• Karar No: 2007/UM.Z-555
  • Toplantı No: 2007/008
  • İlgili Kurum: Kamu İhale Kurumu
  • Karar Tarihi: 19.02.2007
(Kanunum resmi kaynak değildir; kullanıcılar sunulan yürürlük ve metin bilgilerini resmi kaynaklardan teyid etmelidir.)
Uyarı:
Bu karar 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğe çıkarılmış olup, kararın Kurumun internet sitesinde yayınlanması tebliğ yerine geçmez. Karar, bilgilendirme amacıyla yayınlanmaktadır.
Toplantı No :2007/008
Gündem No :14
Karar Tarihi:19.02.2007
Karar No :2007/UM.Z-555
Şikayetçi:
 Petrol Ofisi A.Ş., Av.Hayret Korkutal-Av.Tayfun Sümer Eski Büyükdere Cad. 37 Maslak - Şişli/İSTANBUL
 İhaleyi yapan idare:
 Karayolları Genel Müdürlüğü Malzeme Şubesi Müdürlüğü, İnönü Bulvarı 14 06100 -Yücetepe/ANKARA
Başvuru tarih ve sayısı:
 11.01.2007 / 833
Başvuruya konu ihale:
 2006/155221 İhale Kayıt Numaralı “Genel Müdürlüğümüz ve Taşra Teşkilatımızın İhtiyacı Olan Muhtelif Petrol Ürünleri Satın Alınması” İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:

14.02.2007 tarih ve 07.00.20.0165/2007-2E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

 

            Karayolları Genel Müdürlüğü Malzeme Şubesi Müdürlüğü’nce 06.12.2006 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan Genel Müdürlüğümüz ve Taşra Teşkilatımızın İhtiyacı Olan Muhtelif Petrol Ürünleri Satın Alınması” ihalesine ilişkin olarak Petrol Ofisi A.Ş.’nin 12.12.2006 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 25.12.2006 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin  11.01.2007 tarih ve 833 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.01.2007 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

 

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;

 

İhale sürecinde yapılan ve mevzuata aykırılıkları tespit edilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu saptandığından, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,

 

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

 

Karar:

 

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

 

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan Altınbaş Petrol Tic. A.Ş. ile Yalvaçlar Akaryakıt Petrokimya Taşımacılık Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti.’nin ortak girişiminin ihaleye sunduğu belgeler arasında ilgili mevzuatı gereği mesleki faaliyetin ve işin yapılması için alınması zorunlu belgelerin her iki ortak açısından Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve idari şartnameye aykırılıklar bulunduğu, ayrıca teknik şartnamenin 13 üncü maddesi gereği sunulması istenen Akaryakıt Dağıtıcı Lisansına iş ortaklarından Yalvaçlar Akaryakıt Petrokimya Taşımacılık Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti.’nin sahip olmadığı, bu firmanın sadece Taşıma Lisansına sahip olduğu, bu şartlar altında bu firmaların ortaklığının ortak girişimden çok konsorsiyum statüsünde olduğu ve ihale konsorsiyumlara kapalı olduğundan bu haliyle ihalenin Altınbaş Petrol Tic. A.Ş. ile Yalvaçlar Akaryakıt Petrokimya Taşımacılık Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti.’nin iş ortaklığına verilmesinin mevzuata ve ihale dokümanına aykırı olduğu, idareye yaptıkları iki şikayetinde idarece reddedildiği iddia edilmektedir.

 

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

 

5015 sayılı Petrol Piyasası Kanununun tanımlar ve kısaltmalara ilişkin 2 nci maddesinde;

 

“Lisans: Bu Kanuna göre gerçek ve tüzel kişilere piyasada faaliyet gösterebilmeleri için  Kurul tarafından izin verildiğini gösterir belgeyi,

Bayilik: Karşılıklı yükümlülüklerin ekinde fizibilite olan bir sözleşmeye bağlanarak akaryakıt dağıtım şirketleri tarafından gerçek ve tüzel kişilere  akaryakıtın kullanıcılara ikmali yetkisi verilmesi işlemini,

Dağıtıcı: Akaryakıt dağıtım yetkisi olan ve lisansına işlenmesi halinde depolama, taşıma, ihrakiye ve madeni yağ üretimi işlemleri yapabilen sermaye şirketini,

Dağıtım: Serbest kullanıcılara akaryakıt toptan satışı ve ikmali dahil bayilere akaryakıt satış ve ikmal faaliyetlerinin bütününü,

Serbest kullanıcı: Kalorifer yakıtı, fuel-oil ve motorinde yıllık 5 000 tondan aşağı olmayacak şekilde Kurum tarafından ürün bazında belirlenen tüketim miktarından fazla yıllık petrol tüketimi olan lisanslı kullanıcıyı, ifade eder.”

 

Şeklinde tanımlanmıştır.

 

Petrol Piyasası Kanununun 17. maddesine dayanılarak çıkartılan Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliğinin “Serbest Kullanıcı Lisansı Kapsamında Yürütülebilecek Faaliyetler” başlıklı 29. maddesinde; “Serbest kullanıcı lisansı sahipleri piyasada; kullanım türüne göre kalorifer yakıtı, fuel oil ve motorini rafinericiler ile dağıtıcı lisansı sahiplerinden temin edebilir.” hükmü, aynı Yönetmeliğin “Serbest Kullanıcı Limiti” başlıklı 46. maddesinde ise; “Kalorifer yakıtı, fuel oil ve motorinde serbest kullanıcıların tabi olduğu serbest kullanıcı limiti her bir ürün için yıllık asgari olarak 5.000 tondur.” hükmü yer almaktadır.

 

Karayolları Genel Müdürlüğü’nün ihale tarihi itibarı ile de geçerli Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan aldığı ve 17.08.2006 tarihinden itibaren 1 yıl geçerli “Serbest Kullanıcı Lisansı” bulunmaktadır. Karayolları Genel Müdürlüğü bu lisansa istinaden merkez ve taşra teşkilatının ihtiyacı olan 523.000 Lt Kurşunsuz Benzin, 37.485 Lt Motorin 2000, 27.799.000 Kg Kalorifer Yakıtı ve 2.000.000.-YTL’lik Akaryakıt Emanet Çeki alımını yukarıda anılan Petrol Piyasası mevzuatı hükmü gereği dağıtıcı lisansına sahip petrol firmalarından satın almak üzere ihaleye çıkmıştır.

 

Alıma ilişkin olarak da İhale ilanının 4.3.1. maddesinin 1 numaralı alt maddesinde; isteklilerden Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan alınan "Akaryakıt Dağıtım Şirketi Lisansı” istenmiştir.

 

İhaleye katılmak için mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin aranacak belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterine ilişkin olarak idari şartnamenin 7.3.1 maddesinde; “Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan alınan "Akaryakıt Dağıtım Şirketi Lisansı” (süresi dolmamış)” düzenlemesine, teknik şartnamenin ihaleye girebilme şartlarını düzenleyen 13 üncü maddesinde de aynı doğrultuda düzenlemelere yer verilmiştir. Ayrıca hem idari şartnamede hem de ihale ilanında konsorsiyumların ihaleye katılamayacakları düzenlemesine yer verilmiştir.

 

İhaleye Altınbaş Petrol Tic. A.Ş. ile Yalvaçlar Akaryakıt Petrokimya Taşımacılık Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişim olarak teklif vermişlerdir. Altınbaş Petrol Tic. A.Ş.’nin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan alınan ve 14.03.2005 tarihinden itibaren 15 yıl geçerli "Akaryakıt Dağıtım Şirketi Lisansı”, Yalvaçlar Akaryakıt Petrokimya Taşımacılık Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti.’nin ise yine Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan alınan ve 31.10.2005 tarihinden itibaren 12 yıl geçerli “Akaryakıt Bayilik Lisansı (İstasyonlu)”  bulunmaktadır.

 

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 34 üncü maddesinin son fıkrasında; “Ayrıca, ilgili mevzuatı uyarınca; mesleki faaliyetin sürdürülmesi ve ihale konusu işin yapılması için alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin isteklilerce sunulmasına ilişkin hükümlere ilan ve ilgisine göre ön yeterlik veya idari şartnamelerde yer verilir. İş ortaklığında iş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri sunması zorunludur. Konsorsiyumlarda ise işin uzmanlık gerektiren kısmına teklif veren ortağın o kısma ilişkin belgeleri sunması gerekir.” hükmü yer almaktadır.

 

Anılan Yönetmeliğe ekli Açık İhalelerde uygulanacak tip idari şartnamenin 7.1.p maddesine ilişkin dip notta; “İhale konusu malın üretimine ve/veya ithaline ve/veya piyasaya arzına ve/veya satışına ve/veya tüketilmesine ilişkin olarak isteklilerce ilgili mevzuatı gereği alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat, sertifika vb. belgelerin ve ayrıca ilgili mevzuatı gereği mesleki faaliyetin sürdürülmesi için gerekli belgeler varsa bunların sunulmasına ilişkin hükümlere burada yer verilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

 

Ayrıca Açık İhalelerde uygulanacak tip idari şartnamenin 7.1 maddesinin son bendinde; “İsteklinin iş ortaklığı olması halinde (b), (c), (d), (l), (n), (o) ve (p) bentlerinde yer alan belgelerin her bir ortak tarafından ayrı ayrı verilmesi zorunludur. İhaleye katılabileceklerinin öngörülmesi halinde Konsorsiyumlarda (b), (c), (d), (l), (n) ve (o) bentlerinde yer alan belgelerin her bir ortak tarafından ayrı ayrı verilmesi, (p) bendine ilişkin olarak ise işin ilgili kısmına teklif veren ortak tarafından o kısma ilişkin belgelerin verilmesi gerekir.” düzenlemesi yer almaktadır.

 

5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunun 3 üncü maddesinde; “Petrol ile ilgili;

a) Rafinaj, işleme, madeni yağ üretimi, depolama, iletim, serbest kullanıcı ve ihrakiye faaliyetlerinin yapılması ve bu amaçla tesis kurulması ve/veya işletilmesi,

b) Akaryakıt dağıtımı, taşıması ve bayilik faaliyetlerinin yapılması,

İçin lisans alınması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

 

Petrol Piyasası Kanunun ve İhale mevzuatının yukarıda anılan hükümleri gereği ihale dokümanında, işin niteliği itibarı ile ihaleye katılacak isteklilerden akaryakıt satışı yapabileceklerine dair lisans belgesi istenmesi, ihale mevzuatı gereği de lisans istenmesine ilişkin düzenlemelere idari şartnamenin 7.1.p maddesinde yer verilmesi gerekmektedir.

 

İdari şartnamenin 7.1.p maddesi ile 7.1 maddesinin son bendi bir birinin devamı ve bir birini tamamlayan düzenlemelerdir. İdare, hazırladığı idari şartnamenin 7.1.p maddesinde herhangi bir düzenlemeye yer vermemiştir. İdarece, idari şartnamenin 7.1.p maddesinde yer alması gereken bu düzenlemeye ise farklı bir düzenleme ile mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin aranacak belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterleri düzenleyen 7.3.1 maddesinde yer verilmiştir.

 

İdare başvuru sahibinin şikayetine verdiği cevapta, iş ortaklarından her birinin zorunlu olarak ayrı ayrı vermesi gereken belgelerin idari şartnamenin 7.1 maddesinde belirtildiği, bu ihale için düzenlenen idari şartnamede 7.1.p maddesi boş bırakıldığından ihaleye giren ortak girişimi oluşturan her bir isteklinin bu belgeyi ayrı ayrı vermesinin gerekmediği, bu hususun idari şartnamenin 7.3.1 maddesinde düzenlendiği, idari şartnamede isteklinin ortak girişim olması halinde bu maddede istenilen belgelerin hangi ortak tarafından verileceğinin düzenlenmediği, bu belgelerden hangisinin pilot ortak hangisinin özel ortak tarafından verileceğine dair bir öngörüleri olsa buna idari şartnamede yer verileceği, teknik şartnamenin 13.1 maddesinde de isteklinin ortak girişim olması halinde “Akaryakıt Dağıtım Şirketi Lisansı”nın her iki ortakça da sunulacağına dair bir düzenleme bulunmadığından ortaklardan birinin bu belgeyi sunmasının yeterli bulunduğu, bir önceki yıl yapılan ihalenin de aynı usulle yapıldığı ve ihalenin aynı ortak girişim üzerinde bırakıldığı, idareye sunulan iş ortaklığı beyannamesinden pilot ortağın sözleşme ile ilgili her hususta ortak girişim adına hareket etmeye tam yetkili olduğu, her bir ortağında sözleşme konusu ve kapsamında bulunan işlemlerden müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarının anlaşıldığı ifade edilmektedir.

 

İhale mevzuatı gereği idari şartnamenin 7.1.p maddesinde yer verilmesi gereken düzenlemeye, idari şartnamenin 7.3.1 maddesinde yer verilmesi, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 34 üncü maddesinin son fıkrası ve idari şartnamenin 7.1 maddesinin son bendi gereği iş ortaklarından her birinin ilgili mevzuatı gereği alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat, sertifika vb. belgeleri ayrı ayrı sunmaları gerektiği zorunluluğunu ortadan kaldırmamaktadır.

 

İdarenin ihale dokümanında yapmış olduğu düzenlemelerden ve şikayete vermiş olduğu cevaptan, ihale mevzuatında ihaleye ortak girişim olarak katılan isteklilerden her birince sunulması zorunlu belgelerin ortaklardan sadece birisi tarafından sunulmasının sağlanmasına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle böyle bir düzenlemenin anılan Yönetmeliğin belirtilen hükmünün bertaraf edilmesine yönelik olduğu sonucuna varılmıştır.

 

Söz konusu düzenleme farklılığı, ihaleye teklif veren isteklilerin yeterliklerinin tespitini ve değerlendirme yapılmasını etkileyen bir husus olarak değerlendirilmiştir. İhalenin sadece dağıtıcı firmalara açık olması, anılan Yönetmelik hükmü ve tip idari şartname gereği sadece dağıtım lisansına sahip firmaların ortak girişim oluşturması gerektirdiği sonucunu da doğurmaktadır. İhale dokümanında sadece dağıtıcı lisansına sahip firmaların ihaleye katılabilecekleri belirtildiği halde, idarece söz konusu düzenleme ile dağıtıcı lisansına sahip olmayan firmaların ortak girişime katılmak suretiyle ihaleye katılmalarına imkan sağlanmaya çalışılmıştır. Bu husus ise ihale mevzuatına aykırılık teşkil etmektedir.

 

Diğer yandan şikayete konu ihale kalorifer yakıtı ve motorin alımı yanında kurşunsuz benzin ve akaryakıt emanet çeki alımını da içermektedir. 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanununda serbest kullanıcı lisansına sahip kullanıcıların sadece kalorifer yakıtı, fuel-oil ve motorini dağıtıcılardan alabileceklerine ilişkin düzenleme yer almaktadır.

 

İdare ihale dokümanında yapmış olduğu düzenleme ile ihaleyi sadece akaryakıt dağıtıcı lisansına sahip firmalara açmış ve ihalenin kurşunsuz benzin ve akaryakıt emanet çeki alımına ilişkin kısmına hiçbir sınırlama olmadığı halde bayilik lisansına sahip akaryakıt satıcısı firmaların teklif vermesini engellemiştir. Bu nedenle söz konusu düzenleme 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde yer alan rekabetin sağlanması ilkesine aykırılık teşkil etmektedir.

 

Açıklanan nedenlerle;

 

İhale sürecinde yapılan ve yukarıda mevzuata aykırılıkları tespit edilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu saptandığından, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,

 


   Oybirliği ile karar verildi.

 

 

  

 

Maddeye git

    Copyright © 2018. Kanunum bir Karakullukçu Dan. A.Ş. (Şirket) servisidir. “Kanunum” Şirket’in tescilli markasıdır ve tüm hakları saklıdır. Kanunum bir resmi kaynak veya hukuk danışmanlık servisi değildir. Kullanıcılar Hizmet Şartlarını okumuş ve kabul etmiş sayılırlar. Adres: Aytar Cad. 28/4 Levent, 34330, İstanbul