Metin bilgisi: Yürürlükten kaldırılmadan önce Başbakanlık Mevzuat Bilgi Sistemi'nde yayımlanan metin.
(Kanunum resmi kaynak değildir; kullanıcılar sunulan yürürlük ve metin bilgilerini resmi kaynaklardan teyid etmelidir.)
81
ÖDÜNÇ PARA VERME İŞLERİ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME

BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç:
Madde 1 - KHK 545(1994) (Değişik: 21/6/1994 - KHK - 545/1 md.)
Bu Kanun Hükmündeki Kararnamenin amacı, faiz veya her ne ad altında olursa olsun bir ivaz karşılığı veya ipotek almak suretiyle sürekli olarak ödünç para verme işleriyle uğraşan gerçek kişilerin ve finansman şirketleri ile faktoring şirketlerinin faaliyetlerinin düzenlenmesi ve denetlenmesidir.
Kapsam:
Madde 2 - KHK 545(1994) (Değişik: 21/6/1994 - KHK - 545/2 md.)
İkrazatçılar, finansman şirketleri ve faktöring şirketleri bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabidir.

Bankalar, sigorta şirketleri ve özel kanunlarına göre ödünç para vermeye yetkili kılınan kuruluşlar ile tüzel kişilerin doğrudan veya ortak veya iştirakleri vasıtasıyla dolaylı olarak ortaklık ilişkisi içinde bulundukları diğer tüzel kişilere ödünç para vermeleri ve Sermaye Piyasası Kanunu hükümleri çerçevesinde yetkili kurum ve kuruluşlarca yapılan işlemler hakkında bu Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uygulanmaz.
Tanımlar:
Madde 3 - KHK 545(1994) (Değişik: 21/6/1994 - KHK - 545/3 md.)
Bu Kanun Hükmünde Karanamede geçen;

a) İkrazatçı: Devamlı ve mutad meslek halinde, faiz veya her ne ad altında olursa olsun bir ivaz karşılığı veya ipotek almak suretiyle,ödünç para verme işleriyle uğraşan veya ödünç para verme işlerine aracılık eden ve kendilerine faaliyet izni verilen gerçek kişileri,

b) Finansman Şirketi:Devamlı ve mutad iştigal konusu olarak her türlü mal ve hizmet alımını kredilendirmek üzere ödünç para veren tüketici kredi şirketlerini,

c) Faktöring Şirketi:Mal ve hizmet satışlarından doğmuş veya doğacak alacakları temellük ederek tahsilini üstlenen,bu alacaklara karşılık ödemelerde bulunarak, finansman sağlayan şirketleri,

d) Bakanlık: Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanlığı,

e) Müsteşarlık: Hazine Müsteşarlığını,

ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Faaliyet Esasları
I-İkrazatçılarla İlgili Hükümler (1)
Faaliyet Kapsamı (2)
Madde 4 - KHK 545(1994) (Değişik: 21/6/1994 - KHK - 545/4 md.)
İkrazatçılar, ikrazatçılık faaliyeti dışında hiç bir iş yapamayacakları gibi mevduat veya her  ne  ad  altında  olursa  olsun  bir ivaz karşılığı para toplayamazlar. İkrazatçılar her ne ad al-
(1) Bu alt bölüm başlığı,21/6/1994 tarih ve 545 sayılı KHK'nin 4 üncü maddesiyle eklenmiş ve metne işlenmiştir. (2) Madde başlıkları,21/6/1994 tarih ve 545 sayılı KHK ile değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
82
tında olursa olsun tahvil ve benzeri borçlanmaya yönelik sermaye piyasası aracı ihraç edemezler; 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu çerçevesinde sermaye piyasası faaliyetinde bulunamazlar.

İkrazatçıların faaliyetlerini sürdürmek amacıyla bankalar dahil her türlü kaynaktan borçlanmaları ve bu fonları ödünç para verme işlerinde kullanmaları, bankaların da bu kişilere ödünç para verme işleriile ilgili olarak kredi açmaları veya bunların borçlarını teminen teminat mektubu vermeleri yasaktır.
Faaliyet izni (2)
Madde 5 - KHK 545(1994) (Değişik: 21/6/1994 - KHK - 545/5 md.)
İkrazatçılıkla uğraşacak gerçek kişiler bir beyanname ile Müsteşarlıktan faaliyet izni almak zorundadırlar.

Beyannamenin kapsamı ve örneği Müsteşarlık tarafından tespit olunur.

Faaliyet izin belgesi ile verdikleri beyannamenin tasdikli bir örneğini alan ikrazatçılar, izin tarihini takiben 30 gün içinde Ticaret Siciline başvurarak bu izni tescil ve ilan ettirirler.
İkrazatçılık Yapamayacak Kişiler (2)
Madde 6 - KHK 545(1994) (Değişik: 21/6/1994 - KHK - 545/6 md.)
Aşağıdaki gerçek kişilere izin belgesi verilmez: 
 
a) 35 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile ek ve değişiklikleri uyarınca haklarında tasfiye kararı alınanlar, 
 
b) Müflisler veya konkordato talep edenler, 
 
c) Vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs suçlarından dolayı hüküm giyenler, 
 
d) Ağır hapis veya 5 yıldan fazla hapis yahut zimmet,ihtilas,irtikap,rüşvet, hırsızlık,dolandırıcılık,sahtecilik,inancı kötüye kullanma,dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlardan mahkum olan gerçek kişiler.
Faaliyet İzninin İptali (1)
Madde 7 - KHK 545(1994) (Değişik: 21/6/1994 - KHK - 545/7 md.)
Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 4 üncü maddesindeki yasaklara aykırı hareket edenlerin faaliyet izinleri iptal edilir. Bu kişilere yeniden faaliyet izni verilmez
Aleniyet (1)
Madde 8 - KHK 545(1994) (Değişik: 21/6/1994 - KHK - 545/8 md.)
İkrazatçılar, kendilerine verilen izin belgesi ile tasdikli beyanname örneğini işyerlerinde halkın görebileceği bir yere asmak zorundadırlar.
Tefecilik Sayılan İşlemler (1)
Madde 9 - KHK 545(1994) (Değişik: 21/6/1994 - KHK - 545/9 md.)
Bu Kanun Hükmünde Kararname uyarınca ikrazatçılık yapmak üzere izin alınmadan, faiz veya her ne ad altında olursa olsun, bir ivaz karşılığı veya ipotek almak suretiyle, ödünç para verme işlemlerinin yapılması veya bu işlerin meslek ittihaz edilmesi ve Kanun Hükmünde Kararname uyarınca alınan ikrazatçılık izni iptal edildiği halde ödünç para verme işlerine devam edilmesi, tefecilik sayılır.

Tefecilik yaptığı mahkemece sabit görülenlerin işyerleri, Valiliklerce kapatılır.
Ödünç Sözleşmesi (1)
Madde 10 - KHK 545(1994) (Değişik: 21/6/1994 - KHK - 545/10 md.)
Bu Kanun Hükmünde Kararnameye göre izin verilen ikrazatçıların ödünç para vermelerine dair sözleşmeler yazılı olarak yapılmadığı takdirde geçersiz sayılır.

Yazılı ödünç sözleşmesi iki nüsha olarak düzenlenir, bir nüshası ödünç alanlara verilir, diğer nüsha ise ikrazatçılar tarafından saklanır.

Müsteşarlık, ödünç sözleşmesinde bulunması gereken hususları tespite yetkilidir.

Ödünç sözleşmeleri, müteselsil sıra numarası taşır ve Maliye Bakanlığınca kabul edilen matbaalarda bastırılır.
(1) Madde başlıkları, 21/6/1994 tarih ve 545 sayılı KHK ile değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
83
Defter ve Kayıtlar (1)
Madde 11 - KHK 545(1994) (Değişik: 21/6/1994 - KHK - 545/11 md.)
Müsteşarlık, ikrazatçıların kayıtlarının sağlıklı bir şekilde izlenmesini teminen, Türk Ticaret Kanunu ve Vergi Usul Kanununun tutulmasını zorunlu kıldığı defterlerin yanısıra başka yardımcı defter tutulmasını veya belge düzenlenmesini zorunlu hale getirmeye ve bu defter ve belgelerle ilgili usul ve esasları tesbite yetkilidir.
II- Finansman Şirketleri ve Faktoring Şirketlerinin Faaliyetleri(1)
Kuruluş ve Faaliyet Şartları (2)(4)
Madde 12 - 5411(2006), KHK 545(1994) (Değişik: 21/6/1994 - KHK - 545/12 md.)
Finansman şirketleri ile faktoring şirketleri Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunun ön izni ile kurulurlar. Bu şerketlerin;

a) Anonim şirket olmaları,

b) Sermayelerinin  Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunca belirlenen miktardan az olmaması,

c) Sermayelerinin % 10 ve daha fazlasına sahip ortakları ile, yönetim kurulu üyeleri, genel müdürleri, genel müdür yardımcıları ve 1 inci derece imza yetkililerinin, 6 ncı madde hükümlerine aykırılık teşkil etmeyecek şartları taşımaları,

gerekir.

Finansman şirketleri ile faktoring şirketleri, kuruluşlarının ticaret siciline tescili tarihinden itibaren en geç 180 gün içinde faaliyet izni almak için Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kuruluna başvururlar. Süresi içinde başvurmayanlara izin verilmez.
Düzenleme Yetkisi (1)(4)
Madde 13 - 5411(2006), KHK 545(1994) (Değişik: 21/6/1994 - KHK - 545/13 md.)
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu, (...) (3)finansman şirketleri ile faktoring şirketlerinin kuruluş ve faaliyetleri ile ilgili usul ve esasları düzenlemeye yetkilidir.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu, (...)(3) bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre faaliyette bulunacak faktoring ve finansman şirketlerinin uygulayacakları faiz oranları ile alacakları diğer masraf ve gelirlerinin azami oranlarını tespite veya serbest bırakmaya yetkilidir.

Finansman şirketleri ile faktoring şirketleri;

a) Ana faaliyet konuları dışında başka işle iştigal edemezler,

b) Teminat mektubu veremezler,

c) Mevduat veya her ne ad altında olursa olsun biri ivaz karşılığı para toplayamazlar. Sermaye Piyasası Kanuna göre menkul kıymet ihracı ile uluslararası piyasalardan ödünç para alınması bu hükmün dışındadır.

Finansman şirketleri ve faktoring şirketlerinin anasözleşme değişikliklerine izin verilebilmesi Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulundan uygun görüşünün alınmasına bağlıdır.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu bu Kanun Hükmünde Kararnamenin uygulamasını izlemek amacıyla, faktoring şirketleri ve finansman şirketlerinden belirleyeceği esaslar ve örneklere uygun olarak cetvel rapor ve mali tablolar istemeye, mali bünyeleri ve kaynaklarının kullanımı ile ilgili standart rasyoları, bu rasyolar ile mali tabloların gerekli görüldüğü takdirde yayımlanmasına ilişkin usul ve esasları, (...) (3) tesbite yetkilidir. İlgili kişi ve kuruluşlar bu cetvel, rapor ve mali tabloları Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kuruluna tevdi etmek ve tesbit edilecek rasyolara uymak zorundadırlar.

İkrazatçılar da birinci ve ikinci fıkra hükümlerine tabidir.
(1) Bu alt bölüm başlığı, 21/6/1994 tarih ve 545 sayılı KHK'nin 12 nci maddesiyle eklenmiş ve metne işlenmiştir. (2) Madde başlıkları, 21/6/1994 tarih ve 545 sayılı KHK ile değiştirilmiş ve metne işlenmiştir. (3) 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Kanunun 168 inci maddesiyle; 13 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında yer alan "Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının görüşünü alarak" ibaresi ile beşinci fıkrasında yer alan "Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın da görüşlerini alarak" ibareleri madde metninden çıkarılmıştır. (4) 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Kanunun 168 inci maddesiyle; bu maddelerde yer alan "Müsteşarlık" ibareleri "Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu" şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
84
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Diğer Hükümler
Denetleme:
Madde 14 - 5411(2006), KHK 545(1994) (Değişik: 21/6/1994 - KHK - 545/14 md.)
(Değişik birinci fıkra: 19/10/2005 -
      5411/168
      md.)Bu Kanun Hükmünde Kararnameye tâbi finansman şirketleri ve faktoring şirketlerinin faaliyetleri Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, ikrazatçıların faaliyetleri ise Müsteşarlıkça denetlenir.

Maliye Bakanlığı da, bu Kanun Hükmünde Kararnameye tabi gerçek ve tüzel kileri her halükarda denetleme yetkisini haizdir.

Bu Kanun Hükmünde Kararnameye tabi gerçek ve tüzel kişiler, denetim elemanlarınca istenecek her türlü bilgiyi vermek, defter ve belgelerini ibraz etmek ve incelemelere hazır tutmak zorundadırlar.

(Değişik dördüncü fıkra: 19/10/2005 -
      5411/168
      md.) Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu finansman şirketleri ve faktoring şirketlerinden, Hazine Müsteşarlığı ise ikrazatçılardan her türlü bilgi ve belgeyi talep edebilir.
    
Para ve hapis cezaları:
Madde 15 -
1) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 12, 13 ve 14 üncü maddelerinde yazılı yükümlülük ve sorumlulukları yerine getirmeyenler 100.000 liradan 500.000 liraya kadar ağır para cezasına çarptırılırlar.

2) 1’inci fıkra hükmü dışında kalan hallerde, tefeciler 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezasıyla birlikte 50 bin liradan az olmamak kaydıyla, sağladıkları menfaatlerin 5 katı ağır para cezasıyle cezalandırılır.

3) Bu suçların tekrarı halinde cezalar 3 katına çıkarılarak hükmolunur.

4) Yukarıda 1, 2 ve 3'üncü fıkralardaki cezalar :

a - Gerçek kişi ikrazatçıların kendilerine,

b - Tüzel kişi ikrazatçıların ortaklarına,

c - Yukarıda (a) ve (b) fıkralarında yer alan ikrazatçıların işlerini fiilen idare etme ve imzalarıyle o teşekkülü bağlayıcı işlem yapmaya yetkili müdür veya memurlarından cezayı gerektiren fiili işlemiş veya buna iştirak etmiş veya buna emir vermiş olanlara,

uygulanır.

5) Bakanlar Kurulu, bu maddede yazılı parasal miktarları, 1983 yılı temel olmak üzere, Ticaret Bakanlığınca yayımlanan toptan eşya fiyatları indeksinin gerektirdiği sınırları aşmamak kaydıyla artırmaya yetkilidir.
Kaldırılan hükümler:
Madde 16 -
      2279
      sayılı ödünç Para Verme İşleri Kanunu ile ek ve değişiklikleri yürürlükten kaldırılmıştır.
    
Geçici Madde 1 -
Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihte 11/9/1981 gün ve 2520 sayılı Kanuna göre ödünç para verme işleriyle uğraşmaya yetkili kılınanlar, bu Kanun Hükmünde Kararnameye göre izin alıncaya kadar faaliyetlerine devam ederler. Ancak bunların bu Kanun hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinden itibaren üç ay içinde izin almak için başvurmaları zorunludur.
Geçici Madde 2 -
Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinde
      2279 sayılı ödünç Para Verme işleri Kanununun 9
      uncu maddesine dayanarak Bakanlar Kurulunca alınmış kararlardan yürürlükte bulunanlar 28/6/1983 gün ve 70 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 37 ve 40 ıncı maddeleri uyarınca yeni bir karar alınmadıkça yürürlükte kalır.
    
Yürürlük :
Madde 17 -
Bu Kanun HükmündeKararnamenin;

1) 15 inci maddesi dışındaki hükümleri, yayımı tarihinde,

2) 15 inci maddesi Kararnamenin kanunlaştığı tarihte yürürlüğe girer.

3. 15 inci madde yürürlüğe girinceye kadar
      2279 sayılı Kanunun suç saydığı fiiller hakkında, bu Kanunun 17
      nci maddesinde yazılı hükümlerin uygulanmasına devam olunur.
    
Yürütme:
Madde 18 -
Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
84-1
30/9/1983 TARİH VE 90 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMEYE İŞLENEMEYEN HÜKÜMLER
1) 21/6/1994 tarih ve 545 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici Maddeleri:
Geçici Madde 1 - KHK 545(1994)
Bu Kanun Hükmünde Kararnamede yapılması öngörülen düzenlemelere ilişkin yönetmelikler 6 ay içinde hazırlanarak yürürlüğe konulur.
Geçici Madde 2 - KHK 545(1994)
Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten önce, kendilerine ikrazatçılık faaliyeti izni verilmiş olanlar, Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç 90 gün içinde, Müsteşarlığa başvurarak faaliyet izni almak zorundadırlar.
Geçici Madde 3 - KHK 545(1994)
Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinden önce kurulmuş bulunan faktoring şirketleri, durumlarını Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinden itibaren 1 yıl içinde bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine intibak ettirmedikleri takdirde, faktoring işlemi yapamazlar.
84-2
84-3
Maddeye git
    Dosyalar
    Ek ve Değişiklikler

    90 SAYILI KHK\\\'YE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN KHK\\\'NİN

    YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE

     

     

        Kanun                                                                                                                  Yürürlüğe

           No.                            Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler                     giriş tarihi   

    __________ ______________________________________________________ ___________

          545                                                               –                                                      27/6/1994

        5411                                                        12,13,14                                                   1/1/2006

    84-4

    
    
    90 nolu kanunun TBMM Komisyon Raporu
    TBMM Bilgileri (Kaynak: TBMM resmi web sitesi)
    90 Nolu KHK nın Resmi Gazete Metni
    Resmi Gazete Metni (Kaynak: Resmi Gazete (Basılı))
    Esas Komisyon Raporu
    ​Komisyon Raporu (Tasarı/teklif metni, Gerekçeler)
    KHK METNİ VE GEREKÇESİ
    (Kaynak: TBMM resmi web sitesi)
    İlgili mevzuat yürürlükte değilse, bu ek/formları da yürürlükte olmayabilir.
    Söz Konusu Mevzuatın Uygulamasıyla İlgili Mevzuat (1)
    Söz Konusu Mevzuata Dayanılarak Çıkarılan Mevzuat (2)
    Söz Konusu Mevzuatın Yürürlükten Kaldırdığı Mevzuatlar (İlga Ettikleri) (3)
    Söz Konusu Mevzuat veya Tasarı Metninin Metinsel Değişiklik Öngördüğü Mevzuat (1)
    Söz Konusu Mevzuatın Düzenlediği Alanı Söz Konusu Mevzuat Yürürlüğe Girmeden Önce Düzenleyen Tamamı ya da ilgili Bölümü Mülga Eski Mevzuat (1)
    Söz Konusu Mevzuatın Tamamı ya da Bir Bölümünün Mülga Olmasıyla, Söz Konusu Mevzuatın Tamamı ya da İlgili Mülga Bölümünün Düzenlediği Alanı Düzenlemeye Başlayan Yeni Mevzuat (1)
    Söz Konusu Mevzuatı Yürürlükten Kaldıran Mevzuat (İlga Eden) (1)
    Söz Konusu Mevzuatla ilgili Yargı Kararları (36)
    Söz Konusu Mevzuatın İptal İsteminin Konu Edildiği Mahkeme Kararı (1)
    Söz Konusu Mevzuatta Metinsel Değişiklik Öngören Mevzuat veya Tasarı Metni (2)
    Söz Konusu Mevzuatın Dayanağı Olan Mevzuat (1)
    " *** Kırmızı renk, söz konusu kanunun yürürlükte olmadığını; sarı renk, söz konusu kanunun tasarı aşamasında olduğunu ve mavi renk ise söz konusu kanunun yürürlükte olduğunu nitelemektedir."

    Copyright © 2018. Kanunum bir Karakullukçu Dan. A.Ş. (Şirket) servisidir. “Kanunum” Şirket’in tescilli markasıdır ve tüm hakları saklıdır. Kanunum bir resmi kaynak veya hukuk danışmanlık servisi değildir. Kullanıcılar Hizmet Şartlarını okumuş ve kabul etmiş sayılırlar. Adres: Aytar Cad. 28/4 Levent, 34330, İstanbul