İnternet üzerinden üyelik alınması sırasında, kredi kartı seçeneğinde sorun yaşanması halinde, Havale/EFT seçeneğine tıklayabilirsiniz. Ödeme dekontunun info@kanunum.com adresine iletilmesi akabinde üyelikler açılacaktır.
En son güncellemeler 22 Mayıs 2020 iş günü sonunda yapılmıştır.
  • Karar No: 2008/UH.Z-681
  • Toplantı No: 2008/008
  • İlgili Kurum: Kamu İhale Kurumu
  • Karar Tarihi: 11.02.2008
(Kanunum resmi kaynak değildir; kullanıcılar sunulan yürürlük ve metin bilgilerini resmi kaynaklardan teyid etmelidir.)
Uyarı:
Bu karar 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğe çıkarılmış olup, kararın Kurumun internet sitesinde yayınlanması tebliğ yerine geçmez. Karar, bilgilendirme amacıyla yayınlanmaktadır.
Toplantı No :2008/008
Gündem No :48
Karar Tarihi:11.02.2008
Karar No :2008/UH.Z-681
Şikayetçi:
 Çakır Lokantacılık Gıda ve Turizm Tic. Ltd. Şti., Gersan Sanayi Sitesi 656.Sokak Nu 30 Ergazi - Batıkent / ANKARA
 İhaleyi yapan idare:
 Sağlık Bakanlığı Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği, Ulucanlar Altındağ / ANKARA
Başvuru tarih ve sayısı:
 04.01.2008 / 371
Başvuruya konu ihale:
 2007/157518 İhale Kayıt Numaralı “2008 Mali Yılı Malzeme Dâhil Yemek Pişirme, Dağıtımı ve Sonrası Hizmetler Satın Alımı” İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:

28.01.2008 tarih ve 08.00.56.G014/2008-6E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

 

            Sağlık Bakanlığı Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği tarafından 28.11.2007 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan “2008 Mali Yılı Malzeme Dâhil Yemek Pişirme, Dağıtımı ve Sonrası Hizmetler Satın Alımı” ihalesine ilişkin olarak Çakır Lokantacılık Gıda ve Turizm Tic. Ltd. Şti.’nin 07.12.2007 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 13.12.2007 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 04.01.2008 tarih ve 371 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.01.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

 

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;

 

4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,

 

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

 

Karar:

 

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

 

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

 

            1) Çalışıma izin belgesi ve gayri sıhhi müesseselere ait açılma ruhsatı, kapasite raporu(en az günlük 3000 öğün), son üç ay içerisinde yemek fabrikasının denetlendiğine dair belge istenmesinin mevzuata aykırı olduğu,

 

            2) İdari şartnamenin 56.13 ve 56.21 maddelerinin İş Kanununa aykırı olduğu,

 

            3) İdari şartnamenin 56.28 maddesinin Tebliğe uygun olmadığı, resmi ve dini bayramlarda kaç kişinin çalışacağının açıkça belirtilmesi gerektiği,

 

            4) İdari şartnamenin 56.46 maddesinde sigorta teminat limitlerinin belirtilmediği,

 

İddialarına yer verilmiştir.

 

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

 

            1) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak;

 

İhaleye ait idari şartnamenin “İhaleye katılmak için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7 nci maddesinin 7.1.(o) bölümünde;

 

“…5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü  Hakkında Kanun ve Gıda Ve Gıda İle Temas Eden  Madde Ve Malzemeleri Üreten İş Yerlerinin Çalışma İzni Ve Gıda Sicili Ve Üretim İzni İşlemleri İle Sorumlu Yönetici İstihdamı Hakkında Yönetmelik hükümleri gereğince ilgili mercilerden alınmış, Gıda ve Gıda İle Temas Eden  Madde ve Malzemeleri Üreten İş Yerlerine Ait Çalışma İzni ve Gıda Sicili Belgesi ve Üretim İzni Belgesine sahip olmalı ve bu durumu teklifleri ekinde belgelendirmelidirler. (Söz konusu Yönetmeliğin yayım tarihinden önce 24.6.1995 tarihli ve 560 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnameye göre çalışma izni, gıda sicili, üretim izni almış olan işyerleri ise 560 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnameye göre almış oldukları izin Belgelerini  sunacaklardır.”  düzenlemesi,

 

 “İsteklinin organizasyon yapısına ve personel durumuna ilişkin belgeler” başlıklı 7.3.2 nci bölümünün 7.3.2.2 nci maddesinde;

 

 “Yemeğin pişirilmesi işi hastane mutfağında yapılacaktır. Hastane mutfağında yangın, su basması, arıza veya başka olağan dışı (doğal afet vb.) herhangi bir gelişmenin oluşması nedeniyle hastane mutfağında yemek üretimi yapılamaması durumunda; bu süreç içerisinde üretim, isteklinin Ankara Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisindeki yemek fabrikasında yapılacaktır. İstekliler teklifleri ekinde aşağıdaki belgeleri vereceklerdir:

 

1- Ankara Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisindeki yemek fabrikasına ait ilgili resmi mercilerden alınmış belgeler:

 

            5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü  Hakkında Kanun ve Gıda Ve Gıda İle Temas Eden  Madde Ve Malzemeleri Üreten İş Yerlerinin Çalışma İzni Ve Gıda Sicili Ve Üretim İzni İşlemleri İle Sorumlu Yönetici İstihdamı Hakkında Yönetmelik hükümleri gereğince ilgili mercilerden alınmış, Gıda ve Gıda İle Temas Eden  Madde ve Malzemeleri Üreten İş Yerlerine Ait Çalışma İzni ve Gıda Sicili Belgesi ve Üretim İzni Belgesi,

 

            Söz konusu Yönetmeliğin yayım tarihinden önce 24.6.1995 tarihli ve 560 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnameye göre çalışma izni, gıda sicili, üretim izni almış olan işyerleri 560 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnameye göre almış oldukları Çalışma İzin Belgesi ve Gayri Sıhhi Müesseselere ait açılma ruhsatını sunacaklardır.”

 

2- İlgili meslek odasından alınmış Kapasite Raporu (günlük en az 3000 öğün kapasitesi olacaktır.)

3- Son üç ay içerisinde yemek fabrikasının ilgili resmi mercilerce denetlendiğini gösteren Denetleme Raporu …

 

Şayet isteklinin Ankara Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde yemek fabrikası yoksa; Hastane mutfağında yangın, su basması, arıza veya başka olağan dışı (doğal afet vb.) herhangi bir gelişmenin oluşması nedeniyle hastane mutfağında yemek üretimi yapılamaması durumunda Ankara Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisindeki bir yemek fabrikası ile aralarında sözleşme yaparak hastanenin günlük yemek ihtiyacını kesintisiz olarak sağlayacakları hususunda noter tasdikli taahhütname vereceklerdir. İhale uhdesinde kalan yüklenici sözleşme imzalanmadan önce söz konusu yemek fabrikasına (anlaşma yapacakları) ait yukarıda sayılan belgeleri ve aralarında yapılmış noter tasdikli sözleşmeyi idareye ibraz edecektir.”

 

 düzenlemesi yer almaktadır.

 

İdari şartname düzenlemesinden söz konusu Yönetmeliğin yayım tarihinden önce 24.6.1995 tarihli ve 560 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnameye göre çalışma izni, gıda sicili, üretim izni almış olan işyerleri almış oldukları Çalışma İzin Belgesi ve Gayri Sıhhi Müesseselere ait açılma ruhsatının sunulacağı anlaşılmıştır. İdarenin şikayete cevabında söz konusu belgelerin ihaleye teklif verme aşamasında istenmediği, anlaşma yapılacak yemek fabrikasına ait taahhütnamenin verilmesinin yeterli olduğu belirtilmiş olsa dahi, şartname düzenlemesinden istekliler bakımından ikili bir ayrıma gidildiği, buna göre Ankara Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde yemek fabrikası bulunan istekliler için söz konusu belgelerin teklifler ile birlikte sunulacağı, bulunmayan isteklilerin ise taahhütname verecekleri anlaşılmaktadır.

 

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İsteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 41 inci maddesinde ise; “… Ayrıca ihale konusu hizmetin yerine getirilmesine ilişkin olarak ilgili mevzuat gereği alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin isteklilerce sunulmasına ilişkin hükümlere ilan ve ilgisine göre ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri sunması zorunludur. Konsorsiyumlarda ise işin uzmanlık gerektiren kısmına teklif veren ortağın o kısma ilişkin belgeleri sunması gerekir…” hükmü yer almaktadır.

 

İhale tarihi itibarı ile yürürlükte olan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde;

 

“Bu Yönetmelikte geçen deyimlerden;

          b) Gayrisıhhî müessese: Faaliyeti sırasında çevresinde bulunanlara biyolojik, kimyasal, fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden az veya çok zarar veren veya vermesi muhtemel olan ya da doğal kaynakların kirlenmesine sebep olabilecek müesseseleri,

          c) Birinci sınıf gayrisıhhî müessese: Meskenlerden mutlaka uzak bulundurulmaları gereken işyerlerini,

            d) İkinci sınıf gayrisıhhî müessese: Meskenlerden mutlaka uzaklaştırılması gerekmemekle beraber izin verilmeden önce civarında ikamet edenlerin sıhhat ve istirahatleri üzerine gerek tesisatları ve gerekse vaziyetleri itibarıyla bir zarar vermeyeceğine kanaat oluşması için inceleme yapılması gereken işyerlerini,

          e) Üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese: Meskenlerin yanında açılabilmekle beraber yalnız sıhhî nezarete tabi tutulması  gereken işyerlerini,

         f) Sıhhî müessese: Gayrisıhhî müesseseler dışında kalan her türlü işyerini

          k) İnceleme kurulu: Birinci sınıf gayrisıhhî müesseseler için yer seçimi ve tesis kurma, deneme veya açılma izni amacıyla inceleme yapan kurulu,

n) İşyeri açma ve çalışma ruhsatı: Yetkili idareler tarafından bu Yönetmelik kapsamındaki işyerlerinin açılıp faaliyet göstermesi için verilen izni,  ifade eder.”

 

   hükmü yer almaktadır.

 

Yukarıda yer alan Yönetmelik hükmü uyarınca, gayrisıhhi müesseselere ait belgenin, kurulduğu yer itibariyle faaliyeti sırasında çevresinde bulunanlara biyolojik, kimyasal, fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden az veya çok zarar veren veya vermesi muhtemel olan ya da doğal kaynakların kirlenmesine sebep olabilecek müesseseleri sınıflandırmak için verildiği anlaşılmaktadır.

 

İhale konusu hizmet alımı dikkate alındığında, idare tarafından yüklenicinin kullanımına tahsis edilen mutfak ve yemekhanelerin idareye ait olduğu ve yemek üretiminin bu yerlerde yapılacağı dikkate alındığında, yetkili idarelerden alınmış gayrisıhhi müesseselere ait çalışma izin belgesi ve açılma ruhsatının istenilmesi ve anılan belgenin ihaleye katılımda yeterlilik kriteri olarak belirlenmesinin mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

 

İdari şartnamenin “İşin fiziki miktarı ve türü” başlıklı 2 nci ve teknik şartnamenin “işin konusu” başlıklı 2 nci maddelerinde;

 

Sıra

Satın alınacak hizmetin cinsi

Öğünde Adet (Yıllık)

1

Kahvaltı (Normal ve Gece)

202.500 adet

2

Normal Öğle ve Akşam Yemeği

784.500 adet

3

Diyet Kahvaltısı

84.000 adet

4

Diyet Öğle ve Akşam Yemeği

172.500 adet

5

Diyet Ara Kahvaltısı

46.000 adet

 

düzenlemesine yer verilmiştir.

 

İdarenin yıllık toplam öğün miktarını 1.289.500 adet olarak belirlediği, buna göre günlük öğün miktarının 1.289.500 / 365 = 3532 olarak tespit edildiği, idari şartnamenin 7.3.2.2 nci maddesinde “İlgili meslek odasından alınmış Kapasite Raporu (günlük en az 3000 öğün kapasitesi olacaktır.)” düzenlemesinin yapıldığı görülmüştür.

 

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 44 üncü maddesinin 5 inci fıkrasında; “İdare, ihale dokümanında alımın niteliğini göz önünde bulundurarak üretim ve/veya imalat kapasitesine ilişkin kapasite raporu ile ilgili  düzenleme yapabilir.”  hükmü yer almaktadır.

 

İdarenin mutfağında gerçekleştirilen yemek hizmetlerinin bir işletmenin kendi işyerindeki kapasitesinden bağımsız olsa da, idarece yeterlik kriteri olarak öngörülen kapasite raporunda belirlenen günlük kapasitenin, ihale konusu iş kapsamında verilecek yemek hizmetinin günlük öğün miktarının altında kaldığı dikkate alındığında, anılan yeterlik kriterinin mevzuata aykırı olmadığı anlaşıldığından iddia yerinde görülmemiştir.  

İdari şartnamenin 7.3.2.2 nci maddesinde;   Son üç ay içerisinde yemek fabrikasının ilgili resmi mercilerce denetlendiğini gösteren denetleme raporu …”  düzenlemesine yer verilmiştir.

 

İdare tarafından dokümana yönelik şikayetler üzerine söz konusu düzenlemenin ihalenin iptaline sebep olup olmayacağı hususunda 21.11.2007 tarih ve 18110 sayılı yazı ile Ankara Tarım İl Müdürlüğü’nden görüş talep edildiği, Ankara Tarım İl Müdürlüğü’nün 23.11.2007 tarih ve 6734/25457 sayılı cevabi yazısı ile Gıda ve Gıda ile Temasta Bulunan Madde ve Malzemelerinin Kontrol Talimatında;“Kontrol ve denetimler; gıda üretim zincirinin tüm aşamalarında veya uygun görülen aşama ve/veya aşamalarında yıllık kontrol programlarına uygun olarak yılda en az iki kez; ayrıca gerekli görüldüğü zamanlarda veya şüphe, şikayet, inceleme, izlenebilirliğin sağlanması, izleme gözetim ve tetkik amaçları ile de gerçekleştirilir.” denildiğinden, Talimatta asgari denetim yapılacak sayının verildiği, riskin arttığı dönemlerde gerek görülürse bu sıklığın daha da arttırılabileceği belirtilmiştir.

 

İdarenin şikayete cevap yazısında; yemek fabrikalarının denetimlerinin ilgili mevzuat gereğince yılda asgari iki kez, önceden haber verilmeksizin yapılmasını düzenleyen Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca 09/06/1998 tarih ve 23367 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Gıdaların Üretimi Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Yönetmeliğin” “Kontrol ve Denetim Esasları” başlıklı bölümünün, 30/03/2005 tarih ve 25771 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Gıda ve Gıda İle Temasta Bulunan Madde Ve Malzemelerin Piyasa Gözetimi, Kontrolü Ve Denetimi İle İşyeri Sorumluluklarına Dair Yönetmelik” ile yürürlükten kaldırıldığını dolayısıyla konu ile ilgili olarak 05/06/2004 tarih ve 25483 Gıdaların Üretimi, Tüketimi Ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun’un uygulanacağı belirtilmiştir. Anılan Kanunun 23 üncü maddesinde;

 

“Bu Kanun ve bu Kanuna istinaden çıkarılan mevzuatın uygulanmasına ilişkin olarak tüm gıda maddeleri ve gıda ile temas eden madde ve malzemeleri üreten, satan işyerleri ile bu yerlerde üretilen, satılan tüm gıda maddelerinin ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin piyasa gözetimi ve denetimi, ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği içinde yapılır. Ancak, halk sağlığını ilgilendiren acil durumlarda gerektiğinde, Sağlık Bakanlığının müdahale hakkı saklıdır. Gıda maddeleri satış ve toplu tüketim yerlerinin denetimi, Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Bakanlığın belirleyeceği usul ve esaslar çerçevesinde ilgili mercilerce yapılır…”

 

31 inci maddesinde;“Sağlık Bakanlığının, genel sağlığın korunması ve hijyen ile ilgili olarak, diğer mevzuattan kaynaklanan görev ve yetkileri saklıdır.”

 

Geçici 1 inci maddesinde; “Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler ve uygulamaya ilişkin sair usul ve esaslar yürürlüğe girinceye kadar 24.6.1995 tarihli ve 560 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnameye göre çıkarılan yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanmaya devam olunur. Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde çıkartılır.” düzenlemesi yer aldığı, anılan Kanuna dayanılarak Sağlık Bakanlığınca çıkarılan ve 10/07/1996 tarih ve 22692 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Gıda Üretim Ve Satış Yerleri Hakkında Yönetmeliğin Ek-5 listesinde yer alan;

 

Gıda Üretim Yerleri Denetim Sıklığı

 

En Az Ayda Bir Kez Denetlenmesi Gereken İşyerleri

- Süt ve süt mamulleri işleyen işyerleri

- Dondurma üreten işyerleri

- Ekmek üreten işyerleri

- Çocuk besinleri üreten işyerleri

- Hazır yemek üreten işyerleri ve yemek fabrikaları

- Unlu mamulleri üreten işyerleri (Yufka, kadayıf, mantı, simit,. galeta vb.)

- Gıda ışınlaması yapılan iş yerleri

 

Düzenleme gereğince ilgili denetimlerin ayda bir yapılacağı ve başvuru sahibinin söz konusu iddiasında haksız olduğu belirtilmiştir.

 

Yapılan incelemede uyuşmazlığın, idari şartnamenin “Son üç ay içerisinde yemek fabrikasının ilgili resmi mercilerce denetlendiğini gösteren Denetleme Raporu …”  düzenlemesinde yer alan “ilgili merciler”  ifadesinden Sağlık Bakanlığı mı yoksa Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın mı ya da her ikisinin de anlaşılıp anlaşılmayacağı ve hangi mevzuat hükmünün uygulanacağı noktasından kaynaklandığı görülmüştür.

 

Yapılan incelemede başvuru sahibinin iddiasına dayandırdığı Yönetmeliği yürürlükten kaldıran Yönetmeliğin de Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca 09/12/2007 tarih ve 26725 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Gıda Güvenliği Ve Kalitesinin Denetimi Ve Kontrolüne Dair Yönetmelik” ile yürürlükten kaldırıldığı anlaşılmıştır. Ancak ihalenin ilan tarihi  olan 16.10.2007 itibariyle yürürlükte bulunan 30/03/2005 tarih ve 25771 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Gıda ve Gıda İle Temasta Bulunan Madde Ve Malzemelerin Piyasa Gözetimi, Kontrolü Ve Denetimi İle İşyeri Sorumluluklarına Dair Yönetmelik” hükümleri gereğince işlem yapılması gerektiği tespit edilmiştir. Anılan Yönetmeliğin Kontrol ve denetim usul ve esasları” başlıklı 12 maddesinde;

 

“Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeler, Türk gıda mevzuatına uygun olmaksızın üretilemez, mübadele konusu yapılamaz ve muameleye tâbi tutulamaz, halk sağlığına zarar verecek muhteviyatta olamaz, içerisine zararlı bir madde katılamaz, böyle bir maddenin kalıntısı bulundurulamaz ve gıdada zararlı özelliğe yol açacak herhangi bir işlem uygulanamaz.

Kontrol ve denetim usul ve esasları aşağıdaki gibidir;

a) Bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde, gıda işletmelerinin kontrol ve denetimleri Bakanlık ve/veya ilgili merci tarafından görevlendirilen ve adlarına kimlik kartı düzenlenen personel tarafından yapılır.

b) Bakanlığın görüşü doğrultusunda ilgili merci yıllık kontrol programlarını hazırlar. Hazırlanan programlar her yıl güncelleştirilir. Kontrol ve denetimler uygun sıklıkta ve gıda maddesinin taşıdığı riskle orantılı olmalıdır. Yıllık olarak hazırlanan kontrol programlarında, gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeler grubunun risk durumu, önceki kontrollerden edinilen bilgi ve deneyimler, gıda işletmecilerinin uyguladıkları incelemelerin sonuçları göz önünde bulundurulur.

c) Bakanlık, halk sağlığını ilgilendiren gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzeme kaynaklı risklerin kontrolüne yönelik acil eylem planları ile çok yıllık ulusal kontrol planlarını hazırlar. Planlar gelişmeler ışığında düzenli olarak güncelleştirilir.

ı) Kontrol ve denetimler; kontrol programları ile çok yıllık ulusal kontrol planlarının yanı sıra şüphe, şikayet, inceleme, izlenebilirliğin sağlanması, izleme, gözetim ve tetkik amaçları ile de gerçekleştirilir. Kontrol ve denetimlerin uygulanmasında yeknesaklığı temin etmek amacıyla, Bakanlık yazılı olarak ilgili merciyi yönlendirir.

k) Yıllık kontrol programları ile çok yıllık olarak hazırlanan ulusal kontrol planlarının ve diğer amaçlarla yapılan tüm kontrol ve denetimlerin hazırlanacak raporlara esas teşkil eden genel değerlendirilmesi Bakanlıkça yapılır. Bakanlık, ilgili merci tarafından bildirilen kontrol ve denetim sonuçlarını değerlendirerek, yıllık kontrol programlarına ve gerektiğinde diğer amaçlarla yapılan kontrol ve denetimlere dair raporunu/raporlarını hazırlar.

l) Kontrol, denetim ve tetkiklerin doğru bir şekilde uygulanması için kontrol ve denetimleri yürüten gıda kontrolörü/gıda denetçileri ile gıda kontrolör yardımcısı/yardımcı denetim elemanlarının eğitimleri ilgili merci ile işbirliği içerisinde Bakanlıkça yapılır.

m) Gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemeleri üreten, satan işyerleri ile toplu tüketim yerlerinin kontrol ve denetimi ile numune alma işlemi, gıda kontrolörü/ gıda denetçisinin başkanlığında gıda kontrolör yardımcısı/yardımcı denetim elemanından oluşan en az iki kişilik ekip tarafından yapılır.

o) Kontrol ve denetimler, gıda işletmecisine haber vermeksizin, özel durumlar hariç çalışma saatleri içinde gerçekleştirilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

 

Yapılan inceleme sonucunda; Gıdaların Üretimi, Tüketimi Ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun’a dayanılarak Sağlık Bakanlığınca çıkarılan Gıda Üretim Ve Satış Yerleri Hakkında Yönetmeliğin Ek-5 listesine göre hazır yemek üreten işyerleri ve yemek fabrikalarının en az ayda bir kez denetlenmesi gereken işyerleri arasında yer aldığı; diğer taraftan anılan Kanun gereğince Sağlık Bakanlığı’nın yetkisinin halk sağlığını ilgilendiren acil durumlarda mevcut bulunduğunu, yine Sağlık Bakanlığı’nın genel sağlığın korunması ve hijyen ile ilgili olarak, diğer mevzuattan kaynaklanan görev ve yetkilerinin saklı olduğu, ancak anılan Kanun’da asıl yetkinin Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nda olmakla birlikte, Sağlık Bakanlığı’nın anılan Yönetmelik düzenlemesi gereğince ayda bir denetleme görev ve yetkisinin bulunduğu,

 

Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca, yine Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanuna dayanılarak hazırlanan ve ihale ilan tarihi itibariyle yürürlükte bulunan “Gıda ve Gıda İle Temasta Bulunan Madde Ve Malzemelerin Piyasa Gözetimi, Kontrolü Ve Denetimi İle İşyeri Sorumluluklarına Dair Yönetmelik” hükümleri gereğince Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın denetleme görev ve yetkisinin bulunduğu, ancak anılan Yönetmelikte denetimlerin asgari sıklığı ve süresinin açıkça belirtilmediği, denetimlerin Bakanlıkça hazırlanan denetim plan ve programlarına göre ya da şüphe, şikayet, inceleme, izlenebilirliğin sağlanması, izleme, gözetim ve tetkik amaçları ile “önceden haber verilmeksizin” yapıldığı, denetim yetkisinin Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nda veya İl Müdürlüklerinde olduğu,

 

Yukarıdaki mevzuat düzenlemeleri gereği her iki Bakanlığın da işyerlerini kendi görev alanları ile ilgili olarak denetleme yetkisinin bulunduğu, idari şartnamede yer verilen düzenlemede yer verilen “ilgili mercii” ifadesinden her iki Bakanlık yahut bağlı teşkilatlarının da anlaşılabileceği, bu sebeple idarenin düzenlemesinde belirsizlik bulunduğu, ilgili denetim raporunun Sağlık Bakanlığı’nca aylık yapılan denetimlerde düzenlenmesi ve temin edilmesi mümkün bulunmakla birlikte, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın denetimi bakımından ilgili Yönetmelikte asgari bir denetim süresi öngörülmediğinden mümkün olmadığı, bu denetimlerin isteklilerin iradesi dahilinde olmadığı, dolayısıyla anılan düzenlemenin ihaleye katılımı daralttığı, belirsizlik yaratan bir durum oluşturması nedeniyle rekabeti engellediği ve mevzuata aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

 

             2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak;

 

İdari şartnamenin “Diğer Hususlar” başlıklı 56.13 maddesinde; “Firma eleman değiştirmesi halinde çıkarılan ve alınan eleman için idarenin onayı olacaktır. İdare istediği vasıfta elemanın alım tasarrufuna haiz olup, firma bu talebi karşılayacaktır…”, 56.21 maddesinde; “Firma idarenin haberi olmadan eleman değiştiremez” düzenlemeleri mevcuttur.

 

4857 sayılı İş Kanununun “Tanımlar” başlıklı ikinci maddesinde;

 

            “ Hizmet alımına dayanak teşkil edecek sözleşme ve şartnamelere;

            a) İşe alınacak kişilerin belirlenmesi ve işten çıkarma yetkisinin kamu kurum, kuruluşları ve ortaklıklarına bırakılması,

            b) Hizmet alım sözleşmeleri çerçevesinde ya da geçici işçi olarak aynı iş yerinde daha önce çalışmış olanların çalıştırılmasına devam olunması,

            yönünde hükümler konulamaz.” düzenlemesi yer almaktadır.

 

            İdari şartnamenin 56.13 maddesinde yer alan idarenin istediği vasıfta elemanı alım tasarrufuna haiz olduğu ve firmanın bu talebi karşılayacağı konusunda yapılan düzenlemelerin İş Kanununa uygunluk arz etmediği, başvuru sahibinin bu iddiasında haklı olduğu anlaşılmıştır.

 

            3) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak;

 

İdari şartnamenin “Diğer Hususlar” başlıklı 56.28 maddesinde; “Yüklenici firma Cumartesi, Pazar, Resmi ve Dini Bayram ve tatillerde de bu hizmetleri yürütmekle mükellef olduğunu kabul ve taahhüt eder”  düzenlemesi yer almaktadır.

 

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu iş; “2008 Mali Yılı Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Satın Alımı” olarak tanımlanmıştır.

 

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “XIII Tekliflerin Alınması ve Değerlendirilmesi”,                      “G. Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Teklif Fiyata Dahil Olacak Masraflar” başlıklı bölümünde; “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetler olarak kabul edilecektir. Bu çerçevede malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir…İşin niteliği gereği resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca belirlenecek ücretin hesaplanabilmesi açısından çalışılacak gün ve personel sayısı ihale dokümanında belirtilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

 

Yapılan incelemede, ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin olduğu, dolayısıyla anılan Tebliğ düzenlemesi gereğince resmi ve dini bayram günlerinde çalışacak personel sayısının ihale dokümanında belirtilmesinin zorunlu olmadığı tespit edilmiş ve  başvuru sahibinin bu iddiası yerinde görülmemiştir.

 

            4) Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak;

 

İdari şartnamenin “Diğer Hususlar” başlıklı 56.46 maddesinde; “Yüklenici mutfakta ve yemekhanelerde yangın ve besin zehirlenmelerine karşı sigortayı yaptıracak ve sigorta poliçesini sözleşme imzalanmadan önce yaptırıp idareye ibraz edeceğini kabul ve taahhüt eder.” düzenlemesi mevcuttur.

 

İhaleye ilişkin sözleşme tasarısının “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 22 nci maddesinde; “İşyerinin korunması ve sigortalanmasından Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yüklenici sorumludur. Yüklenici işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet araç gereçleri, tesisler için işe başlama tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek su baskını, yangın gibi doğal afetler ile gıda zehirlenmesi, hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı all risk sigorta yaptırmak zorundadır.”  düzenlemesine yer verilmiştir.

 

Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesinde; “Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanında hizmetin gereği idarece istenen sigortaya ilişkin sigorta türü (all risk) belirtilmesine rağmen bu sigortaya ilişkin teminat limitlerinin belirtilmediği tespit edilmiş dolayısıyla başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale işlemleri ile ihale kararının iptali gerekmektedir.

 

Açıklanan nedenlerle;

 

4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,

 

Esasta
   Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Karşı Oy:

          İdari şartnamenin 56.13 ve 56.21 maddelerinde, çalışacak işçilerin seçiminde ve işte çıkartılmalarında idareye yetki veren hükümlerin  4857 Sayılı İş Kanununun 2 nci maddesinin 9 uncu fıkrasında yer alan amir hükme açıkça aykırı olması yanında; bu hükümlerin ileride doğuracağı sonuçlar göz önüne alındığında, ihaleye teklif verilmesini engelleyici ve ihalenin iptalini gerektirir nitelikte de olduğu kanaatiyle, ihale dokümanında yapılan düzenlemenin sadece yukarıda anılan Kanun hükmüne aykırılığının tespiti yönündeki çoğunluk görüşüne katılmıyorum.

 

 

                                                                                                                        

İnceleme konusu ihalede;

 

1) 4734 sayılı Kanunun “Temel İlkeler” başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasında  İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur” hükmü yer almaktadır.

 

Sözkonusu ihalede, 22 adet ihale dokümanının satın alındığı, beş teklifin sunulduğu ve geçerli olan dört tekliften birinin yaklaşık maliyetin altında, diğerlerinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gözönüne alındığında, 4734 sayılı Kanunun 5. maddesinin 1. fıkrasında öngörülen “rekabet” ilkesinin oluşmadığından, ihalenin bu nedenle de iptal edilmesi gerektiği,

 

2) İhale konusu iş, öğünde(Yıllık) 202.500 adet kahvaltı (normal ve gece), 84.000 adet diyet kahvaltı, 46.000 adet diyet ara kahvaltısı, 784.500 adet öğle-akşam yemeği, 172.500 adet öğle-akşam diyet yemeğinin hazırlanarak sunulması işini kapsamakta olup, söz konusu iş idarenin mutfağında gerçekleştirilecektir.

 

Diğer taraftan, idari şartnamenin 7.3.2.2 nci maddesinde, ilgili meslek odasından alınmış 3000 öğün/gün kapasiteli kapasite raporu, kalite ve standart ile kapasiteye ilişkin belgeler kapsamında yeterlik kriteri olarak öngörülmüştür.

 

İdarenin mutfağında gerçekleştirilen yemek hizmetleri, bir işletmenin kendi işletmesindeki kapasiteden bağımsız olup, idarenin mutfağında gerçekleştirileceği öngörülen ihale konusu işte, ilgili meslek odasından alınmış 3000 öğün/gün kapasiteli kapasite raporunun idarece kalite ve standart ile kapasiteye ilişkin belgeler kapsamında yeterlik kriteri olarak öngörülmesi, mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil ettiğinden, söz konusu ihalenin bu nedenle de iptal edilmesi gerektiği,

 

3) Çalışacak işçilerin işe alınmalarında ve işten çıkartılmalarında idareye yetki veren idari şartnamenin 56.13 üncü maddesindeki “Firma elemen değiştirmesi halinde çıkarılan ve alınan eleman için idarenin onayı olacaktır.İdare istediği vasıfta elemanın alım tasarrufuna haiz olup, firma bu talebi karşılayacaktır." şeklindeki düzenlemenin 4857 Sayılı İş Kanununun 2 nci maddesinin 9 uncu fıkrasında yer alan amir hükme açıkça aykırılık teşkil ettiği ve bu aykırılığın ihalenin iptalini gerektirir nitelikte olduğu,

 

            4) İdari şartnamenin 56.28 inci maddesinde “Yüklenici firma Cumartesi, Pazar, Resmi ve Dini Bayram ve tatillerde de bu hizmetleri yürütmekle mükellef olduğunu kabul ve taahhüt eder” düzenlemesine yer verilmiştir.

            İdari şartnamede yer alan yukarıdaki düzenleme uyarınca ihale konusu işin kesintisiz yürütüleceği ve resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günlerinde de işin yürütülmesine yetecek sayıda personelin çalıştırılacağı anlaşılmasına karşın, anılan günlerde çalışılacak personel sayısı ve çalışılacak gün sayısının ihale dokümanında açıkça belirtilmediği anlaşıldığından, söz konusu düzenlemenin mevzuata uygun olmadığı ve mevcut ihale dokümanı ile resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşında çalışacak personele ödenecek ücretin hesaplanması mümkün bulunmadığından söz konusu ihalede teklif maliyetinin belirlenemeyeceği anlaşıldığından, söz konusu ihalenin bu nedenle de iptal edilmesi gerektiği,

 

Yönündeki düşüncemle karara katılıyorum.

  

 

Maddeye git

    Copyright © 2018. Kanunum bir Karakullukçu Dan. A.Ş. (Şirket) servisidir. “Kanunum” Şirket’in tescilli markasıdır ve tüm hakları saklıdır. Kanunum bir resmi kaynak veya hukuk danışmanlık servisi değildir. Kullanıcılar Hizmet Şartlarını okumuş ve kabul etmiş sayılırlar. Adres: Aytar Cad. 28/4 Levent, 34330, İstanbul