İnternet üzerinden üyelik alınması sırasında, kredi kartı seçeneğinde sorun yaşanması halinde, Havale/EFT seçeneğine tıklayabilirsiniz. Ödeme dekontunun info@kanunum.com adresine iletilmesi akabinde üyelikler açılacaktır.
  • Karar No: 2007/UH.Z-3513
  • Toplantı No: 2007/064
  • İlgili Kurum: Kamu İhale Kurumu
  • Karar Tarihi: 30.10.2007
(Kanunum resmi kaynak değildir; kullanıcılar sunulan yürürlük ve metin bilgilerini resmi kaynaklardan teyid etmelidir.)
Uyarı:
Bu karar 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğe çıkarılmış olup, kararın Kurumun internet sitesinde yayınlanması tebliğ yerine geçmez. Karar, bilgilendirme amacıyla yayınlanmaktadır.
Toplantı No :2007/064
Gündem No :69
Karar Tarihi:30.10.2007
Karar No :2007/UH.Z-3513
Şikayetçi:
 Piramit Makina İnş.San.Ve Tic.Ltd.Şti.Sümer 1 Sokak No:16/15 Kızılay/ANKARA
 İhaleyi yapan idare:
 Beyoğlu Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü Meşrutiyet Caddesi No:285 34430 Tünel Beyoğlu/İSTANBUL
Başvuru tarih ve sayısı:
 17.09.2007 / 26530
Başvuruya konu ihale:
 2007/82420 İhale Kayıt Numaralı “Beyoğlu İlçe Sınırları İçerisinde Katı Atıkların (Çöplerin ve Molozların) Toplanması ve Nakledilmesi” İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:

19.10.2007 tarih ve 08.17.25.0041/2007-57E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

 

            Beyoğlu Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü’nce 16.08.2007 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan “Beyoğlu İlçe Sınırları İçerisinde Katı Atıkların (Çöplerin ve Molozların) Toplanması ve Nakledilmesi” ihalesine ilişkin olarak Piramit Makina İnş.San.ve Tic. Ltd. Şti.’nin 22.08.2007 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 09.09.2007 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 17.09.2007 tarih ve 26530 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.09.2007 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

 

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;

 

İhale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,

 

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

 

Karar:

 

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

 

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

 

1)  Resmi ve Dini Bayramlar ile Yılbaşı tatilinde çalışacak personel sayısı ile çalışılacak gün sayısının, idari şartnamenin teklif fiyata dahil masraflar baslıklı 26 ncı maddesinde belirtilmediği; bu konuda idareye yapılan şikayet başvurusunun idarece teknik şartnamenin 18. maddesinde bu konuya ilişkin düzenleme yapıldığı ve 192 personelin tamamının tüm resmi ve dini bayramlar ile yılbaşı tatilinde çalıştırılacağının belirtilmesi nedeniyle reddedildiği,

 

İdarenin kabulü çerçevesinde toplam tatil günü ve toplam işçi sayısından yola çıkılarak ilave bu günlerde çalıştırılacak personele ödenecek ilave ücretin hesaplanmasının mümkün olmadığı,

 

Kamu İhale Genel Tebliğinde 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca ödenecek ilave ücretin hesaplanabilmesi bakımından çalışılacak gün ve personel sayısının ihale dokümanında belirtileceğine ilişkin açık hüküm bulunmasına rağmen tatil günleri ile çalışacak personel sayısının belirtilmemesinin mevzuata aykırı olduğu ve bu aykırılığın teklif fiyatın hazırlanmasına etkili olduğu,

 

2) İdari şartnamenin 19. maddesinde birim fiyat teklif alınacağı belirtilmesine ve 51. maddede de iş artış ve eksilişi öngörülmüş olmasına rağmen Teknik Şartnamenin 5. maddesinin L maddesinde toplanan çöplerin Baruthane Çöp transfer istasyonuna nakledeceği, istasyonun bir mücbir sebeple çalışmaması halinde zaman kaybetmeden Göktürk Çöp Deposu’na döküm yapacağı ve mesafe farkı için ayrıca ücret ödenmeyeceğinin belirtildiği,

 

 Baruthane çöp deposunun ne zaman ve ne kadar süre ile kapanacağının öngörülmesinin mümkün olmaması nedeniyle bu durumun teklif fiyatına da dahil edilmesinin mümkün olmadığı  Baruthane çöp deposunun uzaklığının 3 km, Göktürk Çöp Deposu’nun uzaklığının 40 km olduğu dikkate alındığında mesafe farkının ödenmesi için gerekli düzenlemenin yapılması gerektiği,

 

3) İdareye yapılan şikayet başvurusu üzerine şikayetin reddine karar verilerek ihalede ivedilik ve kamu yararı kararı bulunduğu gerekçesiyle ihale sürecine devam edilerek sözleşme imzalanması yönünde karar alındığı,

 

İhale sürecinin uzaması halinde idarenin halen devam eden sözleşmesi ile iş artışı yapmak suretiyle veya 4734 sayılı Kanun 21 inci maddesi uyarınca ihale süreci tamamlanıncaya kadar pazarlık usulüyle  hizmet almasının mümkün olduğu bu nedenle rekabetin engellendiği ihalede idarece ihale sürecine devam edilerek sözleşme imzalanması halinde kamu zararına neden olunacağı

 

İddialarına yer verilmiştir.

 

Şikayete konu ihale hakkında Bahar Temizlik ticari unvanıyla faaliyet gösteren Hayriye POLAT’ın  18.09.2007 tarih ve 26551 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.09.2007 tarihli dilekçe ile yapmış olduğu itirazen şikayet başvurusu hakkında 30.10.2007 tarih ve 2007/UH.Z-3512 sayı ile;


 

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

 

1) İdari şartnamenin 7.3.3 üncü maddesinde 6 adet binek tipi kontrol ve denetim aracı istenildiği, teknik şartnamenin 5-B maddesinde ise bu aracın yakıt, bakım-onarım, sigorta masraflarının yüklenici tarafından karşılanacağı, 7/1 inci maddesinde denetleme işlerinin yüklenici tarafından Temizlik İşleri Müdürlüğü emrine verilen 6 adet binek otomobil ile her gün yapılacağı ve araçların arızalanması halinde iki saat içerisinde aynı özellikte aracın idareye getirileceğine ilişkin düzenlemeler yapıldığı, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 44 üncü maddesine göre ancak işin yapılabilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın istenebileceği, söz konusu 6 adet binek aracın ihale konusu hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli ekipman kapsamında olmadığı, şartnamede bu araçların günlük 50 km yol kat edebileceğinin öngörüldüğü, bu durumda günlük toplam 300 km yol kat etmesi gereken 6 aracın 24 ay boyunca tüm giderlerinin yüklenici tarafından karşılanması suretiyle çöp toplama ve nakli işi dışında ve aslında idarece karşılanması gereken bir gider kaleminin sözleşmeye dahil edildiği; bu durumun katılımı engelleyici nitelikte olduğu,

 

            2) Teknik şartnamenin 5-A maddesinde çöp toplama saatleri değiştiği takdirde yapılacak duyuruların yüklenici  tarafından temin edilecek araçlarla yapılacağının belirtildiği; İdari şartnamenin 7.3.3 maddesinde istenilen araçların tek tek sayılarak hangi iş için kullanılacağına ilişkin  açıklandığı; bahse konu düzenlemelerin dışında ihale dokümanında başkaca araç istenildiğine ilişkin net bir hüküm olmadığı halde idare tarafından yaptırılacak duyurular için niteliği, sayısı belli  olmayan ve masrafları yüklenici tarafından karşılanması öngörülen araç istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

 

            3) Teknik şartnamenin 3 üncü maddesinde 6-7+1 m3 ’lik çöp kamyonlarının emsallerine göre daha maliyetli olan en az EURO 3 tipi motor istenilmesinin çöp toplama ve naklinden ibaret olan hizmetin hangi gereğine istinaden istenildiğinin anlaşılamadığı; bu belirleme ile maliyetin artırılarak katılımın daraltıldığı,

 

4) Teknik şartnamenin 8 inci maddesinde yapılan düzenleme ile işçilerin işten çıkarılma yetkisinin idareye bırakıldığı; bu nedenle idarece kusurlu bulunan işçinin iş akdinin feshine ilişkin düzenlemenin 4857 sayılı İş Kanunun ikinci maddesine aykırı olduğu,

 

5) 4734 sayılı Kanunun 28 inci maddesi hükmüne aykırı olarak ihale doküman bedelinin 1.500,00 YTL belirlendiği, bu durumun katılım ve rekabeti engellediği,

 

6) Teknik şartnamenin 18 inci maddesinde milli ve dini bayram günlerinde 192 personel çalıştırılacağı ve isteklilerin tekliflerini verirken bu madde hükmünü dikkate almaları gerektiğinin belirtildiği; ancak 192 personelin toplamda kaç gün çalışacağının belirtilmediği; bahse konu düzenlemenin Kamu İhale Genel Tebliğine aykırı olduğu, bu durumda resmi tatil ve bayram günlerinde ödenecek ilave ücretin hesaplanamayacağı, dolayısıyla mevzuata aykırı olan düzenlemenin teklif fiyatının belirlenmesine doğrudan etkili olduğu,

           

7) İdari şartnamenin 7.3.2.b maddesinde 1 adet çevre mühendisinin anahtar teknik personel olarak belirlendiği; ancak 192 personel arasında çevre mühendisine yer verilmediği ve personele ödenecek ücrete ilişkin düzenlemede de çevre mühendisinin ücretine ilişkin düzenleme yapılmadığı,

 

Diğer yandan şoför ve operatörler ile vasıfsız işçilere brüt asgari ücretin (%) fazlası ücret ödeneceği belirtilmesine rağmen tam olarak ne kadar fazla ödeneceğinin belirtilmediği; bununla birlikte vasıfsız personele asgari ücretin %35 fazla ödeme yapılarak maliyetin artırılması ve katılımın daraltılmasına neden olunduğu,

 

8) İdari şartnamenin 7.3.1 inci maddesinde isteklinin yapımla ilgili hizmet işleri için geçerli olmak üzeren az % 50’si oranında denetlediği veya  yönettiği benzer işlerle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin de iş deneyimini tevsik etmek üzere sunulabileceğine imkan verildiği; ihale konusu hizmet çöp toplama ve nakli olduğu halde yapımla ilgili hizmet işi için düzenlenen iş denetleme ve yönetme belgelerinin iş deneyimini tevsik için sunulmasına imkan veren düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu,

 

İddialarına yer verilmiştir.

 

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

 

1) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak;

 

İdari şartnamenin 7.3.3 üncü maddesi ile Teknik Şartnamenin 3 üncü maddesinde hizmetin ifasında kullanılacak makine ve ekipmanın sayıldığı listede 6 adet binek tipi kontrol ve denetim aracına yer verilmiştir. Teknik Şartnamenin 5.B maddesinde yakıt, bakım-onarım, sigorta masrafları yükleniciye ait olması öngörülen 6 adet binek aracının ikişer adedinin 21.00-05.00  ve 06.00-15:00 vardiyalarında, birer adedinin de 05:00-13:00 ve 13:00-21:00 vardiyalarında kontrol hizmetlerinde kullanılacağı; ayrıca,  söz konusu araçların her birinin vardiyalarında azami 50 km. mesafe katedeceği belirtilmiştir.

 

Aynı Teknik Şartnamenin 7 nci maddesinde; denetleme işlerinin, yüklenici tarafından Temizlik İşleri Müdürlüğü emrine verilecek olan 6 adet binek otomobil ile her gün yapılacağı ve bu araçların arızalanması halinde derhal aynı nitelikte başka bir aracın idareye teslim edileceği belirtilmiştir.

 

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 44 üncü maddesinde idarenin, ihale konusu hizmetin yapılabilmesi için gerekli gördüğü tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile ilgili bilgi ve belgeleri isteyebileceği ve bunlara ait asgari yeterlik kriterleri öngörebileceği; makine, tesis ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu; taahhüt edilerek temin edilecek ekipman için ise, noter onaylı taahhütname sunulması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

 

İdari şartnamenin 7.3.3 üncü maddesinde ihale konusu hizmetin ifası için öngörülen araçların isteklinin kendi malı olması, geçici ithalle getirilmiş olması veya finansal kiralama yoluyla kiralanmış olması halinde sunulması gereken belgeler belirtilerek bu malların isteklinin kendi malı olarak sayılacağı, taahhüt edilerek temin edilecek ekipman için ise noter onaylı taahhütname sunulmasının gerekli olduğu belirtilmiştir. İdari şartnamenin anılan maddesinde idarece yapılan düzenlemenin, istenilen ekipmanın isteklinin kendi malı olup olmaması durumuna göre sunulması zorunlu kılınan belgeler açısından Yönetmeliğin 44 üncü maddesine aykırılık görülmemiştir.

 

Diğer yandan, ihale konusu hizmetin ifasında gerekli ekipmanın belirlenmesi idarelerin yetkisinde olup bu yetki hizmet gerekleriyle sınırlıdır. Şikayete konu ihalenin konusunun hizmetin çöp ve molozların toplanması ve nakli işi olduğu ve denetim hizmetleri için istenilen binek araçlarının, hizmetin ifasıyla doğrudan ilişkisi bulunmamakta ise de, Temizlik İşleri Müdürlüğünün ihale konusu işin denetiminde kullanacağı araçların temini için ayrı bir araç kiralama hizmeti ihalesine çıkılmasında kamu yararı bulunmadığı, diğer yandan ihale dokümanında bahse konu araçların isteklinin kendi malı olmasına yönelik bir düzenleme yapılmadığı, teknik şartnamede kullanım amacı ve şekline ilişkin olarak yapılan düzenlemelerde araçların hizmetin denetim işlerinde kullanılacağının belirtildiği ve araçların yükleniciye maliyetine esas olacak yakıt giderinin belirlemesini teminen katedilecek günlük azami mesafenin belirtildiği dikkate alındığında binek araçların yükleniciye maliyetinin öngörülebileceği anlaşılmıştır.

 

Bu itibarla, bahse konu düzenlemenin, teklifin hazırlanmasına engel teşkil edecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından şikayetçinin iddiası uygun bulunmamıştır.

 

2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak;

Teknik Şartnamenin 5.A maddesinde çöp ve diğer atıkların çöp toplama zamanı ile sayısına ilişkin düzenlemede ayrıca “ … Çöp toplama saatleri değiştiği takdirde önceden mahalle muhtarlarına yazı ile; vatandaşlara ise afiş, pankart, ilan çıkartma ve anonslarla Yüklenici tarafından temin edilecek araçlarla duyurulacaktır.” ifadesine yer verildiği tespit edilmiştir.

 

Söz konusu düzenleme ile çöp toplama saatlerinin değişmesi halinde duyuru yapılması yüklenicinin sorumluluğuna tevdi edilmiştir.

 

İlke olarak; sözleşmenin uygulanması sürecinde yükleniciye maliyet oluşturacak gider kalemlerinin maliyetinin isteklilerce öngörülebilmesi ve teklif fiyata dahil edilmesini temin edecek şekilde ihale dokümanın ayrıntılı düzenlenmesi gerekmektedir.

 

Şikayete konu ihalede Teknik Şartnamenin 5.A maddesine konu söz konusu duyuruların yapılması için yapılacak faaliyetler nedeniyle oluşacak maliyetin tekliflerin hazırlanmasında dikkate alınması gerekmektedir. Ancak, mevsim şartları veya başka zorunlu haller nedeniyle çöp toplama saatinin değişmesinin yıl içerisinde kısıtlı sayıda ortaya çıkacak bir durum olduğu, ihale konusu hizmetin gereklerinin etkin ve verimli bir şekilde yerine getirilmesi için çöp toplama saatindeki değişikliğlin halka duyurulmasının işin doğal bir parçası olduğu, işin fiziki miktarı ve büyüklüğü dikkate alındığında Muhtarlıklara bildirim, bez afiş-pankart asma ve el ilanları vb. faaliyetler ile sesli duyuru yapılmasına ilişkin maliyetlerin toplam sözleşme bedeli içerisinde önemli bir maliyet bileşeni olacak büyüklükte olmayacağı, ihale konusu hizmet sektöründe faaliyet gösteren ve şikayete konu ihaleye teklif verebilecek yeterliğe sahip kişilerin bu faaliyetlerden ortaya çıkacak maliyeti öngörebilecek bilgi ve birikime sahip olması beklenen bir durumdur.

 

Şikayet dilekçesinde de belirtildiği gibi, ihale konusu hizmetin ifasında kullanılacak araçlara ilave olarak ihtiyaç duyulması halinde anons yapılacak araçların sayısı ve özelliklerine ilişkin ayrıca bir belirleme de yapılmamıştır.

 

Şikayetçinin idareye şikayet başvurusuna karşı idarece alınan kararda da, ihale konusu hizmette kullanılan araçlarda sesli anons sistemi bulunduğu ve çöp toplama saatlerinin değişmesi halinde ihale konusu hizmetin ifası için gerekli görülen ve anons sistemine sahip diğer araçlarla gerekli duyuruların yapılmasının mümkün olduğu belirtilmiştir.

 

Sonuç olarak, işin fiziki miktarı ve büyüklüğü dikkate alındığında çöp toplama saatinin değişmesi halinde yapılacak duyuru faaliyetlerinin, teklif fiyatı içerisinde önemli bir oran teşkil etmeyeceği, buna rağmen ortaya çıkması muhtemel maliyetlerin de ihale konusu hizmet sektöründe faaliyet gösterenlerce öngörülebilir nitelikte olduğu anlaşıldığından bahse konu düzenlemenin tekliflerin hazırlanmasına engel teşkil edecek nitelikte görülmediğinden şikayetçinin iddiası uygun bulunmamıştır.

 

3) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak;

 

4734 sayılı Kanunun 12 nci maddesinde; “ …İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

 

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

 

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir. ” hükmü yer almaktadır.

 

Anılan hüküm çerçevesinde, ihale konusu hizmetin ifasında gerekli görülen makine ekipman için de ulusal veya uluslararası standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik özellikler belirlenmesinin mümkün olduğu; şikayete konu ihalede, çöp kamyonlarının motorlarının kısaca “Euro 3” şeklinde anılan egzoz emisyonu standardına uygun olmasına ilişkin belirlemenin, belli bir marka-model aracın tarif edilmesi amacına yönelik olmadığı anlaşılmaktadır.

 

İhale konusu hizmette kullanılacak araçların Euro 3 egzoz emisyon standardına uygun olmasının istenilmesi nedeniyle maliyet artışına neden olunduğu iddiasının, 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde sayılan temel ilkelerden kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması ilkesi çerçevesinde değerlendirilebileceği düşünülse bile; bahse konu standardı sağlayan araçlarla hizmet alınmasında ortaya çıkacak ek maliyetin tespiti mümkün değildir. Keza, şikayetçi tarafından da bu iddiayı destekleyecek nitelikte ciddi ve somut bilgi ve belgelere yer verilmemiştir.

 

Diğer yandan, 4734 sayılı Kanunun 5 ve 12 nci maddelerine aykırılık içermedikçe hizmet kalitesinin artırılması ve/veya hizmetin gerçekleştirilmesi sürecinde çevre kirliliği, gürültü vb. olumsuzlukların en az seviyede tutulması amacıyla teknik şartnamelerde çeşitli kriterler belirlenmesi mümkün olup bu durumda maliyetin, daha düşük standartlı hizmete göre yüksek çıkması da beklenen bir durumdur.

 

İhale konusu hizmetin, hava ve çevre kirliliği açısından önem arzeden bir bölgede gerçekleştirilecek olması nedeniyle diğer alt normlara göre daha düşük egzoz emisyonu sağlayan Euro 3 normunun tercih edilmesinin 4734 sayılı Kanunun temel ilkeleri ile 12 nci maddesinde teknik şartnamelerin hazırlanmasına ilişkin kurallara aykırı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

 

Bu bağlamda, isteklilerce ihale dokümanında yapılan düzenlemeler çerçevesinde maliyet hesabı yapılarak teklif verilmesi gerekmekte olup maliyetin yüksek/düşük çıkması, isteklilerin ihaleye teklif vermesine engel bir durum oluşturmayacağından iddia uygun bulunmamıştır.

 

4) Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak; Teknik şartnamenin 8 inci maddesinde ihale konusu hizmette istihdam edilecek personelin “… halka karşı olumsuz davranışları ile işin tekniğine aykırı davranışlarından dolayı İdarece kusurlu görülmeleri halinde Temizlik İşleri Müdürlüğünün talebi üzerine Yüklenici kusurlu işçinin iş akdini feshetmek zorundadır. Fesihle ilgili belediyemizin herhangi bir sorumluluğu bulunmayacaktır.” şeklinde düzenleme yapıldığı tespit edilmiştir.

 

4857 sayılı İş Kanununun ikinci maddesinde “…. Hizmet alımına dayanak teşkil edecek sözleşme ve şartnamelere;

a) İşe alınacak kişilerin belirlenmesi ve işten çıkarma yetkisinin kamu kurum, kuruluşları ve ortaklıklarına bırakılması,

b) Hizmet alım sözleşmeleri çerçevesinde ya da geçici işçi olarak aynı iş yerinde daha önce çalışmış olanların çalıştırılmasına devam olunması,

yönünde hükümler konulamaz."  hükmü bulunmaktadır.

 

Diğer taraftan, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 11 inci maddesinde, idarenin çalıştırılacak personele itiraz hakkı düzenlenmiş ve bu düzenleme kapsamında, “İdare ve kontrol teşkilatı, yükleniciden çalıştırılmasında veya işyerinde bulunmasında engel durumu olduğunu tespit ettiği, uygunsuz davrandığı veya görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki elemanların (teknik ve idareci personel, hizmetli, işçi ve diğerleri) ve alt yüklenicilerin iş başından veya işyerinden uzaklaştırılmasını talep etme hakkına sahiptir.Yüklenici, bu talebi idare veya kontrol teşkilatı tarafından yapılacak tebligat üzerine ve verilen süre içinde yerine getirmek zorundadır. Yüklenicinin bu yükümlülüğü verilen süre içinde yerine getirmemesi halinde, söz konusu kişiler  idare veya kontrol teşkilatı tarafından uzaklaştırılır veya uzaklaştırılmaları sağlanır. Uzaklaştırılmaları istenilenler, idarenin veya kontrol teşkilatının izni ve onayı alınmaksızın bir daha işlerde görev alamaz. Yüklenici, uzaklaştırılan kişilerin yerine en kısa zamanda uygun nitelikli başkalarını getirmek zorundadır....” hükmüne yer verilmiştir.

 

Teknik şartnamenin 8 inci maddesinde yapılan düzenlemenin, ihale konusu hizmette çalıştırılacak personelin tespitinde idarenin yetkili olduğuna yönelik yüklenicinin yetkisini kısıtlayacak ve 4857 sayılı İş Kanunun anılan hükmüne aykırılık teşkil edecek nitelikte mutlak ve sınırsız bir hüküm içermediği; ihale konusu hizmette çalıştırılacak personelin işe alınması/çıkarılmasıyla ilgili olarak idare uhdesinde tutulan yetkinin “… halka karşı olumsuz davranışları ile işin tekniğine aykırı davranışlarından dolayı İdarece kusurlu görülmeleri...” haliyle sınırlı tutulduğu anlaşılmaktadır.

 

Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 11 inci maddesinde idarenin çalıştırılacak personele itiraz hakkına ilişkin düzenlemede idarenin hangi hallerde ihale konusu işte istihdam edilen personelin işten çıkarılmasını isteyebileceği hüküm altına alınmış olup idarece teknik şartnamenin 8 inci maddesinde yapılan düzenlemenin esas itibarıyla Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 11 inci maddesine aykırı olmadığı anlaşıldığından iddia uygun bulunmamıştır.

 

5) Başvuru sahibinin 5 inci iddiasına ilişkin olarak;

 

İhale onay belgesi ile ihale ilanında doküman satış bedelinin 1.500,00 YTL belirlendiği  görülmüştür.

 

İhale dokümanı alan kişi sayısının 6 (altı),  ihaleye teklif veren istekli sayısının 4 (dört) olduğu; ayrıca ihale dokümanı satın almayan bir firma tarafından ihale doküman bedelinin yüksek olduğundan bahisle başvuruda bulunulduğu; idarece ihale doküman bedeli bulunan ihale ilanının Kamu İhale Kurumu tarafından onaylanarak yayımlandığı gerekçesiyle iddiayı uygun bulmadığı  tespit edilmiştir.

 

4734 sayılı Kanunun 28 inci maddesinde; “İhale ve ön yeterlik dokümanı idarede bedelsiz görülebilir. Ancak, ön yeterlik veya ihaleye katılmak isteyen isteklilerin bu dokümanı satın almaları zorunludur. Doküman bedeli, basım maliyetini aşmayacak ve rekabeti engellemeyecek şekilde idarelerce tespit edilir.” hükmü yer almaktadır.

 

4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde; “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü yer almaktadır.

 

Söz konusu ihalede satın alınan doküman sayısı  ile  ihaleye katılan istekli sayısı birlikte değerlendirildiğinde; doküman bedelinin ihale dokümanı basım maliyetiyle orantısız olarak 1.500,00 YTL belirlendiği tespit edilmiş ise de  şikayetçinin ihale dokümanı satın aldığı şikayete konu ihalede bu hususun ihalenin iptalini gerektirecek şartların oluşmasına neden olmadığı anlaşılmıştır.

 

6) Başvuru sahibinin  6 ncı iddiasına ilişkin olarak;

 

İdari şartnamenin 26.3.1 inci maddesinin dördüncü fıkrasında; “Milli ve dini bayram günlerinde de çalışma yapılacağından bu günlerde yapılacak çalışmalarla ilgili giderler de teklif fiyata dahildir.” şeklinde düzenleme yapıldığı; ayrıca, teknik şartnamenin 18 inci maddesinde de; “… Milli ve dini bayram günlerinde de çalışılacaktır. Bu günlerde de çalışacak personel sayısı toplam 192 kişidir.(İstekliler tekliflerini verirlerken bu madde hükmünü de dikkate  almaları gerekmektedir.)” şeklinde düzenleme yapıldığı tespit edilmiştir.

 

İhale konusu hizmette istihdam edilecek personelden vardiya amirine asgari ücretin en az % 70, şoför ve operatöre asgari ücretin en az % 50 ve vasıfsız işçilere asgari ücretin en az % 35 fazlası olmak üzere üç ayrı grupta ücret ödenmesinin öngörüldüğü belirlenmiştir.

 

Konusu çöp toplanması ve nakli olan şikayete konu ihalede, üç farklı ücret gurubuna ayrılan personelin hergün fiilen iş başında bulundurulması öngörülmüş olup ücret grubuna göre personelin sayısal dağılımı 4’ü vardiya amiri, 60’ı şoför ve operatör 128’i işçi olmak üzere toplam 192 kişi olarak belirlenmiştir.

 

İdarece, yaklaşık maliyetin hesaplanmasında; 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca çalışan personele ilave ücret ödenecek gün (resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı  günü) sayısının sözleşme sürecinde toplam 24 gün  olarak hesaplandığı (bu hesaplamada yarım günlük tatil günlerinin dikkate alınmadığı) belirlenmiş ancak bu süreye ihale dokümanında yer verilmemiştir.

 

İdarece, ihale konusu hizmette fiilen her gün çalıştırılması öngörülen personel sayısı 192 kişi olduğundan 4857 sayılı İş Kanunun 47 nci maddesi uyarınca çalışılması halinde ilave ücret ödenmesi gereken tatil günlerinde çalıştırılması gereken personel sayısının da 192 kişi olarak alınması gerektiği kabulüyle hesap yapıldığı, idareye şikayet başvurusuna karşı verilen cevapta da aynı kabul ile açıklama yapıldığı anlaşılmıştır.

 

İdareye şikayet başvurusu üzerine idarece alınan kararda, Kamu İhale Genel Tebliğinde resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü ile bu günlerde çalışacak personel sayısının belirtilmesine ilişkin düzenlemenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarına ilişkin olduğu, şikayete konu ihalenin konusunun çöp toplama ve nakli işi olduğu, bu nedenle bahse konu gün ve bu günlerde çalışacak personel sayısının belirtilmesinin zorunlu olmadığı, buna rağmen tekliflerin hazırlanmasını kolaylaştırmak amacıyla teknik şartnamenin 18 inci maddesinde tekliflerin hazırlanmasında 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca tatil günlerinde ödenecek ücretin dikkate alınması gerektiğinin belirtildiği görülmüştür.

 

4857 Sayılı İş Kanununun 47 nci maddesinde; “Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilere, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödenir.” hükmü bulunmaktadır.

 

Kamu İhale Genel Tebliğinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Teklif Fiyata Dahil Olacak Masraflara ilişkin XIII.G.1 inci maddesinde çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyeceği belirtilmiştir.

 

Aynı Tebliğin XIII.G.16 ncı maddesinde ise, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarına ilişkin olarak “İşin niteliği gereği resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca belirlenecek ücretin hesaplanabilmesi açısından çalışılacak gün ve personel sayısı ihale dokümanında belirtilecektir.” hükümlerine yer verilmiştir.

 

Konusu çöp toplama ve nakli hizmeti olan şikayete konu ihalenin, Kamu İhale Genel Tebliğinde XIII.G maddesinde sayılan “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları” kapsamında değerlendirilemeyeceği açıktır.

 

Buna karşın, idarece ihale konusu hizmette istihdam edilecek asgari personel sayısına ilişkin belirleme yapıldığı, Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günlerinde de personel çalıştırılacağının belirtildiği dikkate alındığında; 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca çalışan personele ödenecek tatil ücretin hesap edilebilmesi için gerekli bu günlerde çalışacak personel (ilave ücret ödemeye esas gün) sayısının belirtilmesi veya bu günlerde öngörülen uygulanması her vardiyada çalışacak işçi sayısını da içeren çalışma programının isteklilere verilmesi zorunluluğu da ortadadır.

 

Keza, 4857 sayılı İş Kanununun çalışma sürelerine ilişkin hükümleri çerçevesinde uygulanacak vardiya programı nedeniyle normal şartlarda ihale konusu hizmette istihdam edilen personelin tamamının, Ulusal Bayram ve Genel Tatil günlerinin tamamında çalışması mümkün olmadığından, sözleşme süresince tatil günlerinde çalışan personele anılan Kanunu hükmü uyarınca ödenecek ilave ücretin ihale konusu hizmette istihdam edilecek toplam işçi sayısı ile sözleşme sürecindeki toplam tatil günü sayısının çarpımı ile hesaplanmasının sağlıklı bir yaklaşım olmayacağı açıktır.

 

Bununla birlikte, şikayete konu ihalede istihdam edilecek toplam personel sayısı yerine bir günde çalışacak toplam personel sayısının (192 kişi) belirtildiği, bir günde istihdam edilecek toplam personel sayısı ile toplam tatil günü sayısının çarpımıyla ilave ücret ödenecek gün sayısının hesaplanması da her zaman doğru sonuç vermeyecektir. 

 

Teknik şartnamede vardiya programı belirtilmiş ise de, her vardiyada çalışacak işçi sayısı belirtilmemiştir. Genel tatil günlerinde yapılacak çalışmalar nedeniyle 4587 sayılı Kanunun 47 nci maddesince ödenecek ilave ücretin hesabı için vardiya programı ve vardiyalarda çalıştırılacak işçi sayısının isteklilerce bilinmesi gerekmektedir.

 

Nitekim, ihale işlem doyası içerisinde yer alan ve yaklaşık maliyet hesabında kullanıldığı anlaşılan ve ihale dokümanının içinde isteklilere verildiğine ilişkin bir kayıt bulunmayan 1 günlük araç ve personel sayısına ilişkin vardiya programına göre; 05.00-13.00 saatleri arası Ara Vardiyada çalıştırılması öngörülen toplam 36 personele yarım gün tatil olan (Örn. Ramazan veya Kurban Bayramı Arefesi ) günlerde 4857 sayılı Kanunun 47 nci maddesine göre ilave ücret ödenmesi söz konusu olmazken aynı gün 13.00-21.00 vardiyasında çalışacak 29 personele 29 günlük ilave ücret ödenmesi gerekecektir.

 

Bu itibarla, 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca tatil günlerinde çalışan personele ödenecek ilave ücretin hesaplanması amacına yönelik olarak, vardiya programına göre; bu günlerde çalışacak personel sayısının farklı ücret grupları da dikkate alınarak her bir gün için ayrı ayrı veya genel tatil günlerinde çalışılacak (ilave ücret ödemeye esas) toplam gün sayısının belirtilmesi gerekmektedir.

 

İhale dokümanında sözleşme süresince Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günü sayısı belirtilmediği; ancak, sözleşmenin başlangıç ve bitiş tarihleri belli olduğundan bu günlerin isteklilerce tespitinin mümkün olduğu; buna karşın vardiyalarda çalışan işçi sayısı belli olmayan bir ihalede her gün aynı sayıda işçi çalıştırılsa dahi her vardiyada çalıştırılan işçi sayısının birbirinden farklı olması halinde yarım gün tatil olan günlerde tatile tekabül eden sürede çalışan işçi sayısının bilinmemesi nedeniyle ilave ücret ödemeye esas çalışılan gün sayısının tespitinin mümkün olmadığından 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca tatil günlerinde çalışacak personele ödenecek ücretin tam olarak hesaplanmasının mümkün olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

 

Bu itibarla, şikayete konu ihalede tekliflerin hazırlanmasında isteklilerce dikkate alınması gereken resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca ödenecek ilave ücretin hesaplanması için yeterli bilgiye ihale dokümanında yer verilmediği anlaşıldığından şikayetçinin iddiası bu yönüyle yerinde bulunmuştur.

 

Diğer yandan, şikayete konu ihalede sözleşmenin uygulanması sürecinde her gün fiilen çalışacak işçi sayısı toplam 192 kişi olarak belirtilmiş olup idari şartnamenin 26 ncı maddesinde de işçilere ödenecek yol ve yemek giderlerinin aylık 30 gün üzerinden hesaplanması gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca teknik şartnamenin 6 ncı maddesinde ihale konusu çalıştırılması öngörülen toplam 192 personelin görev unvanlarına göre dağılımı yapılarak yüklenicinin söz konusu personeli filen her gün iş başında bulundurmak zorunda olduğu ve ihale konusu hizmette istihdam edilen personelin başka bir görevde çalıştırılmayacağı belirtilmiştir.

 

4857 sayılı İş Kanununun çalışma sürelerine ilişkin hükümleri dikkate alındığında her gün 192 personelin fiilen iş başında bulundurulması istenilen bir işte istihdam edilmesi gereken toplam personel sayısının 192 kişiden daha fazla olacağı aşikardır. Bu durumda isteklilerce ihale konusu hizmetin ifası için istihdam edilmesi gereken asgari personel sayısının, 4857 sayılı İş Kanunun çalışma sürelerine ilişkin hükümleri çerçevesinde hesaplanarak teklif verilmesi gerekmektedir.

 

Şikayete konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında sayılmadığı, ancak ihale konusu hizmette çalıştırılacak asgari personel sayısına ilişkin belirleme yapıldığı dikkate alındığında teklif bedelinin önemli bileşeni olan işçilik giderlerinin sağlıklı hesaplanmasını teminen ihale konusu hizmette istihdam edilecek toplam işçi sayısı, işçilere verilecek yol, yemek giyim vb. düzenlemelerin personel çalıştırmasına dayalı hizmet alımlarında öngörülen usule göre düzenlenmesinin daha uygun olacağı açıktır.

 

7) Başvuru sahibinin  7 nci iddiasına ilişkin olarak; Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 43 üncü maddesinde hizmet alımı ihalelerinde idarece çalıştırılması öngörülen personelin nitelik ve sayısı ihale dokümanında belirtileceği; anahtar teknik personele ilişkin düzenleme dışında mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesine ilişkin olarak ihale dokümanında isteklinin personel çalıştırdığına dair belge veya personel çalıştıracağına dair taahhütname istenemeyeceği; asgari yeterlik kriteri olarak anahtar teknik personel öngörülmesi halinde, ilgili kişinin ihale konusu hizmetin uzmanı olması, ihale tarihinden önce işe alınmış ve ihale tarihi itibarıyla isteklinin bünyesinde bulunuyor olması şartlarının aranması zorunlu olduğu; anahtar teknik personel olarak gösterilen personelin, aynı zamanda teknik personel olarak ihale konusu işte istihdam edilemeyeceği hüküm altına alınmış olup anahtar teknik personel veya teknik personel öngörülmesi halinde uyulacak kurallara yer verilmiştir.

 

Anılan Yönetmeliğin bahse konu hükümleri incelendiğinde “anahtar teknik personel” ile “teknik personel” birbirlerinden farklı pozisyonlarda değerlendirilmiştir. İsteklinin organizasyon yapısına yönelik yeterlik kriteri olarak öngörülmesine imkan verilen anahtar teknik personelin, ihale konusu hizmette istihdam edilmesi mümkün değildir. Bu nedenle, anahtar teknik personelin ihale konusu hizmette istihdam edilecek personel arasında sayılması ve anahtar teknik personele ödenecek ücrete ilişkin olarak ihale dokümanında herhangi bir belirleme yapılması mümkün olmadığından iddia yerinde görülmemiştir.

 

Diğer yandan, ihale konusu hizmette istihdam edilecek personelden vardiya amirine asgari ücretin en az % 70, şoför ve operatöre asgari ücretin en az % 50 ve vasıfsız işçilere asgari ücretin en az % 35 fazlası olmak üzere üç ayrı grupta ücret ödenmesinin öngörüldüğü belirlenmiştir.

 

İhale konusu hizmette istihdam edilecek personele ödenecek ücretin belirlenmesi idarelerin yetkisinde olup ihale konusu hizmetin özelliği, personelin temin güçlüğü, hizmetin ifa edileceği yerin sosyal ve ekonomik şartları dikkate alınarak personele asgari ücretten fazla ücret ödenmesinin öngörülebileceği, bu durumda, personele ödenmesi öngörülen en düşük ücretin, asgari ücretin belli bir oranından aşağı olmayacağı yönünde düzenleme yapılabileceği, bu yönüyle ihale dokümanında yapılan düzenlemenin belirsizlik taşımadığı anlaşıldığından şikayetçinin iddiası bu yönüyle de yerinde görülmemiştir.

 

8) Başvuru sahibinin 8 inci iddiasına ilişkin olarak;

 

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 58 inci maddesinde iş denetleme ve iş yönetme belgelerinin verilmesi “yapımla ilgili hizmet işleriyle” sınırlı tutulmuş olup konusu işin çöp toplama ve nakli hizmeti olan şikayete konu ihaleye ihale konusu hizmet ve/veya benzer nitelikteki işlere ilişkin iş denetleme veya iş yönetme belgelerinin sunulmasının mümkün olmadığı açıktır.

 

İdari şartnamenin 7.3.1 inci maddesinde, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İş deneyim belgeleri” balıklı 42 nci maddesinin birinci paragrafında yer alan; “….isteklinin, son beş yıl içinde yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin en az % 70’i oranında gerçekleştirdiği veya yapımla ilgili hizmet işleri için geçerli olmak üzere en az % 50’si oranında denetlediği veyahut yönettiği idarece kusursuz kabul edilen ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili deneyimini gösteren…” ifadesinin aynen korunarak teklif bedelinin %40’ından az olmamak üzere tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesi istenildiği anlaşılmıştır.

 

Şikayete konu ihalede isteklilerin iş deneyimini tevsik için iş denetleme veya iş deneyim belgesi  sunmaları fiilen imkansız olduğu için idari şartnamenin 7.3.1 inci maddesindeki iş denetleme ve iş deneyim belgesi sunulmasına imkan veren düzenleme başvuruya konu ihalede esasa etkili görülmemiştir.

 

B) Aynı İhaleye Piramit Makina İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 17.09.2007 tarih ve 26530 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan şikayet başvurusunda özetle; İdari şartnamenin 19 uncu maddesinde birim fiyat teklif alınacağı belirtilmesine ve 51. maddede de iş artış ve eksilişi öngörülmüş olmasına rağmen Teknik Şartnamenin 5.L maddesinde toplanan çöplerin Baruthane Çöp transfer istasyonuna nakledeceği, istasyonun bir mücbir sebeple çalışmaması halinde zaman kaybetmeden Göktürk Çöp Deposu’na döküm yapacağı ve mesafe farkı için ayrıca ücret ödenmeyeceğinin belirtildiği; Baruthane çöp deposunun ne zaman ve ne kadar süre ile kapanacağının öngörülmesinin mümkün olmaması nedeniyle bu durumun teklif fiyatına da dahil edilmesinin mümkün olmadığı Baruthane çöp deposunun uzaklığını 3 km., Göktürk Çöp Deposu’nun uzaklığının 40 km. olduğu dikkate alındığında mesafe farkının ödenmesi için gerekli düzenlemenin yapılması gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

 

Yukarıda özetlenen iddia, İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 20 nci maddesinin (e) bendi uyarınca teknik şartname yönünden incelenmesi kapsamında olduğundan anılan başvuru üzerine yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

 

Teklif Birim Fiyat alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalede, idari şartnamenin 51 inci maddesinde  sözleşme bedelinin % 20’sine kadar oran dahilinde iş artışı olması halinde ilave işin aynı yükleniciye yaptırılabileceği konusunda idarenin yetkili olduğu ve iş artış/eksilişine ilişkin şartlara idari şartnamenin 51 inci maddesinde yer verildiği belirlenmiştir.

 

Teknik Şartnamenin 5.L maddesinde toplanan çöplerin ilçe sınırları içerisindeki Baruthane Çöp Transfer İstasyonuna nakledileceği, bu istasyonun arıza veya başka bir mücbir sebep nedeniyle çalışmaması halinde Göktürk Odayeri’ne nakledileceği ve mesafe farkı için ayrıca bir ücret ödenmeyeceği; 5.M maddesinde toplanan molozların Göktürk Odayeri’nde bulunan moloz döküm sahasına nakledileceği belirtilerek molozun nakliye mesafesinin 40 km. olduğu; ayrıca aynı teknik şartnamenin 27 nci maddesinde Büyükşehir Belediyesince çöp nakliye mesafesinin uzatılması veya kısaltılması halinde nakliye ödemelerinde herhangi bir değişiklik yapılmayacağına ilişkin düzenleme yapıldığı tespit edilmiştir.

 

Şikayete konu ihalede ihale dokümanında yapılan düzenlemeler çerçevesinde yükleniciden kaynaklanmayan bir durum nedeniyle önemli mertebede maliyet artışı ortaya çıkması halinde bu maliyet artışının ödenmesi mümkün değildir.

 

Öte yandan, yüklenicinin kusuru olmaksızın maliyet artışına neden olabilecek bir durum öngörülmesi halinde tekliflerin maliyet artışının karşılanmasını temin edecek şekilde alınması veya ihale dokümanında buna ilişkin düzenleme yapılması gerekmektedir.

 

Şikayete konu ihalede, idarece normal şartlarda boşaltma yapılması öngörülen depoların değişmesi ihtimalinin öngörüldüğü, buna karşın bu muhtemel değişiklikten kaynaklanan maliyet artışının karşılanmasını temin edebilecek bir düzenleme yapılmadığı ve teklif mektubu eki birim fiyat cetvelinde birinci kalemin Çöplerin Toplanması ve Nakli, ikinci kalemin Molozların Toplanması ve Nakli olmak üzere iki kalemde “Ton/YTL” birim fiyat üzerinden alındığı görülmüştür.

 

İhale konusu hizmetin maliyet bileşenleri içerisinde nakliye giderlerinin önemli bir yer tuttuğu, nakliye mesafesinin de ihmal edilemeyecek mertebede değişmesi halinde ortaya çıkacak maliyet artışının genel giderler içerisinde kabul edilmesinin de isabetli olmayacağı aşikardır.

 

Bu itibarla, Teknik Şartnamenin 5.L ve 27 nci maddelerinde yapılan hizmetin gerçekleştirilmesi aşamasında ortaya çıkması muhtemel maliyet artışının ödenmemesi sonucunu doğuran düzenlemelerin tekliflerin hazırlanmasında belirsizliğe neden olduğu anlaşılmıştır.

 

Sonuç olarak, ihale dokümanında yapılan ve yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen düzenlemelerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihale işlemleri ile ihale kararının iptali gerekmektedir.

 

Açıklanan nedenlerle;

 

4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline ”

 

Oyçokluğu ile karar verilmiştir.

 

Anılan Kurul Kararında şikayetçinin 1 ve 2 inci iddiaları da incelemeye konu edilerek Karara bağlanmıştır. Diğer yandan şikayetçinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak Kurulun 24.09.2007 tarih ve 2007/AK.H-1725.1 sayılı kararıyla idarece alınan ihale işlemlerine devam edilmesi ve sözleşmenin imzalanması kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. Dolayısıyla, başvuru hakkında karar verilmesine gerek bulunmamaktadır.

 

Açıklanan nedenlerle,

 

Karar verilmesine yer olmadığına

 

Oyçokluğu ile karar verilmiştir.

 

Karşı Oy:

1) Şikayetçinin  altıncı iddiasına ilişkin olarak;

 

Şikayete konu ihale, çoğunluk görüşünde de belirtildiği üzere personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmadığından, çalıştırılacak personel başına teklif alınmayan, toplanacak çöp miktarına göre “Ton/YTL” birim fiyatı üzerinden teklif alınan bir ihaledir.

 

Ancak ihalenin iptali yönündeki çoğunluk görüşünde;

“Teknik şartnamede vardiya programı belirtilmiş ise de, her vardiyada çalışacak işçi sayısı belirtilmemiştir. Genel tatil günlerinde yapılacak çalışmalar nedeniyle 4587 sayılı Kanunun 47 nci maddesince ödenecek ilave ücretin hesabı için vardiya programı ve vardiyalarda çalıştırılacak işçi sayısının isteklilerce bilinmesi gerekmektedir.”

“Bu itibarla, şikayete konu ihalede tekliflerin hazırlanmasında isteklilerce dikkate alınması gereken resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca ödenecek ilave ücretin hesaplanması için yeterli bilgiye ihale dokümanında yer verilmediği,”

Gerekçe gösterilmiştir.

 

Kamu İhale Genel Tebliğinin “G. Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Teklif Fiyata Dahil Olacak Masraflar” başlığının 1 inci maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerin tanımı yapılmış ve çöp toplama-nakline ilişkin hizmetlerin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyeceği açıkça düzenlenmiştir. Aynı başlığın 4 üncü maddesinde ise “personel çalıştırmasına dayalı hizmet alımlarında resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yapılacak çalışmalar için 4857 sayılı Kanunun 47 nci maddesine göre ödenecek ücretin hesaplanabilmesi için bu günlerle çalışacak işçi sayısının belirtilmesi” zorunlu kılınmıştır. Şikayete konu ihalenin “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet  Alımı İhalesi” olmadığı Kurul kararında da yer almaktadır. Personel çalışmasına dayalı hizmet alımı ihalesi kapsamında olmayan ve daha çok akaryakıt ve çöp araçlarına ilişkin amortisman maliyenin ağırlıkta olduğu şikayete konu ihalede; resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yapılacak çalışmalara ilişkin olarak “çalışılacak gün ve personel sayısının belirtilmesi” zorunluluğunun bulunmadığı açıktır.

 

Zorunluluk bulunmamasına rağmen, Kurul kararında da belirtildiği üzere İdari Şartnamenin 26.3.1 inci maddesinin dördüncü fıkrasında; “Milli ve dini bayram günlerinde de çalışma yapılacağından bu günlerde yapılacak çalışmalarla ilgili giderler de teklif fiyata dahildir.” şeklinde düzenleme yapıldığı; ayrıca, Teknik Şartnamenin 18 inci maddesinde de; “… Milli ve dini bayram günlerinde de çalışılacaktır. Bu günlerde de çalışacak personel sayısı toplam 192 kişidir.(İstekliler tekliflerini verirlerken bu madde hükmünü de dikkate  almaları gerekmektedir.)” şeklinde düzenleme ile söz konusu iş için tatil günlerinde çalışacak işçilerin sayısı da belirtilmiştir.

 

Diğer taraftan isteklilere verilen ihale dokümanında da 192 personelin her gün çalıştırılacağının açıkça belirtildiği, günlük vardiya saatlerinin yazıldığı, tatil günlerinin tamamında 192 personelin görev yapacağı, sözleşme sürecindeki resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı tatil günlerinin istekliler tarafından tespitinin mümkün olduğu, bu durumda yarım günlük tatil günlerinde yapılacak çalışma için ödenecek ücretin yaklaşık olarak tespitinin de mümkün olduğu anlaşılmaktadır. Kaldı ki yarım günlük tatil günlerine ilişkin maliyetin, toplam maliyetteki oranının çok düşük kaldığı dikkate alındığında bu hususun, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan söz konusu ihalede tekliflerin hazırlanmasına engel teşkil etmeyeceği ve iptal gerekçesi olamayacağı da açıktır.

 

          2) Kararın (B) bölümünde yer verilen iptal gerekçesi olarak ise;

 “Teknik Şartnamenin 5.L maddesinde toplanan çöplerin ilçe sınırları içerisindeki Baruthane Çöp Transfer İstasyonuna nakledileceği, bu istasyonun arıza veya başka bir mücbir sebep nedeniyle çalışmaması halinde Göktürk Odayeri’ne nakledileceği ve mesafe farkı için ayrıca bir ücret ödenmeyeceği;

5.M maddesinde toplanan molozların Göktürk Odayeri’nde bulunan moloz döküm sahasına nakledileceği belirtilerek molozun nakliye mesafesinin 40 km . olduğu; ayrıca aynı Teknik Şartnamenin 27 nci maddesinde Büyükşehir Belediyesince çöp nakliye mesafesinin uzatılması veya kısaltılması halinde nakliye ödemelerinde herhangi bir değişiklik yapılmayacağına,”

İlişkin düzenleme yapılması gösterilmiştir.

 

Yukarıda iptal gerekçesi olarak gösterilen; “Baruthane Çöp Transfer İstasyonununun arıza veya başka bir mücbir sebep nedeniyle çalışmaması halinde toplanan çöplerin Göktürk Odayeri’ne nakledileceği, Büyükşehir Belediyesince çöp nakliye mesafesinin uzatılması veya kısaltılması halinde de yüklenicinin buna uyması gerekeceğine”, ilişkin Teknik Şartname düzenlemesi idarenin, ihaleye teklif verilirken isteklilerin dikkate almaları gereken hususların bilinmesi amacıyla getirdiği bir düzenlemedir.

 

          İdarece çöplerin taşınacağı istasyon Baruthane Çöp Transfer istasyonu, molozların taşınacağı istasyon ise Göktürk Odayeri Moloz Döküm Sahası  olarak belirlenmiştir. Çöplerin taşınacağı istasyon olarak öngörülen ve ilçe sınırlarına 3 km mesafede bulunan Baruthane Çöp Transfer İstasyonunun mücbir sebeple kullanılamadığı hallerde çöplerin 40 km mesafedeki Göktürk Odayerindeki Moloz Döküm Sahasına taşınacağı; molozların taşınacağı Göktürk Odayeri Moloz Döküm Sahasının değişmesi halinde Büyükşehir Belediyesinin Belirleyeceği moloz döküm sahasına taşınacağı belirtilmiştir.

 

          Halihazırda çöp ve molozların döküm sahaları belirtilmiş olup, mücbir sebep sonucu oluşacak bir aksaklıkta belirtilen yerlere çöp taşınması işlemi istisnai bir durum olarak öngörülmüştür. Çöplerin taşınacağı istasyonun mücbir sebeplerle çalışmaması haliyle sınırlı olarak taşıma mesafesindeki artış için fark ödenmeyeceği hüküm altına alınarak sözleşmenin uygulanması aşamasında ödemede ortaya çıkması muhtemel durumların isteklilerce bilinmesinin sağlanmasının amaçlandığı anlaşılmaktadır. Diğer taraftan ihale dokümanında yer alan Sözleşme Tasarısının 18.1 inci maddesinde Mücbir Sebeplerin neler olduğu açıkça belirtilmiştir.

 

          Her iki istasyonda da çöp ve moloz dökümüne engel bir mücbir sebep olmadıkça, şartnamenin bahse konu hükümlerinin uygulanmayacağı açıktır. Diğer taraftan sözleşmenin uygulanması aşamasında Baruthane Çöp Toplama İstasyonunun mücbir sebeple çalışmadığı günlerde yapılacak taşımanın ihale konusu hizmetin büyüklüğü içinde önemli bir maliyet olmadığı da dikkate alındığında bu hususun ihalenin iptalini gerektirecek bir husus olmadığı anlaşılmaktadır.

 

Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

İtirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle ihalenin iptali yönündeki çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.

 

 

Dr. Hasan GÜL         Bahattin IŞIK            Ali KAYA       Kazım ÖZKAN

    Başkan                     II. Başkan                    Üye                                Üye

 

  

 

Maddeye git

    Copyright © 2018. Kanunum bir Karakullukçu Dan. A.Ş. (Şirket) servisidir. “Kanunum” Şirket’in tescilli markasıdır ve tüm hakları saklıdır. Kanunum bir resmi kaynak veya hukuk danışmanlık servisi değildir. Kullanıcılar Hizmet Şartlarını okumuş ve kabul etmiş sayılırlar. Adres: Aytar Cad. 28/4 Levent, 34330, İstanbul