(Kanunum resmi kaynak değildir; kullanıcılar sunulan yürürlük ve metin bilgilerini resmi kaynaklardan teyid etmelidir.)
4778-1
KÜÇÜK VE ORTA BÜYÜKLÜKTEKİ İŞLETMELERİN TANIMI, NİTELİKLERİ VE SINIFLANDIRILMASI HAKKINDA YÖNETMELİK

Amaç
Madde 1 -
Bu Yönetmeliğin amacı; küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin tanımına, niteliklerine ve sınıflandırılmasına ilişkin esasların belirlenmesi ve bu tanım ve esasların tüm kurum ve kuruluşların uygulamalarında esas alınmasını sağlamaktır.
Kapsam
Madde 2 - Bilgi ButonuYönt. (RG: 04.11.2012)
Bu Yönetmelik; küçük ve orta büyüklükteki işletmeler ile bu işletmelerin tanımlarına, niteliklerine ve sınıflandırılmasına ilişkin uygulama usul ve esaslarının belirlenmesini kapsar. Küçük ve orta büyüklükteki işletmeleri ilgilendiren mevzuatın uygulanmasında bu Yönetmelik hükümleri esas alınır. Ancak; KOBİ'lere yönelik destek sağlayan kuruluşlar, bu Yönetmelikte belirtilen sınırları aşmamak kaydıyla, kendi sektör ve büyüklük önceliklerini belirleyebilirler. Devlet destekleri dışındaki uygulamalar için sadece çalışan sayıları dikkate alınabilir. (1)
Dayanak
Madde 3 - Bilgi ButonuYönt. (RG: 04.11.2012) (Değişik: 10/9/2012-2012/3834 K.)
Bu Yönetmelik 3/6/2011 tarihli ve 635 sayılı Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 - Bilgi ButonuYönt. (RG: 24.06.2018), Yönt. (RG: 04.11.2012)
Bu Yönetmeliğin uygulanmasında; 

a) (Değişik: 10/9/2012-2012/3834 K.) İşletme: Yasal statüsü ne olursa olsun, bir veya birden çok gerçek veya tüzel kişiye ait olup bir ekonomik faaliyette bulunan birimleri veya girişimleri, 
(1) 10/9/2012 tarihli ve 2012/3834 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Yönetmeliğin 1 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Devlet yardımları” ibaresi “Devlet destekleri” şeklinde değiştirilmiştir.
4778-2
b) (Değişik: 10/9/2012-2012/3834 K.) Küçük ve orta büyüklükte işletme (KOBİ): İkiyüzelli kişiden az yıllık çalışan istihdam eden ve yıllık net satış hasılatı veya mali bilançosundan herhangi biri yüzyirmibeş milyon Türk Lirasını aşmayan ve bu Yönetmelikte mikro işletme, küçük işletme ve orta büyüklükteki işletme olarak sınıflandırılan ekonomik birimleri veya girişimleri,(1)

c) Mali bilanço: Bir işletmenin belirli bir tarihte sahip olduğu varlıklar ile bu varlıkların sağlandığı kaynakları gösteren mali tabloyu, 

d) Net satış hasılatı: Bir işletmenin brüt satışlarından satış iskontoları ve iadeleri ile diğer indirimlerin düşülmesi sonucu bulunan tutarı, 

e) Yıllık iş birimi (YİB): Bir yıl boyunca tam zamanlı olarak işletmede veya işletme adına çalışan bir kişiyi, 

f) (Mülga: 10/9/2012-2012/3834 K.) ifade eder.
Küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin sınıflandırılması(2)
Madde 5 - Bilgi ButonuYönt. (RG: 24.06.2018), Yönt. (RG: 04.11.2012)(Değişik: 10/9/2012-2012/3834 K.)
KOBİ’ler aşağıdaki şekilde sınıflandırılmıştır.

a) Mikro işletme: On kişiden az yıllık çalışan istihdam eden ve yıllık net satış hasılatı veya mali bilançosundan herhangi biri üç milyon Türk Lirasını aşmayan işletmeler.(2)

b) Küçük işletme: Elli kişiden az yıllık çalışan istihdam eden ve yıllık net satış hasılatı veya mali bilançosundan herhangi biri yirmibeş milyon Türk Lirasını aşmayan işletmeler.(2)

c) Orta büyüklükteki işletme: İkiyüzelli kişiden az yıllık çalışan istihdam eden ve yıllık net satış hasılatı veya mali bilançosundan herhangi biri yüzyirmibeş milyon Türk Lirasını aşmayan işletmeler.(2)
Sınıf değiştirme ve vasfın kaybı
Madde 6 -
Hesaplarının kapanış tarihinde, işletme sınıfları ve KOBİ vasfı belirlenirken dikkate alınan kriterlerden herhangi birini, birbirini takip eden iki hesap döneminde de kaybeden veya aşan işletmeler sınıf değiştirir veya KOBİ vasfını kaybeder. (Ek fıkra: 10/9/2012-2012/3834 K.) Hesapların kapanış tarihindeki veriler esas alınarak sınıf değiştirme veya KOBİ vasfını kaybetme tarihleri, verilerin temini süresine bağlı olarak destek sağlayan kuruluşlar tarafından farklı belirlenebilir.
İşletme türleri
Madde 7 -
KOBİ'ler, çalışan sayıları veya mali bilgilerinin tespitine yönelik olarak; diğer işletmeler ile olan sermaye veya oy hakkı ilişkilerine göre bağımsız işletmeler, ortak işletmeler ve bağlı işletmeler olmak üzere üçe ayrılır.
(1) 30/4/2018 tarihli ve 2018/11828 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Yönetmeliğin 1 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “kırk” ibaresi “yüzyirmibeş” şeklinde değiştirilmiştir. (2) 30/4/2018 tarihli ve 2018/11828 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Yönetmeliğin 2 nci maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “bir” ibaresi “üç” şeklinde, (b) bendinde yer alan “sekiz” ibaresi “yirmibeş” şeklinde ve (c) bendinde yer alan “kırk” ibaresi “yüzyirmibeş” şeklinde değiştirilmiştir.
4778-3
Bağımsız işletme
Madde 8 -
Gerçek veya tüzel kişilerin sahip olduğu ve bu Yönetmeliğe göre ortak veya bağlı işletme sayılmayan bir işletme; 

a) Başka bir işletmenin % 25 veya daha fazlasına sahip değilse, 

b) Herhangi bir tüzel kişi veya kamu kurum ve kuruluşu veya birkaç bağlı işletme tek başına veya müştereken bu işletmenin % 25 veya daha fazla hissesine sahip değilse, 

c) Konsolide edilmiş hesaplar düzenlemiyorsa ve konsolide hesaplar düzenleyen başka bir işletmenin hesaplarında yer almıyorsa ve bu nedenle bağlı bir işletme değilse, bağımsız işletme kabul edilir.
Ortak işletme
Madde 9 - (Değişik: 10/9/2012-2012/3834 K.)
Bir işletmenin tek başına veya bağlı işletmeleriyle birlikte hakim etki yaratmayacak şekilde, başka bir işletmenin oy hakları veya sermayesinin yüzde yirmibeş ve fazlasına ve yüzde ellisi ve daha azına sahip olması, yahut kendisinin oy hakları veya sermayesinin yüzde yirmibeş ve fazlasına ve yüzde ellisi ve daha azına başka bir işletmenin hakim etki yaratmayacak şekilde sahip olması durumunda bunlar ortak işletme sayılır. Sermaye ve oy hakları payından yüksek olan esas alınır.

Birinci fıkrada belirtilen yüzde yirmibeşoranı;

a) Üniversiteler, üniversitelerin kurduğu vakıflar ve kâr amacı gütmeyen araştırma merkezleri,

b) Bölgesel kalkınma fonları da dahil kurumsal yatırımcılar,

c) Yıllık bütçesi yirmibeşmilyon Türk Lirasından az olan veya nüfusu beş binden az olan yerlerdeki belde belediyeleri dahil belediyeler ve köy tüzel kişilikleri, tarafından aşılsa bile bu işletme bağlı işletme ilişkilerine sahip olmaması şartıyla bağımsız işletme sayılır.

Kamu yatırım şirketleri, girişim sermayesi yatırım ortaklıkları ve bir işletmedeki toplam yatırımları, sekiz milyon Türk Lirasını aşmamak şartıyla kendi fonlarını borsaya kote edilmemiş işletmelere yatıran ve düzenli olarak risk sermayesi yatırımlarında bulunan gerçek kişiler veya kişi grupları, birinci fıkrada belirtilen yüzde yirmibeşoranını aşsa bile bağlı işletme ilişkisine bakılmaksızın bağımsız işletme sayılır.
4778-3
Bağlı işletme
Madde 10 - (Değişik birinci fıkra: 10/9/2012-2012/3834 K.)
Bir işletme;

a) Başka bir işletmenin sermaye veya oy haklarının çoğunluğuna sahip olma,

b) Başka bir işletmenin yönetim, yürütme veya denetim kurulu üyelerinin çoğunluğunu atama veya azletme yetkisine sahip olma,

c) Başka bir işletmenin hissedarı veya ortağı olup, bu işletmenin diğer hissedarları veya ortaklarıyla yaptığı anlaşma ile bunların oy haklarının çoğunluğunu tek başına kontrol etme hakkına sahip olma, şartlarından en az birini taşıması halinde bu işletmelerden birincisi hakim, diğeri ise bağlı işletmedir. Bu Yönetmelik kapsamında, hakim işletmeye bağlı işletmeye ilişkin hükümler uygulanır 9 uncu maddenin ikinci fıkrasında sayılan yatırımcıların; hissedarlık hakları saklı kalmak kaydıyla, söz konusu şirketlerin yönetiminde doğrudan veya dolaylı olarak yer almaması halinde, hiçbir hakim etkinin olmadığı kabul edilir ve bu işletmeler bağımsız işletme sayılır. Ancak söz konusu yatırımcıların bir veya birden fazla işletme ile bağlı işletme ilişkilerinden herhangi birine sahip olması durumunda bunlar bağlı işletme sayılır. 

(Mülga üçüncü fıkra: 10/9/2012-2012/3834 K.)
Kamu kontrolündeki işletmeler
Madde 11 - (Değişik: 10/9/2012-2012/3834 K.)
Bir işletmenin, sermayesinin veya oy haklarının yüzde yirmibeşveya fazlasına doğrudan veya dolaylı olarak müştereken veya tek başına, 9 uncu maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarında sayılan yatırımcılar dışında bir veya birden fazla kamu kurum veya kuruluşu ile bu niteliği haiz olan kurum ve kuruluşların kontrolünde olması halinde, bu işletme KOBİ sayılmaz.
İşletme türünün beyanı
Madde 12 - Bilgi ButonuYönt. (RG: 24.06.2018)
Herhangi bir destek programına başvuran işletmeler, bağımsız işletme, ortak işletme ve bağlı işletme olarak 5 inci maddede belirtilen eşik değerlerle ilgili verileri içeren statü beyanında bulunabilirler (Ek 1). 

Sermayenin kime ait olduğunun tam olarak belirlenemeyecek şekilde dağılmış olduğu ve bu işletmede, bir işletme veya birbirine bağlı işletmeler tarafından müştereken % 25 veya daha fazla sermaye hissesine sahip olunmadığının beyan edilebildiği durumlarda, işletme statü beyanında bulunabilir. 

Bu beyanlar, kanunların izin verdiği kontrol ve incelemeler saklı kalmak kaydıyla ilgili kuruma yazılı olarak yapılabileceği gibi elektronik ortamda da yapılabilir.(1)
Çalışan sayısı, mali durum ve referans dönemi için kullanılan veriler(2)
Madde 13 - Bilgi ButonuYönt. (RG: 24.06.2018)
5 inci maddeye göre işletmelerin mali durumları ve çalışan sayılarının belirlenmesinde yıllık olarak hesaplanan en son veriler esas alınır. 

Yeni kurulan ve ilk yıl hesapları henüz onaylanmamış işletmeler ile bilanço esasına göre defter tutmayan işletmelerde sadece çalışan sayısı dikkate alınır. (Ek cümle: 30/4/2018-2018/11828 K.) Son yıl hesaplarına göre çalışan bulunmadığı durumda ise cari yıl çalışan sayısı dikkate alınır.(3) 
(1) 30/4/2018 tarihli ve 2018/11828 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Yönetmeliğin 3 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “yapılır” ibaresi “yazılı olarak yapılabileceği gibi elektronik ortamda da yapılabilir” şeklinde değiştirilmiştir. (2) Bu madde başlığı “Çalışan sayısı, finansman tutarı ve referans dönemi için kullanılan veriler” iken, 10/9/2012 tarihli ve 2012/3834 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Yönetmeliğin 9 uncu maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir. (3) 30/4/2018 tarihli ve 2018/11828 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Yönetmeliğin 4 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “onaylanmamış” ibaresinden sonra gelmek üzere “işletmeler ile bilanço esasına göre defter tutmayan” ibaresi eklenmiştir.
4778-5
Çalışan sayısı ve yıllık iş birimleri
Madde 14 -
Bir işletmede çalışanların toplam sayısı, o işletmedeki yıllık iş birimlerinin toplam sayısına göre belirlenir. Hangi süre ile olursa olsun, yılın veya günün belirli bölümlerinde veya mevsimlik işlerde çalışan kişiler yıllık iş biriminin kesirlerini oluştururlar. Doğum izni ve birinci dereceden yakınların ölümü veya hastalık sebebiyle kullanılan izinler hesaba katılmaz. Bu Yönetmeliğin uygulanmasında; 

a) İlgili işletmede çalışan işçi, işveren vekilleri ve işverenler ile işletme sahipleri, 

b) İşletmede düzenli olarak bir iş gören ve bunun karşılığında bir ücret alan ortaklar, çalışan olarak dikate alınırlar. 

Çıraklık ve mesleki eğitim sözleşmesi kapsamında işletmede mesleki eğitim gören çıraklar ve staj yapan öğrenciler çalışan sayısına dahil edilmez.
İşletme verilerinin bulunması(1)
Madde 15 - Bilgi ButonuYönt. (RG: 24.06.2018)
Bağımsız işletmelerin çalışan sayılarını da kapsayan verileri, sadece o işletmenin hesaplarına göre belirlenir.

Bağlı veya ortak işletme ilişkisine sahip bir işletmenin başvurusunda kullanacağı veriler; işletmenin hesapları ve varsa işletmenin konsolide hesapları veya işletmenin konsolidasyon yoluyla dahil olduğu başka konsolide hesaplar ile ek-2'de belirtilen diğer verilere göre belirlenir.

(Değişik üçüncü fıkra: 10/9/2012-2012/3834 K.) İkinci fıkrada belirtilen verilere, (…)(1) ilgili işletmenin (…)(1) ortak işletmesinin verisi eklenir. Eklenecek oran oy hakkı veya sermayedeki hisselerin (hangisi büyükse) oranıdır. İki veya daha çok işletmenin karşılıklı katılma durumlarında her birinin yapacağı başvuruda büyük olan katılma oranı uygulanır.(1)

İlgili işletmenin bağlı işletmelerinin verilerinin tamamı, bu verilerin daha önce konsolidasyon yoluyla hesaplara dahil edilmediği durumlarda ikinci (…)(1) fıkrada atıf yapılan veriye eklenir.(1)

Bu madde kapsamında hesaplamalar yapılırken, başvuran işletmelerin bağlı veya ortak işletmelerinin başka işletmelerle sahip olduğu bağlılık veya ortaklık ilişkileri dikkate alınmaz. (1)

(Mülga altıncı fıkra: 30/4/2018-2018/11828 K.) (…)

(Mülga yedinci fıkra: 30/4/2018-2018/11828 K.) (…) 

Bir işletmenin konsolide hesaplarında çalışanlara ilişkin verilerin bulunmadığı durumlarda çalışan sayıları; ortak işletmelerin çalışan sayıları ortaklık oranında, bağlı işletmelerin çalışan sayıları % 100 olarak eklenerek hesaplanır.
(1) 30/4/2018 tarihli ve 2018/11828 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Yönetmeliğin 5 inci maddesiyle, bu maddenin dördüncü fıkrasında yer alan “Bağlı veya ortak işletme ilişkisine sahip bir işletme ile doğrudan veya dolaylı olarak bağlı olan herhangi bir başka işletmenin” ibaresi “İlgili işletmenin bağlı işletmelerinin” şeklinde ve beşinci fıkrasında yer alan “de göz önüne alınır” ibaresi “dikkate alınmaz” şeklinde değiştirilmiş, üçüncü fıkrasında yer alan “varsa” ibaresi, “ürettiği ürün veya hizmetle ilgili” ibaresi ve dördüncü fıkrasında yer alan “ve üçüncü” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
4778-6
İstatistik çalışmaları
Madde 16 - (Değişik: 10/9/2012-2012/3834 K.)
10/11/2005 tarihli ve 5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanununun 3 üncü maddesinde yer alan Resmi İstatistik Programı kapsamında kurum ve kuruluşlarca yürütülecek çalışmalarda yapılacak sınıflandırmada, aşağıda belirtilen çalışan sayıları esas alınır.

a) Yıllık çalışan sayısı 0-1 kişi,

b) Yıllık çalışan sayısı 2-9 kişi,

c) Yıllık çalışan sayısı 10-49 kişi,

d) Yıllık çalışan sayısı 50-249 kişi,

e) Yıllık çalışan sayısı 249’dan fazla.
Beyan
Madde 17 -
Bu Yönetmelik ekinde yer alan formlar ilgili işletme tarafından beyan esasına göre doldurulur. Bu Yönetmelik kapsamında yapılacak işlemlerde esas alınan belge ve formların içerdiği her türlü bilgiden başvuran işletme sorumludur. Yanlış ve yanıltıcı bilgilere ve belgelere dayanılarak yapılan işlemlerle elde edilen menfaatler kazanılmış hak sayılmaz.
Yetki (1)
Madde 18 -
Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, bu Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin esasları belirlemeye ve tebliğ çıkarmaya yetkilidir.
Hazine destekli kefaletler
Geçici Madde 1 - Bilgi ButonuYönt. (RG: 24.06.2018)(Ek: 30/4/2018-2018/11828 K.)
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Kredi Garanti Fonu A.Ş. tarafından sağlanan Hazine destekli kefaletler kapsamında risk bakiyesi bulunan ve bu maddenin yürürlüğe girmesinden önce KOBİ tanımı dışında kalan işletmeler, 31/12/2018 tarihine kadar 31/10/2016 tarihli ve 2016/9538 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kredi Garanti Kurumlarına Sağlanan Hazine Desteğine İlişkin Karar hükümleri doğrultusunda belirlenen kefalet limitlerinden yararlanmaya devam edebilir.
Yürürlük
Madde 19 -
Bu Yönetmelik yayımı tarihinden altı ay sonra yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 20 -
Bu Yönetmelik hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
(1) 10/9/2012 tarihli ve 2012/3834 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Yönetmeliğin 12 nci maddesiyle, bu maddede yer alan “Sanayi ve Ticaret Bakanlığı” ibaresi, “Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı” şeklinde değiştirilmiştir.
4778-7







Maddeye git
    Dosyalar
    Ek ve Değişiklikler

    19/10/2005 TARİH VE 2005/9617 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN YÖNETMELİĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN YÖNETMELİKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE


    Ek ve Değişiklik Getiren Yönetmeliği  
    Yürürlüğe Koyan Kararnamenin             19/10/2005 Tarihli Yönetmeliğin Değişen Maddeleri                     Yürürlüğe Giriş Tarihi

    Tarihi                                       Numarası
    10/9/2012                                 2012/3834                                                               2, 3, 4, 5, 6, 9, 10, 11, 13, 15, 16, 18, EK 1, EK 2, EK 2.1,                           4/11/2012

                                                                                                                                                       EK 2.1.1, EK 2.2, EK 2.2.1

    30/4/2018                                 2018/11828                                                                     4, 5, 12, 13, 15, GEÇİCİ MADDE 1, EK 1, EK 2.1.1,                              24/6/2018

                                                                                                                                                                          EK 2.2, EK 2.2.1

    
    
    İlgili mevzuat yürürlükte değilse, bu ek/formları da yürürlükte olmayabilir.
    Ek-1 KÜÇÜK VE ORTA BÜYÜKLÜKTEKİ İŞLETMELERİN NİTELİĞİ HAKKINDA BİLGİ BEYANNAMESİ
    Formlar ve Ekler - Yürürlükte - 30/04/2018 (Kaynak: Başbakanlık Mevzuat Bilgi Sistemi)
    Ek-2 BAĞLI VEYA ORTAK İŞLETMELER İÇİN HESAPLAMA BEYANNAMESİ
    Formlar ve Ekler - Yürürlükte - 30/04/2018 (Kaynak: Başbakanlık Mevzuat Bilgi Sistemi)
    Ek-2.1 ORTAK İŞLETMELER VERİ BEYANNAMESİ
    Formlar ve Ekler - Yürürlükte - 30/04/2018 (Kaynak: Başbakanlık Mevzuat Bilgi Sistemi)
    Ek-2.1.1 ORTAK OLDUĞUNU GÖSTEREN BELGE
    Formlar ve Ekler - Yürürlükte - 30/04/2018 (Kaynak: Başbakanlık Mevzuat Bilgi Sistemi)
    Ek-2.2 BAĞLI İŞLETMELER
    Formlar ve Ekler - Yürürlükte - 30/04/2018 (Kaynak: Başbakanlık Mevzuat Bilgi Sistemi)
    Ek-2.2.1 BAĞLI OLDUĞUNU GÖSTEREN BELGE
    Formlar ve Ekler - Yürürlükte - 30/04/2018 (Kaynak: Başbakanlık Mevzuat Bilgi Sistemi)
    Söz Konusu Mevzuatta Metinsel Değişiklik Öngören Mevzuat veya Tasarı Metni (2)
    Söz Konusu Uygulama Mevzuatınının İlgili Olduğu Mevzuat (1)
    Söz Konusu Mevzuatın Dayanağı Olan Mevzuat (1)
    " *** Kırmızı renk, söz konusu kanunun yürürlükte olmadığını; sarı renk, söz konusu kanunun tasarı aşamasında olduğunu ve mavi renk ise söz konusu kanunun yürürlükte olduğunu nitelemektedir."

    Copyright © 2018. Kanunum bir Karakullukçu Dan. A.Ş. (Şirket) servisidir. “Kanunum” Şirket’in tescilli markasıdır ve tüm hakları saklıdır. Kanunum bir resmi kaynak veya hukuk danışmanlık servisi değildir. Kullanıcılar Hizmet Şartlarını okumuş ve kabul etmiş sayılırlar. Adres: Aytar Cad. 28/4 Levent, 34330, İstanbul