En son güncellemeler 3 Nisan 2020 iş günü sonunda yapılmıştır.
  • Resmi Gazete:
  • Karar No: 2013/UY.II-607
  • Toplantı No: 2013/009
  • İlgili Kurum: Kamu İhale Kurumu
  • Karar Tarihi: 28.01.2013
(Aşağıdaki metin 9/2/2013 tarihinde Kamu İhale Kurumu web sitesinden alınmıştır.)
(Kanunum resmi kaynak değildir; kullanıcılar sunulan yürürlük ve metin bilgilerini resmi kaynaklardan teyid etmelidir.)
Uyarı:
Bu karar 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğe çıkarılmış olup, kararın Kurumun internet sitesinde yayınlanması tebliğ yerine geçmez. Karar, bilgilendirme amacıyla yayınlanmaktadır.
Toplantı No :2013/009
Gündem No :31
Karar Tarihi:28.01.2013
Karar No :2013/UY.II-607
Şikayetçi:
 Nafiz Doruk, ABAY KUNANBAY CAD. No: 34/3 KAVAKLIDERE ANKARA
 İhaleyi yapan idare:
 Muğla İl Özel İdaresi (Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü), Şeyh Mah. Kurşunlu Cad. No: 4 48100 MUĞLA
Başvuru tarih ve sayısı:
 21.12.2012 / 42510
Başvuruya konu ihale:
 2012/4708 İhale Kayıt Numaralı "Muğla İli Fethiye İlçesi Genel Lise İnşaatı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:

Muğla İl Özel İdaresi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğütarafından 08.03.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Muğla İli Fethiye İlçesi Genel Lise İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Nafiz Doruk’un 05.12.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.12.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.12.2012tarih ve 42510sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.12.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

 

            Başvuruya ilişkin olarak 2012/4993sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Karar:

 

 

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

 

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında sunmuş olduğu hesap cetvelindeki metrajların düşük olduğu, hesap cetvelinde bazı imalatlara yer verilmediği, sunulan analizlerin uygun olmadığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış rayiç ve birim fiyatların kullanıldığını gösteren listenin sunulmadığı, sunulan proforma fatura ve fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

 

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

 

Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde,

 

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. 

 

İhale komisyonu; 

 

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,   

b)  Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,           

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

           

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

 

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.) İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü bulunmaktadır.

 

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde,

 

“(1) (Değişik:RG-26/6/2010-27623) İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü bulunmaktadır.

 

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde,

 

“45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. 

 

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 16 md.) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı, bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanmalıdır.

45.1.13.  Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.) (Ek: 20/8/2011-28031 R.G./ 17 md.) Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.

 

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya proforma fatura ya da fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

45.1.13.11. Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(45.1.13.1) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (45.1.13.2) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(45.1.13.6) maddesine ve (45.1.13.7) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 ve O-8 nolu tutanaklardaki beyanlarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine uygunluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

45.1.15.  İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumuna ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve stok tespit tutanağı mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.”hükmü bulunmaktadır.

 

            İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde işin adı “Muğla İli Fethiye İlçesi Genel Lise İnşaatı”, miktarı “1 Adet 24 Derslikli Genel Lise İnşaatı Yapım İşi” olarak düzenlenmiştir. Sözleşme Tasarısı’nda ise işin süresi 450 gün olarak yer almaktadır. İdari Şartname’nin 19’uncu maddesi uyarınca istekliler tekliflerini, işin tamamı için anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.

 

            08.03.2012 tarihinde yapılan ihaleye 16 isteklinin katıldığı, geçerli teklifler üzerinden sınır değerin 3.412.655,83 TL olarak hesaplandığı, başvuru sahibi dahil teklif fiyatı sınır değerin altında kalan beş istekliden Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca açıklama istendiği, 2 isteklinin açıklamalarını süresi içinde idareye ulaştırmadığı, başvuru sahibi dahil üç isteklinin açıklamalarının ise çeşitli gerekçelerle uygun bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin teklif fiyatı sınır değerin üstünde bulunan Kaçmazoğlu Mad. Telk. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. – Maşuk Akduman Ortak Girişimi üzerinde bırakıldığı ve Adnan Gökalp’in ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci istekli olarak belirlendiği,

 

            Başvuru sahibi Nafiz Doruk’un itirazen şikayeti üzerine alınan 15.08.2012 tarih ve 2012/UY.II-3347 sayılı Kurul kararı ile “başvuru sahibi Nafiz Doruk’un teklif fiyatının tekrar hesaplanan sınır değerin üstünde kalması nedeniyle anılan istekliye yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının geri alınması bununla birlikte Arslan İnş. Taah. Müh. Tic. San. Ltd. Şti. – Yıldırım Müh. Tic. Ltd. Şti. ortak girişimine aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi”  yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği,

 

            İdare tarafından söz konusu Kurul kararında yer alan gerekçeler doğrultusunda Arslan İnş. Taah. Müh. Tic. San. Ltd. Şti. – Yıldırım Müh. Tic.  Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nden teklifinin önemli bileşenleri hakkında açıklama istendiği, anılan isteklinin açıklamalarını idareye sunduğu ve 16.11.2012 tarihinde onaylanan ikinci komisyon kararı ile ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

 

İdare tarafından 37 adet inşaat iş kalemi ile 6 adet mekanik tesisatı ve 5 adet elektrik tesisatı iş kalemi sorgulanmıştır.

 

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

 

Açıklamanın 123 sayfadan oluştuğu, açıklama yazısı, teklif icmali, hesap cetveli, analizlerde kullanılan rayiçler ve söz konusu rayiçlerin dayanakları, makine tesisat iş kalemlerinden açıklama istenen üç tanesine ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan birim fiyatların kullanıldığını gösteren liste, inşaat iş kalemlerine ilişkin analizler ve alt analizler, nakliye maliyeti hesaplamaları, makine tesisat ve elektrik tesisat iş kalemlerine ait analizler ve proforma faturalar sunulduğu görülmüştür.

 

  1. Hesap cetveli üzerinde yapılan incelemede;

 

İhale işlem dosyasında sorgulamaya konu kalemlere ait metrajların topluca derlenmemiş olması nedeniyle her bir imalat bölgesinde yer alan ilgili metrajlar toplanmış ve idarece yaklaşık maliyete esas metrajlar tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklinin hesap cetvellerinde yer alan sorgulamaya konu iş kalemlerinin miktar tespiti için benzer işlem yapılmıştır.

 

            Yapılan incelemede, isteklinin açıklama istenen inşaat iş kalemlerinden bazılarında idarenin yaklaşık maliyetinde esas aldığı miktarlardan düşük miktar kullandığı, bazılarında ise daha yüksek miktar kullandığı görülmektedir. 23-014 poz numaralı “Ø 8- ø 12 mm nervürlü beton çelik çubuğunun bükülmesi, yerine konulması” iş kaleminde %10,61, 16.058/1A poz nolu  “Satın alınan ve beton pompasıyla basılan, basınç dayanım sınıfı C 20/25 (BS 20) olan hazır beton dökülmesi (beton nakli dahil)” iş kaleminde % 34,98, 25.034/2 poz nolu “Çıplak beton veya ince sıva üzerine astar çekilerek silikon esaslı grenli cephe malzemesi ile istenilen renkte kaplama yapılması” iş kaleminde % 19,47, 15.001/2B poz nolu “Makine ile her derinlikte yumuşak ve sert toprağın kazılması (geniş derin)” iş kaleminde % 17,87  miktar düşüklüğü olduğu tespit edilmiştir.

 

  1. Aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan inşaat iş kalemlerine ait analizler incelendiğinde;

 

İdare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yazısı ekinde yer alan CD’de her bir iş kalemi için ayrı ayrı hazırlanmış analiz formatlarının yer aldığı görülmüştür. İhale üzerinde bulunan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan analizler  incelendiğinde, söz konusu analizlerin idarece hazırlanan formata uygun olduğu, girdilerin miktarlarında eksiltmeye gidilmediği görülmüştür. Anılan istekli tarafından analizlerde yer alan girdilerin maliyetlerine ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan 2011 yılı rayiçleri ve proforma faturalar sunulduğu ve analizler ile alt analizlerde yer alan fiyatlar ile rayiçler ve proforma faturalarda yer alan fiyatların tutarlı olduğu tespit edilmiştir. İşçilik ücreti olarak ihale tarihinin de içinde bulunduğu 2012 yılı ilk altı aylık dönemine ait saatlik ücret (886,50/225 = 3,94 TL) kullanılmıştır.

 

  1. Mekanik tesisat iş kalemlerinin açıklanmasına ilişkin olarak:

 

Yapılan incelemede idarece 6 adet mekanik tesisat iş kalemi hakkında açıklama istendiği ve CD ortamında söz konusu kalemlere ilişkin analiz örneklerine yer verildiği görülmüştür. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamada sorgulamaya konu iş kalemlerinden 105-613 poz nolu “Prizmatik modüller paslanmaz çelik su deposu 30,00 m⊃3;” iş kalemi, 152-1609 poz nolu “Çelik malzemeden (kaynaklı) kalorifer kazanı, katı yakıtlı önden elle beslemeli (250.000 Kcal/h) 290 kW” iş kalemi ve 1020-134 poz nolu “Yatay arkadan emişli yangın pompası anma debisi 12 m⊃3;/h anma basma yüksekliği 100 mSS”     iş kalemi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatlarını kullandığına ilişkin tablo sunulduğu, “Çalışma tezgahı (laboratuvar ve hazırlık odalarında)” iş kalemi için analiz ve yardımcı analiz sunulduğu ve analizde yer alan girdiler için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiçlerinin kullanıldığı, 1002-118 poz nolu “tüplü model yangın dolabı hortum çapı DN25 hortum uzunluğu 30 m.” iş kalemi, 165-708 poz nolu “panel radyatörler (Tip 22) 600” iş kalemi için analiz sunulduğu ve sunulan analizlerin “malzeme+montaj” şeklinde olduğu görülmüştür.

 

  1. Elektrik tesisat iş kalemlerinin açıklanmasına ilişkin olarak:

 

Yapılan incelemede idarece 5 adet elektrik tesisat iş kalemi hakkında açıklama istendiği ve CD ortamında söz konusu kalemlere ilişkin analiz örneklerine yer verildiği görülmüştür. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamada sorgulamaya konu iş kalemleri olan 833-500 poz nolu “Analog adresli optik duman detektörü” iş kalemi, 905-224 poz nolu “Asansör Sınıf.1 5 Duraklı 1,00/0,25 m/sn hızlı” iş kalemi, 921-503 poz nolu “Asansör kapısı tam otomatik 900 x 2000 mm. (Genişlik x Yükseklik)” iş kalemi, 923-102 poz nolu “Tahrik farkı Beyan Yükü: 630kg ve 800kg 1,00m/sn” iş kalemi, 950-109 poz nolu “Diesel elektrojen grubu tesisatı 150 KVA” iş kalemleri için “malzeme+montaj” şeklinde analiz sunulduğu görülmüştür.           

 

  1. Proforma faturalar üzerinde yapılan incelemede;

 

            Proforma faturalar üzerinde yer alan tarihlerin 28/09/2012 olduğu, serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilgili beyanların onaylandığı, kaşe ve iletişim bilgilerinin bulunduğu, proforma faturalarda yer alan fiyatların açıklama istenilen analizlerdeki ilgili girdileri karşıladığı görülmüştür. Bununla birlikte aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan istekli tarafından proforma faturalarda yer alan fiyatlara dayanak teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının sunulmadığı tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin dilekçesinde tutanaklar ile proforma faturaların uyumsuz olduğu şeklindeki iddiası nedeniyle 09.01.2013 tarihli yazılarımızla proforma faturalarda yer alan beyanı onaylayan serbest muhasebeci mali müşavirlerden proforma faturaya ilişkin taraflarınca hazırlanmış olan maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, mükellef ile yaptıkları ilgili döneme ait tam tasdik sözleşmesinin ve/veya mükellefin beyannamelerini imzalamaya yetkili olunduğunu gösteren belgelerin birer örnekleri istenilmiştir. İlki 16.09.2013 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan belgeler incelendiğinde, tutanaklarda yer alan fiyatların satış tutarları üzerinden hesaplandığı, söz konusu fiyatların proforma faturalarda yer alan fiyatlarla uyumlu olduğu görülmüştür. Ancak, ihale tarihinin 08.03.2012 olması nedeniyle, söz konusu ihalede proforma faturalarda yer alan fiyatlara dayanak teşkil edecek fiyatların ihale tarihinden önceki son geçici vergi beyanname dönemi olan 2011/4 dönemi ya da bu dönemde işlem yapılamamış olması durumunda bir önceki geçici vergi beyanname dönemi olan 2011/3 geçici vergi beyanname döneminde gerçekleşen fiyatların ortalaması üzerinden hesaplanması gerekirken, Kurum kayıtlarına alınan tutanakların tamamının düzenlenme tarihinin 28.09.2012 olması ve tutanağı düzenleyip onaylayan serbest muhasebeci mali müşavir tarafından söz tutanakta yer alan fiyatların son geçici vergi beyanname dönemine ait olduğunun beyan edilmiş olması nedeniyle tutanaklarda yer alan fiyatların 2012 yılı 2’nci geçici vergi beyanname dönemine ait olduğu anlaşılmıştır.

 

            Yukarıda yer alan tespitlere ilişkin değerlendirmeler şu şekildedir:

                       

  1. Hesap cetvelinde yapılan tespitlere ilişkin olarak:

 

Bina yapımına dair ihalelerin kural olarak anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilmesi yasa gereği zorunludur. Bu tür ihalelerde, idarece iş kapsamındaki imalat miktarları istekli olabileceklere verilmemekte, bunun yerine katılımcıların ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak imalat miktarlarını hesaplamaları gerekmektedir. Bu tür ihalelerde, istekliler teklif ettikleri fiyat ile ihale konusu işin bir bütün olarak sözleşme ve ekindeki proje ve dokümanlara uygun bir şekilde yapımını taahhüt etmektedirler.

 

Öte yandan, ihale konusu iş kapsamında yer alan imalatlara ait miktarların (metrajların) hesaplanması işi, işe ait projeler üzerinden birçok ölçüm/sayım yapılmasını ve bu ölçümler neticesinde elde edilen rakamlarla matematiksel işlem yapılmasını gerektirmektedir. Bu nedenle, iki farklı kişinin aynı iş kalemine dair metraj hesaplaması çoğu zaman birbiri ile örtüşmemektedir. Bu durum, ölçme yönteminden ve hassasiyetinden veya ölçme sonrası yapılan matematiksel işlemler neticesinde elde edilen miktarlar üzerinde yapılan yuvarlamalardan ya da makul karşılanabilir hesap hatalarından kaynaklanabilir. Bununla birlikte, metraj hesaplamalarındaki farklılıkların da makul ve kabul edilebilir mertebelerde olması, işin yapılabilirliğini menfi yönde etkilememesi gerekmektedir.

 

Bu açıdan değerlendirme yapıldığında, teklifin önemli bileşenleri olarak belirtilen iş kalemlerinde idarenin metrajları ile isteklinin metrajları arasında teklif fiyatını etkileyici boyutta metraj farkı olduğu tespit edilmiştir. Açıklama bu yönüyle mevzuata uygun bulunmamıştır.

 

Diğer taraftan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2’nci maddesinde ise, aşırı düşük teklif verdiği tespit edilen isteklilerden yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin açıklamalarının 5 iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilerek istenileceği, bu itibarla Tebliğ’in 38.1’inci maddesinde tarif edildiği üzere idarece yaklaşık maliyetin % 80’ini oluşturan iş kalemlerinin tespit edileceği, ayrıca sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemlerinde yer alan tüm girdilere ilişkin isteklilerden açıklama istenilmeyeceği, bunun yerine yine Tebliğ’in 38.1’inci maddesi uyarınca iş kalemleri bazında hazırlanacak sıralı analiz girdileri listesi kullanılarak iş kalemlerinin kâr ve genel gider ihtiva etmeyen analiz toplamlarının % 3’ünden fazla tutara sahip girdileri için açıklama istenileceği düzenlenmiştir. Başka bir ifadeyle, Yönetmelikte yer alan soyut nitelikteki “önemli teklif bileşenleri” ifadesi Tebliğ’in anılan maddesinde yer alan detaylı düzenlemeler ile somutlaştırılmıştır. Bu durum, isteklilerin tekliflerinin bir kısmını oluşturan bahse konu giderlerin önemli teklif bileşeni olarak nitelendirilmediğini göstermektedir.

 

Diğer taraftan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesinde aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedileceği belirtilmiştir. Dolayısı ile her ne kadar teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerden açıklamalarında hesap cetveli sunmaları istenmiş olsa da Tebliğ’in mezkur maddesi uyarınca hesap cetveli üzerinden sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemlerine ilişkin tespitlerin, isteklilerin açıklamalarının değerlendirilmesine müspet ya da menfi yönde etkide bulunması mümkün değildir. Bu itibarla, açıklama istenmeyen iş kalemlerine ilişkin olarak yapılacak tespitlerin Tebliğ’in 45.1.8’inci maddesi uyarınca değerlendirmeye dayanak teşkil edecek niteliği haiz bulunmadığı anlaşılmıştır.

 

  1. İş kalemlerine ait analizler ve maliyetlerin tevsikine ilişkin olarak;

 

Yapılan incelemede sunulan analizlerin idarece hazırlanan analiz formatlarına uygun olduğu, girdi miktarlarında herhangi bir fark bulunmadığı; açıklama istenen altı adet mekanik tesisat iş kaleminden 3 tanesi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatları kullanıldığına ilişkin tablo sunulduğu, diğer üç kalem içinde “malzeme + montaj” şeklinde analiz sunulduğu; açıklama istenen beş adet elektrik tesisat iş kalemi için de “malzeme + montaj” şeklinde analiz sunulduğu tespit edilmiştir. Sunulan analizlerde yer alan girdilerin maliyetlerinin tevsiki amacıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2011 yılı rayiçlerinin ve proforma faturaların kullanıldığı ve girdi maliyetleri ile rayiç ve proforma faturaların tutarlı olduğu görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesinde ilan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatlarının kullanılabilmesine olanak sağlanmıştır. İlan tarihinin 17.02.2012 ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2012 yılı birim fiyatlarının anılan Bakanlığın internet sayfasında (http://www.csb.gov.tr/turkce/index.php?Sayfa=haberdetay&Id=13 Erişim tarihi: 23.01.2013) yer alan duyurulara göre 03.04.2012 tarihinde yayımlanmış olması nedeniyle söz konusu ihalede bir önceki yılın birim fiyatlarının kullanılması Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesi uyarınca mevzuata uygundur. İşçilik ücreti olarak ihale tarihinin de içinde bulunduğu 2012 yılı ilk altı aylık dönemine ait saatlik ücret (886,50/225 = 3,94 TL) kullanılmıştır.

 

Açıklamanın bu yönüyle mevzuata aykırılık taşımadığı sonucuna varılmıştır.

 

  1. Proforma Faturalar ile Tutanaklara İlişkin Olarak:

 

İhale tarihinin 08.03.2012 olması nedeniyle, söz konusu ihalede proforma faturalarda yer alan fiyatlara dayanak teşkil edecek fiyatların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.12’nci maddesi uyarınca ihale tarihinden önceki son geçici vergi beyanname dönemi olan 2011/4 dönemi ya da bu dönemde işlem yapılamamış olması durumunda bir önceki geçici vergi beyanname dönemi olan 2011/3 geçici vergi beyanname döneminde gerçekleşen fiyatların ortalaması üzerinden hesaplanması gerekirken, Kurum kayıtlarına alınan tutanakların tamamının düzenlenme tarihinin 28.09.2012 olması ve tutanağı düzenleyip onaylayan serbest muhasebeci mali müşavir tarafından söz tutanakta yer alan fiyatların son geçici vergi beyanname dönemine ait olduğunun beyan edilmiş olması nedeniyle tutanaklarda yer alan fiyatların 2012 yılı 2’nci geçici vergi beyanname dönemine ait olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla açıklama maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olmaması nedeniyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.12’nci maddesine aykırılık teşkil etmektedir.

           

            Yapılan inceleme neticesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

 

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Arslan İnş. Taah. Müh. Tic. San. Ltd. Şti. – Yıldırım Müh. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

 

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

 

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

 

Esasta
   Oybirliği, gerekçede oy çokluğu ile karar verildi.

 

 

 

Mahmut  GÜRSES

Başkan

 

Kazım  ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal  AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan  DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

 

Ahmet  ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki  ADLI

Kurul Üyesi

Hasan  KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

 

Hamdi  GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet  AKSOY

Kurul Üyesi

 

 

Karşı Oy:

 

KISMEN GEREKÇEDE KARŞI OY

 

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinin birinci iddiasına yönelik olarak, ihale aşırı düşük teklif açıklamaları idarece uygun bulunarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının uygun olmadığına ilişkin Kurulun çoğunluk kararının gerekçeleri arasında “isteklinin açıklama istenen inşaat iş kalemlerinden bazılarında idarenin yaklaşık maliyetinde esas aldığı miktarlardan düşük miktar kullandığı, bazılarında ise daha yüksek miktar kullandığı görülmektedir. 23-014 poz numaralı “Ø 8- ø 12 mm nervürlü beton çelik çubuğunun bükülmesi, yerine konulması” iş kaleminde %10,61, 16.058/1A poz nolu  “Satın alınan ve beton pompasıyla basılan, basınç dayanım sınıfı C 20/25 (BS 20) olan hazır beton dökülmesi (beton nakli dahil)” iş kaleminde % 34,98, 25.034/2 poz nolu “Çıplak beton veya ince sıva üzerine astar çekilerek silikon esaslı grenli cephe malzemesi ile istenilen renkte kaplama yapılması” iş kaleminde % 19,47, 15.001/2B poz nolu “Makine ile her derinlikte yumuşak ve sert toprağın kazılması (geniş derin)” iş kaleminde % 17,87 miktar düşüklüğü olduğu” şeklinde ifade edilen gerekçe de sayılmış ve Kurul çoğunluğunca, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı anlaşıldığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususunda “düzeltici işlem belirlenmesine”ilişkin karar verilmiştir.

 

Başvuru sahibinin başvuru dilekçesinde dile getirdiği birinci iddiası kapsamında ihale üzerinde bırakılan Arslan İnş. Taah. Müh. Tic. San. Ltd. Şti. – Yıldırım Müh. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmadığından teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin Kurul çoğunluğuncaverilen kararın “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki gerekçe kısmına katılmakla birlikte;


     Başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde inceleme raporu ve eki bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirmeye göre;

 

İncelemeye konu ihaleye ilişkin ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmadığına ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen kararda; isteklinin açıklama istenen inşaat iş kalemlerinden bazılarında idarenin yaklaşık maliyetinde esas aldığı miktarlardan düşük miktar kullandığı, bazılarında ise daha yüksek miktar kullandığı görülmektedir. 23-014 poz numaralı “Ø8- Ø12 mm nervürlü beton çelik çubuğunun bükülmesi, yerine konulması” iş kaleminde %10,61, 16.058/1A poz nolu  “Satın alınan ve beton pompasıyla basılan, basınç dayanım sınıfı C 20/25 (BS 20) olan hazır beton dökülmesi (beton nakli dahil)” iş kaleminde % 34,98, 25.034/2 poz nolu “Çıplak beton veya ince sıva üzerine astar çekilerek silikon esaslı grenli cephe malzemesi ile istenilen renkte kaplama yapılması” iş kaleminde % 19,47, 15.001/2B poz nolu “Makine ile her derinlikte yumuşak ve sert toprağın kazılması (geniş derin)” iş kaleminde % 17,87 miktar düşüklüğü olduğu.” şeklinde belirtilen gerekçeye de yer verilmiştir.

 

Kurul tarafından yukarıda belirtilen gerekçeye dayanılarak anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmadığı gerekçesine aşağıda açıklanan nedenlerle katılmıyoruz:

 

1) Aşırı düşük teklif sorgulaması teklif fiyatı idarece belirlenen sınır değerin altında olan isteklilerin teklif ettikleri bedelle ihale konusu işin sözleşmesine, teknik şartnamesine, mahal listesine ve projesine uygun olarak yapılmasının mümkün olup olmadığının belirlenmesi amacıyla yapılmaktadır. İhale komisyonunca teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin % 80’ini oluşturan iş kalemleri veya gruplarına ilişkin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak açıklamada bulunmaları istenilmektedir.  

 

İsteklilerden açıklamada bulunmaları istenilen her bir iş kaleminin veya grubunun gerek yaklaşık maliyet içerisindeki ağırlığı gerekse isteklilerin teklif bedeli içerisindeki ağırlığı birbirinden farklılık göstermektedir.

 

İstekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif bedelini oluşturan imalat miktarlarının bazı iş kalemlerinde idarece yaklaşık maliyetin bulunmasında kullanılan imalat miktarlarından fazla hesaplanması, bazı iş kalemlerinde eşit hesaplanması diğerlerinde ise eksik hesaplanması olağan bir durumdur.

 

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan bir istekli tarafından açıklama istenilen bir iş kaleminin miktarının düşük hesaplanmasının isteklinin teklif bedelinin düşük hesaplanmasına yol açacağı ne kadar açıksa, açıklama istenilen başka bir iş kaleminin miktarının fazla hesaplanmasının da teklif bedelinin yüksek hesaplanmasına yol açacağı o kadar açıktır.

 

Dolayısıyla bir teklifin aşırı düşük olup olmadığına ilişkin kararın, isteklilerce hesaplanan miktarlar ile idarece hesaplanan miktarlar arasındaki farkın oranına bakılarak değil, açıklama istenilen tüm iş kalemlerine ilişkin miktar farklılıklarının toplam teklif bedeli üzerindeki etkisi dikkate alınarak, miktar farklılıkları nedeniyle teklif bedelinin makul sayılamayacak ölçüde düşük hesaplanıp hesaplanmadığına bakılarak verilmesi gerekmektedir.

 

2) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde idare tarafından hesaplanan miktarların isteklilere ihale dokümanında verilmediği ve her türlü miktarın uygulama proje üzerinden hesabının isteklilerin kendisine bırakıldığı, mühendislik disiplini ve bilimsel hesaplama yöntemlerinin doğasında var olan hassasiyet düzeyi belirsizliği de dikkate alındığında istekliler ve idarelerin her biri tarafından ayrı ayrı yapılan hesaplamalarda aynı sonuçların elde edilmesinin beklenmemesi gerekmektedir.

 

İhaleye katılan isteklilere idarece verilen uygulama projelerinin detay düzeyi ve somutluğu dikkate alındığında ise bu farklılıkların belirli bir tolerans düzeyinin dışında olmaması gerekmektedir.

 

Yapım işleri ihalelerinde isteklilerce yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45 inci maddesindeki açıklamalar uyarınca değerlendirilmesi gerekmekte olup, idarece açıklama istenen iş kalemlerinden herhangi birine ilişkin makul farklılığın oranının ne olduğuna ve böyle bir değerlendirmenin işin bütünü dikkate alınmadan yapılmasına ilişkin bir düzenleme bulunmadığından miktar farklılıkları nedeniyle isteklinin işin bütününe vermiş olduğu fiyat teklifinde toplamda maliyet avantajı elde edip etmediği ve bu maliyet avantajının isteklinin teklifinin aşırı düşük olmasına neden olacak ölçüde olup olmadığına bakılarak karar verilmesinin hakkaniyete daha uygun olacağı açıktır.

İncelenen ihalede, yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan 37 iş kalemine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu 23-014 poz numaralı“Ø8- Ø12 mm nervürlü beton çelik çubuğunun bükülmesi, yerine konulması” iş kaleminde %10,61, 16.058/1A poz nolu  “Satın alınan ve beton pompasıyla basılan, basınç dayanım sınıfı C 20/25 (BS 20) olan hazır beton dökülmesi (beton nakli dahil)” iş kaleminde % 34,98, 25.034/2 poz nolu“Çıplak beton veya ince sıva üzerine astar çekilerek silikon esaslı grenli cephe malzemesi ile istenilen renkte kaplama yapılması” iş kaleminde % 19,47, 15.001/2B poz nolu “Makine ile her derinlikte yumuşak ve sert toprağın kazılması (geniş derin)” iş kaleminde % 17,87 miktar düşüklüğü olmasına rağmen, isteklinin söz konusu 37 iş kalemi için teklif ettiği fiyatlarla çarpımı sonucunda ise, isteklinin bu miktar farklılıklarından avantaj sağlamadığı, aksine bu duruma ilişkin metraj farklılığından doğan 90.044,24 TL’lik tutar fazlalığının isteklinin teklifine olumsuz etki yaptığının değerlendirildiği bu durumda, açıklama istenen iş kalemleri açısından isteklinin teklifinin aşırı düşük olarak kabul edilmesi uygun değildir.

 

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin başvuru dilekçesinde dile getirdiği iddiası kapsamında ihale üzerinde bırakılan Arslan İnş. Taah. Müh. Tic. San. Ltd. Şti.-Yıldırım Müh. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmadığından teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin Kurul çoğunluğuncaverilen kararın “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki gerekçe kısmına katılmakla birlikte, yukarıda aktarılan gerekçenin ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına ilişkin Kurulun çoğunluk kararı içinde yer almaması gerektiği yönündeki düşüncemizle, bu husus dışında Kurul kararı gerekçelerine katılıyoruz.

 

                                             

 

Mahmut GÜRSES

BAŞKAN

 

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

 

  

 

Maddeye git

    Copyright © 2018. Kanunum bir Karakullukçu Dan. A.Ş. (Şirket) servisidir. “Kanunum” Şirket’in tescilli markasıdır ve tüm hakları saklıdır. Kanunum bir resmi kaynak veya hukuk danışmanlık servisi değildir. Kullanıcılar Hizmet Şartlarını okumuş ve kabul etmiş sayılırlar. Adres: Aytar Cad. 28/4 Levent, 34330, İstanbul