5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun ile ilgili Anayasa Mahkemesi İptal Kararı Bilgi Notu

 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun ile ilgili Anayasa Mahkemesi İptal Kararı Bilgi Notu

 

Anayasa Mahkemesi 02.10.2014 tarihli kararı ile; 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’un 3. maddesinin (4) numaralı fıkrasının Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline, kararın Resmî Gazete’de yayımlanacağı güne kadar yürürlüğün durdurulmasına, 8. maddesinin (5) numaralı fıkrasındaki değişiklikle gelen “dört saat” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olmadığına, iptal ve yürürlüğünün durdurulması isteminin reddine, 8. maddeye eklenen (16)numaralı fıkranın Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline, yürürlüğünün durdurulması isteminin koşulları oluşmadığından reddine karar vermişti.


Detaylar kapsamında;


1. 08.09.2014 tarihli Meclis oturumunda verilen önerge ile 5651 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin dördüncü fıkrası “(4) Trafik bilgisi Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı tarafından ilgili işletmecilerden temin edilir ve hâkim tarafından karar verilmesi hâlinde ilgili mercilere verilir.” şeklinde değiştirilmişti (6552 sayılı Kanunun 126ıncı maddesi). Anayasa Mahkemesi bu düzenlemenin iptali için CHP’nin başvuru sonucunda; 5651 sayılı Kanun’un 3. maddesinin (4) numaralı fıkrasında yapılan
bu değişikliğin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline, (AYM 02.10.2014 tarih 2014/151 Karar) AYM kararının ResmîGazete’de yayımlanacağı güne kadar yürürlüğünün durdurulmasına karar vermişti. (AYM 02.10.2014 tarih 2014/149 Karar).

2. Kanun değişikliği ile 5651 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan "yirmi dört saat" ibaresi "dört saat" şeklinde değiştirilmişti. Anayasa Mahkemesi bu değişikliği Anayasaya aykırı görmemişti. Bugün resmi gazetede yayımlanan kararda bunun gerekçesi olarak "DAHA ÖNCEKİ DÜZENLEMEDE 24 SAAT OLAN SÜRENİN BELİRLENMESİNİN KANUN KOYUCUNUN TAKTİR YETKİSİ İÇİNDE OLDUĞU, DOLAYISIYLA KANUN KOYUCU TARAFINDAN YASAMA YETKİSİNİN GENELLİĞİ VE ASLİLİĞİ İLKELERİNE DAYANILARAK USULÜNE UYGUN VERİLMİŞ BİR ERİŞİMİN ENGELLENMESİ KARARININ UYGULANMA SÜRESİNİN DÖR SAAT OLARAK BELİRLENMESİ SURETİYLE HUKUKA AYKIRI İÇERİK NEDENİYLE MAĞDUR OLAN KİŞİLERİN LEHİNE BİR DÜZENLEME GETİRİLDİĞİ VE BUNUN DA HUKUK DEVLETİ İLE ÇELİŞEN BİR YANININ BULUNMADIĞI" gösterilmiştir.
 
3.Meclisteki görüşmeler sırasında verilen önergelerle gerçekleştirilen Kanun değişikliği ile 5651 sayılı Kanunun 8. Maddesine eklenen fıkraya göre; "(16) Milli güvenlik ve kamu düzeninin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi nedenlerinden bir veya bir kaçına bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde, erişimin engellenmesi Başkanın talimatı üzerine Başkanlık tarafından yapılır. Erişim sağlayıcıları Başkanlıktan gelen erişimin engellenmesi taleplerini en geç dört saat içinde yerine getirir. Başkan tarafından verilen erişimin engellenmesi kararı, Başkanlık tarafından, yirmi dört saat içinde sulh ceza
hâkiminin onayına sunulur. Hâkim, kararını kırk sekiz saat içinde açıklar
”.(Ek fıkra: 10/9/2014-6552/127 md.) düzenlemesi de Anayasaya aykırı görülmüş. ve iptal edilmişti. (AYM 02.10.2014 tarih 2014/151 Karar) Fakat AYM koşulları oluşmadığından bu maddenin yürürlüğünü durdurmamıştı. (AYM 02.10.2014 tarih 2014/149 Karar )
YÜRÜTMENİN DURDURULMASI KARARI VERİLMEDİĞİ İÇİN BU MADDE RESMİ GAZETEDE YAYINLANAN 01.01.2015 TARİHİNE KADAR GEÇERLİLİĞİNİ KORUMUŞ 01.01.2015 TARİHİNDEN İTİBAREN İPTAL EDİLMİŞ/ YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞTIR.

Anayasa Mahkemesi gerekçesini şu şekilde açıklamıştır:
Milli güvenlik, kamu düzeninin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi konularında tek başına Telekomünisyon İletişim Başkanlığı’na(TİB) erişimin engellenmesi yetkisi verilmesi Anayasaya aykırıdır. Haberleşme hürriyeti ve düşünceyi açıklama ve yayma hürriyetinin kullanılmasında ölçülülük ilkesine aykırı davranılamaz. Eğer bir sitede yer alan sakıncalı içerik nedeniyle şartlar oluşmadan öncelikle en ağır yaptırım olan sitenin bütününün erişiminin engellenmesi ölçülülük ilkesine aykırılık oluşturur. Bu durumda dava konusu kural ile TİB, belirtilen sebeplere bağlı olarak sadece milli güvenliği, suç işlenmesinin önlenmesi veya kamu düzenini tehdit ettiği değerlendirilen ilgili yayına erişimin engellenmesi kapsamında tüm internet sitesine erişimi engelleyebilecektir. Kanunun 9. Maddesinde yargıya verilen erişimin engellenmesi yetkisinin bile sınırları çizilmiş ve bu yetkinin ölçülülük ilkesi gereğince kademli olarak kullanılacağı belirtilmişken bu tür bir sınırlama ve kademelendirme yapılmadan sınırlı bir alanda idareye geniş bir müdahale imkanı verilmesi anayasaya aykırıdır.
 

Av. Burcu Sarı&Av. Tuğba Karaer