdüre yardımda bulu­ nur; müdür icabında, şubeler­ le Akademi ve Okulun çalışma­ larını tanzim hususunda müşa­ viri vazifendirebilir.  MADDE 4. — Umumi Sosyal  Hizmetler Şubesi, sosyal hiz­ metler mefhumuna giren bil­ cümle faaliyetlerin memlekette  tatbik tarz ve imkânlarını,  umumi surette, meydana koy­ mak üzere tetkikler yapar.  | timai Muıvenet Vekili tarafın- ! dan tesbit olunur.  j Sosyal hizmetler sahasmda- I ki malûmat ve faaliyetiyle ta- I nınmış zevattan dört kişi Sıh- I hat ve İçtimai Muavenet Ve- i kili tarafından müntehap âza  i olarak konseye seçilir. Münte- \ hap âzanm seçimi üç yılda bir  I tekrarlanır. Bunların yeniden  ı seçilmeleri caizdir.  MADDE 3. — Sosyal hiz­ metler danışma konesyi âzak •  rma her toplantı devresine  mahsus olmak üzere her sene  Sıhhat ve İçtimai Muavenet  Vekâleti bütçesine konulacak  tahsisattan bir huzur hakkı ve­ rilir. Ankara dışından gelen  âzanm harcırahları 6245 sayılı  Kanun hükümlerine göre öde­ nir.  MADDE 4. — Stoyal Hiz­ metler Enstitüsü bir müdür  idaresinde bir müşavir ile Umu­ mi Sosyal Hizmetler, Tıbbi Sos­ yal Hizmetler, Sosyal Hizmetler  Etüd, Dokümantasyon ve İsta­ tistik şubelerinden ve Sosyal  Hizmetler Akademisinden te­ şekkül eder.  B. E.  olarak alınacağı, Konseyin tensi­ bi ile Sıhhat ve İçtimai Muave­ net Vekili tarafından tesbit olu­ nur.  Sosyal hizmetler sahasındaki  malûmat ve faaliyetiyle tanın­ mış zevattan dört kişi Sıhhat ve  İçtimai Muavenet Vekili tara­ fından müntehap âza olarak  Konseye seçilir. Müntehap aza­ nın seçimi üç yılda bir tekrarla­ nır. Bunların yeniden seçilme­ leri caizdir.  MADDE 3. — Sıhhat ve İçti­ mai Muavenet Encümeninin 3  ncü maddesi aynen kabul edil­ miştir.  MADDE 4. — Sıhhat ve İç­ timai Muavenet Encümeninin 4  ncü maddesi aynen kabul edil­ miştir.  MADDE 5. ~- Müdür, Ensti­ tünün idari, teknik ve akademik  faaliyetleriyle sair hususlarda  âmiridir.  Müşavir,' Enstitünün teknik  ve akademik faaliyetleri hakkın­ da Müdürün yardımcısıdır. Mü­ dür icabında, şubelerle akade­ mik çalışmalarını tanzim husu­ sunda müşaviri vazifelendirebi- lir.  MADDE 5. — Tıbbi Sosyal  Hizmetler Şubesi, sosyal hiz­ metlerin tıbbi cephesiyle (Kabi­ liyet iadesi - Rehabilitation) iş­ lerini ihtisas bakımından tetkİK  ve bunların memlekette tatbi­ kine dair esasları vaz'eder.  MADDE 5. — Müdür ensti­ tünün idari, teknik ve akade­ mik f&aliyetleriyle sair husus­ larda âmiri olup vazifesinin  ifasından Sıhhat ve İçtimai  Muavenet Vekâletine karşı  mesuldür.  Müşavir, enstitünün teknik  ve akademik faaliyetleri hak­ kında müdürün yardımcısıdır.  Müdür icabında, şubelerle aka- ( S. Sayısı : 334 )
Sayfa 15 -
— 14 —  Hü. ! S. ve î. M. E.  MADDE 3. — Müdür, Ensti- tünün idare, teknik ve akade­ mik faaliyetleriyle sair husus­ larda âmiri olup vazifesinin ifa­ sında Sıhhat ve İçtimai Muave­ net Vekâletine karşı mesuldür.  Müşavir, Enstitünün teknik  ve akademik faaliyetleri hak­ kında müdüre yardımda bulu­ nur; müdür icabında, şubeler­ le Akademi ve Okulun çalışma­ larını tanzim hususunda müşa­ viri vazifendirebilir.  MADDE 4. — Umumi Sosyal  Hizmetler Şubesi, sosyal hiz­ metler mefhumuna giren bil­ cümle faaliyetlerin memlekette  tatbik tarz ve imkânlarını,  umumi surette, meydana koy­ mak üzere tetkikler yapar.  | timai Muıvenet Vekili tarafın- ! dan tesbit olunur.  j Sosyal hizmetler sahasmda- I ki malûmat ve faaliyetiyle ta- I nınmış zevattan dört kişi Sıh- I hat ve İçtimai Muavenet Ve- i kili tarafından müntehap âza  i olarak konseye seçilir. Münte- \ hap âzanm seçimi üç yılda bir  I tekrarlanır. Bunların yeniden  ı seçilmeleri caizdir.  MADDE 3. — Sosyal hiz­ metler danışma konesyi âzak •  rma her toplantı devresine  mahsus olmak üzere her sene  Sıhhat ve İçtimai Muavenet  Vekâleti bütçesine konulacak  tahsisattan bir huzur hakkı ve­ rilir. Ankara dışından gelen  âzanm harcırahları 6245 sayılı  Kanun hükümlerine göre öde­ nir.  MADDE 4. — Stoyal Hiz­ metler Enstitüsü bir müdür  idaresinde bir müşavir ile Umu­ mi Sosyal Hizmetler, Tıbbi Sos­ yal Hizmetler, Sosyal Hizmetler  Etüd, Dokümantasyon ve İsta­ tistik şubelerinden ve Sosyal  Hizmetler Akademisinden te­ şekkül eder.  B. E.  olarak alınacağı, Konseyin tensi­ bi ile Sıhhat ve İçtimai Muave­ net Vekili tarafından tesbit olu­ nur.  Sosyal hizmetler sahasındaki  malûmat ve faaliyetiyle tanın­ mış zevattan dört kişi Sıhhat ve  İçtimai Muavenet Vekili tara­ fından müntehap âza olarak  Konseye seçilir. Müntehap aza­ nın seçimi üç yılda bir tekrarla­ nır. Bunların yeniden seçilme­ leri caizdir.  MADDE 3. — Sıhhat ve İçti­ mai Muavenet Encümeninin 3  ncü maddesi aynen kabul edil­ miştir.  MADDE 4. — Sıhhat ve İç­ timai Muavenet Encümeninin 4  ncü maddesi aynen kabul edil­ miştir.  MADDE 5. ~- Müdür, Ensti­ tünün idari, teknik ve akademik  faaliyetleriyle sair hususlarda  âmiridir.  Müşavir,' Enstitünün teknik  ve akademik faaliyetleri hakkın­ da Müdürün yardımcısıdır. Mü­ dür icabında, şubelerle akade­ mik çalışmalarını tanzim husu­ sunda müşaviri vazifelendirebi- lir.  MADDE 5. — Tıbbi Sosyal  Hizmetler Şubesi, sosyal hiz­ metlerin tıbbi cephesiyle (Kabi­ liyet iadesi - Rehabilitation) iş­ lerini ihtisas bakımından tetkİK  ve bunların memlekette tatbi­ kine dair esasları vaz'eder.  MADDE 5. — Müdür ensti­ tünün idari, teknik ve akade­ mik f&aliyetleriyle sair husus­ larda âmiri olup vazifesinin  ifasından Sıhhat ve İçtimai  Muavenet Vekâletine karşı  mesuldür.  Müşavir, enstitünün teknik  ve akademik faaliyetleri hak­ kında müdürün yardımcısıdır.  Müdür icabında, şubelerle aka- ( S. Sayısı : 334 )  Hü.  MADDE 6. — Sosyal Hizmet- |  ler Tetkik Şubesi, sosyal hiz- |  metlerin koordinasyon ve ifası- |  na ve teşkilâtlandırılmasına el- I  verişli olmak üzere memlekette j  mevcut mevzuatı tetkik ve j  noksan kısımları tesbit ederek i  iktisadi şartları göz önünde bu- j  lundurmak suretiyle bu hususta |  icabeden kanun lâyihalarını ha- i  zırlar. |  MADDE 7. — Sosyal Hizmet- |  ler Akademisi ve Okulu, sosyal !  hizmetler mütehassısı ve sosyal I  yardımcı yetiştirmek üzere na­ zari ve amelî tedrisat yapar ve  amelî tedrisat bakımından, keti- ı  dine bağlı sosyal hizmetler mer- ı  kezini idare eder. Akademiye  yüksek tahsil ve okula lise me- |  zunları alınır. Akademi ve okul j  mezunları, sosyal hizmetler sa- j  basındaki vazifelere tercihan j  tâyin edilirler. !  MADDE 8. — Sosyal Hizmet­ ler Enstitüsü Müdürü, Küşavir  Şube müdürleri ve Sosyal Hiz­ metler Akademisi ve Okulu Mü­ dürü, yüksek mektep diploma­ sını haiz olup Sosyal Hikmetler  Akademisinde veya muadili ya­ bancı memleket müesseselerin­ de tahsil görmüş ve ingilizce,  almanca, fransızca, italyanca ve  ispanyolcadan birine hakkiyle  vâkıf kimseler arasından tâyin  olunurlar.  MADDE 9. — Sosyal Hizmet­ ler Enstitüsü teşkilâtına dâhil  olup sekizinci maddede yazdı  memurlar dışında kalan maaşlı  — 15 —  S. ve t. M. E.  deminin çalışmalarını tanzim,  hususunda müşaviri vazifelen- dirtbilir.  MADDE 6. — Umumi sosyal  hizmetler şubesi, sosyal hiz­ metler mefhumuna giren bil­ cümle faf\lİ3retleri, yurdun sos­ yal ve ekonomik bünye ve im­ kânları bakımından tetkik ede­ rek gerekU teklifleri yapar.  MADDE 7. — Tıbbi sosyal  hizmetler şubesi, sosyal hizmet­ lerin koruyjcu, terbiye ve te­ davi edici mediko - sosyal cep­ helerini (Sosyal intibaksızlık­ larını giderine rehabilitasyon  ve saire gibi) ihtisas bakımın­ dan tetkik ve bunların memle­ kette tatbikine dair olan esas­ ları vaz'ede-r.  MADDE 8. — Sosyal Hiz­ metler Etüd Dokümantasyon  ve İstatistik Şubesi, sosyal hiz­ metlerin koordinasyonuna, ifa­ sına ve teşkilâtlandırılmasına  elverişli olmak üzere memle­ kette mevcut mevzuatı tetkik  ve noksan kısımları tesbit ede­ rek, enstitünün diğer şubele­ riyle Sosyal Hizmetler Akade­ misinden mütalâa almak ve ik­ tisadi ve içtimai şartları göz  önünde bulundurmak suretiyle  bu hususta icabeden kanun lâ­ yihalarını hazırlar.  MADDE 9. — Sosyal Hiz­ metler Akademisi, sosyal hiz­ metler mütehassısları ve sos­ yal yardımcıları yetiştirmek  B. E.  MADDE 6. — Sıhhat ve İçti­ mai Muavenet Encümeninin 6  ncı maddesi aynen kabul edil­ miştir.  MADDE 7. — Tıbbi sosyal  hizmetler şubesi, sosyal hizmet­ lerin koruyucu, terbiye ve teda­ vi edici tıbbi sosyal cephelerini  (sosyal intibaksızlıklarını gider­ me rehabilitasyon ve saire gibi)  ihtisas bakımından tetkik ve  bunların memlekette tatbikine  dair olan esasları vaz'eder.  MADDE 8. — Sosyal Hizmet­ ler Etüd, Dokümantasyon ve İs­ tatistik Şubesi, sosyal hizmetlerin  koordinasyonuna, ifasına ve teş­ kilâtlandırılmasına elverişli ol­ mak üzere memlekette mevcut  mevzuatı tetkik ederek gerekli  tekliflerde bulunur.  MADDE 9. — Sosyal Hizmet­ ler Akademisi, sosyal hizmetler  mütehassısları ve sosyal hizmet  yardımcılarını yetiştirmek üzere  ( S'. Sayısı : 334 )
Sayfa 16 -
Hü.  MADDE 6. — Sosyal Hizmet- |  ler Tetkik Şubesi, sosyal hiz- |  metlerin koordinasyon ve ifası- |  na ve teşkilâtlandırılmasına el- I  verişli olmak üzere memlekette j  mevcut mevzuatı tetkik ve j  noksan kısımları tesbit ederek i  iktisadi şartları göz önünde bu- j  lundurmak suretiyle bu hususta |  icabeden kanun lâyihalarını ha- i  zırlar. |  MADDE 7. — Sosyal Hizmet- |  ler Akademisi ve Okulu, sosyal !  hizmetler mütehassısı ve sosyal I  yardımcı yetiştirmek üzere na­ zari ve amelî tedrisat yapar ve  amelî tedrisat bakımından, keti- ı  dine bağlı sosyal hizmetler mer- ı  kezini idare eder. Akademiye  yüksek tahsil ve okula lise me- |  zunları alınır. Akademi ve okul j  mezunları, sosyal hizmetler sa- j  basındaki vazifelere tercihan j  tâyin edilirler. !  MADDE 8. — Sosyal Hizmet­ ler Enstitüsü Müdürü, Küşavir  Şube müdürleri ve Sosyal Hiz­ metler Akademisi ve Okulu Mü­ dürü, yüksek mektep diploma­ sını haiz olup Sosyal Hikmetler  Akademisinde veya muadili ya­ bancı memleket müesseselerin­ de tahsil görmüş ve ingilizce,  almanca, fransızca, italyanca ve  ispanyolcadan birine hakkiyle  vâkıf kimseler arasından tâyin  olunurlar.  MADDE 9. — Sosyal Hizmet­ ler Enstitüsü teşkilâtına dâhil  olup sekizinci maddede yazdı  memurlar dışında kalan maaşlı  — 15 —  S. ve t. M. E.  deminin çalışmalarını tanzim,  hususunda müşaviri vazifelen- dirtbilir.  MADDE 6. — Umumi sosyal  hizmetler şubesi, sosyal hiz­ metler mefhumuna giren bil­ cümle faf\lİ3retleri, yurdun sos­ yal ve ekonomik bünye ve im­ kânları bakımından tetkik ede­ rek gerekU teklifleri yapar.  MADDE 7. — Tıbbi sosyal  hizmetler şubesi, sosyal hizmet­ lerin koruyjcu, terbiye ve te­ davi edici mediko - sosyal cep­ helerini (Sosyal intibaksızlık­ larını giderine rehabilitasyon  ve saire gibi) ihtisas bakımın­ dan tetkik ve bunların memle­ kette tatbikine dair olan esas­ ları vaz'ede-r.  MADDE 8. — Sosyal Hiz­ metler Etüd Dokümantasyon  ve İstatistik Şubesi, sosyal hiz­ metlerin koordinasyonuna, ifa­ sına ve teşkilâtlandırılmasına  elverişli olmak üzere memle­ kette mevcut mevzuatı tetkik  ve noksan kısımları tesbit ede­ rek, enstitünün diğer şubele­ riyle Sosyal Hizmetler Akade­ misinden mütalâa almak ve ik­ tisadi ve içtimai şartları göz  önünde bulundurmak suretiyle  bu hususta icabeden kanun lâ­ yihalarını hazırlar.  MADDE 9. — Sosyal Hiz­ metler Akademisi, sosyal hiz­ metler mütehassısları ve sos­ yal yardımcıları yetiştirmek  B. E.  MADDE 6. — Sıhhat ve İçti­ mai Muavenet Encümeninin 6  ncı maddesi aynen kabul edil­ miştir.  MADDE 7. — Tıbbi sosyal  hizmetler şubesi, sosyal hizmet­ lerin koruyucu, terbiye ve teda­ vi edici tıbbi sosyal cephelerini  (sosyal intibaksızlıklarını gider­ me rehabilitasyon ve saire gibi)  ihtisas bakımından tetkik ve  bunların memlekette tatbikine  dair olan esasları vaz'eder.  MADDE 8. — Sosyal Hizmet­ ler Etüd, Dokümantasyon ve İs­ tatistik Şubesi, sosyal hizmetlerin  koordinasyonuna, ifasına ve teş­ kilâtlandırılmasına elverişli ol­ mak üzere memlekette mevcut  mevzuatı tetkik ederek gerekli  tekliflerde bulunur.  MADDE 9. — Sosyal Hizmet­ ler Akademisi, sosyal hizmetler  mütehassısları ve sosyal hizmet  yardımcılarını yetiştirmek üzere  ( S'. Sayısı : 334 )  Hü.  ve ücretli memurların vasıfları  ile görecekleri işler ve Sosyal  Hizmetler Akademisi ve Okulu­ nun tedris bölümleri, Enstitü­ nün açılmasından itibaren niha­ yet bir sene içinde Sıhhat ve  İçtimai Muavenet Vekâletince  hazırlanacak bir nizamname ile  tesbit edilir.  MADDE 10. — Memleketin  muhtelif mıntakalarmda mev­ cut Devlet daire ve müessesele­ rine ait binalardan istifade ede­ rek Sıhhat ve İçtimai Muavenet  Vekâleti göreceği lüzum üzeri­ ne, sosyal hizmetler merkezleri  kurabilir. Bunların statüsü ve  çalışma tarzı Sıhhat ve İçtimai  Muavenet Vekâletince çıkarıla­ cak bir nizamname ile tesbit  edilir.  — 16 —  S. ve I M. E.  üzere yüksek ve orta ihtisas  derecesinde nazari ve amelî  sosyal hizmetler öğretimi ya­ par. Akademinin sosyal hizmet  mütehassısı yetiştirerek müte­ hassıs diploması veren yüksek  kısmının öğretim süresi 3 yıl­ dır. Bu kısma üniversite ve  yüksek tahsil görmüş olanlarla  lise mezunları, orta ve yüksek  öğretmen okulları ve hemşire  kolejleri mezunları kabul edi­ lir.  Akademinin, lise ayarında  orta uzman yetiştirip sosyal  yardımcı diploması veren orta  kısmının öğretim süresi 3 yıl  olup sosyal yardımcı yetiştirir.  Bu kısma ortaokullarla orta  dereceli meslek okulları ve ilk  öğretmen okulları mezunları  kabul edilir.  Akademi sosyal hizmet saha­ sında çalışmakta olanları, ge­ rekli ilmî seviyeye ulaştırmak  üzere, muhtelif kurslar tertib- ederek kurs mezunlarına serti­ fika verir.  MADDE 10. — Sosyal Hiz­ metler Enstitüsü Müdürü, Mü­ şaviri, şube müdürleri ve Sos­ yal Hizmetler Akademisi Mü­ dürü; Sosyal Hizmetler Aka­ demisi yüksek kısmından veya  muadili yabancı memleketler  müesseselerinden mezun olan­ lardan ve bu vasıfta eleman  bulunmadığı takdirde üniver­ site Tıp, Hukuk ve Siyasal Bil­ giler ve İktisat fakülteleriyle  Yüksek öğretmen Okulu me­ zunlarından olup sosyal ilim  ve hizmetler sahasında faaliyet  ve neşriyatiyle tanınmış kimse­ ler arasından Sıhhat ve Içti- B. E.  yüksek ve orta ihtisas derecesin­ de nazari ve amelî sosyal hizmet;  tedrisatını doğrudan doğruya  veya üniversite vasıtasiyle yap­ tırır. Sosyal hizmet mütehassısı  yetiştirerek mütehassıs diploma­ sı verecek yüksek öğretim kısmı  bir üniversite bünyesinde fakül­ te veya yüksek okul veya ayrı  ihtisas şubesi halinde teşkilât­ landırılmak üzere Sıhhat ve İç­ timai Muavenet, Maarif Vekalet­ leriyle üniversite arasında müş­ terek karara varılarak iş birliği  yapılır.  Akademinin, lise ve ayarında  orta uzman yetiştirip sosyal yar­ dımcı diploması veren orta kıs­ mının öğretim süresi üç yıl olup  sosyal yardımcı yetiştirir. Bu  kısma orta okullarla orta dere­ celi meslek okulları ve ilk öğret­ men okulları mezunları kabul  edilir.  Akademi sosyal hizmet saha­ sında çalışmakta olanları, gerek­ li ilmî seviyeye ulaştırmak üze­ re, muhtelif kurslar tertibede- rek kurs mezunlarına sertifika  verir.  MADDE 10. — Sıhhat ve İç­ timai Muavenet Encümeninin 10  ncu maddesi aynen kabul edil­ miştir.  (S . Sayısı: 334)
Sayfa 17 -
Hü.  ve ücretli memurların vasıfları  ile görecekleri işler ve Sosyal  Hizmetler Akademisi ve Okulu­ nun tedris bölümleri, Enstitü­ nün açılmasından itibaren niha­ yet bir sene içinde Sıhhat ve  İçtimai Muavenet Vekâletince  hazırlanacak bir nizamname ile  tesbit edilir.  MADDE 10. — Memleketin  muhtelif mıntakalarmda mev­ cut Devlet daire ve müessesele­ rine ait binalardan istifade ede­ rek Sıhhat ve İçtimai Muavenet  Vekâleti göreceği lüzum üzeri­ ne, sosyal hizmetler merkezleri  kurabilir. Bunların statüsü ve  çalışma tarzı Sıhhat ve İçtimai  Muavenet Vekâletince çıkarıla­ cak bir nizamname ile tesbit  edilir.  — 16 —  S. ve I M. E.  üzere yüksek ve orta ihtisas  derecesinde nazari ve amelî  sosyal hizmetler öğretimi ya­ par. Akademinin sosyal hizmet  mütehassısı yetiştirerek müte­ hassıs diploması veren yüksek  kısmının öğretim süresi 3 yıl­ dır. Bu kısma üniversite ve  yüksek tahsil görmüş olanlarla  lise mezunları, orta ve yüksek  öğretmen okulları ve hemşire  kolejleri mezunları kabul edi­ lir.  Akademinin, lise ayarında  orta uzman yetiştirip sosyal  yardımcı diploması veren orta  kısmının öğretim süresi 3 yıl  olup sosyal yardımcı yetiştirir.  Bu kısma ortaokullarla orta  dereceli meslek okulları ve ilk  öğretmen okulları mezunları  kabul edilir.  Akademi sosyal hizmet saha­ sında çalışmakta olanları, ge­ rekli ilmî seviyeye ulaştırmak  üzere, muhtelif kurslar tertib- ederek kurs mezunlarına serti­ fika verir.  MADDE 10. — Sosyal Hiz­ metler Enstitüsü Müdürü, Mü­ şaviri, şube müdürleri ve Sos­ yal Hizmetler Akademisi Mü­ dürü; Sosyal Hizmetler Aka­ demisi yüksek kısmından veya  muadili yabancı memleketler  müesseselerinden mezun olan­ lardan ve bu vasıfta eleman  bulunmadığı takdirde üniver­ site Tıp, Hukuk ve Siyasal Bil­ giler ve İktisat fakülteleriyle  Yüksek öğretmen Okulu me­ zunlarından olup sosyal ilim  ve hizmetler sahasında faaliyet  ve neşriyatiyle tanınmış kimse­ ler arasından Sıhhat ve Içti- B. E.  yüksek ve orta ihtisas derecesin­ de nazari ve amelî sosyal hizmet;  tedrisatını doğrudan doğruya  veya üniversite vasıtasiyle yap­ tırır. Sosyal hizmet mütehassısı  yetiştirerek mütehassıs diploma­ sı verecek yüksek öğretim kısmı  bir üniversite bünyesinde fakül­ te veya yüksek okul veya ayrı  ihtisas şubesi halinde teşkilât­ landırılmak üzere Sıhhat ve İç­ timai Muavenet, Maarif Vekalet­ leriyle üniversite arasında müş­ terek karara varılarak iş birliği  yapılır.  Akademinin, lise ve ayarında  orta uzman yetiştirip sosyal yar­ dımcı diploması veren orta kıs­ mının öğretim süresi üç yıl olup  sosyal yardımcı yetiştirir. Bu  kısma orta okullarla orta dere­ celi meslek okulları ve ilk öğret­ men okulları mezunları kabul  edilir.  Akademi sosyal hizmet saha­ sında çalışmakta olanları, gerek­ li ilmî seviyeye ulaştırmak üze­ re, muhtelif kurslar tertibede- rek kurs mezunlarına sertifika  verir.  MADDE 10. — Sıhhat ve İç­ timai Muavenet Encümeninin 10  ncu maddesi aynen kabul edil­ miştir.  (S . Sayısı: 334)  Hü.  MADDE 11. — 4862 sayılı  Kanuna bağlı (1) sayılı cetvele  bu kanuna bağlı (1) sayılı cet­ velde derece, unvan, aded ve  maaşları yazılı kadrolar eklen­ miştir.  MADDE 12. — Bu kanun  1 Mart 1956 tarihinde meriye­ te girer.  MADDE 13. — Bu kanunun  hükümlerini icraya Sıhhat ve  içtimai Muavenet Vekili me­ murdur.  14 . IV . 1955  Başvekil  A. Menderes  S. ve t M. E.  mai Muavenet Vekâletince se­ çilerek tâyin olunur.  Yukarda zikredilen memuri­ yetlere tâyin edileceklerin  fransızca, ingilizce, Almanca,  italyanca veya ispanyolcadan  birini hakkiyle vâkıf olmaları  şarttır.  MADDE 11. — Sosyal Hiz­ metler Enstitüsünün idari, tek­ nik ve akademik faaliyetleriy­ le sair hususları ve sosyal yar­ dım merkezlerinin çalışma şek­ li ve idari işleri ve Akademinin  yüksek ve orta kısımları me- zunlariyle kurs mezunlarının  istihdam tarzları, vazife ve sa­ lâhiyet sahaları bir nizamname  ile tesbit olunur.  MADDE 12. — 4862 sayılı  Kanuna bağlı (1) sayılı cetvele  bu kanuna bağlı (1) sayılı cet­ velde derece, unvan, aded ve  maaşları yazılı kadrolar eklen­ miştir.  MADDE 13. — Bu kanun  neşir tarihinde meriyete girer.  MADDE 14. — Bu kanunun  hükümlerini icraya Sıhhat ve  İçtimai Muavenet Vekili sala­ hiyetlidir.  B. E.  MADDE 11. — Sıhhat ve İç­ timai Muavenet Encümeninin 11  nci maddesi aynen kabul edil­ miştir.  MADDE 12. — Sıhhat ve iç­ timai Muavenet Encümeninin  12 nci maddesi aynen kabul edil­ miştir.  MADDE 13.— 1959 malî yılı  Muvazenei Umumiye Kanununa  bağlı (L) işaretli cetvelin Sıhhat  ve içtimai Muavenet Vekâleti  kısmına bu kanuna bağlı (2) sa­ yılı cetvelde derece, unvan ve  adedleri yazılı kadrolar eklen­ miştir.  MADDE 14. — Sıhhat ve iç­ timai Muavenet Encümeninin  13 ncü maddesi 14 ncü madde  olarak aynen kabul edilmiştir.  MADDE 15. — Bu kanun hü­ kümlerini icraya Maliye, Maarif  ve Sıhhat ve içtimai Muavenet  Vekilleri memurdur.  (S. Sayısı : 334)
Sayfa 18 -
Hü.  MADDE 11. — 4862 sayılı  Kanuna bağlı (1) sayılı cetvele  bu kanuna bağlı (1) sayılı cet­ velde derece, unvan, aded ve  maaşları yazılı kadrolar eklen­ miştir.  MADDE 12. — Bu kanun  1 Mart 1956 tarihinde meriye­ te girer.  MADDE 13. — Bu kanunun  hükümlerini icraya Sıhhat ve  içtimai Muavenet Vekili me­ murdur.  14 . IV . 1955  Başvekil  A. Menderes  S. ve t M. E.  mai Muavenet Vekâletince se­ çilerek tâyin olunur.  Yukarda zikredilen memuri­ yetlere tâyin edileceklerin  fransızca, ingilizce, Almanca,  italyanca veya ispanyolcadan  birini hakkiyle vâkıf olmaları  şarttır.  MADDE 11. — Sosyal Hiz­ metler Enstitüsünün idari, tek­ nik ve akademik faaliyetleriy­ le sair hususları ve sosyal yar­ dım merkezlerinin çalışma şek­ li ve idari işleri ve Akademinin  yüksek ve orta kısımları me- zunlariyle kurs mezunlarının  istihdam tarzları, vazife ve sa­ lâhiyet sahaları bir nizamname  ile tesbit olunur.  MADDE 12. — 4862 sayılı  Kanuna bağlı (1) sayılı cetvele  bu kanuna bağlı (1) sayılı cet­ velde derece, unvan, aded ve  maaşları yazılı kadrolar eklen­ miştir.  MADDE 13. — Bu kanun  neşir tarihinde meriyete girer.  MADDE 14. — Bu kanunun  hükümlerini icraya Sıhhat ve  İçtimai Muavenet Vekili sala­ hiyetlidir.  B. E.  MADDE 11. — Sıhhat ve İç­ timai Muavenet Encümeninin 11  nci maddesi aynen kabul edil­ miştir.  MADDE 12. — Sıhhat ve iç­ timai Muavenet Encümeninin  12 nci maddesi aynen kabul edil­ miştir.  MADDE 13.— 1959 malî yılı  Muvazenei Umumiye Kanununa  bağlı (L) işaretli cetvelin Sıhhat  ve içtimai Muavenet Vekâleti  kısmına bu kanuna bağlı (2) sa­ yılı cetvelde derece, unvan ve  adedleri yazılı kadrolar eklen­ miştir.  MADDE 14. — Sıhhat ve iç­ timai Muavenet Encümeninin  13 ncü maddesi 14 ncü madde  olarak aynen kabul edilmiştir.  MADDE 15. — Bu kanun hü­ kümlerini icraya Maliye, Maarif  ve Sıhhat ve içtimai Muavenet  Vekilleri memurdur.  (S. Sayısı : 334)  Hü.  Devlet Vekili  Başvekil Yardımcısı  Devlet Vekili  M. Sarol  Devlet Vekili  O. Kapanı  Adliye Vekili  O. §. Çiçekdağ  Millî Müdafaa Vekili  E. Menderes  Dahiliye Vekili  N. Gedik  Hariciye Vekili  F. Köprülü  Maliye Vekili  H. Polatkan  Maarif Vekili  C. Yardımcı  Nafıa Vekili  K. Zeytinoğlu  îkt. ve Ticaret Vekili  8. Yırcalt  Sıh. ve îç. Mua. Vekili  Dr. B. TJz  Güm. ve înh. Vekili  E. Kalafat  Ziraat Vekili  N. ökmen  Münakalât Vekili  M. Çavuşoğlu  Çalışma Vekili  H. Erkmen  îşletmeler Vekili  8. Ağaoğlu
Sayfa 19 -
Hü.  Devlet Vekili  Başvekil Yardımcısı  Devlet Vekili  M. Sarol  Devlet Vekili  O. Kapanı  Adliye Vekili  O. §. Çiçekdağ  Millî Müdafaa Vekili  E. Menderes  Dahiliye Vekili  N. Gedik  Hariciye Vekili  F. Köprülü  Maliye Vekili  H. Polatkan  Maarif Vekili  C. Yardımcı  Nafıa Vekili  K. Zeytinoğlu  îkt. ve Ticaret Vekili  8. Yırcalt  Sıh. ve îç. Mua. Vekili  Dr. B. TJz  Güm. ve înh. Vekili  E. Kalafat  Ziraat Vekili  N. ökmen  Münakalât Vekili  M. Çavuşoğlu  Çalışma Vekili  H. Erkmen  îşletmeler Vekili  8. Ağaoğlu  D. Görevin çeşidi  — 19 —  Hükümetin teklifine bağlı cetvel  [1] SAYILI CETVEL  Aded Maaş D. Görevin çeşidi  MERKEZ TEŞKİLÂTI  Enstitü Müdürlüğü  3  4  5  8  10  11  12  12  13  7  5  6  7  5  6  Müdür  Müşavir  Mütercim  Enstitü Müdürlüğü Bürosu  Büro Şefi  Birinci Mümeyyiz  İkinci Mümeyyiz  Dosya Memuru  Tetkik Memuru  Kâtip  Kitaplık Memuru (Yabancı dil  bilir)  Umumi Sosyal Hizmetler Şubesi  Müdür  Mütehassıs  Mütehassıs yardımcısı  Tıbbî Sosyal Hizmetler Şubesi  Müdür  Ana ve çocuk sağlığı müte­ hassısı (tabip)  1  1  3  1  J  1  1  1  5  1  1  1  3  1  1  100  90  80  50  35  30  25  25  20  60  80  70  60  80  70  c  0  6  7  3  5  5  6  7  7  9  10  11  10  11  11  12  Aded Maaş  Rehabilitasyon mütehassısı (Tabip) 1  Mütehassıs yardımcısı (Tabip) 3  Sosyal Hizmet Tetkikleri Şubesi  Müdür 1  Mütehassıs (Biri Hukuk veya  Siyasal Bilgiler, diğeri İktisat  70  60  80  Fakültesi mezunu olacak)  Mütehassıs yardımcısı  Sosyal Hizmetler Akademi ve  Müdür  Müdür muavini  öğretmen  »  »  Sosyal Hizmet Merkeeî  Müdür muavini  Sosyal yardımcı (Sosyal Hiz­ metler Okulu mezunu olacak)  Fiş memuru  Mutemet ve mubayaa memuru  Ayniyat mutemedi  Depo ve ambar memuru  Dosya memuru  » »  o  3  Okulu  1  1  4  3  4  1  10  70  60  100  80  80  70  60  60  40  35  30  35  30  30  25  ( S. Sayısı : 334 )
Sayfa 20 -
D. Görevin çeşidi  — 19 —  Hükümetin teklifine bağlı cetvel  [1] SAYILI CETVEL  Aded Maaş D. Görevin çeşidi  MERKEZ TEŞKİLÂTI  Enstitü Müdürlüğü  3  4  5  8  10  11  12  12  13  7  5  6  7  5  6  Müdür  Müşavir  Mütercim  Enstitü Müdürlüğü Bürosu  Büro Şefi  Birinci Mümeyyiz  İkinci Mümeyyiz  Dosya Memuru  Tetkik Memuru  Kâtip  Kitaplık Memuru (Yabancı dil  bilir)  Umumi Sosyal Hizmetler Şubesi  Müdür  Mütehassıs  Mütehassıs yardımcısı  Tıbbî Sosyal Hizmetler Şubesi  Müdür  Ana ve çocuk sağlığı müte­ hassısı (tabip)  1  1  3  1  J  1  1  1  5  1  1  1  3  1  1  100  90  80  50  35  30  25  25  20  60  80  70  60  80  70  c  0  6  7  3  5  5  6  7  7  9  10  11  10  11  11  12  Aded Maaş  Rehabilitasyon mütehassısı (Tabip) 1  Mütehassıs yardımcısı (Tabip) 3  Sosyal Hizmet Tetkikleri Şubesi  Müdür 1  Mütehassıs (Biri Hukuk veya  Siyasal Bilgiler, diğeri İktisat  70  60  80  Fakültesi mezunu olacak)  Mütehassıs yardımcısı  Sosyal Hizmetler Akademi ve  Müdür  Müdür muavini  öğretmen  »  »  Sosyal Hizmet Merkeeî  Müdür muavini  Sosyal yardımcı (Sosyal Hiz­ metler Okulu mezunu olacak)  Fiş memuru  Mutemet ve mubayaa memuru  Ayniyat mutemedi  Depo ve ambar memuru  Dosya memuru  » »  o  3  Okulu  1  1  4  3  4  1  10  70  60  100  80  80  70  60  60  40  35  30  35  30  30  25  ( S. Sayısı : 334 )  — 20 —  D. Memuriyetin nev'i  8  10  11  12  12  13  7  Sıhhat ve İçtimai Muavenet Encümeninin  tadiline bağlı cetveller  [1] SAYILI CETVEL  Aded Maaş | D. Memuriyetin nev'i  MERKEZ TEŞKİLÂTI  Enstitü Müdürlüğü  3 Müdür  4 Müşavir  5 Mütercim  Enstitü Müdürlüğü Bürosu  Büro şefi 1  Birinci mümeyyiz 1  îkinci » 1  Dosya memuru 1  Tetkik •» 1  Kâtip 5  Kitaplık memuru (Yabancı  dil bilir) 1  Umumi Sosyal Hizmetler Şubesi  5 Müdür  6 Mütehassıs  » yardımcısı  Tıbbi Sosyal Hizmetler Şubesi  Müdür 1  Ana ve çocuk sağlığı müte­ hassısı (Sosyal hizmet saha­ sında yetişmiş tabip veya  tıbbi sosyal yardımcı) l  Rehabilitasyon mütehassısı  (Sosyal hizmet sahasında  yetişmiş tabip veya tıbbi  sosyal yardımcı) 1  100  90  80  50  35  30  25  25  20  60  80  70  60  80  70  70  Aded Maaş  7 Mütehassıs yardımcısı (Ta­ bip veya tıbbi sosyal yar­ dımcı) 60  Sosyal Hizmetler Etüd, Dokümantasyon ve  İstatistik Şubesi  7  9  10  11  10  11  11  12  Müdür  Mütehassıs (Biri Hukuk ve­ ya Siyasal Bilgiler, diğeri  İktisat Fakültesi mezunu ola­ cak)  Mütehassıs yardımcısı  1  Sosyal Hizmetler Akademi ve Okulu  Müdür 1  » muavini 1  öğretmen 4  » 3  » 4  Sosyal Hizmet Merkezi  Müdür muavini 1  Sosyal yardımcı (Sosyal hiz  metler mezunu olacak) 10  Fiş memuru • 1  Mutemet ve mubayaa me­ muru  Ayniyat mutemedi  Depo ve ambar memuru  Dosya memuru »  80  70  60  100  80  80  70  6C  60  40  35  30  35  30  30  25  ( S. Sayısı : 334 )
Sayfa 21 -
— 20 —  D. Memuriyetin nev'i  8  10  11  12  12  13  7  Sıhhat ve İçtimai Muavenet Encümeninin  tadiline bağlı cetveller  [1] SAYILI CETVEL  Aded Maaş | D. Memuriyetin nev'i  MERKEZ TEŞKİLÂTI  Enstitü Müdürlüğü  3 Müdür  4 Müşavir  5 Mütercim  Enstitü Müdürlüğü Bürosu  Büro şefi 1  Birinci mümeyyiz 1  îkinci » 1  Dosya memuru 1  Tetkik •» 1  Kâtip 5  Kitaplık memuru (Yabancı  dil bilir) 1  Umumi Sosyal Hizmetler Şubesi  5 Müdür  6 Mütehassıs  » yardımcısı  Tıbbi Sosyal Hizmetler Şubesi  Müdür 1  Ana ve çocuk sağlığı müte­ hassısı (Sosyal hizmet saha­ sında yetişmiş tabip veya  tıbbi sosyal yardımcı) l  Rehabilitasyon mütehassısı  (Sosyal hizmet sahasında  yetişmiş tabip veya tıbbi  sosyal yardımcı) 1  100  90  80  50  35  30  25  25  20  60  80  70  60  80  70  70  Aded Maaş  7 Mütehassıs yardımcısı (Ta­ bip veya tıbbi sosyal yar­ dımcı) 60  Sosyal Hizmetler Etüd, Dokümantasyon ve  İstatistik Şubesi  7  9  10  11  10  11  11  12  Müdür  Mütehassıs (Biri Hukuk ve­ ya Siyasal Bilgiler, diğeri  İktisat Fakültesi mezunu ola­ cak)  Mütehassıs yardımcısı  1  Sosyal Hizmetler Akademi ve Okulu  Müdür 1  » muavini 1  öğretmen 4  » 3  » 4  Sosyal Hizmet Merkezi  Müdür muavini 1  Sosyal yardımcı (Sosyal hiz  metler mezunu olacak) 10  Fiş memuru • 1  Mutemet ve mubayaa me­ muru  Ayniyat mutemedi  Depo ve ambar memuru  Dosya memuru »  80  70  60  100  80  80  70  6C  60  40  35  30  35  30  30  25  ( S. Sayısı : 334 )  D.  — 21 —  Bütçe Encümeninin tadiline bağlı cetveller  [1] SAYILI CETVEL  Memuriyetin nev'i Aded Maaş | D. Memuriyetin nev'i  * - » • • • r ) • ı -• î • ı  MERKEZ TEŞKİLÂTI  Enstitü Müdürlüğü  3 Müdür  4 Müşavir  5 Mütercim  1 1 500  1 1 250  3 1 100  Enstitü Müdürlüğü Bürosu  8 Büro Şefi 1  10 Birinci mümeyyiz 1  11 İkinci » 1  12 Dosya memuru 1  12 Tetkik memuru 1  13 Kâtip 5  7 Kitaplık memuru (Yabancı  dil bilir) 1  Umumi Sosyal Hizmetler Şubesi  5 Müdür  6 Mütehassıs  7 Mütehassıs yardımcısı  Tıbbi Sosyal Hizmetler Şubesi  5 Müdür  Ana ve çocuk sağlığı müte­ hassısı (Sosyal hizmet saha­ sında^ yetişmiş tabip veya  tıbbi sosyal yardımcı)  Sosyal Hizmetler Okulu  öğretmen  [2]  700  500  450  400  400  350  800  Aded Maaş  100  950  800  1 1 100  950  7  9  10  11  10  11  11  12  Rehabilitasyon mütelhassısı  (Sosyal hizmet sahasında  yetişmiş tabip veya tıbbi  sosyal yardımcı)  Mütehassıs yardımcısı (Ta­ bip veya tıbbi sosyal yar­ dımcısı)  950  800  Sosyal Hizmetler Etüd, Dokümantasyon  ve îstatistik Şubesi  Müdür 1 1 100  Mütehassıs (Biri Hukuk ve­ ya Siyasal Bilgiler, diğeri  İktisat Fakültesi mezunu  olacak) 2 950  Mütehassıs yardımcısı 3 800  Sosyal Hizmetler Akademisi ve Okulu  Müdür  Müdür muavini  öğretmen  »  Sosyal Hizmetler Merkezi  Müdür muavini 1  Sosyal yardımcı 10  Fiş memuru 1  Mutemet ve mubayaa memuru 1  Ayniyat mutemedi 1  Depo ve ambar memuru 1  Dosya memuru 1  » » 1  1 100  800  1 100  950  800  800  600  500  450  500  450  450  400  SAYILI CETVEL  Sosyal Hizmetler Merkezi  9 Sosyal yardımcı (Sosyal hiz-1 100  950  800  metler mezunu)  10 Ayniyat mutemedi  12 Dosya memuru  600  500  400  >>e^<  (S. Sayın: 334)
Maddeye git
    
    
    TBMM Kaynak dosya
    Kaynak Metin (Kaynak: TBMM resmi web sitesi)
    İlgili mevzuat yürürlükte değilse, bu ek/formları da yürürlükte olmayabilir.

    Copyright © 2018. Kanunum bir Karakullukçu Dan. A.Ş. (Şirket) servisidir. “Kanunum” Şirket’in tescilli markasıdır ve tüm hakları saklıdır. Kanunum bir resmi kaynak veya hukuk danışmanlık servisi değildir. Kullanıcılar Hizmet Şartlarını okumuş ve kabul etmiş sayılırlar. Adres: Aytar Cad. 28/4 Levent, 34330, İstanbul