CEZA MUHAKEMESİNDE UZLAŞTIRMA YÖNETMELİĞİ HAKKINDA BÜLTEN


CEZA MUHAKEMESİNDE UZLAŞTIRMA YÖNETMELİĞİ HAKKINDA BÜLTEN

(1)
Uzlaştırma kapsamına giren suç türlerine ilişkin düzenlemeler getiren yönetmelik ile Cumhuriyet Başsavcılığı bünyesinde kurulan uzlaştırma büroları ve "Alternatif Çözümler Daire Başkanlığı"nın çalışma usul ve esasları belirlenmiştir.
(2)
Uzlaştırmaya yönelik temel ilkelerin yer aldığı yönetmelikte, uzlaştırmanın şüpheli veya sanık ile mağdur veya suçtan zarar görenin özgür iradeleri ile kabul etmeleri ve karar vermeleri halinde gerçekleştirileceği hususu vurgulanmıştır.
(3)
Uzlaştırma yoluna gidilebilmesi için mağdur veya suçtan zarar görenin gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi olması gerekecektir.
(4)
Birden fazla kişinin mağduriyetine veya zarar görmesine sebebiyet veren bir suçtan dolayı uzlaştırma yoluna gidilebilmesi için, tüm mağdur veya suçtan zarar görenlerin uzlaşmayı kabul etmesi gerekecektir.
(5)
Uzlaştırmalar, adliye binalarında tahsis edilen odalarda, kamu kurum ve kuruluşlarında bu amaçla ayrılan yerlerde, tarafların kabul etmesi şartıyla uzlaştırmacının faaliyetlerini yürüttüğü büroda veya tarafların menfaatlerine uygun, kendilerini huzurlu hissedecekleri güvenli bir ortamda veya taraflarca kabul edilen bu işe uygun başka yerlerde gerçekleştirilebilecektir.
(6)
Türk vatandaşı ve tam ehliyetli olan, avukatlar yönünden baroya kayıtlı bulunan, hukuk öğrenimi görmüş kişiler yönünden üniversitelerin hukuk fakültelerinden mezun veya hukuk ya da hukuk bilgisi programlarına yeterince yer veren siyasal bilgiler, idari bilimler, iktisat veya maliye alanlarında en az dört yıllık yüksek öğrenim yapan, kasten işlenmiş bir suçtan mahkum ve terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olmayan, disiplin yönünden meslekten veya memuriyetten çıkarılmamış ya da geçici olarak yasaklanmamış olan ve uzlaştırmacı eğitimini tamamlayarak, yazılı sınavda başarılı olanlar uzlaştırmacı siciline kayıt edilecektir.
(7)
Uzlaştırmacıya her yıl bakanlıkça hazırlanan tarifeye göre ücret ödenecektir.
(8)
Yönetmelik hükümlerince uzlaştırmacıların, görevleri sebebiyle kendisine verilen bilgi ve belgelerin gizliliğini koruma yükümlülüğü bulunmaktadır. Taraflardan birinin verdiği gizli bilgi ve belgeleri verenin iznini almadan veya kanunen zorunlu olmadıkça diğer tarafa açıklayamayacaktır.
(9)
Uzlaştırmacılar, görevlerini dürüst, tarafsız ve adalete hizmet etme bilinciyle yerine getirecek, tarafların eşit fırsatlara sahip olmasına özen göstererek, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayrım yapmama ilkelerini gözeterek görevlerini yerine getirecektir.
(10)
Uzlaştırmacılar, taraflardan biriyle herhangi bir kişisel veya iş ilişkisinin bulunması, uzlaştırmanın sonucuna yönelik doğrudan veya dolaylı, mali veya diğer menfaatinin bulunması gibi bağımsızlığını etkileyebilecek ya da bu izlenimi verebilecek durumları taraflara açıklamadan görev yapamayacak veya göreve devam edemeyecektir.
(11)
Uzlaştırmacıların görevlendirilmesi Alternatif Çözümler Daire Başkanlığı tarafından belirlenen listeye göre ilgili Cumhuriyet savcısının onayıyla yapılacaktır.
(12)
Uzlaştırmacı, uzlaştırma evrakını teslim aldıktan sonra 30 gün içinde uzlaştırma işlemlerini sonuçlandıracaktır. Bu süre içerisinde sonuçlandıramazsa durumu açıklayan bir dilekçeyle büroya başvurması hâlinde bürodan sorumlu Cumhuriyet savcısının onayını almak koşuluyla uzlaştırma bürosu bu süreyi en çok 20 gün daha uzatabilir.
(13)
Uzlaştırmaya tâbi suçlarda, uzlaştırma girişiminde bulunulmadan, kamu davasının açılmasının ertelenmesi veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilemez.
(14)
Uzlaştırmanın sonuçsuz kalması durumunda tekrar uzlaştırma yoluna gidilmeyecekken; uzlaşmanın sağlanması halinde ise, soruşturma veya kovuşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamayacak olup, açılmış olan davadan da feragat edilmiş sayılacaktır.
(15)
Soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olsa bile, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda, uzlaştırma yoluna gidilmeyecektir.
(16)
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253'üncü maddesinin birinci fıkrasında sayılan suçlarda, şüpheli, sanık, suça sürüklenen çocuk ile mağdur veya suçtan zarar gören gerçek kişi veya özel hukuk tüzel kişisinin uzlaştırılması girişiminde bulunulacaktır.
(17)
Suça sürüklenen çocuklar bakımından mağdurun veya suçtan zarar görenin gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi olması koşuluyla, ayrıca üst sınırı 3 yılı geçmeyen hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlarda da uzlaştırma girişiminde bulunulabilecektir.
(18)
Şüpheli ya da sanık tarafından uzlaştırma kapsamına giren bir suçun, bu kapsama girmeyen bir başka suçla birlikte işlenmesi hâlinde, uzlaştırma yoluna gidilemeyecektir.
(19)
Uzlaşma teklifinin reddedilmesine rağmen, şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar görenler uzlaştıklarını gösteren belge ile en geç iddianamenin düzenlendiği tarihe kadar Cumhuriyet savcısına başvurarak, uzlaştıklarını beyan edebilecektir.
(20)
Kovuşturma evresinde uzlaşma gerçekleştiği takdirde mahkeme, uzlaşma sonucunda sanığın edimini def’aten yerine getirmesi halinde davanın düşmesine karar verecektir.
(21)
Uzlaşma teklifine tarafların üç gün içerisinde cevap verilmemesi halinde uzlaştırma teklifi reddedilmiş sayılacaktır.
(22)
Taraflar uzlaştırma sonunda belli bir edimin yerine getirilmesi hususunda anlaşmaya vardıkları takdirde, hukuka ve ahlaka uygun edimi kararlaştırabilirler.
(23)
Yönetmelikte her Cumhuriyet Başsavcılığı bünyesinde uzlaştırma bürolarının kurulacağı hükmü yer alırken, bu bürolarda çalışacak personelin görev ve sorumlulukları da düzenlendi. Bu kapsamda, büro iş ve işlemleri Cumhuriyet başsavcısı, Cumhuriyet başsavcı vekili veya Cumhuriyet savcısının denetimi altında yazı işleri müdürünün yönetiminde zabıt katibi ve diğer görevliler tarafından yürütülecektir.
(24)
Bu Yönetmelik ile 2007 yılında yayımlanan 'Ceza Muhakemesi Kanununa Göre Uzlaştırmanın Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik' yürürlükten kaldırılmıştır.