TBMM Genel Kurul’unda görüşülmekte olan Torba Kanun Tasarısı İle 6331 sayılı İş Sağlığı Ve Güvenliği Kanunda öngörülen Değişikliklere ilişkin Bilgi Notu

Komisyonda kabul edilen İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı metnine göre;
 
 

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER:

 


-İşverene teknik rehberlik ve danışmanlık yapmak üzere görevlendirilen işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının, acil durdurmayı gerektiren eksiklik ve aksaklıkları veya yangın, patlama, göçme, kimyasal sızıntı ve benzeri yakın ve hayati tehlike arz eden durumları işverene yazılı olarak bildirmesine karşın işveren tarafından gerekli tedbirlerin alınmaması üzerine işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının Bakanlığın yetkili birimlerine durumu bildirmesi nedeniyle işveren tarafından sözleşmesine son verilmesi durumunda işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı bir yıllık “sözleşme ücreti” tutarında tazminata hak kazanacaklar. Buna karşılık İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının, haksız bildirimde bulunduğunun mahkeme kararıyla saptanması durumunda belgeleri altı ay süreyle askıya alınacak.


-“kişisel koruyucu donanım kullanmaması, makine ve teçhizatın koruyucusunu etkisiz hale getirmesi ve iş ile ilgili güvenlik kurallarına uymaması” hususları ile sınırlı olarak işverence iş sözleşmesi haklı nedenle feshedilebilecek. İşverenin haklı fesihte bulanabilmesi bu durumlara ilişkin 3 ayrı yazılı uyarıda bulunmuş olması gerekiyor. Bu düzenlemeye göre maddede belirtilen hususlarla ilgili işçinin, işveren tarafından kendisine yazılı olarak yapılan 3 ayrı ihtarın her biri sonrasında yükümlülüğünü tekrar ihlal etmiş olması gerekiyor. (
Örneğin İşçi, 19/1/2015 tarihinde söz konusu yükümlülüklerinden birini veya birkaçını birlikte ihlal etmiş ise bu işçiye 19/1/2015 tarihindeki ihlalleri için birinci yazılı ihtar yapılır. 19/1/2015 tarihindeki ihlaller için henüz yazılı bir ihtar yapılmamışken örneğin 20/1/2015 tarihinde işçi söz konusu yükümlülüklerini yine ihlal etmiş ise, 19/1/2015 ve 20/1/2015 tarihli ihlaller için tek yazılı ihtar yapılır ve bu birinci yazılı ihtar niteliğindedir. Aksi halde İşveren dürüstlük kuralına aykırı olarak 2 ayrı ihtar düzenlemiş olur.)


-İşyerlerinde işin durdurulması kararı kolluk kuvvetleri marifetiyle uygulanacak. işin durdurulması kararına uymayarak işyerinde durdurulan işi devam ettiren ve bu şekilde yasal düzenlemelere aykırı davranarak çalışanların can güvenliğini tehlikeye atan işveren veya işveren vekilleri için üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilebilecek. Ayrıca üretim ve/veya imalat planlarına, iş programlarına aykırı hareket edilerek herhangi bir teknik gelişme veya işgücü arttırımı gibi iyileştirmeleri belirten yeni bir planlama yapmadan, çalışanların sağlığı ve güvenliğini tehlikeye sokacak şekilde üretim artışının zorlaması, işin durdurulma sebebi olarak sayılıyor.


-Maden işyerlerinde ölümlü iş kazalarının yaşanması durumunda, kusurlu işverenlere karşı kusur oranına bağlı olarak kamu ihalesinden yasaklama yaptırımı uygulanacak. Buna göre Mahkeme, durumun özelliğine ve işverenin kusur oranına bağlı olarak işveren aleyhine “iki yıla kadar” süreyle kamu ihalelerinden yasaklama yaptırımına karar verebilecek.


- 6331 sayılı Kanunun 17 nci maddesinde belirtilen yükümlülükleri (çalışanların eğitilmesi) yerine getirmeyen işverene verilecek kişi başı idari para cezaları azaltıldı. (Eski düzenleme kişi başı 1000 TL, Yeni düzenleme kişi Başı 500 TL)


-Çalışanlarına standartlara uygun olmayan veya CE belgesi taşımayan kişisel koruyucu donanım kullandıran işverenlere; acil durdurmayı gerektirecek eksikliklerin bulunması halinde işverenlere kişi başı 500 TL idari para cezası getirilmiştir.


-Yer altı maden işletmelerinde çalışanların bulundukları yeri ve giriş çıkışlarını gösteren takip sistemini kurmayan işverenlere kişi başı 500 TL idari para cezası getirilmiştir. Bu yükümlülük 1/1/2016 tarihinde başlayacak.


- İş kazası ve meslek hastalığı bildirimlerine ilişkin yükümlülük ihlallerinde idari para cezaları doğrudan Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından verilecek.


- idari para cezalarının miktarları, (Çalışan sayısıyla çarpılarak verilen idari para cezaları HARİÇ) işyerlerinin yer aldığı tehlike sınıfı ve çalışan sayısı gözönünde bulundurularak belirlenecek. Buna göre İdari para cezaları;


a)Ondan az çalışanı bulunan işyerlerinden;


1)Az tehlikeli sınıfta yer alanlar için aynı miktarda,
2)Tehlikeli sınıfta yer alanlar için yüzde yirmi beş oranında artırılarak,
3)Çok tehlikeli sınıfta yer alanlar için yüzde elli oranında artırılarak,


b)On ila kırk dokuz çalışanı bulunan işyerlerinden;


1)Az tehlikeli sınıfta yer alanlar için aynı miktarda,
2)Tehlikeli sınıfta yer alanlar için yüzde elli oranında artırılarak,
3)Çok tehlikeli sınıfta yer alanlar için yüzde yüz oranında artırılarak,


c)Elli ve daha fazla çalışanı bulunan işyerlerinden;


1)Az tehlikeli sınıfta yer alanlar için yüzde elli oranında artırılarak,
2)Tehlikeli sınıfta yer alanlar için yüzde yüz oranında artırılarak,
3)Çok tehlikeli sınıfta yer alanlar için yüzde iki yüz oranında artırılarak,


Uygulanacak.

-İşin durdurulması hâlinde, durdurmaya sebep olan fiilden dolayı ayrıca bir idari para cezası uygulanmayacak.

-Çok tehlikeli işler sınıfında yer alan başta maden ve yapı olmak üzere işyerlerinde acil durdurmayı gerektiren hususların yönetmelikle Düzenlenecek.

-Çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinin (A) sınıfı yerine (B) sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanı görevlendirme ve tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinin (B) sınıfı yerine (C) sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanı görevlendirme imkanları 2 şer yıl uzatıldı.
 
- Tasarı yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde iş yeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı istihdam etme yükümlülüğünü yerine getiren işverenlere takdirde dönük olarak bu konuda idari cezaların uygulanmayacak. (Komisyon görüşmelerinde, risk değerlendirmesi yapma veya yaptırma, acil durum planları hazırlama, iş sağlığı güvenliğine ilişkin çalışanlara eğitim verme gibi yükümlülüklerinde bu maddenin kapsamına alınması önerisi, Çalışma ve Sosyal güvenlik Bakanı Faruk Çelik tarafından, söz konusu yükümlülük ihlallerinde zaten geriye dönük bir cezalandırma yapılmadığı, teftiş sırasında yapılan tespitten itibaren idari para cezası verildiği gerekçesi ile kabul edilmemiştir.  (Konuya ilişkin , Çalışma ve Sosyal güvenlik Bakanı Faruk Çelik’in görüşleri: Ama diğerleri gelince yani risk değerlendirmesi ve benzeri konular tespitten sonra uygulanan konulardır. Dolayısıyla, müfettiş gelir “Risk değerlendirmesi yaptın mı, acil durum planlarını yaptın mı?” diye sorduğunda eğer yoksa onun müeyyidesi var, o günden itibaren sizi cezaya çarptırır. Geriye doğru bir şey söz konusu değil.  İlgili tutanak linki: http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/komisyon_tutanaklari.goruntule?pTutanakId=1181 (sayfa:31) )
 
 İlgili Kanun Tasarısı için Tıklayınız.