Yüksek Teknolojiler Araştırma Merkezinin (YÜTAM) kurulması ile TÜBİTAK'ın yapısına ilişkin düzenlemeleri içeren tasarı, TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu'nda kabul edildi.

Yüksek Teknolojiler Araştırma Merkezinin (YÜTAM) kurulması ile TÜBİTAK'ın yapısına ilişkin düzenlemeleri içeren tasarı, TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu'nda kabul edildi.

Buna göre;

Yüksek Teknolojiler Araştırma Merkezi ve Bilim, Teknoloji ve Sanayi İcra Kurulu Kurulması ile Bazı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısına göre, Başbakanın başkanlığında kurul gündemiyle ilgili bakanlardan oluşan Bilim, Teknoloji ve Sanayi İcra Kurulu oluşturulacak.

Gündemine göre toplantıya katılacak bakanlar, başbakan tarafından belirlenecek.

Kurul, yılda en az iki defa toplanacak ve sekretarya hizmetleri, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca yürütülecek. Bakanlık, Kurulun aldığı kararların ilgili kuruluşlarca uygulanmasını izleyecek ve değerlendirecek, sonuçlarını Kurula sunacak.

Bilim, Teknoloji ve Sanayi İcra Kurulunun hazırlık çalışmaları kapsamında bilim, teknoloji ve sanayi politika ve stratejilerinin belirlenmesinde Bilim, Teknoloji ve Sanayi Danışma Kurulundan destek alınabilecek.

Kurul, Türkiye'nin bilim, teknoloji ve sanayi politika ve stratejilerine ilişkin kararlar alacak, öncelikli araştırma, geliştirme, teknoloji ve yenilikçilik alanlarını ve bunlarla ilgili plan ve programları belirleyecek, bu doğrultuda Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu ve kamu kuruluşlarını görevlendirecek, özel sektörle ilgili teşvik edici ve düzenleyici tedbirleri belirleyerek uygulanmasını sağlayacak.

Araştırma, geliştirme, teknoloji ve yenilikçilik içeren alanlarda çalışmalar yapmak üzere araştırma merkezleri ve/veya enstitülerin kurulması veya kurdurulmasına yönelik karar almak da Kurulun görev ve yetkileri arasında yer alacak.

Kurul ayrıca, nitelikli insan gücünün yetiştirilmesi ve etkin bir şekilde kullanımına yönelik karar alacak ve uygulanmasını sağlayacak, araştırma, geliştirme, üretim ve sanayileşmeye ilişkin yurt içi ve yurt dışı yatırım alanlarını belirleyecek, yönlendirmek ve desteklemek, gerektiğinde söz konusu yatırımlara devletin iştiraki için karar alacak, kamu kurumlarının ve özel sektörün yüksek teknoloji içeren ihtiyaçlarının yurt içinden karşılanmasına yönelik kararlar alacak ve gerekli faaliyetleri yürütmek üzere ilgili kurum ve kuruluşları görevlendirecek.

Bilim Teknoloji ve Sanayi İcra Kurulu, kamu kurumlarının yenilik, yerlileşme ve/veya teknoloji transferini içeren mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinde Sanayi İşbirliği Programı uygulanmasına yönelik karar alacak, bu kapsamda gerekli destek mekanizmalarının ve/veya programların geliştirilmesi ve gerekli faaliyetlerin yürütülmesine yönelik karar verecek, Ar-Ge ve Teknoloji Özel Hesabı'nın kullanımına ilişkin karar alacak.

Bilim, Teknoloji ve Sanayi İcra Kuruluna görüş ve önerilerde bulunmak amacıyla Bilim, Teknoloji ve Sanayi Danışma Kurulu kurulacak.

Danışma Kurulu, kamu kurum ve kuruluşlarından, özel sektörden ve üniversitelerden dörder temsilci olmak üzere toplam on iki üyeden oluşacak. Üyeleri, bilim, sanayi ve teknoloji bakanının teklifi üzerine başbakan tarafından seçilecek. Üyelerinin nitelikleri ile çalışma usul ve esasları Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenecek.

Bilim, Teknoloji ve Sanayi İcra Kurulu tarafından alınacak kararların uygulanmasına yönelik olarak Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı merkez muhasebe birimi nezdinde Ar-Ge ve Teknoloji Özel Hesabı açılacak.

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bütçesinde yer alan Ar-Ge ödenekleri ilgili bütçe tertiplerine gider kaydedilmek suretiyle Özel Hesap'a aktarılarak kullanılacak.

Bilim, Teknoloji ve Sanayi İcra Kurulu kararlarına istinaden gerçekleştirilecek faaliyetlere ilişkin giderler, Özel Hesap'tan karşılanacak. Özel Hesap, Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yönetilecek.

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bütçesinde yer alan Ar-Ge ödeneklerinden aktarılacak tutarlar, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına bağlı ve ilgili kuruluşların bir önceki yıl bütçesi gelir fazlasından, maliye bakanının katılacağı Bilim, Teknoloji ve Sanayi İcra Kurulu tarafından belirlenecek tutarla, Özel Hesap için Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına yapılan bağış ve yardımlar, Özel Hesap'ın nemalandırılmasından elde edilen gelirler, Özel Hesap'ın gelir kaynakları arasında yer alacak.

Bilim, Teknoloji ve Sanayi İcra Kurulu tarafından desteklenmesine karar verilen araştırma ve geliştirme projeleri ile diğer program ve faaliyetlere ilişkin tutarlar, Özel Hesap'tan ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerin hesaplarına aktarılacak. Bu şekilde kaynak aktarılan kamu kurum ve kuruluşlarının Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu kapsamında yer alan kamu idarelerinden olması halinde aktarılan tutarlar ilgili idarelerin bütçelerine gelir kaydedilmeksizin açılacak özel hesaplarda izlenecek.

Özel Hesap'tan desteklenen araştırma ve geliştirme projeleri ile diğer program ve faaliyetler için ön ödeme yapılabilecek.

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bütçesine Özel Hesap'a aktarılmak üzere ayrılan ödenekler başka amaçla kullanılamayacak. Özel Hesap'a aktarılmak üzere Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bütçesinde tertiplenen Ar-Ge ödeneklerinin kullanılmayan kısımları ertesi yıl bütçesinin ilgili tertiplerine devren ödenek kaydedilecek.

Özel Hesap, düzenleme kapsamındaki faaliyetleri dolayısıyla yapılan her türlü muameleler nedeniyle düzenlenen kağıtlarla ilgili olarak damga vergisinden, yapılan bağış ve yardımlar veraset ve intikal vergisinden, yapılan işlemler yönünden harçlardan muaf olacak. Özel hesaplardan yapılacak kullanımlar yılı yatırım programı ile ilişkilendirilmeyecek.

Bilim, teknoloji ve sanayi politikalarını belirleme görevi 635 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına verildiğinden Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Kurulması Hakkında Kanun'da kurumun görev ve yetkilerinde düzenleme yapılacak.

Bilim Teknoloji ve Sanayi İcra Kurulu ile getirilen yeni mekanizma doğrultusunda TÜBİTAK'ın bünyesindeki araştırma merkezi ve enstitüler YÜTAM'a devredilecek. Bu merkez ve enstitülerin personeli, her türlü hak ve yükümlülükleri alacak ve borçları, dosyaları yazılı ve elektronik ortamdaki her türlü kayıtları ve dokümanı, projeleri, sözleşme ve taahhütleri, taşınırları ve taşıtları, bütün araç, malzeme ve gereçleri de YÜTAM'a geçecek.  

Araştırma merkezi ve enstitü kurma yetkisi de TÜBİTAK Bilim Kurulundan alınarak Bilim Teknoloji ve Sanayi İcra Kuruluna verilecek. 

TÜBİTAK tarafından geliştirilen teknolojilerin ticarileşmesine yönelik şirket kurma veya kurulmuş şirkete ortak olma şeklinde tamamlanmış olan görev, "Bilim Teknoloji ve Sanayi İcra Kurulu tarafından belirlenen teknolojilerin ülke ekonomisine sınayi ve sosyal gelişmeye katkıda bulunmasını sağlamak amacıyla şirketlere yüzde 49 kadar ortak olma" şeklinde değiştirilecek. 

Bilim Teknoloji ve Sanayi İcra Kurulu ile getirilen yeni mekanizma doğrultusunda TÜBİTAK tarafından yürütülecek faaliyetlerin kapsamı ve niteliği dikkate alınarak, Bilim Kurulunun üye yapısı, üyelerin seçim usulü ve görevleri değiştirilerek Bilim ve Teknoloji Kuruluna dönüştürülecek.

Bu kapsamda Bilim ve Teknoloji Kurulunun üye sayısı yedi, toplantı ve karar yeter sayısı ise dört olacak. 

Kurul üyeleri en fazla dört yıl görev yapabilecek ve en çok iki defa bu göreve seçilebilecek. 

Kurul, Bilim, Teknoloji ve Sanayi İcra Kurulunca belirlenecek hedef, ilke ve politikalar doğrultusunda kurumun bilim ve teknolojiyle ilgili çalışma usul esaslarını belirleyecek.

Ayrıca, TÜBİTAK'ın da Bilim Teknoloji ve Sanayi İcra Kurulu kararları yönünde görev yapması doğrultusunda düzenlemeler yapılacak.

Tasarı kapsamında Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına bağlı bazı genel müdürlüklerin isimleri değiştiriliyor, görev ve yetkileri yeniden düzenleniyor.  

2017 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa istinaden Maliye Bakanlığınca yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar Bilim Teknoloji ve Sanayi İcra Kurulu kararlarına yönelik gerçekleştirilecek faaliyetlere ilişkin Ar-Ge ve Teknoloji Özel Hesabından yapılacak harcamalar, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumunun 2017 yılı bütçesinde yer alan ödenekten, Ar-Ge ve Teknoloji Özel Hesabının diğer harcamaları ise Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının 2017 yılı bütçesine tefrik edilen ödeneklerden karşılanacak.     

 KAYNAK: TBMM Resmi Sitesi