Dönem: 22           Yasama Yılı: 3

 

           T.B.M.M.  (S. Sayısı: 833)

 

Afyonkarahisar Milletvekili Halil Aydoğan ve 6 Milletvekilinin; Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ile Plan ve Bütçe Komisyonu Raporu (2/363)

 

                                            

Not: Teklif; Başkanlıkça Adalet, Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabiî Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji ile Plan ve Bütçe komisyonlarına havale edilmiştir.

                               

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifimiz ektedir.

Gereğini saygılarımızla arz ederiz.

 

Halil Aydoğan

Osman Nuri Filiz

Mehmet Soydan

 

Afyonkarahisar

Denizli

Hatay

 

A. Müfit Yetkin

Selami Uzun

M. Yaşar Öztürk

 

Şanlıurfa

Sivas

Yozgat

 

 

Cüneyt Karabıyık

 

 

 

Van

 

GENEL GEREKÇE

Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ile,

l. Fonun yönetim ve denetimine sahip olduğu şirket ve iştirakler ile bunlara ait mal, hak ve varlıkların % 49'undan fazlasının yabancı gerçek ve tüzel kişilere doğrudan ya da dolaylı olarak satılabilmesi,

2. Ticarî ve iktisadî bütünlük oluşturarak yapılacak satışlarda; satış sonrası işlemlerini 6183 sayılı Kanun hükümlerine bağlı olmaksızın belirlemeye, ticarî ve iktisadî bütünlük oluşturan şirketlerin mal ve hizmet alımından doğan geçmiş dönem borçlarını ihale bedelinden ödemeye veya ihale alıcısına ödetmeye Fon Kurulunun yetkili kılınması,

3. Ticarî ve iktisadî bütünlük oluşturan mahcuzların, Fonun izni olmaksızın imtiyazlı alacaklılar dahil üçüncü kişiler tarafından satılamaması, Fon tarafından bu kapsamda yapılacak cebri icra satışlarında 6183 sayılı Kanunda yer alan menkul mal satışına dair hükümlerin uygulanması,

4. Radyo, yazılı ve görsel medya sektöründeki Fona devredilmiş olan şirketlere tanınmış işletme izni, ön izin, yayın izni, geçici frekans kullanımı ve benzeri izinlerin yeni alıcılarına devri ve tescili işlemlerinin ilgili kurum, kuruluş ve üst kurullarca Fonun bildirimi üzerine gerekli bilgi ve belgelerin tamamlanmasını müteakip en fazla iki ay içinde tamamlanması,

5. Özel radyo ve televizyon yayın kuruluşunda yabancı sermayenin payının ödenmiş sermayenin % 25'ini geçemeyeceğine ilişkin düzenlemenin % 49 olarak değiştirilmesi,

Öngörülmektedir.

MADDE GEREKÇELERİ

Madde 1.- Bu hükümde yapılan değişiklikle; ticari ve iktisadi bütünlük oluşturarak yapılacak satışlarda, satış süreci ve satış sonrasındaki işlemleri düzenleyerek iç ve dış talebi artırmak, işletmelerle ilgili geçmiş dönemlerden kalan sorunları çözmek ve bu suretle ticarî ve iktisadî bütünlüğün değerini yükseltmek, bu satışın esas, usul ve şartlarının 6183 sayılı Kanunun kısıtlayıcı hükümlerine bağlı olmaksızın belirlemek suretiyle borçlunun da menfaatine olmak üzere kamu alacağının en üst değerden tahsiline imkân sağlanabilmesi amaçlanmıştır.

Madde 2.- Bu bent hükmünün değiştirilmesi ile; Avrupa Birliği uyum sürecini gözeterek özel radyo ve televizyon yayın kuruluşlarındaki yabancı sermaye payını artırmak suretiyle yapılacak muhtemel ihalelere uluslararası yatırımcıların katılmalarını teşvik etmek ve bu sayede rekabeti artırmak amaçlanmıştır.

Plan ve Bütçe Komisyonu Raporu

Türkiye Büyük Millet Meclisi

Plan ve Bütçe Komisyonu                                9.3.2005

Esas No.: 2/363

  Karar No.:24

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Afyonkarahisar Milletvekili Halil Aydoğan ve 6 milletvekili tarafından hazırlanarak 29.12.2004 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulan ve 7.1.2005 tarihinde tali komisyon olarak Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabiî Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu ile Adalet Komisyonuna, esas komisyon olarak da Komisyonumuza havale edilen "Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi", Komisyonumuzun 12.1.2005 tarihinde yapmış olduğu 27 nci birleşiminde Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdüllatif Şener ile Maliye Bakanlığı, Adalet Bakanlığı, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu, Sermaye Piyasası Kurulu, Telekomünikasyon Kurumu, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu ve  Türkiye Bankalar Birliği temsilcilerinin katılımlarıyla incelenip, görüşülmüştür.

Bilindiği gibi, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF), yönetim ve denetimine sahip olduğu şirketlerin ve iştiraklerinin, bunların mal, hak ve varlıklarının satışını kolaylaştırmak amacıyla, Bankalar Kanunuyla bazı yetkiler tanınmıştır. İcra ve İflas Kanunu ve Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ile  temel çerçevesi çizilen takip hukukuna bazı istisnalar getirilerek TMSF’ye özel yetkiler verilmesi, alacakların takibinde ve satışlarda birtakım istisnai yöntemler ve uygulamalar öngörülmesi, kamunun Fona geçen bankalar nedeniyle üstlendiği mali yükümlülüğün ivedilikle karşılanmasını amaçlamaktadır.

Kanun Teklifi ile Fona geçen şirket ve iştiraklere ilişkin olarak ticari ve iktisadi bütünlük oluşturmada, satış süreci ve sonrasındaki işlemlerde işletmelerin geçmiş dönemlerden kalan sorunlarını çözmede yeni düzenlemeler getirilmekte, takip ve satışlarda uygulamada karşılaşılan çeşitli pürüzlerin giderilmesi hedeflenmektedir. Bu kapsamda;

- Ticari ve iktisadi bütünlük oluşturularak yapılacak satışlarda; satış sonrası işlemleri 6183 sayılı Kanun hükümlerine bağlı olmaksızın belirlemeye, ticari ve iktisadi bütünlük oluşturan şirketlerin mal ve hizmet alımından doğan geçmiş dönem borçlarını ihale bedelinden ödemeye veya ihale alıcısına ödetmeye Fon Kurulunun yetkili kılınması,

- Ticari ve iktisadi bütünlük oluşturan mahcuzların, Fonun izni olmaksızın imtiyazlı alacaklılar dahil üçüncü kişiler tarafından satılamaması, Fon tarafından bu kapsamda yapılacak cebri icra satışlarında 6183 sayılı Kanunda yer alan menkul mal satışına dair hükümlerin uygulanması,

- Radyo, yazılı ve görsel medya sektöründeki Fona devredilmiş olan şirketlere tanınmış işletme izni, ön izin, yayın izni, geçici frekans kullanımı ve benzeri izinlerin yeni alıcılarına devri ve tescili işlemlerinin ilgili kurum, kuruluş ve üst kurullarca Fonun bildirimi üzerine gerekli bilgi ve belgelerin tamamlanmasını müteakip en fazla iki ay içinde tamamlanması,

- Özel radyo ve televizyon yayın kuruluşunda yabancı sermayenin payının ödenmiş sermayenin % 25' ini geçemeyeceğine ilişkin Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanunun 29 uncu maddesinde yer alan düzenlemedeki oranın % 49 olarak değiştirilmesi,

Öngörülmektedir.

Kanun Teklifinin geneli üzerindeki görüşmelere geçmeden, konunun daha detaylı  incelenebilmesini teminen alt komisyon kurulmasına ve alt komisyon çalışmalarını takiben görüşmelere devam edilmesine karar verilmiştir.

Alt komisyon, 9.2.2005 ve 16.2.2005 tarihlerinde ilgili kurum ve kuruluş temsilcilerinin de katılımlarıyla Kanun Teklifi üzerinde yaptığı kapsamlı çalışmalarda;

- Önemli hususları içeren düzenlemenin kanun teklifi şeklinde değil, Hükümet iradesini yansıtması ve hazırlığında ilgili tarafların görüşünün alınmasına imkân vermesi bakımından kanun tasarısı olarak Meclise sunulmasının gerektiği,

- Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu bünyesine geçmiş varlıkların daha yüksek değerlerden satışı için,  iktisadi ve ticari bütünlük oluşturularak satışlarını sağlamanın yerinde olduğu, 

- Fona geçen bankalar sorununun oluşumu ve sonuçları itibarıyla, genel ekonomik durumu olumsuz etkileyen ciddi bir konu olduğu, istisnai özellikler gösterdiği, çözüme yönelik düzenlemelerin doğası gereği özel yöntemler gerektirse de amacını aşarak hukuki müesseseleri yıpratmamasına özen gösterilmesi gerektiği,

- İhale sonrası verilebilecek aleyhte mahkeme kararlarının kamu yararı ve  alıcı üzerinde yol açması muhtemel olumsuz etkilerinin giderilmesine yönelik düzenlemelerin Anayasanın 138 inci maddesi açısından ayrıntılı değerlendirilmesi gerektiği,

- Takip hukukunun ilke ve normlarına istisna niteliğinde olan düzenlemelerin, teorik olarak eleştirilse de boyutları ve karmaşıklığı ile ağırlaşan ve kısa sürede çözümlenmesinde ekonomik ve sosyal açılardan yüksek kamu yararı bulunan söz konusu sorun alanında zorunlu olarak uygulanması gerektiği,

- Satışa konu şirketlerde çalışan personelin durumuna ilişkin hususların açıklığa kavuşturulmasına ihtiyaç olduğu,

- Yapılacak ihaleye ilişkin temel esasların kanunda düzenlenmesinin bir hukuki gereklilik olduğu,

- İhaleye konu şirketlerin muvazaalı pek çok alacağının ortaya çıkmasının muhtemel olduğu, yükümlülüklerin hacze konu varlıklarla sınırlı olacağı, dolayısıyla bu tür alacaklılarla TMSF'nin muhatap olmayacağı,

- TMSF'nin bünyesine geçtikten sonra şirketlerin, kamu kurum ve kuruluşlarına yönelik yükümlülüklerini büyük ölçüde yerine getirdiği, dolayısıyla Hazine yararına bir gelişmenin yaşandığı, aksi takdirde söz konusu yükümlülüklerin ilgili kamu kuruluşları açısından tahsilinin  mümkün olmayacağı,

- Özel radyo ve televizyon yayın kuruluşlarının faaliyet gösterdiği medya sektöründe, yabancı sermaye payı konusuna ilişkin dünya uygulamalarında, herhangi bir sınırlama olmayan, belli bir oranla sınırlı tutulan veya karşılıklılık esasının bulunduğu üç rejimin söz konusu olduğu, ülkemiz koşulları da dikkate alınarak kapsamlı incelemeler sonucu bir modelin benimsenmesinin uygun olacağı, Radyo ve Televizyon Üst Kurulunun bu konuda bir görüş oluşturmasının yararlı olacağı,

- Halen geçici frekans tahsisi çerçevesinde faaliyet gösteren yayın kuruluşunun satışı sonrası, diğer yayın kuruluşlarının frekansa yönelik tabi olduğu prosedüre tabi olacağı, bir istisnanın kesinlikle söz konusu olmayacağı,

- İhale ile satış sonucu beklenen bedelin yüksek oluşması amacıyla, ihaleye katılımın artırılmasına yönelik sektördeki yabancı sermaye sınırının yükseltilmesi veya kaldırılması hususunun  çeşitli açılardan incelenmesinin gerektiği,

- Kamuoyundaki beklentinin TMSF bünyesinde bulunan şirketlerin en kısa zamanda satışı yönünde olduğu,

- Kanun Teklifini Hükümetin de desteklediği, Komisyonda Hükümeti temsil eden Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısının açıklamalarının getirilen  düzenlemelerin Hükümet tarafından benimsendiğini gösterdiği, ayrıca Komisyon çalışmalarında ilgili kurum ve kuruluşların temsilcilerinin görüşlerini açıkladıkları,

İfade edilmiştir.

Teklifin;

- Çerçeve 1 inci maddesi; ticari ve iktisadi bütünlük oluşturularak yapılacak satışlarda, satış  süreci ve satış sonrasındaki işlemleri ve işletmelerle ilgili geçmiş dönemlerden kalan sorunların çözümünü düzenleyen metnin değiştirilmesi; satışlarda, kamu kurum, kuruluşları ve üst kurulların alacaklarının satış bedelinden garameten tahsil edilmesini teminen yeni bir hükmün metnin sonuna eklenmesi; kanun tekniğine uygunluk amacıyla redaksiyona tabi tutulması suretiyle,

- Çerçeve 2 nci maddesi; Avrupa Birliği üyelik sürecinde uyum düzenlemesi niteliği de taşıyacak şekilde, yapılacak ihalelere uluslararası yatırımcıların katılımlarının teşvik edilmesi ve rekabetin artırılması amacıyla, yabancı sermayenin özel radyo ve televizyon yayın kuruluşlarındaki sermaye payı sınırını düzenleyen 3984 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinin (h) bendinin yürürlükten kaldırılmasını teminen değiştirilmesi suretiyle,

-Yürürlük ve yürütmeye ilişkin 3 ve 4 üncü maddeleri aynen,

Kabul edilmiştir.

Ayrıca, kanun tekniğine uygunluk ve içeriğin yansıtılması bakımından Teklif ile değiştirilen kanunların Kanun Teklifinin başlığına taşınmasını teminen başlık, "Bankalar Kanunu ile Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" olarak değiştirilmiştir.

Alt Komisyon, bu değerlendirmeler çerçevesinde yaptığı çalışmalarını bir rapor ve metin halinde  Komisyonumuza sunmuştur.

Bu defa, Komisyonumuzun 23.2.2005 ve 3.3.2005 tarihlerinde, Hükümeti temsilen Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdüllatif Şener ile ilgili kurum ve kuruluş temsilcilerinin katılımlarıyla yaptığı 32 ve 36 ncı birleşimlerinde, Kanun Teklifinin geneli üzerinde yapılan müzakerelerde;

- TMSF' nin yönetim ve denetimine geçmiş şirketlere ait tüm mal ve hakların satışında karşılaşılan engellerin kaldırılması, Fonun hareket yeteneğinin güçlendirilmesi ve satışlardan en yüksek değerin elde edilmesi konusunda bir uzlaşmanın bulunduğu,

- Bankalar Kanununda değişiklik içeren hususların tek fıkra halinde düzenlenmesinin kanun tekniğine uygun olmadığı,

- Şirketlerin satışına ilişkin ihalenin feshi halinde alıcısına teslim edilmiş mal ve hakların iadesinin istenemeyeceğine ilişkin hükmün Anayasanın 138 inci maddesi açısından değerlendirilmesinin  gerektiği,

- İhalenin usulüne ilişkin Fon Kurulu'na verilen yetkilerin, usul kurallarının belirliliği ilkesi açısından değerlendirilmesinin, ayrıca kanuni düzenlemelerle verilen yetkilerin etkin alacak tahsili uygulamaları ile desteklenmesinin önemli olduğu,

- Fon tarafından yapılacak satışlarda, kamu kurum ve kuruluşları ile üst kurulların alacaklarının satış bedelinden garameten dağıtımına ilişkin düzenlemede ruhsat ve lisans alacaklarının öncelikle ödenmesine ilişkin hüküm konulması veya  ihale  ile şirketleri devralan alıcıların  bu  borçları da üstlenmelerine ilişkin düzenleme yapılmasının uygun olacağı,

- Satışı yapılacak şirketlerde çalışan personelin durumlarına ilişkin düzenleme yapılmamasının önemli bir eksiklik olduğu,

- 3984 sayılı Kanunun yabancı sermaye payını sınırlayan hükmünün tümüyle kaldırılmasının,  güvenlik, psikolojik harekat gibi çeşitli boyutlardan değerlendirilmesi gereken bir konu olduğu,  RTÜK' ün olumsuz görüşünün bu konudaki hassasiyetleri artırdığı,

- 3984 sayılı Kanunda yayın ilkeleri başlığı altında televizyon ve radyo yayınlarında uyulması gereken esasların belirlenmiş olduğu, bu ilkelerin dışında bir yayın faaliyetinde bulunulmasının sözkonusu olamayacağı,

- Düzenlemelerin tek paragrafda toplanmasının Bankalar Kanununun genel sistematiğine ve 15 inci maddenin yapısına uygun olduğu,

- Sarfedilmiş kamu kaynaklarının kamu yararı doğrultusunda Hazineye geri dönüşünün sağlanması amacıyla, istisnai ve özel bir alandaki sorunların çözümüne yönelik düzenlemelerin sözkonusu olduğu, dolayısıyla değerlendirmelerde bu hususların göz önünde bulundurulması gerektiği, 

Şeklindeki görüş ve eleştirileri müteakip Hükümet adına yapılan tamamlayıcı açıklamalarda ise;

- Anayasal düzenlemeler ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü hükümleri çerçevesinde yasama yetkisinin kullanımının açık olarak belirlendiği, milletvekillerinin kanun teklifi verebilmesinin doğal bir hak olarak görülmesi gerektiği, Parlamento işleyişi açısından teklif kaynaklı  kanun sayısının artmasının önemli olduğu,

- Radyo ve televizyon yayıncılığında program yapımcılığı, iletişim teknolojisi, alt yapı konularında hızlı değişimler yaşandığı, bu yeniliklere sahip gelişmiş ülkelerdeki yayın kalitesinin ülkemize kazandırılmasında yabancı yatırımcıların ülkemizdeki yayın kuruluşlarında hisse sahibi olmalarının etkili bir unsur olacağı, ayrıca birden fazla yayın kuruluşunda aynı sermayenin hâkim ortak olmasını engelleyecek sınırlamaların getirilmesinin mümkün olduğu, oluşacak rekabet sonucu hizmet kalitesinin ve vatandaş memnuniyetinin artacağı,

- 3984 sayılı Kanunda denetime ilişkin hususların ayrıntılı ve güçlü bir şekilde yer aldığı, dolayısıyla milli hassasiyetlerimize aykırı yayınların yapılmasının mümkün olmayacağı,

İfade edilmiştir.

Müteakiben alt komisyon tarafından hazırlanan metin esas alınmak suretiyle maddelerin görüşülmesine geçilmiştir.

Alt Komisyon metninin;

- Çerçeve 1 inci maddesi; ticari ve iktisadi bütünlük oluşturacak şekilde satışa ilişkin bir ibarenin, satış işlemlerinin hukuki altyapısının tamamlanması, uygulamada ortaya çıkması muhtemel sorunların giderilmesi, bu suretle kamu alacağının en üst düzeyde tahsili amacı doğrultusunda  değiştirilmesi suretiyle,

- Çerçeve 2 nci maddesi; bir ulusal radyo ve televizyon yayın kuruluşunda yabancı sermaye payı hususunda, 3984 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinin (h) bendinin yürürlükten kaldırılması yoluyla oran sınırından vazgeçilmesi yerine, yabancı sermaye payında herhangi bir sınırlama olmadığının belirtilmesi, ancak yerel ve bölgesel radyo ve televizyon yayın kuruluşlarında yabancı sermaye hissesi bulunamayacağı ve sermayesinin yarısından fazlası yabancılara ait radyo ve televizyon yayın kuruluşu sayısının ulusal yayın yapan kuruluş sayısının dörtte birinden fazla olamayacağının hükme bağlanması suretiyle,

- Yürürlük ve yürütmeye ilişkin 3 ve 4 üncü maddeleri aynen,

Kabul edilmiştir.

Raporumuz, Genel Kurulun onayına sunulmak üzere Yüksek Başkanlığa saygı ile arz olunur.

 

Başkan

Başkanvekili

Sözcü

 

Sait Açba

M. Altan Karapaşaoğlu

Sabahattin Yıldız

 

Afyonkarahisar

Bursa

Muş

 

Kâtip

Üye

Üye

 

Mehmet Sekmen

Halil Aydoğan

Mehmet Melik Özmen

 

İstanbul

Afyonkarahisar

Ağrı

 

 

 

(İmzada bulunamadı)

 

Üye

Üye

Üye

 

Mehmet Zekai Özcan

Osman Kaptan

M. Mesut Özakcan

 

Ankara

Antalya

Aydın

 

 

(İmzada bulunamadı)

(Ayrışık oy yazısı ektedir)

 

Üye

Üye

Üye

 

Ali Kemal Deveciler

Ali Osman Sali

Ahmet İnal

 

Balıkesir

Balıkesir

Batman

 

(Ayrışık oy ektedir)

 

 

 

Üye

Üye

Üye

 

Osman Nuri Filiz

A. Kemal Kumkumoğlu

Birgen Keleş

 

Denizli

İstanbul

İstanbul

 

 

(İmzada bulunamadı)

(Ayrışık oy yazım ektedir)

 

Üye

Üye

Üye

 

M. Mustafa Açıkalın

Bülent Baratalı

Fazıl Karaman

 

İstanbul

İzmir

İzmir

 

 

(Ayrışık oy ektedir)

 

 

Üye

Üye

Üye

 

Taner Yıldız

Mikail Arslan

Muzaffer Baştopçu

 

Kayseri

Kırşehir

Kocaeli

 

Üye

Üye

Üye

 

Hasan Fehmi Kinay

Muharrem Doğan

Mustafa Özyürek

 

Kütahya

Mardin

Mersin

 

 

 

(Muhalefet şerhim var)

 

Üye

Üye

Üye

 

Gürol Ergin

O. Seyfi Terzibaşıoğlu

Osman Seyfi

 

Muğla

Muğla

Nevşehir

 

(Ayrışık oy yazısı ekte)

 

 

 

Üye

Üye

Üye

 

Cemal Uysal

Kazım Türkmen

İmdat Sütlüoğlu

 

Ordu

Ordu

Rize

 

 

(Ayrışık oy yazısı ektedir)

 

 

Üye

Üye

Üye

 

M. Ergün Dağcıoğlu

Faruk Nafiz Özak

M. Akif Hamzaçebi

 

Tokat

Trabzon

Trabzon

 

 

 

(Ayrışık oy yazısı ektedir)

AYRIŞIK OY

 

Kanun Teklifi 4389 sayılı Bankalar Kanunu ile 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanunun bazı maddelerinde değişiklik yapılmasını öngörmektedir. Teklif yürürlük ve yürütme maddeleri dışında iki maddeden oluşmakla birlikte, son derece önemli düzenlemeleri kapsamaktadır. Teklifin düzenlediği konuların Hükümet Tasarısı yerine kanun teklifi olarak TBMM gündemine gelmesi hükümet iradesinin açık bir şekilde ortaya çıkmasına engel olmaktadır. Her şeyden önce bunu doğru ve etik bulmadığımızı ifade etmek isteriz.

Teklifin Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF)nun yönetim ve denetimine sahip olduğu şirketler ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uyarınca haczedilen varlıkların satışında karşılaştığı bazı zorlukların aşılarak TMSF'nin daha süratli hareket etmesine ve varlıkların daha yüksek bedellerle satışına olanak verecek düzenlemeleri olumludur.

Teklifin katılmadığımız, eksik veya yetersiz bulduğumuz düzenlemeleri ise şu şekildedir:

1. Teklifin 1 inci maddesinde yer alan "...ihalenin feshi halinde alıcısına teslim edilmiş olan mal, hak ve varlıkların iadesi istenemez. Ancak, ihale bedeli ve bu bedelin ödeme tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümleri uyarınca işleyecek faiz tutarı toplamı ile sınırlı olmak kaydıyla ilgililerin tazminat hakları saklıdır" hükmünün Fonun sahip olduğu varlıkların satışı sonrasında ortaya çıkabilecek belirsizlikleri gidererek satışlara vaki olabilecek talebi artırmaya ve bu suretle Fon açısından en yüksek bedelle satılmasına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Ancak bu düzenleme Anayasa'nın 138 inci maddesiyle uyumlu değildir.

Mahkemenin hükmedeceği tazminatın ise ihale bedeli ve kanuni faiz toplamı ile sınırlanmasını hukuka uygun bulmuyoruz.

2. Çeşitli şirketlerin aktifinde olmakla birlikte "ticari ve iktisadi bütünlük" oluşturan hak ve varlıkların biraraya getirilerek satılması halinde aktifinden hak ve varlıklarının çıkması nedeniyle faaliyet alanını kaybeden şirketlerin özellikle de bu şirketlerdeki çalışanların durumunun ne olacağı Teklifte düzenlenmemiştir.

3. Teklif 3984 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinin 1inci fıkrasının (h) bendinde yer alan özel radyo ve televizyon yayın kuruluşlarındaki yabancı sermaye payını, ödenmiş sermayenin yüzde 25’i ile sınırlayan hükmü değiştirerek oranın yüzde 49’a çıkarılmasını öngörmekte iken alt komisyon görüşmeleri sırasında 3984 sayılı Kanunun anılan hükümünün tamamen yürürlükten kaldırılarak yabancı sermaye için herhangi bir sınır olmaması kararlaştırılmıştır. Komisyon görüşmeleri sırasında kabul edilen önerge ile alt komisyon metni değiştirilerek daha farklı bir sınır getirilmiştir. Ancak bu sınır yerel ve bölgesel televizyonlarına yönelik olup ulusal kanallara ilişkin olarak RTÜK Yasasında yer alan yüzde 25’lik sınırın konulmasındaki gerekçeleri ve endişeleri karşılayacak nitelikte değildir.

TMSF yönetiminde olan bazı radyo ve televizyon şirketlerine veya bu şirketlerin varlıklarına ilişkin olarak yapılacak satışlarda yabancı sermayeyi de dahil etmek suretiyle talebi artırmaya yönelik olduğu ifade edilen bu düzenleme diğer radyo ve televizyon şirketlerini de yabancı sermayeye açması nedeniyle medya gibi özellikle kamuoyu oluşturulması açısından önemli bir sektörde sorunlar yaratacaktır. Bir ülkenin radyo ve televizyon şirketlerinin yabancı sermaye tarafından kontrol edilmesi düşünülemez. 3984 sayılı Kanunun yasalaşması sürecinde konulan bu sınırlamanın sadece TMSF'nin varlıklarının daha uygun bir bedelle satılabilmesi gerekçesiyle kaldırılmasını doğru bulmuyoruz. Komisyon görüşmeleri sırasında ifade edilen yabancı sermayenin televizyon yayınlarına kalite getirerek yayınlardan kaynaklanan şikâyetleri ortadan kaldıracağı düşüncesini de ciddi bulmuyoruz. Bunun yanı sıra böyle önemli bir konuda Radyo ve Televizyon Üst Kurulu'nun olumlu görüşü bulunmamaktadır. Tam tersine Üst Kurul halen yürürlükte olan sınırın muhafaza edilmesi gerektiği görüşündedir.

Ayrıca düzenleme genel nitelikte olduğundan yabancı sermayenin talebi sadece Fon yönetimindeki radyo ve televizyon şirketlerine değil piyasadaki diğer şirketlere de yönelebilecektir. Bu da düzenleme ile ulaşılmak istenen amacın tam aksi bir sonuca neden olacaktır.

 

 

M. Akif Hamzaçebi

Bülent Baratalı

Birgen Keleş

 

Trabzon

İzmir

İstanbul

 

A. Kemal Deveciler

M. Mesut Özakcan

Kazım Türkmen

 

Balıkesir

Aydın

Ordu

 

Gürol Ergin

Mustafa Özyürek

 

 

Muğla

Mersin

 

 

AFYONKARAHİSAR MİLLETVEKİLİ

HALİL AYDOĞAN VE 6 MİLLETVEKİLİNİN

TEKLİFİ

BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK

YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1.- 5228 sayılı Kanunla Değişik 4389 sayılı Bakanlar Kanununun 15 inci maddesinin 7 nci fıkrasının (a) bendinin 2 nci paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Fonun yönetim ve denetimine sahip olduğu şirketlerin ve/veya bu fıkra uyarınca yönetimini ve denetimini devir aldığı şirketlerin, Fon tarafından atanan yönetim, müdürler ve denetim kurulu üyeleri ile Fonun atadığı bu yöneticiler tarafından şirketi temsil ve ilzam ile yetkili kılınan genel müdür, genel müdür yardımcısı ve müdür gibi şirket çalışanları veya Fon, bu şirketlere Fon tarafından yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile müdürlerin atanmasından sonra, bu bentte sayılan gerçek veya tüzel kişilere ait şirket hisselerinin ve/veya bu şirketlerdeki lisans, ruhsat, 3984 sayılı Kanunun Geçici 6 ncı maddesi hükmü kapsamında geçici frekans ve kanal kullanımı ve imtiyaz sözleşmelerinden doğan hakları dahil olmak üzere diğer tüm hak ve varlıklarının ve/veya bu hisselerle orantılı aktiflerinin satışı ve bu satışlardan elde edilen tutarları Fon alacaklarına mahsup etmeye veya şirketlerin kamu borçları ve/veya Sosyal Sigortalar Kurumuna borçları ile sair borçlarını ödemede kullanmaya ve bu işlemler ile ilgili kararlar almaya 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 324 üncü maddesi ile bağlı kalmaksızın yetkilidirler. Bu şirket ve iştirakler ile bunlara ait mal, hak ve varlıkların gayrimenkullerle ilgili özel kanunlardaki kısıtlamalar saklı kalmak kaydıyla % 49’undan fazlası yabancı gerçek ve tüzel kişilere satılabilir. Bu Kanun hükümleri çerçevesinde 6183 sayılı Kanun uyarınca haczedilen menkul ve gayrimenkuller ile lisans, ruhsat ve imtiyaz sözleşmelerinden doğan haklar da dahil olmak üzere diğer tüm hak ve varlıkların ticari ve iktisadi bütünlük oluşturacak şekilde satışına karar verilmesine, hacizli malların birden fazla borçluya veya haczin birden fazla alacaklıya ait olması halinde de bu suretle satışı yaptırmaya, bu yöntemin usul ve esasları ile satış şartlarını 6183 sayılı Kanuna bağlı olmaksızın belirlemeye ve ticari ve iktisadi bütünlük oluşturan şirketlerin mal ve hizmet alımından doğan geçmiş dönem kesinleşmiş borçlarını ihale bedelinden ödemeye veya ihale alıcısına ödetmeye Fon Kurulu yetkilidir. Ticari ve iktisadi bütünlük oluşturan mahcuzlar, Fonun izni olmaksızın imtiyazlı alacaklılar dahil üçüncü kişiler tarafından satılamaz, bu durumda üçüncü kişiler ile ilgili zamanaşımı ve hak düşürücü süreler işlemez. Fon tarafından bu kapsamda yapılacak cebri icra satışlarında 6183 sayılı Kanunda yer alan menkul mal satışına dair hükümler uygulanır ve ihale iptal edilmiş olsa dahi alıcısına teslim edilmiş malların iadesi istenemez. Ancak, ihale bedeli ile sınırlı olmak kaydıyla ilgililerin tazminat hakları saklıdır. Yukarıdaki hüküm çerçevesinde telekomünikasyon, enerji, ulaşım, radyo, yazılı ve görsel medya ve diğer sektörlerdeki Fona devredilmiş olan şirketlere tanınmış imtiyaz sözleşmesi, lisans, ruhsat, işletme izni, ön izin yayın izni, 3984 sayılı Kanunun Geçici 6ncı maddesi hükmü kapsamında geçici frekans ve kanal kullanımı ve benzeri izinlerin yeni alıcıları adına devri ve tescili işlemleri ilgili kurum, kuruluş ve üst kurullarca Fonun bildirimi üzerine gerekli bilgi ve belgelerin tamamlanmasını müteakip en fazla iki ay içinde tamamlanır. Fon tarafından atanan yöneticilerin, şirketlerin sermayesini kaybetmesinden ve/veya borca batık olmasından dolayı mahkemeye bildirimde bulunma yükümlülükleri yoktur. Bildirimde bulunmamaktan dolayı bu şahıslar hakkında İcra ve İflas Kanununun 179, 277 ve devamı maddeleri ile 345/a maddesi hükümleri uygulanmaz ve Türk Ticaret Kanununun 341 inci maddesi uyarınca şahsi sorumluluk davası açılamaz. Yönetim ve denetimi Fon tarafından devir alınmamış şirketlere Fon tarafından atanan yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile müdürler, ortaklar genel kurulunca görevden alınamayacağı gibi ibra edilmeyerek haklarında kendilerinin görev yaptıkları dönem veya dönemler dışında şahsi sorumluluk davası da açılamaz.

MADDE 2.- 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanunun 29’uncu maddesinin 1inci fıkrasının (h) bendi aşağıdaki gibi değiştirilmiştir;

“Bir özel radyo ve televizyon yayın kuruluşunda yabancı sermayenin payı ödenmiş sermayenin % 49’unu geçemez.”

MADDE 3.- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 4.- Bu Kanun Hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

 

PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONUNUN KABUL ETTİĞİ METİN

BANKALAR KANUNU İLE RADYO VE TELEVİZYONLARIN KURULUŞ VE YAYINLARI HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR

KANUN TEKLİFİ

MADDE 1.- 18.6.1999 tarihli ve 4389 sa-yılı Bankalar Kanununun 15 inci maddesinin (7) numaralı fıkrasının (a) bendinin ikinci paragrafı aşağıdaki şekilde  değiştirilmiştir.

"Fonun yönetim ve denetimine sahip olduğu şirketlerin ve/veya bu fıkra uyarınca yönetimini ve denetimini devir aldığı şirketlerin, Fon tarafından atanan yönetim ve denetim kurulu üyeleri ve müdürleri ile Fonun atadığı bu yöneticiler tarafından şirketi temsil ve ilzam ile yetkili kılınan genel müdür, genel müdür yardımcısı ve müdür gibi şirket çalışanları veya Fon, bu bentte sayılan gerçek veya tüzel kişilere ait şirket hisselerinin ve/veya bu şirketlerdeki lisans, ruhsat, 3984 sayılı Kanunun geçici 6 ncı maddesi hükmü kapsamında geçici frekans ve kanal kullanımı ve imtiyaz sözleşmelerinden doğan hakları dahil olmak üzere diğer tüm hak ve varlıklarının ve/veya bu hisselerle orantılı aktiflerinin satışını gerçekleştirmeye ve bu satışlardan elde edilen tutarları Fon alacaklarına mahsup etmeye veya şirketlerin kamu borçları ve/veya Sosyal Sigortalar Kurumuna borçları ile sair borçlarını ödemede kullanmaya ve bu işlemler ile ilgili kararlar almaya 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 324 üncü maddesi ile bağlı kalmaksızın yetkilidirler. Bu şirket ve iştiraklerin % 49'undan fazlası ile bunlara ait her türlü mal, hak ve varlıklar, gayrimenkullerle ilgili özel kanunlarındaki kısıtlamalar saklı kalmak kaydıyla  yabancı gerçek ve tüzel kişilere  satılabilir. Fon alacaklarının tahsilini teminen 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uyarınca haczedilen aktif değerler ile lisans, ruhsat ve imtiyaz sözleşmelerinden doğan haklar ve bu varlıkların feri veya mütemmim cüzü niteliğindeki sözleşmelerden doğan, ancak başlı başına iktisadi değeri olmayanlar da dahil olmak üzere diğer tüm hak ve varlıkları bir araya getirerek ticari ve iktisadi bütünlük oluşturarak alıcısına geçişini sağlayacak şekilde satışına, hacizli malların birden fazla borçluya ait olması ve/veya  birden fazla alacaklının haczi olması halinde de satışı yaptırmaya, ihale bedelinin ödenme şeklini, para birimini, alıcıların sahip olması gereken şartları, ödeme tarihini ve ihalenin sair usul ve esasları ile satış şartlarını 6183 sayılı Kanun hükümlerine bağlı olmaksızın belirlemeye, satışa konu ticari ve iktisadi bütünlüğü alacağına mahsuben satın almaya, satışa konu varlıkların ait olduğu şirketlerin teknik bilgi, yazılım, donanım, ekipman, mal ve hizmet alımından doğan geçmiş dönem borçlarını ihale bedelinden ödemeye veya ihale alıcısına ödetmeye Fon Kurulu yetkilidir. Fon Kurulu, satış kararıyla birlikte, bu satışı gerçekleştirmek üzere en az üç kişiden oluşan bir Satış Komisyonu oluşturur ve başkanını belirler. Satış Komisyonu, toplam üye sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve toplam üye sayısının salt çoğunluğu ile karar alır. Ticari ve iktisadi bütünlüğün muhammen bedeli, Satış Komisyonu tarafından, uzman gerçek veya tüzel kişilerin kıymet takdiri raporu dikkate alınarak, daha önce bütünlüğü oluşturan varlıkların ayrı ayrı kıymet takdirlerinin yapılmış olması ile bağlı olmaksızın düzenlenecek rapor çerçevesinde Fon Kurulu tarafından belirlenir. Ticari ve iktisadi bütünlük oluşturan mahcuzlar üzerinde birden fazla kişinin aynî veya şahsî hakkının bulunması veya bunların mülkiyetinin birden fazla kişiye ait olması durumunda, bu mal, hak ve/veya varlıkların değeri ayrı ayrı tespit edilir. Bu madde hükümleri uyarınca yapılacak satış sürecinde, satış ilanının Resmi Gazetede yayımlanması ilgililere yapılacak tebliğ hükmündedir. Ticari ve iktisadi bütünlük oluşturduğuna karar verilen mahcuzların satışı, kapalı zarf veya açık artırma usullerinden biri veya ikisi birlikte uygulanmak suretiyle yapılır. Bundan sonra, Fon Kurulunun gerekli görmesi halinde ihalelere, pazarlık usulü ile devam edilebilir. Bu usullerden hangisinin uygulanacağına, ticari ve iktisadi bütünlük oluşturan mal, hak ve varlıkların nitelikleri dikkate alınarak Fon Kurulu tarafından karar verilir. İhale bedelinin dağıtımına esas sıra cetveli Satış Komisyonu tarafından düzenlenir. İhalenin sonuçlanması, Fon Kurulunun onayına bağlıdır. Satışın Fon Kurulu tarafından iptal edilmesi hali hariç olmak üzere, ihalenin feshi halinde alıcısına teslim edilmiş olan mal, hak ve varlıkların iadesi istenemez. Ancak, ihale bedeli ve bu bedelin ödeme tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümleri uyarınca işleyecek faiz tutarı toplamı ile sınırlı olmak kaydıyla ilgililerin tazminat hakları saklıdır. Bu hüküm uyarınca yapılan satışlarla ilgili ihalenin feshi davaları, Fonun merkezinin bulunduğu yer idare mahkemelerinde görülür. Ticari ve iktisadi bütünlük oluşturulmasına karar verilmesinden itibaren iki yıl içerisinde ticari ve iktisadi bütünlük oluşturan mahcuzların, Fonun izni olmaksızın imtiyazlı alacaklılar dahil üçüncü kişiler tarafından muhafaza altına alınması ve satışı talep edilemez, mahcuzların maliklerinin iflasına karar verilemez, ilgili takyidatlar hakkında zamanaşımı ve hak düşürücü süreler işlemez. Yukarıdaki hüküm çerçevesinde telekomünikasyon, enerji, ulaşım, radyo, yazılı ve görsel medya ve diğer sektörlerdeki, yönetim ve denetimi veya hisseleri Fon tarafından devir alınan şirketlere tanınmış imtiyaz sözleşmesi, lisans, ruhsat, işletme izni, ön izin, yayın izni, 3984 sayılı Kanunun geçici 6 ncı maddesi hükmü kapsamında geçici frekans ve kanal kullanımı ve benzeri izinlerin yeni alıcıları adına devri ve tescili işlemleri, Fonun bildirimi üzerine ilgili kurum, kuruluş ve üst kurullarca, gerekli bilgi ve belgelerin tamamlanmasını müteakip başkaca bir işleme gerek kalmaksızın en fazla bir ay içinde tamamlanır. Bu hüküm uyarınca yapılacak satışlara ilişkin diğer esas ve usuller Fon tarafından çıkarılacak yönetmelikle tespit edilir. Fon tarafından atanan yöneticilerin, şirketlerin sermayesini kaybetmesinden ve/veya borca batık olmasından dolayı mahkemeye bildirimde bulunma yükümlülükleri yoktur. Bildirimde bulunmamaktan dolayı bu şahıslar hakkında İcra ve İflas Kanununun 179, 277 ve devamı maddeleri ile 345/a maddesi hükümleri uygulanmaz ve Türk Ticaret Kanununun 341 inci maddesi uyarınca şahsi sorumluluk davası açılamaz. Yönetim ve denetimi Fon tarafından devir alınmamış şirketlere Fon tarafından atanan yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile müdürler, ortaklar genel kurulunca görevden alınamayacağı gibi ibra edilmeyerek haklarında görev yaptıkları dönem veya dönemler dışında şahsi sorumluluk davası da açılamaz. Bu bentte yer alan hükümler çerçevesinde, varlıkları ticari ve iktisadi bütünlük kapsamında satılan şirketlerin kamu kurum, kuruluşları ve üst kurullara olan ve satış tarihine kadar tahakkuk etmiş borçları satış bedelinden garameten tahsil edilir. Garame ile dağıtım sonrasında bakiye borç kalması, lisans, ruhsat, imtiyaz sözleşmesi, geçici frekans ve kanal kullanımı ve benzeri hakların devri ve yeni alıcısı tarafından işletilmesi için gereken ve kamu kurum, kuruluşları ve üst kurullarca yapılması gereken devrin tescil ve nakli işlemine engel teşkil etmez."  

MADDE 2 .- 13.4.1994 tarihli ve 3984 sa-yılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanunun 29 uncu maddesinin (h) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"h) Bir ulusal radyo ve televizyon yayın kuruluşunda yabancı sermaye payı, bu Kanunun ilgili diğer maddeleri saklı kalmak kaydıyla herhangi bir sınırlamaya tabi değildir.

% 50'den fazla yabancı sermaye payı bulunan toplam radyo ve televizyon yayın kuruluşu sayısı ulusal yayın yapan kuruluş sayısının dörtte birinden fazla olamaz.

Bölgesel ve yerel radyo ve televizyon yayın kuruluşlarında yabancı sermaye hisse sahibi olamaz."

MADDE 3.- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 4.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.