• Karar No: 2007/UY.Z-1852
  • Toplantı No: 2007/030
  • İlgili Kurum: Kamu İhale Kurumu
  • Karar Tarihi: 04.06.2007
(Kanunum resmi kaynak değildir; kullanıcılar sunulan yürürlük ve metin bilgilerini resmi kaynaklardan teyid etmelidir.)
Uyarı:
Bu karar 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğe çıkarılmış olup, kararın Kurumun internet sitesinde yayınlanması tebliğ yerine geçmez. Karar, bilgilendirme amacıyla yayınlanmaktadır.
Toplantı No :2007/030
Gündem No :39
Karar Tarihi:04.06.2007
Karar No :2007/UY.Z-1852
Şikayetçi:
 Aksa İnşaat Tic. Taş. A.Ş. ve Erkon Mak. Müh. İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.,Abdullah Cevdet Sok.27/14 Çankaya / ANKARA
 İhaleyi yapan idare:
 TMO Genel Müdürlüğü Müdafa Cad. Nu:18 06100 Kızılay Çankaya / ANKARA
Başvuru tarih ve sayısı:
 18.04.2007 / 11657
Başvuruya konu ihale:
 2006/131981 İhale Kayıt Numaralı “Mersin Liman Silosu Toz Toplama Sisteminin Islahı ve İhraç Galerisi Yapımı” İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:

28.05.2007 tarih ve 06.02.92.0111/2007-17E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

 

            Teknik İşler Dairesi Başkanlığı’nce 19.10.2007 tarihinde Pazarlık Usulü  ile yapılan “Mersin Liman Silosu Toz Toplama Sisteminin Islahı ve İhraç Galerisi Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Aksa İnşaat Tic. Taş. A.Ş. ve Erkon Mak. Müh. İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 30.03.2007 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 04.04.2007 tarihli yazısı ile reddi  üzerine, başvuru sahibinin  18.04.2007 tarih ve 11657 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.04.2007 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

 

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;

 

Tekliflerin alınmasından sonra yapılan ve yukarıda mevzuata aykırılığı tespit edilen ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,

 

Tekliflerin yeniden değerlendirilmesi hususunun, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin (a) bendi gereğince düzeltici işlem olarak belirlenmesine

 

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

 

Karar:

 

Esas İnceleme Raporu ve ekleri ile ihale dosyası incelendi:

 

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

 

Ortak Girişimlerinin, istekli olarak ihaleye katıldıkları, ön yeterlik ve teknik yeterlik değerlendirmelerinde her seferinde değerlendirme dışı bırakılıp itirazları neticesinde yeterli görülerek, 18.01.2007 tarihinde fiyat teklifi alınan ihalede en düşük fiyat vererek birinci sırada yer aldıkları,

 

İdarenin 26.03.2007 tarih ve B.12.2.TMO 0.80.00/755.03.01.02/862 sayılı yazıları ile aşırı düşük fiyat teklifi sorgulaması kapsamında sundukları belge ve bilgilerin incelenmesi neticesinde; genel gider payının, elektromekanik ve elektrik İşlerine ait belge ve bilgilerin yetersiz bulunması nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığını öğrendikleri,

 

30.03.2007 tarihli ve TMO/MA-10 sayılı yazı ile İdarenin bu ihale ile ilgili kararına karşı başvurdukları, başvurularına İdarenin 04.04.2007 Tarih ve B.12.2.TMO 0.80.00/755.03.01.02/2084 sayılı yazıları ile verdiği cevabi yazıda "İncelemeler neticesinde ileri sürülen iddialarınızın uygun bulunmadığına karar verilmiştir." denilerek itirazlarının reddedildiği,

 

Şartnameye göre ihale evrakları ekinde verilen proje, kroki ve dokümanların yalnızca teklif sahibini bilgilendirmek amacıyla verilmiş olduğu, ihaleyi kazanan firmanın, sözleşme kapsamında yapılacak tüm işlerin komple olarak projelendirilmesinden, gerekli tüm mühendislik hesap ve kontrollerini yaparak işverene onaylatmaktan avan ve tatbikat proje ve çözümlerini hazırlamaktan tümü ile sorumlu olduğu, sözleşme kapsamında yapılacak projelerin teknik/teknik olmayan her türlü sorumluluğunun ihaleyi kazanan firmaya ait olacağı, TMO´nun projeleri prensip açısından inceleyerek ve onaylayacağı,

 

Kesin ya da uygulama projesi olan işler için keşif, metraj, kapasite ve diğer belirleyici çalışmaların  yapılabileceği, ancak bunlara istinaden detay teklifler, kataloglar, teknik dokümanlar ve detay birim fiyatlandırmalar (proforma) düzenlenebileceği,

 

İhale dokümanında, fiyata ilişkin detay bilgilerin tamamı, keşif, metraj ve kesin projenin ihale dokümanında verilmiş olması gerektiği, ancak bu durumda teknik teklifte fiyat teklifinde ve Aşırı Düşük fiyat sorgulamasında kataloglar, teknik dokümanlar ve detay birim fiyatlandırmalar (proforma) teklif ekleri olarak istenebileceği, idarenin bu ihalede hiçbir keşif, proje veya ön proje vermediği, dolayısıyla idarenin yaklaşık maliyeti hazırlamak için elinde veri olmadığı,

 

Aşırı düşük teklif açıklaması için kendilerine yeterli süre tanınmadığı,

 

Teknik tekliflerinin yeterli bulunduğu, yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının nitelik olarak teknik teklifin yeniden değerlendirilmesi şeklinde cereyan ettiği,

 

Şartname hükmü gereği teklifle birlikte ana hatlarıyla fiyat dağılım tablosu sunulacağı, detaylandırılmış fiyat teklif listesinin sözleşme imzalanmasını müteakip verileceği,

 

Sonuç olarak fiyatlarının aşırı düşük olmadığı, gerçekçi piyasa fiyatlarını yansıttığı, bu durumu proforma faturalar, keşif, metraj, fiyat tabloları ve hesaplamalar ile izah ettikleri ve teklif ettikleri fiyata idarenin istemiş olduğu şartlarda üretim yapabileceklerini ve bu durumda Kamunun 3.540.000 YTL kazancı olacağı,

 

İddialarına yer verilmiştir.

 

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

 

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun  4 üncü maddesinde “…Pazarlık usulü: Bu Kanunda belirtilen hallerde kullanılabilen, ihale sürecinin iki aşamalı olarak gerçekleştirildiği ve idarenin ihale konusu işin teknik detayları ile gerçekleştirme yöntemlerini ve belli hallerde fiyatı isteklilerle görüştüğü usulü,…” hükmü,

 

9 uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilanlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmi ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” düzenlemesi,

 

Pazarlık usulünü düzenleyen 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenememesi.” ve dördüncü fıkrasında “(a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılacak ihalelerde istekliler, öncelikle ihale konusu işin teknik detayları ve gerçekleştirme yöntemleri gibi hususlarda fiyatı içermeyen ilk tekliflerini sunar. İdarenin ihtiyaçlarını en uygun şekilde karşılayacak yöntem ve çözümler üzerine ihale komisyonu her bir istekli ile görüşür. Teknik görüşmeler sonucunda şartların netleşmesi üzerine bu şartları karşılayabilecek isteklilerden, gözden geçirilerek şartları netleştirilmiş teknik şartnameye dayalı olarak fiyat tekliflerini de içerecek şekilde son tekliflerini vermeleri istenir.” hükümleri,

 

Aşırı düşük tekliflere ilişkin 38 inci maddesinde ise “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” düzenlemesi,

 

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8 inci maddesindeYaklaşık maliyet hesabına esas miktarların tespiti için öncelikle aşağıda yer alan çalışmaların yapılması gereklidir.

a) Arazi ve zemin etüdünün yapılması; uygulama projesi üzerinden anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek yapım işlerinde arazi ve zemin etüt çalışmalarının; ön ve/veya kesin proje üzerinden birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek yapım işlerinde ise, mümkün olan arazi ve zemin etüt çalışmalarının yapılmış olması zorunludur.

b) Proje zorunluluğu; bina işlerinde uygulama projesi, diğer yapım işlerinin uygulama projesi yapılabilen kısımları için uygulama projesi, yapılamayan kısımları için kesin proje; doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan yapım işlerinde ise, ön ve/veya kesin projenin hazırlanması ve yaklaşık maliyetin söz konusu projelere dayanılarak hesaplanması gerekir.

c) Mahal listesi hazırlanması; ön, kesin veya uygulama projelerine dayalı olarak, yapım işinin bünyesindeki imalat kalemlerinin adını ve yapılacağı yerleri gösteren ve yaklaşık maliyetin hazırlanmasına esas teşkil eden mahal listeleri hazırlanır.

d) Metraj listelerinin hazırlanması; ihale konusu yapım işine ait proje ve mahal listelerindeki ölçü ve tariflere göre işin bünyesine giren imalatların hangi kısımda ve ne miktarda yapılacağının belirlenmesi amacıyla; anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek yapım işlerinde iş kalemi ve/veya iş grubu, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek yapım işlerinde ise iş kalemi şeklinde metraj listeleri düzenlenir.

e) Uygulama projesi yapılamayan onarım işleri; uygulama projesi yapılması mümkün olmayan onarım işlerinde, hazırlanan rölevelere dayalı olarak düzenlenen mahal listeleri ve metrajlara göre yaklaşık maliyet hesaplanır.

f) Birim fiyat ve imalat tariflerinin hazırlanması; ön ve/veya kesin projeye dayalı olarak birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek yapım işlerinde, idareler, iş kaleminin adını, yapım şartlarını, ölçü şeklini, birimini, birim fiyata dahil ve hariç unsurları ihtilafa meydan vermeyecek biçimde teknik olarak açıklayan birim fiyat tarifleri hazırlar.

Anahtar teslimi götürü bedel işlerde ise, uygulama projeleri ve mahal listelerine dayalı olarak imalat iş kalemleri veya iş gruplarının teknik tarif ve özellikleri belirlenir.” düzenlemesi yer almaktadır.

 

İdarece hazırlanan yaklaşık maliyette, teknik şartname baz alınarak tespitler yapılmıştır. Ancak bu tespitlerin büyük ölçüde tahmini ve farazi olduğu yaklaşık maliyetin incelenmesinden anlaşılmaktadır. Kimi kalemlerde belirli bir oranda yenileme gerekeceği tahminen yer almışken, kimi kalemlerde bu tahmin bile yapılamamıştır. Örneğin “İthal Hattı Toz Toplama Sisteminin Silo Toz Toplama Sistemine Bağlantısı” başlığında “bu bölümde yapılacak işler tam olarak belirli olmadığından daha önce yapılmış olan ihale bedeli toplam teklif fiyatıyla oranlanarak bulunmuştur.” denilmektedir. Hazırlanan yaklaşık maliyetin incelenmesinden, bu belgenin Kanunda belirlendiği şekliyle bir yaklaşık maliyet olmadığı, sadece ihale usulüne ilişkin hususların, ilan sürelerinin, ekonomik ve mali ile mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin istenecek belgelere ve yerli isteklilere ilişkin uygulamaların tespitinde kullanılabilecek bir gösterge niteliği olduğu anlaşılmıştır.

 

Öte yandan Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine göre pazarlık  usulü ile gerçekleştirilecek olan ihalelerde, ihalenin başlangıç aşamasında işin özgün nitelikte olması nedeniyle teknik ve mali özelliklerinin gerekli nitelikte belirlenememesi, bu usulün kullanılabilmesinin ön şartıdır.  Teknik ve mali özellikleri gerekli nitelikte belirlenemeyen bir işe ilişkin olarak Kanun ve Yönetmeliğin tanımladığı şekilde bir yaklaşık maliyet hazırlanması ise mümkün görünmemektedir.

 

Belirtilen usule göre yapılan ihalelerde, oluşturulan temel nitelikleri haiz bir teknik şartnameye dayalı olarak teknik teklifler alınmakta, bu aşamada teknik çözümlerin teknik şartnameye aktarılabilecek yönleri varsa teknik şartnamede gerekli değişiklikler yapılmakta, bazı hallerde yenilenen teknik şartnameye göre tek bir teknik çözüm kabul edilirken, bazı hallerde ise birbirinden farklı teknik çözümlere olanak tanınmaktadır.

 

Şikayete konu ihalede teknik teklifler değerlendirildikten sonra isteklilerin farklı teknik çözümlerine izin verilmiştir.

 

Kamu İhale Kanununun 38 inci maddesinde tanımlandığı şekliyle aşırı düşük teklif, “diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete” oranla aşırı düşük olanlardır. Bu durumda, bir teklifin, tahmini olarak, yapılacak işin teknik ve mali özellikleri ortada yokken hesaplanmış bir yaklaşık maliyete veya birbirinden farklı teknik çözüm ve üretimleri içeren tekliflere göre oranlanması mümkün görülmemektedir.

 

Kamu İhale Genel Tebliğinde yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük sorgulanmasına ilişkin esaslar belirlenmiş ve geçerli teklifler ve yaklaşık maliyet arasında bir formüle bağlanmıştır. Ancak bu formülde de diğer teklifler ve yaklaşık maliyet esas alınarak bir değerlendirme yapılmaktadır.

 

Nitekim konuya ilişkin olarak Kamu İhale Kurulunun 2006/UY.Z-1249 sayılı ve 27.05.2006 tarihli kararında da “Başvuruya konu işin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve mali özellikler gerekli olan netlikte belirlenemediğinden, yaklaşık maliyetin ihaleye çıkılmadan önce gerçekçi bir şekilde tespiti mümkün olmayıp, adaylar ile öncelikle ihale konusu işin teknik detayları, gerçekleştirme yöntemleri ve çözümleri üzerinde görüşüldükten sonra şartların netleşmesi üzerine mali teklifler alınmadan önce idarece yaklaşık maliyetin belirlenmesi gerekmekte olup, ihale işlemlerine bu şekilde devam edilerek sonuçlandırılmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.” denilmiştir.

 

Yapım işinin özgün nitelikte olması nedeniyle teknik ve mali özelliklerinin gerekli nitelikte belirlenememesi gerekçesiyle Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine göre Pazarlık  Usulü ile gerçekleştirilen ihalelerden, teknik görüşmeler sonucunda teknik şartnamede tek bir teknik çözüme izin verildiği hallerde bu aşamada aşırı düşük teklif değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yeni bir yaklaşık maliyet belirlenmesi gerektiği, yeniden düzenlenen teknik şartnamede farklı teknik çözümlere izin verilmemesi halinde ise farklı çözümleri havi tekliflerinin mukayesesi ve dolayısı ile aşırı düşük teklif değerlendirmesi yapılması mümkün bulunmadığından bu ihalelerde yeni bir yaklaşık maliyet belirlemeye gerek olmadığı ve aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamaksızın ihalenin sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmaktadır.

 

            Açıklanan nedenlerle;

 

1)Tekliflerin alınmasından sonra yapılan ve yukarıda mevzuata aykırılığı tespit edilen ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,

 

2)Tekliflerin yeniden değerlendirilmesi hususunun, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin (a) bendi gereğince düzeltici işlem olarak belirlenmesine

 

Esasta
   Oybirliği gerekçede Oyçokluğu ile karar verildi.

 

Karşı Oy:

Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü tarafından yapılan 2006/131981 İKN´li Mersin Liman Silosu Toz Toplama Sisteminin Islahı ve İhraç Galerisi Yapımı İşi ihalesi ile ilgili Kuruma yapılan başvuruya ilişkin olarak;

 

4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin 3 üncü fıkrasında;

 

“(a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılacak ihalelerde istekliler, öncelikle ihale konusu işin teknik detayları ve gerçekleştirme yöntemleri gibi hususlarda fiyatı içermeyen ilk tekliflerini sunar. İdarenin ihtiyaçlarını en uygun şekilde karşılayacak yöntem ve çözümler üzerine ihale komisyonu her bir istekli ile görüşür. Teknik görüşmeler sonucunda şartların netleşmesi üzerine bu şartları karşılayabilecek isteklilerden, gözden geçirilerek şartları netleştirilmiş teknik şartnameye dayalı olarak fiyat tekliflerini de içerecek şekilde son tekliflerini vermeleri istenir.

 

Hükmü bulunmaktadır.

 

21 inci maddenin yukarıya aktarılan hükmü uyarınca ihale komisyonunun idarenin ihtiyaçlarını karşılayacak yöntem ve çözümler üzerine her bir istekli ile görüştükten sonra şartları netleştirmesi gerekmekte olup, şartların netleştirilmesinden, ihale komisyonu tarafından bir teknik çözümü benimsemesinin anlaşılması gerektiği, bu teknik çözüm çerçevesinde yaklaşık maliyet hesabının tekrar yapılması, benimsenen teknik çözümü karşılayacak isteklilerden mali teklif istemesi ve aşırı düşük teklif sınır değerinin bu değerler üzerinden hesaplanması ve buna göre ihale işlemlerine devam edilmesi hususunun düzeltici işlem olarak belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle söz konusu karara katılıyoruz.

 

 

 

 

                      Abdullah DÜNDAR                                                     Hakan GÜNAL

                                  Üye                                                                                Üye

 

 

  

 

Maddeye git

    Copyright © 2018. Kanunum bir Karakullukçu Dan. A.Ş. (Şirket) servisidir. “Kanunum” Şirket’in tescilli markasıdır ve tüm hakları saklıdır. Kanunum bir resmi kaynak veya hukuk danışmanlık servisi değildir. Kullanıcılar Hizmet Şartlarını okumuş ve kabul etmiş sayılırlar. Adres: Aytar Cad. 28/4 Levent, 34330, İstanbul